I SA/Kr 147/10
WyrokWSA w Krakowie2010-09-22
Skład orzekający: WSA Paweł Dąbek, WSA Maja Chodacka (spr.), WSA Agnieszka Jakimowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie zastosowania zwolnienia podatkowego z tytułu podatku od spadków i darowizn na podstawie art. 165a Ordynacji podatkowej, gdy podstawą odmowy jest rzekome uchybienie terminowi do złożenia zgłoszenia SD-Z1?Ratio decidendi
Organ podatkowy nie może wydać postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie zastosowania zwolnienia podatkowego z tytułu podatku od spadków i darowizn na podstawie art. 165a Ordynacji podatkowej, gdy podstawą odmowy jest rzekome uchybienie terminowi do złożenia zgłoszenia SD-Z1. Kwestia uchybienia terminu do złożenia zgłoszenia jest elementem merytorycznym postępowania w przedmiocie ustalenia wysokości podatku od spadków i darowizn, a nie podstawą do formalnej odmowy wszczęcia postępowania.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła zgłoszenie o nabyciu spadku SD-Z1 po terminie, który jej zdaniem powinien być liczony od daty uprawomocnienia się postanowienia sądu. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zastosowania zwolnienia podatkowego z art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, uznając, że termin został uchybiony. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając błędną interpretację i zastosowanie przepisów prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I SA/Kr 147/10 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 września 2010r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Paweł Dąbek, Sędziowie: WSA Maja Chodacka (spr.), WSA Agnieszka Jakimowicz, Protokolant: Daniel Marzec, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2010r., sprawy ze skargi J. S.-B., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 19 listopada 2009 r. Nr [...], w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania, I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji, II. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane do czasu uprawomocnienia się wyroku, III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 357, 00 zł (trzysta pięćdziesiąt siedem złotych 00/100 ).
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 19 listopada 2009r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm., zwana dalej: "O.p."), po rozpatrzeniu zażalenia skarżącej J. B. -S. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego, którym odmówiono wszczęcia postępowania w sprawie zastosowania zwolnienia wynikającego z art. 4a ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983r. o podatku od spadków i darowizn (tekst jedn. Dz. U. z 2004r. Nr 142, poz. 1514 ze zm., zwana dalej:" u.p.s.d.") utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Sąd Rejonowy w K. postanowieniem z dnia 4 marca 2008r. stwierdził, że spadek po zmarłej dnia 2 września 2007 r. B. B. na podstawie testamentu nabyły po ¼ części dzieci: E. B. – S., M. B. – Z., T. B. i J. B. – S.
Zgłoszenie o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych na druku SD-Z1 J. B. – S. złożyła w Urzędzie Skarbowym w dniu 29 kwietnia 2008r.
Postanowieniem z dnia 25 czerwca 2008r. Naczelnik Urzędu Skarbowego wszczął postępowanie w sprawie spadkowej po zmarłej B..B.
Postanowieniem z dnia 28 sierpnia 2009r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego działając na podstawie art. 165a O.p. w związku ze złożonym zgłoszeniem o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych SD-Z1 odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zastosowania zwolnienia wynikającego z art. 4a ust. 1 u.p.s.d. w brzmieniu obowiązującym na dzień powstania obowiązku podatkowego, tj. 26 marca 2008r.
Organ pierwszej instancji stwierdził, iż stosownie do treści art. 4a ust. 1 pkt 1 u.p.s.d. zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych (...), jeżeli zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie miesiąca od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-8 i ust. 2, a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia - w terminie miesiąca od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4.
Organ wskazał, iż w niniejszej sprawie obowiązek podatkowy powstał w dniu 26 marca 2008r., tj. z chwilą uprawomocnienia się postanowienia stwierdzającego nabycie spadku po zmarłej B. B., zatem zgłoszenie o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych (SD-Z1) należało złożyć w terminie miesiąca od dnia powstania obowiązku podatkowego, tj. do dnia 26 kwietnia 2008r. Tymczasem zgłoszenia dokonano po terminie. W związku z tym organ pierwszej instancji stwierdził, iż skarżąca nie może skorzystać ze zwolnienia od podatku od spadków i darowizn wynikającego z art. 4a ust. 1 u.p.s.d.
W zażaleniu na postanowienie organu pierwszej instancji skarżąca wskazała, iż postanowienie o takiej treści w ogóle nie może być wydane, skoro przepis art. 165 § 7 O.p. stanowi, że w przypadku złożenia zeznania podatkowego nie wydaje się postanowienia o wszczęciu postępowania, gdyż postępowanie jest wszczęte z datą złożenia zeznania podatkowego, tym samym nie wydaje się postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania.
Ponadto wskazano, iż zgłoszenie zostało złożone w terminie, tj. w terminie miesiąca od daty stwierdzenia przez sąd prawomocności postanowienia spadkowego.
Postanowieniem z dnia 19 listopada 2009r. przywołanym na wstępie niniejszego uzasadnienia organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu organ podtrzymał stanowisko wyrażone przez organ pierwszej instancji i dodatkowo wskazał, iż zarówno przepis art. 6 ust. 4 u.p.s.d. określający moment powstania obowiązku podatkowego przy nabyciu w drodze dziedziczenia, jak również powołany art. 4a ust. 1 pkt 1 u.p.s.d zawierają jedynie zwrot "od uprawomocnienia się orzeczenia" i nie odnoszą miesięcznego terminu na zgłoszenie nabycia spadku do daty nadania postanowieniu sądu klauzuli prawomocności, czy do momentu wydania postanowienia przez sąd, ani też do daty jego otrzymania.
Organ wyjaśnił, iż za datę uprawomocnienia się postanowienia sądu organy przyjmują datę obliczoną przy uwzględnieniu przepisów ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964r. Nr 43 poz. 296 ze zm., dalej:" k.p.c"), tj. z uwzględnieniem terminów koniecznych do żądania uzasadnienia orzeczenia oraz na wniesienie apelacji. Z treści art. 363 §1 k.p.c. wynika bowiem zasada, że orzeczenie staje się prawomocne z chwilą gdy jest niezaskarżalne, tj. wówczas, jeżeli w przewidzianym terminie nie wniesiono środka odwoławczego lub innego środka zaskarżenia. Stąd, postanowienie sądu staje się prawomocne po upływie 21 dni od dnia ogłoszenia rozstrzygnięcia przez sąd.
Organ ponownie wskazał, że w niniejszej sprawie postanowienie sądu uprawomocniło się z dniem 26 marca 2008r., a zatem w celu skorzystania ze zwolnienia od podatku przewidzianego w art. 4a ust. 1 pkt 1 k.p.c skarżąca powinna była zgłosić nabycie w terminie miesiąca od dnia powstania obowiązku podatkowego tj. do dnia 28 kwietnia 2008 r. (z uwagi na to, że dzień 26 kwietnia 2008r. przypadał w sobotę). Zgłoszenie o nabyciu spadku zostało złożone na dzienniku podawczym urzędu skarbowego w dniu 29 kwietnia 2008r., a więc z uchybieniem miesięcznego terminu.
Uchybienie terminu to sytuacja, w której strona postępowania nie dokonała czynności w wyznaczonym dla niej czasie. Organ odwoławczy zauważył, iż zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych miesięczny termin zakreślony w wyżej powołanym przepisie ustawy o podatku od spadków i darowizn jest terminem prawa materialnego, czynność prawna dokonana po jego upływie jest pozbawiona skutków prawnych, a termin ten nie może zostać przywrócony.
W myśl art. 165 § 3 O.p. datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi podatkowemu, z zastrzeżeniem art. 165a. Stosownie do treści art. 165a O.p., organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, m.in. jeżeli "z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte".
W rozpatrywanej sprawie przyczyną odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zastosowania zwolnienia wynikającego z art. 4a ust. 1 u.p.s.d. był brak przesłanek do zastosowania zwolnienia od podatku od spadku w związku z niedotrzymaniem przez skarżącą warunków określonych w treści art. 4a ust. 1 u.p.s.d.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu błędną interpretację przepisów art. 4a ust. 1 pkt 1 u.p.s.d. oraz niewłaściwe ich zastosowanie.
Zdaniem skarżącej skoro w dniu 7 kwietnia 2008r. sąd stwierdził prawomocność postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku to od tej daty powinno się liczyć bieg terminu do złożenia wniosku w sprawie zastosowania zwolnienia od podatku na podstawie art. 4 a ust. 1 u.p.s.d., tj. od daty stwierdzenia prawomocności postanowienia przez Sąd.
Zgodnie bowiem z art. 369 § 1 k.p.c. w związku z art. 518 k.p.c. strona ma prawo nie żądając uzasadnienia wyroku (tu postanowienia) wnieść apelację w terminie dwutygodniowym, od dnia który upłynął do żądania uzasadnienia.
Zatem w ścisłym terminie 21 dni licząc od ogłoszenia postanowienia nie jest jeszcze wiadomo, czy postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku uprawomocniło się. Strona ma prawo wnieść apelację w ostatnim dniu otwartego terminu (tj. w 21 dniu od daty postanowienia) i nadać ją w urzędzie pocztowym. Faktycznie więc w 21 dniu od ogłoszenia postanowienia przy wielu uczestnikach postępowania nie jest wiadomo i nie było wiadomo, czy orzeczenie stało się prawomocne,,a tylko prawomocne orzeczenie może być podstawą do powstania (lub nie) obowiązku podatkowego. Przepis art. 364 § 1 k.p.c. stanowi, że prawomocność orzeczenia stwierdza na wniosek strony sąd pierwszej instancji.
Skarżąca podniosła, że o prawomocności postanowienia nie decyduje przekonanie jednego z uczestników postępowania, a tylko stwierdzenie sądu w nadanej klauzuli. Dlatego też skarżąca uważa, że termin 1 miesiąca został zachowany, gdyż upływał z dniem 7 maja 2008r., a wniosek zgłoszono przed upływem tego terminu tj. w dniu 29 kwietnia 2008r.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Organ wskazał także, iż zaskarżonym postanowieniem orzekł jedynie co do zasadności odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zastosowania zwolnienia, czego domagała się skarżąca. Zdaniem organu nie jest to rozstrzygnięcie co do meritum. Takie rozstrzygnięcie będzie możliwe dopiero po przeprowadzeniu postępowania w sprawie ustalenia wysokości podatku od spadków i darowizn, co wiąże się z koniecznością złożenia przez skarżącą zeznania SD-3.
W piśmie procesowym z dnia 22 września 2010r. pełnomocnik skarżącej podtrzymał w całości zarzuty, wnioski i twierdzenia podniesione w skardze.
Nadto w uzupełnieniu skargi, dodatkowo zarzucono naruszenie:
1) przepisu prawa materialnego, a to przepisu art. 4a ust. 2 w związku z art. 4a ust. 1 pkt 1 u.p.s.d. w brzmieniu obowiązującym w dacie powstania obowiązku podatkowego, poprzez jego niezastosowanie, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy;
2) naruszenie przepisów postępowania, a to przepisu art. 121 § 2 i art. 124 O.p., poprzez zaniechanie udzielenia skarżącej niezbędnych informacji i wyjaśnień o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku z przedmiotem postępowania oraz zaniechanie wyjaśnienia przesłanek, którymi kierowały się przy wyjaśnieniu sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć z innych przyczyn niż w niej wskazano.
Na wstępie zaznaczyć należy, że stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej:" p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej m.in. poprzez badanie legalności, czyli zgodności z prawem wydawanych aktów w tym decyzji (postanowień) administracyjnych. Z treści art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika, że sąd uchyla zaskarżoną decyzję (postanowienie), gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, gdy naruszenie prawa daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz gdy sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a. sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Sąd zatem, w zakresie swej właściwości ocenia zaskarżony akt z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego.
Nadto należy zwrócić uwagę, iż Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.) i rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Cytowany przepis daje podstawę do uwzględnienia skargi także wtedy, gdy strona nie podniosła w trakcie toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego zarzutów będących podstawą wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego indywidualnego aktu administracyjnego.
Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 165a, art. 165 § 7, a także art. 121 § 2 i art. 124 O.p.
Na wstępie rozważań nad zasadnością rozpoznawanej skargi zaznaczyć należy, iż kontroli Sądu w sprawie niniejszej podane zostało postanowienie w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zastosowania zwolnienia wynikającego z art. 4a ust. 1 u.p.s.d.
Podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 165a O.p. Zgodnie z treścią art. 165a O.p. gdy żądanie, o którym mowa w art. 165, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Jako podstawę odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zastosowania zwolnienia wynikającego z art. 4a ust. 1 u.p.s.d. organ odwoławczy wskazał brak przesłanek do zastosowania zwolnienia od podatku od spadku w związku z niedotrzymaniem przez skarżącą warunków określonych w treści art. 4a ust. 1 u.p.s.d.
Takie rozstrzygnięcie w okolicznościach niniejszej sprawy jest nie do przyjęcia.
Przede wszystkim należy stwierdzić, iż złożenie zgłoszenia SD-Z1 w terminie wskazanym w art. 4a ust. 1 pkt 1 u.p.s.d. jest warunkiem skorzystania ze zwolnienia. Zwolnienie podatkowe jest instytucją prawa materialnego. Przepisy określające warunki zwolnienia, stanowiące element tej instytucji, także są zatem przepisami prawa materialnego. Niespełnienie warunku terminowego złożenia zgłoszenia SD-Z1 ma ten skutek, że zwolnienie podatnikowi nie przysługuje. Jest to więc skutek, który powstaje w sferze materialnoprawnej podatnika sprawiając, iż nie może skorzystać z uprawienia, jakim jest zwolnienie podatkowe. Innymi słowy złożenie zgłoszenia po terminie nie wywołuje efektu w postaci powstania prawa do skorzystania przez podatnika ze zwolnienia, przewidzianego w. 4a u.p.s.d. i nie wymaga odrębnego od wymiaru podatku od spadków i darowizn orzeczenia w tym zakresie.
Badanie zasadności zastosowania zwolnienia od podatku jest elementem wymiaru danego podatku. Innymi słowy organ prowadząc postępowanie w przedmiocie wymiaru podatku od spadków i darowizn ma obowiązek z urzędu badać wszystkie okoliczności związane z ustaleniem wysokości podatku od spadków i darowizn (min. stawki podatku, podstawę opodatkowania, a także przysługujące zwolnienia).
Zwolnienie od podatku nie jest instytucją odrębną od wymiaru podatku, a stanowi jego element. Należy stwierdzić, iż niedopuszczalnym jest orzeczenie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie zastosowania zwolnienia wynikającego z art. 4a ust. 1 u.p.s.d. w trybie art. 165a O.p. Takie orzeczenie, wbrew stanowisku organu ma charakter merytoryczny (pozbawiający skarżącą prawa do zwolnienia), a art. 165a O.p. ze swojej istoty znajduje zastosowanie wyłącznie w sytuacji formalnego stwierdzenia braku podstaw do orzekania w sprawie.
Orzeczenie na podstawie art. 165a O.p. byłoby uzasadnione – co potwierdza orzecznictwo sądowe – w przypadku rozpoznawania wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zgłoszenia SD-Z1, ale w niniejszej sprawie takiego wniosku skarżąca nie złożyła. Ponieważ termin na złożenie zgłoszenia SD-Z1, określony w art. 4a ust. 1 pkt 1 u.p.s.d., jest terminem materialnym, niedopuszczalne jest orzekanie w przedmiocie jego przywrócenia. Niedopuszczalność ta obejmuje zarówno podjęcie rozstrzygnięcia o przywróceniu terminu, jak też odmowę jego przywrócenia. Skoro termin prawa materialnego jest nieprzywracalny, to nie może być prowadzone postępowanie w celu zbadania istnienia okoliczności uzasadniających przywrócenie tego rodzaju terminu. Bezprzedmiotowość postępowania w przedmiocie przywrócenia omawianego terminu w takim przypadku wynika już z samej istoty wniosku złożonego przez stronę, istnieje "od początku" od momentu złożenia wniosku i jest oczywiste, widoczna "na pierwszy rzut oka", nie wymaga czynienia jakichkolwiek ustaleń dla stwierdzenia jej istnienia.
Natomiast – tak, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie - to, czy skarżąca rzeczywiście uchybiła terminowi do złożenia zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy i praw majątkowych w drodze dziedziczenia, ma być przedmiotem oceny organów podatkowych w postępowaniu w przedmiocie ustalenia wysokości podatku od spadków i darowizn. W tym właśnie postępowaniu skarżąca będzie mogła dowodzić, iż do uchybienia tego nie doszło i podnosić wszystkie okoliczności przemawiające za tym, że przysługuje jej zwolnienie z art. 4a u.p.s.d. Zwolnienie powyższe - o ile spełnione zostały warunki jego zastosowania - przysługuje podatnikowi z mocy prawa, stąd też zbędna jest decyzja organu podatkowego w tej kwestii. Zwolnienie to uwzględniane jest poprzez wymiar podatku, jeżeli bowiem organ podatkowy stwierdzi, iż przysługuje ono podatnikowi - nie ustali wysokości podatku. Jeżeli natomiast organ stwierdzi brak podstaw do zastosowania zwolnienia dokona wymiaru podatku, a skarżąca będzie mogła kwestionować decyzję ustalającą wysokość podatku.
Nadto w odpowiedzi na skargę organ odwoławczy stwierdził, iż zaskarżonym postanowieniem orzekł jedynie co do zasadności odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zastosowania zwolnienia, czego domagała się skarżąca. Zdaniem organu nie jest to rozstrzygnięcie co do meritum. Takie rozstrzygnięcie będzie możliwe dopiero po przeprowadzeniu postępowania w sprawie ustalenia wysokości podatku od spadków i darowizn, co wiąże się z koniecznością złożenia przez skarżącą zeznania SD-3.
Takie stanowisko jest niezrozumiałe. W tym zakresie rację ma pełnomocnik skarżącej zarzucając organowi naruszenie art. 121 § 2 i art. 124 O.p.
Organ zdaje się interpretować treść art. 165 § 7 O.p. w ten sposób, że każde zgłoszenie w podatku od spadków i darowizn wszczyna postępowanie w sprawie, a zatem skoro skarżąca złożyła zgłoszenie SD-Z1 to domagała się zwolnienia i koniecznym było rozstrzygnięcie. Natomiast ustalenie wysokości podatku od spadków i darowizn wiąże się z koniecznością złożenia przez skarżącą zeznania SD-3. Jeżeli tak odczytywać poglądy organu to należy stwierdzić, iż nie są one uzasadnione. Z wyżej powołanych względów rozstrzyganie w przedmiocie zwolnienia od podatku jest elementem wymiaru tego podatku, a zatem stanowi rozstrzygnięcie co do istoty sprawy i nie można uznać za organem, iż na skutek złożonego przez skarżącą zgłoszenia, w związku z uchybieniem terminu odrębnie należy orzec o zwolnieniu (ale w trybie formalnym - odmowa wszczęcia postępowania), a osobno dokonać ustalenia wymiaru podatku od spadków i darowizn.
Organ odwoławczy nie uzasadnił tych okoliczności, nie udzielił niezbędnych informacji i wyjaśnień o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku z przedmiotem postępowania oraz zaniechał wyjaśnienia przesłanek, którymi kierował się przy wyjaśnieniu sprawy. W szczególności, iż w zażaleniu skarżąca wskazywała, iż postanowienie o takiej treści nie powinno być wydane z uwagi na brzmienie art. 167 § 7 O.p.
W związku z powyższym organ nie wskazał także skarżącej z jakich względów postanowieniem z dnia 25 czerwca 2008r. Naczelnik Urzędu Skarbowego wszczął postępowanie w sprawie spadkowej po zmarłej B. B., skoro uprzednio wyraził pogląd, iż przeprowadzenie postępowania w sprawie ustalenia wysokości podatku od spadków i darowizn wiąże się z koniecznością złożenia przez skarżącą zeznania SD-3 i zasadnym było odrębne orzekanie w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zastosowania zwolnienia wynikającego z art. 4a ust. 1 u.p.s.d.
W związku z przedstawionymi wyżej nieprawidłowościami należy stwierdzić, iż narusza treść art. 165a O.p. rozstrzygnięcie odmawiające w tym trybie zastosowania zwolnienia w podatku od spadków i darowizn i z tego względu należało je wyeliminować z obrotu prawnego. Ewentualną kwestię utraty prawa do zwolnienia należy rozstrzygnąć merytorycznie w decyzji. Zgodnie z art. 207 § 2 O.p. tylko decyzja rozstrzyga sprawę co do jej istoty albo w inny sposób kończy postępowanie w danej instancji.
W związku z dostrzeżonymi naruszeniami przepisów art. 165a, art. 165 § 7, a także art. 121 § 2 i art. 124 O.p. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, orzekł jak w sentencji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Działając zaś na podstawie art. 135 p.p.s.a. Sąd orzekł o wyeliminowaniu z obrotu prawnego także postanowienia organu I instancji poprzedzającego zaskarżone postanowienie, gdyż było to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy, której dotyczyła skarga.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a. Zasądzone koszty obejmują zwrot wpisu od skargi w wysokości 100,00 zł, wynagrodzenie adwokata w kwocie 240,00 zł oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa w kwocie 17,00 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło