IV SA/Wa 1346/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kaja Angerman (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka, Sędzia WSA Anna Szymańska, Protokolant Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2010 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia "Z." z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego Stowarzyszenia "Z." z siedzibą w W. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] maja 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] września 2009 r, którą odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2007 r. o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie parkingów dla nie mniej niż 300 miejsc postojowych w ramach realizacji budowy osiedla domów wielorodzinnych "L.", na działkach ew. nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...],[...], [...], [...] obręb [...] oraz działkach ew. nr [...][...], [...], [...], [...], [...], [...], [...],[...], [...], [...] obręb [...] przy ul. [...] w Dzielnicy B. m. W. i określającej rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia, warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia oraz wymagania dotyczące ochrony środowiska do uwzględnienia w projekcie budowlanym. W uzasadnieniu decyzji Kolegium podniosło, że decyzją z dnia [...] lipca 2007r. Prezydent W. ustalił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie parkingów dla nie mniej niż 300 samochodów osobowych w ramach realizacji budowy osiedla domów wielorodzinnych "L.", określającej rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia, warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia oraz wymagania dotyczące ochrony środowiska do uwzględnienia w projekcie budowlanym. Postanowieniem z dnia [...] października 2007r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. odmówiło wszczęcia z urzędu postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Prezydenta W.. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2008 r. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12 września 2008r., sygn. akt IV SA/Wa 1025/08, uchylił postanowienia Kolegium z dnia [...] kwietnia 2008r. i z dnia [...] października 2007r. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że "podnoszona w przedmiotowej sprawie przez Stowarzyszenie "Z." okoliczność ochrony ogólnomiejskiego systemu regeneracji i sygn. akt IV SA/Wa 1346/10 wymiany powietrza, uzasadnia istnienie interesu prawnego w złożeniu takiego wniosku". Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2009r. odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2007r. ustalającej środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na polegającego na budowie parkingów dla nie mniej niż 300 miejsc postojowych w ramach realizacji budowy osiedla domów wielorodzinnych "L." Rozpatrując ponownie sprawę Kolegium podniosło, że nie znalazło podstaw do uchylenia swojej poprzedniej decyzji. Wskazało, że analiza treści zaskarżonej decyzji, akt postępowania poprzedzającego jej wydanie nie pozwala na uznanie, iż zaskarżona decyzja jest obarczona wadą, określoną w art. 156 § 1 k.p.a. Stosownie do brzmienia art. 46a ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska postępowanie w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zostaje wszczęte na wniosek podmiotu podejmującego realizację przedsięwzięcia i ten fakt obliguje organ I instancji do przeprowadzenia postępowania w zakresie objętym odpowiednimi przepisami ustawy prawo ochrony środowiska. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wydawana na podstawie art. 46 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska określa warunki realizacji przedsięwzięcia na gruncie przepisów ustawy prawo ochrony środowiska, zaś jej uzyskanie jest jednym z dokumentów wymaganych przez przepisy prawa dla niektórych rodzajów inwestycji, zaś decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach przesądza o możliwości realizacji planowanej inwestycji w zakresie odnoszącym się do zasad ochrony środowiska przed nadmiernym i negatywnym oddziaływaniem planowanej inwestycji. Odnosząc się do zarzutów podniesionych przez Stowarzyszenie Z., Kolegium wskazało, że uwzględniło wyrok Sądu zapadły w niniejszej sprawie. Wyrok WSA z dnia 12 września 2008r., sygn. akt IV SA/Wa 1025/08 uchylający postanowienia Kolegium z dnia [...] kwietnie 2008r. i z dnia [...] października 2007r. wskazywał na konieczność wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie, jak również dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu, bowiem "podnoszona w przedmiotowej sprawie przez Stowarzyszenie "Z." okoliczność ochrony ogólnomiejskiego sygn. akt IV SA/Wa 1346/10 systemu regeneracji i wymiany powietrza, uzasadnia istnienie interesu prawnego w złożeniu takiego wniosku". Nadto Kolegium wskazało, że powołane przez Stowarzyszenie dyrektywy zostały implementowane do polskiego porządku prawnego ustawą z dnia 9 listopada 2000 r. o dostępie do informacji o środowisku i jego ochronie oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, jak również ustawę z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo Ochrony Środowiska. W zakresie naruszenia Konwencji z Arhus wymogi konwencji zostały spełnione w wyniku uchwalenia ustawy z dnia 9 listopada 2000 r. o dostępie do informacji o środowisku i jego ochronie oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, włączonej następnie do ustawy - Prawo ochrony środowiska. Przepisy zawarte obecnie w art. 19-24 oraz 31-37 Prawa ochrony środowiska są zgodne z wymaganiami Konwencji w dziedzinie dostępu do informacji oraz udziału społeczeństwa w podejmowaniu decyzji, zaś kwestie dostępu do sprawiedliwości są w Polsce już od dawna rozwiązane zgodnie z Konwencją. Na powyższą decyzję SKO z dnia [...] maja 2010 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosło Stowarzyszenie Z.. W uzasadnieniu Stowarzyszenie podniosło, że prosi o wzięcie pod uwagę argumentów podnoszonych w szeregu pism kierowanych do organu I jak i II instancji w trakcie postępowań administracyjnych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednak z innych względów, niż w niej wskazano. Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2010 r. narusza przepisy art. 7, 77, 80 i 107 § 3 k.p.a. w stopniu mającym istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Zgodnie z naczelną zasadą wynikającą z art. 7 k.p.a. organ administracji publicznej winien jest dążyć do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w prowadzonym postępowaniu administracyjnym. Wyrazem tej zasady są wynikające z treści art. 77 i 80 k.p.a. obowiązki nałożone na organ, a zatem zgromadzenie wyczerpującego materiału dowodowego i jego obiektywna, wszechstronna ocena. sygn. akt IV SA/Wa 1346/10 Należy wskazać, że zaskarżona decyzja wydana została w nadzwyczajnym trybie kontroli związanym z oceną czy decyzja została dotknięta w sposób niewątpliwy jedną z kwalifikowanych wad wymienionych enumeratywnie w art. 156 § 1 k.p.a. Zadaniem organu w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji jest zbadanie i dokonanie oceny czy stan faktyczny istniejący w dacie wydania decyzji odpowiadał normie prawa, która stanowiła podstawę jej wydania, a zatem czy wydanie decyzji nie nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie sądów administracyjnych wykształcił się pogląd, że o rażącym naruszeniu prawa, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. można mówić tylko w sytuacji, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności ze stanem prawnym istniejącym w dniu jej wydania. W niniejszej sprawie bezsporne jest, że podstawą prawną kontrolowanej decyzji były przepisy ustawy Prawo ochrony środowiska, sama zaś decyzja winna spełniać wymogi określone w art. 56 ust. 2 tej ustawy. Zgodne z nałożonymi obowiązkami i koniecznością zachowania zasady dwuinstancyjności Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. ponownie rozpoznając przedmiotową sprawę winno było od początku w sposób wnikliwy i całościowy ocenić stan faktyczny istniejący w dacie wydania kontrolowanej decyzji i na tej podstawie dokonać oceny prawnej, której wnioski winny być szczegółowo omówione w uzasadnieniu decyzji. W ocenie Sądu organ nie sprostał tym obowiązkom. Z pewnością nie wskazuje na to, przytoczona w uzasadnieniu decyzji treść art. 56 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska bez jakiegokolwiek odesłania czy nawiązania do zapisów kontrolowanej decyzji i omówienia wynikających z tego porównania wniosków, jak też wskazanie ogólne charakteru decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wynikającego z przywołanego art. 46 ust. 1 ustawy. Oczywistym jest też, że konkretnych ustaleń i wniosków z rzeczywiście przeprowadzonej analizy treści kontrolowanej decyzji nie może zastąpić jedno ogólne sformułowanie zawarte w uzasadnieniu w brzmieniu "analiza treści zaskarżonej decyzji i akt postępowania poprzedzającego jej wydanie nie pozwala na uznanie, iż zaskarżona decyzja jest obarczona wadą określoną w art. 156 § 1 k.p.a.". Niewątpliwie organ powinien przy dokonywaniu ponownej analizy kontrolowanej decyzji odnieść się do zarzutów formułowanych przez stronę skarżącą dotyczących tej decyzji w toku postępowania administracyjnego, czego jednak nie sygn. akt IV SA/Wa 1346/10 uczynił, nawet mimo tego, że konieczność taka nie budziła wątpliwości organu rozstrzygającego w pierwszej instancji. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji wskazuje przez brak ustosunkowania się do tych zarzutów na inny zakres analizy sprawy dokonany przez organ w pierwszej i drugiej instancji. Odnosząc się zaś do zarzutu naruszenia konwencji z Arhus i powoływanych przez stowarzyszenie dyrektyw organ nie wskazał przede wszystkim czy zarzut ten może być zasadnie rozpatrywany w kontekście wad tkwiących w samej decyzji. Nie wywiązanie się przez organ z obowiązku wnikliwego i całościowego rozpoznania na nowo przedmiotowej sprawy, lakoniczne uzasadnienie, nie wskazujące na fakty i wnioski z kompleksowej oceny materiału dowodowego, uniemożliwia dokonanie oceny czy istnieją przesłanki do stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2007r. ustalającej środowiskowe uwarunkowania. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględni powyższą ocenę prawną. Sąd odmówił dopuszczenia do udziału w postępowaniu w charakterze pełnomocnika strony skarżącej K. M., gdyż osoba ta nie spełniała przesłanek określonych w art. 35 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.