VII SA/Wa 1167/10

WyrokWSA w Warszawie2010-09-29

Skład orzekający: Małgorzata Miron, Ewa Machlejd, Bożena Więch - Baranowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja stwierdzająca nieważność decyzji o pozwoleniu na budowę, wydana na podstawie błędnego ustalenia braku wniosku o rozbiórkę lub braku zgody właściciela na rozbiórkę, jest zgodna z prawem?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję stwierdzającą nieważność pozwolenia na budowę oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Uzasadnił to tym, że organ nadzoru przedwcześnie stwierdził nieważność decyzji, błędnie oceniając brak wniosku o rozbiórkę oraz nie wyjaśniając kwestii własności obiektu przeznaczonego do rozbiórki i dopuszczalności budowy na obszarze kolejowym. Sąd wskazał, że organ nie zbadał wszystkich przesłanek nieważności decyzji zgodnie z art. 156 § 1 k.p.a. i nie zastosował się do wiążącej oceny prawnej zawartej w poprzednim wyroku sądu.
Stan faktyczny
Spółdzielnia wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody z 2007 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę pawilonu handlowego na obszarze kolejowym. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (GINB) stwierdził nieważność tej decyzji, wskazując na brak wniosku o rozbiórkę, brak zgody właściciela na rozbiórkę oraz nieprawidłowe ustalenie dopuszczalności budowy na obszarze kolejowym. Inwestor R. K. wniósł skargę do WSA, kwestionując te ustalenia. WSA uchylił decyzję GINB oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody, stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego R. K. kwotę 460 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.), , Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Bożena Więch - Baranowska, Protokolant Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2010 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego R. K. kwotę 460 zł (czterysta sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Sygnatura akt VII SA/Wa 1167/10 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] marca 2010r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego - - po przeprowadzeniu wszczętego na wniosek Spółdzielni [...] postępowania stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2007r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę pawilonu handlowego (sklep spożywczo-przemysłowy) w [...] przy ul. [...], na działce nr [...], na obszarze kolejowym, stanowiącym teren zamknięty. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał na następujące ustalenia faktyczne i prawne: Decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. Wojewoda [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił R. K., jako inwestorowi, pozwolenia na budowę pawilonu handlowego (sklep spożywczo-przemysłowy) w [...] przy ul. [...], na działce nr [...], na obszarze kolejowym, stanowiącym teren zamknięty. Spółdzielnia [...] w [...] wniosła o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji, uzasadniając swoje żądanie złożeniem przez inwestora niezgodnego z prawdą oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a co za tym idzie rażącym naruszeniem przez Wojewodę [...] przepisu art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego, poprzez niezweryfikowanie przedmiotowego oświadczenia Inwestora w zakresie jego zgodności ze stanem prawnym dotyczącym objętej zamierzeniem budowlanym działki nr [...] w [...]. Decyzją z dnia [...] marca 2009 r. Główny inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] lutego 2009 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności ww. decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2007 r. Wyrokiem z dnia 29 września 2009 r., sygn. akt VII SA/Wa 906/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił obie powyższe decyzje GINB. Stosownie do treści przepisu art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Organ administracji orzekający w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie może ograniczyć się do analizy przesłanki stwierdzenia nieważności, na którą powołała się strona, ale winien dokonać pełnej oceny decyzji pod kątem innych przesłanek wymienionych w przepisie art. 156 § 1 kpa. Po przeanalizowaniu uzupełnionych przez organ I instancji akt sprawy organ nadzorczy stwierdził, iż żądanie Spółdzielni [...] zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn niż w nim podniesione. Skarżona decyzja Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2007 r. obarczona jest bowiem wadami prawnymi skutkującymi koniecznością wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Powyższą decyzją organ administracji architektoniczno — budowlanej rozstrzygnął w zakresie dopuszczalności posadowienia pawilonu handlowego (sklep spożywczo-przemysłowy) w [...] przy ul. [...], na działce nr [...], na obszarze kolejowym, stanowiącym teren zamknięty. Jak wynika z projektu budowlanego, warunkiem koniecznym posadowienia przedmiotowego obiektu budowlanego jest uprzednia rozbiórka istniejącego na tejże działce obiektu budowlanego, co nie zostało uwzględnione w treści decyzji Wojewody [...]. Co istotne zamiar dokonania omawianej rozbiórki nie był objęty wnioskiem Inwestora o pozwolenie na budowę, jak też nie został odrębnie zgłoszony w trybie przewidzianym ustawą Prawo budowlane. Wydanym na podstawie art. 113 § 1 kpa postanowieniem Nr [...] z dnia [...] marca 2007 r., Wojewoda [...], prostując własną decyzję dodał zapis o konieczności dokonania rozbiórki istniejącego obiektu w miejscu budowy objętego udzielonym pozwoleniem pawilonu handlowego. Pomijając dopuszczalność rozstrzygnięcia tej kwestii w postanowieniu wydanym na podstawie art. 113 § I kpa, którego prawidłowość, jako aktu odrębnie zaskarżalnego nie może być przedmiotem badania w niniejszym postępowaniu, wskazać trzeba, iż jest prawnie oczywiste, że sprostowanie decyzji stanowi jej integralną część. Zatem postępowanie nadzorcze powinno dotyczyć zarówno samej decyzji, jak również postanowienia ją prostującego. W przypadku stwierdzenia przez organ nadzoru, że postanowienie o sprostowaniu dotknięte jest wadą, należy dać temu wyraz w rozstrzygnięciu zaskarżonej decyzji. Sprostowanie decyzji jest integralnie związane z decyzją, która podlega sprostowaniu, a skoro tak to w postępowaniu nadzorczym ocenie co do zgodności z prawem podlegają zarówno decyzja, jak i postanowienie ją prostujące. Brzmienie przepisów art. 32 oraz 33 ustawy Prawo budowlane jednoznacznie przesądza, że postępowanie o udzielenie pozwolenia na budowę oparte jest na zasadzie skargowej. Oznacza to, że organ nie tylko wszczyna postępowanie na podstawie żądania strony, ale także prowadzi postępowanie w granicach żądania, nie będąc uprawniony do rozpoznania sprawy ponad żądanie. W razie wszczęcia postępowania na wniosek obowiązkiem organu administracji jest dokładne ustalenie treści żądania strony, która wyznacza rodzaj sprawy będącej przedmiotem postępowania. Organ związany jest tym żądaniem. Treść żądania wyznacza stosowną normę prawa materialnego lub normę prawa procesowego, która ma znaczenie dla ustalenia zakresu postępowania. Jeśli organ, do którego zgłoszony został wniosek o wszczęcie postępowania ma wątpliwości co do tego czego dotyczy wniosek, obowiązkiem tego organu jest podjęcie z urzędu czynności wyjaśnienia treści żądania strony. W sprawie niniejszej organ architektoniczno - budowlany, w oderwaniu od treści wniosku wszczynającego postępowanie rozpoznał sprawę o udzielenie pozwolenia na rozbiórkę istniejącego obiektu budowlanego, mimo iż z wniosku o pozwolenie na budowę wszczynającego postępowanie administracyjne wynikało, iż dotyczy on wyłącznie budowy pawilonu handlowego (sklep spożywczo- przemysłowy) w [...] przy ul. [...], na działce nr [...]. Rozpoznanie sprawy ponad żądanie strony stanowi działanie bez podstawy prawnej, prowadzące do stwierdzenia nieważności decyzji. Organ wskazał także, że orzekając w przedmiocie rozbiórki Wojewoda [...] naruszył w sposób rażący przepis art. 33 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, rozstrzygając z pominięciem określonych tym przepisem wymogów, w tym w szczególności wymogu przedłożenia zgody właściciela obiektu budowlanego objętego zamiarem rozbiórki. GINB zaznaczył, iż sposób sformułowania przepisu art. 33 ust. 4 pkt 1 powołanej ustawy przesądza jednoznacznie, iż zgoda właściciela nie może być dorozumiana, w szczególności nie może być wywiedziona z oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane złożonego przez Inwestora. W aktach przedmiotowej sprawy takiej zgody nie stwierdzono. Wydając decyzję z dnia [...] stycznia 2007 r. Wojewoda [...] naruszył także wyrażoną w art. 7 Kpa zasadę prawdy obiektywnej, w stopniu mogącym mieć wpływ na istotę rozstrzygnięcia, poprzez nie wyjaśnienie kwestii dopuszczalności posadowienia projektowanej inwestycji na obszarze kolejowym w świetle postanowień przepisu art. 4 pkt 8 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym, w myśl którego obszar kolejowy jest to określony działkami ewidencyjnymi obszar, na którym usytuowane są linie kolejowe oraz inne budynki, budowle i urządzenia przeznaczone do zarządzania, eksploatacji i utrzymania linii kolejowych, a także służące do obsługi przewozu osób i rzeczy. Przepis ten jednoznacznie określa przeznaczenie obszaru kolejowego, którym jest wyłącznie zarządzanie, eksploatacja i utrzymanie linii kolejowych, a także obsługa przewozu osób i rzeczy. Z akt sprawy, jak też z treści inkryminowanej decyzji nie wynika, by organ weryfikował objęte nią zamierzenie inwestycyjne pod względem ograniczeń jakie wprowadza powołany wyżej przepis oraz inne przepisy ustawy o transporcie kolejowym, w zakresie rodzaju zabudowy dopuszczalnej na działce ewidencyjnej stanowiącej obszar kolejowy. Zgodnie z treścią przepisu art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności karnej o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zgodnie z treścią powołanego przepisu inwestor nie musi zatem dołączać do wniosku aktów notarialnych, zgód pozostałych współwłaścicieli jak również innych umów określających to prawo. Powyższe przesądza o braku uprawnień organu administracji architektoniczno - budowlanej do żądania wymienionych dokumentów a co za tym idzie do weryfikacji prawdziwości złożonego przez inwestora oświadczenia. Decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010r. - po rozpatrzeniu wniosku R. K. o ponowne rozpoznanie sprawy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] marca 2010r.. W uzasadnieniu tej decyzji organ podtrzymał argumenty uzasadniające wadliwość decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2007r. Odnosząc się do argumentacji podniesionej we wniosku o ponowne rozpocznie sprawy organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie, WSA w Warszawie, rozpatrując skargę Spółdzielni [...] nie zakwestionował legitymacji procesowej tegoż podmiotu zarówno w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jak i w poprzedzającym je postępowaniu administracyjnym. W tym stanie prawnym, zgodnie z powołanym wyżej art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podnoszoną we wniosku R. K. kwestię przymiotu strony Spółdzielni [...] w niniejszej, należy uznać za rozstrzygniętą. R. K. wniósł skargę na decyzję Głównego inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2010r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że WSA orzekając w wyroku z dnia 29.09.2009r. wskazał na konieczność dokonania oceny weryfikowanej decyzji mając na uwadze, że zapadło postanowienie prostujące treść decyzji o zapis dotyczący rozbiórki obiektu istniejącego w miejscu posadowienia planowanej inwestycji. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że właśnie to postanowienie stanowiło przyczynę stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. W przedmiotowej sprawie przedstawiony przez skarżącego projekt następnie zatwierdzony przez organ architektoniczno -budowlany jako element składowy całej inwestycji przewidywał dokonanie rozbiórki zniszczonego budynku znajdującego się w miejscu budowy zaprojektowanego pawilonu handlowego. Oznacza to, że dokonane postanowieniem z dnia 2 marca 2007r., sprostowanie decyzji nie miało wpływu na merytoryczny zakres rozstrzygnięcia. Rozbiórka zabudowy istniejącej w miejscu budowy zaprojektowanego nowego pawilonu była bowiem przewidziana już w zatwierdzonym projekcie. W konsekwencji decyzja sprostowana postanowieniem j.w. nie jest dotknięta wadą nieważności. W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania w sprawie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest uzasadniona i prowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji aczkolwiek nie tylko z przyczyn w niej wskazanych. Należy bowiem przypomnieć, że zgodnie z treścią art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej: P.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi. Zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja została wydana w jednym z nadzwyczajnych postępowań - postępowaniu nieważnościowym. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji traktowane jest jako nowe postępowanie w sprawie i toczy się wg przepisów art. 157 kpa. Zadaniem organu prowadzącego postępowanie o stwierdzenie nieważności ostatecznego rozstrzygnięcia jest zatem ocena takiej decyzji pod kątem kwalifikowanej niezgodności z prawem, tj. czy wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), lub spełnienia innych przesłanek określonych w art. 156§1 kpa. Postępowanie takie - o stwierdzenie nieważności decyzji ma zatem odrębną podstawę prawną i nie może być traktowane tak, jakby chodziło o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją ostateczną, rozstrzygającą o zastosowaniu przepisów prawa materialnego do danego stosunku administracyjno-prawnego. Takie stanowisko zajął także Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 7.03.1996 r. (III ARN 70\95 OSNP 1996\18\258), w którym stwierdził, że postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej ma na celu wyjaśnienie jej kwalifikowanej niezgodności z prawem, a nie ponowne rozpoznanie zakończonej sprawy. Zagadnienie rażącego naruszenia prawa było również wielokrotnie przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego. Ostatecznie utrwalił się pogląd, że o rażącym naruszeniu prawa decydują 3 przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje rozstrzygnięcie (m.in. orzeczenie NSA z 0.02.2005 r. OSK 1134\04 Lex 165717,). Naczelny Sąd Administracyjny wskazał przy tym, że oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. W innym miejscu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził natomiast, że cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą (wyrok z 30.03.2004 r. IVSA 3763\03 Lex 156952). Jednocześnie nie może ujść uwadze, że zgodnie z uregulowaną w art. 7 kpa zasadą prawdą obiektywnej organ administracji ma obowiązek stać na straży praworządności i podejmować wszelkie kroki niezbędne do należytego wyjaśnienia okoliczności sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony. Jednocześnie w art. 77§1 kpa wskazuje się, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Przenosząc powyższe, ogólne zasady, na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że kontrolowaną w postępowaniu nieważnościowym decyzją organ stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2007r. podając 3 przyczyny skutkujące koniecznością wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Po pierwsze: wskazał, że decyzja ta została wydana bez podstawy prawnej albowiem inwestor nie wnioskował o udzielenie pozwolenia na rozbiórkę istniejącego obiektu. Po drugie: organ nadzoru ocenił, że decyzja w sposób rażący narusza art. 33 ust. 4 pkt. 1 Prawa budowlanego wobec braku wyraźnej zgody właściciela obiektu na rozbiórkę, po trzecie natomiast, że organ wydający kontrolowaną w postępowaniu nieważnościowym decyzję nie wyjaśnił kwestii dopuszczalności posadowienia projektowanej inwestycji na obszarze kolejowym. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja została wydana co najmniej przedwcześnie. I tak Sąd nie podzielił stanowiska organu co do tego, że wobec braku wniosku o pozwolenie na rozbiórkę decyzja z dnia [...].01.2007r. została wydana bez podstawy prawnej. W pierwszej kolejności należy wszak zwrócić uwagę, że analiza wniosku znajdującego się w aktach sprawy nie pozwala na przyjęcie w sposób jednoznaczny, że żądanie takie - o zezwolenie na rozbiórkę - nie zostało złożone. Tytuł przedmiotowego wniosku to: "wniosek o pozwolenie na budowę/rozbiórkę", z tym że druk zawiera informację o konieczności "skreślenia niepotrzebnego". Nie ulega wątpliwości, że inwestor wypełnił wniosek w sposób nieprecyzyjny. Przedłożony do zatwierdzenia projekt zawierał bowiem nie tylko projekt budowy ale i rozbiórki obiektu posadowionego w miejscu planowanej inwestycji. W tej sytuacji nie można ponad wszelką wątpliwość stwierdzić, jak to uczynił organ w niniejszej sprawie, że inwestor takiego wniosku nie złożył. Obowiązkiem zatem organu, do którego wpłynął wniosek było wezwanie R. K. do jego uzupełnienia czy sprecyzowania. W konsekwencji skoro treść wniosku nie jest jednoznaczna nie można uznać, że decyzja dotknięta jest wadą nieważności wymienioną w art. 156§1 pkt. 2 kpa. Jedynie bowiem oczywista sprzeczność z przepisem prawa może skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji. Jedynie na marginesie niniejszych rozważań wskazać należy, że wydanie decyzji udzielającej pozwolenia na rozbiórkę bez stosownego wniosku stanowiłoby rażące naruszenie art. 33 ust. 4 Prawa budowlanego, nie zaś działanie bez podstawy prawnej. Uchybienie to pozostawałoby jednak bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy albowiem w obu przypadkach przesłanka ta przewidziana jest w art. 156§1 pkt. 2 kpa i skutkuje nieważnością decyzji. Natomiast przyjęcie przez organ, że decyzja jest dotknięta wadą nieważności z dwóch pozostałych przyczyn zostało dokonane co najmniej przedwcześnie. Rację ma - co do zasady organ administracji co do tego, że do wniosku o pozwolenie na rozbiórkę należy dołączyć zgodę właściciela obiektu. Powyższe wynika z treści art. 33 ust. 4 pkt. 1 Prawa budowlanego. Nie jest sporne między stronami, iż budynek, który był przedmiotem pozwolenia na rozbiórkę był wcześniej -od 27 listopada 1997r. przedmiotem umowy najmu pomiędzy Spółdzielnią [...] a R. K. Wprawdzie z treści tej umowy (§1) wynika, iż lokal stanowi własność "wynajmującego" to jest w/w Spółdzielni jednakże zapis taki nie stanowi dowodu własności tego lokalu. Kwestia własności lokalu nie została wyjaśniona przez organ, który jednocześnie kategorycznie stwierdził, że właściciel obiektu nie wyraził zgody na rozbiórkę. Tymczasem w aktach sprawy znajduje się decyzja Wojewody [...] z dna [...] marca 2009r., mocą której organ ten stwierdził, że Skarb Państwa z mocy prawa nabył z dniem 1 czerwca 2003r. prawo własności działki nr ew. 844 (na której zlokalizowana jest inwestycja) Jednocześnie w pkt. III tej decyzji wskazuje się na nabycie z tym dniem prawa własności budynków, budowli i innych urządzeń znajdujących się na gruncie wymienionych w wykazie stanowiącym załącznik do tej decyzji. W aktach sprawy brak jest tego załącznika. Nie można też pominąć, że w aktach sprawy znajduje się kserokopia wniosku jaki został złożony przez Spółdzielnię do Sądu Rejonowego w [...] o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie. Z treści wniosku wynika, że własność nieruchomości została nabyta z dniem 1 października 2005r. Zgodnie z oświadczeniem pełnomocnika uczestnika złożonym na rozprawie w dniu 29 września 201 Or. sprawa ta nie została dotychczas zakończona. Wszystkie te okoliczności wskazują, że wbrew twierdzeniom organu prowadzącego postępowanie nieważnościowe, kwestia "właściciela obiektu", o którym mowa w art. 33 ust. 4 pkt. 1 Prawa budowlanego nie została należycie wyjaśniona. Tylko bowiem ustalenie ponad wszelką wątpliwość, że to Spółdzielnia jest właścicielką obiektu mogłoby skutkować kategoryczne stwierdzenie o naruszeniu art. 33 ust. 4 pkt. 1 Prawa budowlanego i to w sposób rażący. Natomiast w aktach sprawy - co nie może ujść uwadze - znajduje się również pismo Polskich Kolei Państwowych - użytkownika wieczystego gruntu (co wynika z treści decyzji z 9.03.2009r. z dnia 7.05.2006r. ,k. 12 akt administracyjnych), w którym podmiot ten wyraża zgodę "na posadowienie nowego pawilonu handlowego na najmowanym placu w [...] przy ul. [...] zgodnie z umową nr [...] z dnia [...] kwietnia 2006r." Wprawdzie uczestniczka postępowania na rozprawie dnia 29.09.201 Or. podnosiła, że umowa wskazana w tym piśmie nie dotyczyła części działki nr [...], na której posadowiony był rozbierany obiekt lecz placu sąsiedniego jednakże z uzasadnienia wniosku o stwierdzenie zasiedzenia wynikać by mogło, że umowa ta dotyczyła również części nieruchomości, na której posadowiony był budynek. Wszystkie te okoliczności nie mogą być jednakże ustalane przez Sąd albowiem zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest badanie legalności zaskarżonych rozstrzygnięć nie zaś dokonywanie ustaleń za ograny orzekające w sprawach administracyjnych. Należy przy tym podkreślić, że zgodnie z obowiązującą w polskim prawie cywilnym generalną zasadą, własność budynku przysługuje właścicielowi (użytkownikowi wieczystemu) gruntu, na którym on się znajduje (art. 235kc), a w aktach sprawy brak jest dowodu wskazującego na to, ażeby własność tego budynku przysługiwała innemu podmiotowi niż użytkownik wieczysty. Sam fakt, jak się wydaje niekwestionowany, że Spółdzielnia wybudowała sporny obiekt nie oznacza, że jest jej właścicielem w rozumieniu przepisów prawa. Organ okoliczności tej nie wyjaśnił. Reasumując wskazać należy, że nieusprawiedliwione lub co najmniej przedwczesne są twierdzenia organu co do tego, że w niniejszej sprawie brak było zgody właściciela obiektu na rozbiórkę. Obowiązkiem organu było bowiem wskazanie - przy tak kategorycznym stwierdzeniu, który z podmiotów takiej zgody winien udzielić i ewentualnie ocenić treść pisma z dnia 7.05.2006r. Priorytetowe znaczenie będzie miał przy tym fakt, że postępowanie w niniejszej sprawie ma wykazać zaistnienie kwalifikowanej niezgodności z prawem a zatem ewentualne wątpliwości nie mogą skutkować przyjęciem stanowiska, że decyzja dotknięta jest wadą rażącego naruszenia prawa. I wreszcie rację ma wprawdzie organ prowadzący postępowanie nieważnościowe, że nie zostało w niniejszej sprawie wyjaśniona kwestia dopuszczalności posadowienia przedmiotowego budynku objętego inwestycją na obszarze kolejowym jednakże naruszenie to samo przez się nie wskazuje na wydanie decyzji z dnia [...].01.2007r. z rażącym naruszeniem prawa. Raz jeszcze należy podkreślić, że tylko jednoznaczne stwierdzenie przez organ wadliwości w tym zakresie mogłoby skutkować stwierdzeniem nieważności tej decyzji. Natomiast niewątpliwie rzeczą organu w niniejszej sprawie było wyjaśnienie ponad wszelką wątpliwość czy teren, na którym realizowana była inwestycja jest "terenem zamkniętym" w rozumieniu pkt. 5 art. 82 ust. 3 w zw. z art. 3 pkt. 15 Prawa budowlanego lub "obszarem kolejowym" zgodnie z definicją legalną zawartą w ustawie o transporcie kolejowym. Wyjaśnienie tych okoliczności ma priorytetowe znaczenie albowiem wskazuje na właściwość organu do orzekania w przedmiocie pozwolenia na budowę i rozbiórkę (art. 82 Prawa budowanego). Dopiero przesądzenie tej kwestii będzie skutkowało koniecznością oceny przez organ czy nie doszło do naruszenia art. 53 ustawy z dnia 28 marca 2003r. o transporcie kolejowym (t.j.Dz.U. z 2007r. nr 16, poz. 94 ze zm.) i czy naruszenie to nie miało charakteru rażącego. Reasumując zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja tego organu z dnia 11.03.201 Or. zostały wydane z naruszeniem przepisu prawa materialnego - art. 156§1 pkt. 2 kpa w części, w której organ stwierdził, że okoliczności sprawy wskazują na brak wniosku inwestora o pozwolenie na rozbiórkę co świadczy o braku podstawy prawnej rozstrzygnięcia z dnia 31.01.2007r. oraz z naruszeniem przepisów postępowania - art. 7, 77§1, 80 i 107§3 kpa, we wskazanym wyżej zakresie, które to naruszenia miały wpływ na wynik sprawy. Natomiast prawidłowo organ nadzoru przypomniał, że niniejsza sprawa była już przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który wyrokiem z dnia 29.09.201 Or. w sprawie VII SA/Wa 906/09 uchylił kontrolowaną wówczas decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Sąd przedstawił ocenę prawną i wskazania co do dalszego toku postępowania, które - na mocy art. 153 P.p.s.a. wiążą organ i Sąd w niniejszej sprawie. W konsekwencji zadaniem organu prowadzącego postępowanie w niniejszej sprawie była ocena weryfikowanej decyzji z punktu widzenia wszystkich przesłanek określonych w art. 156§1 kpa mając na uwadze, że postanowieniem z dnia [...].03.2007r. decyzja ta została "sprostowana" poprzez uzupełnienie jej treści o zapisy dotyczące rozbiórki. Jednocześnie Sąd zawarł ocenę, że skoro inwestor złożył oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane pod groźbą odpowiedzialności karnej określonej w art. 233 kk to nie można uznać, że decyzja udzielająca pozwolenia na budowę rażąco narusza art. 32 ust. 4 pkt. 2 Prawa budowlanego. Kwestia ta została przesądzona przez WSA w wyroku z dnia 29.09.2009r. i zbędne jest powtarzanie zawartych w uzasadnieniu tego wyroku argumentów. Prawidłowe jest również stanowisko organu co do legitymacji Spółdzielni [...] w niniejszej sprawie. Reasumując - wobec stwierdzenia przez Sąd wydania decyzji z naruszeniem prawa jak wyżej należało je wyeliminować z obrotu prawnego. Rozstrzygając ponownie sprawę organ związany będzie wskazaną wyżej oceną prawną. A zatem obowiązkiem organu będzie ustalenie ponad wszelką wątpliwość czy teren, na którym miała być realizowana inwestycja był obszarem kolejowym lub terenem zamkniętym a następnie poczyni ustalenia i dokona ocen wskazanych wyżej. Z tych wszystkich względów - na podstawie art. 145§1 pkt. 1 lit. a i c oraz 135 i 152 ustawy - P.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji. Rozstrzygnięcie o kosztach zostało oparte o treść art. 200 i 205 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło