II OSK 356/11
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-05-24
Skład orzekający: Arkadiusz Despot-Mładanowicz, Anna Łuczaj, Renata Owczarzak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prawomocne skazanie za umyślne przestępstwo skarbowe, nawet jeśli nie jest to przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, stanowi obligatoryjną podstawę do cofnięcia pozwolenia na broń palną sportową na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji?Ratio decidendi
Prawomocne skazanie za umyślne przestępstwo skarbowe, podobnie jak przestępstwa przeciwko mieniu, stanowi obligatoryjną przesłankę do cofnięcia pozwolenia na broń, ponieważ wobec takiej osoby istnieje uzasadniona obawa użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Ustawodawca sam rozstrzygnął, że w takich przypadkach obawa taka istnieje, co nie wymaga odrębnej oceny przez organ.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła cofnięcia pozwolenia na broń palną sportową J. P. przez Komendanta Głównego Policji, po tym jak Komendant Stołeczny Policji wydał taką decyzję. Podstawą cofnięcia było prawomocne skazanie J. P. za przestępstwa skarbowe oraz warunkowe umorzenie postępowania w sprawie o przestępstwo z art. 297 § 1 kk. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. P., a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od tego wyroku.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz Sędziowie Sędzia NSA Anna Łuczaj Sędzia del. WSA Renata Owczarzak ( spr. ) Protokolant Elżbieta Maik po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej J. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 października 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 718/10 w sprawie ze skargi J. P. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną sportową oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z dnia 29 października 2010 r. (sygn. akt II SA/Wa 718/10) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. P. na decyzję Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] marca 2010 r. w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną sportową.
Powyższe orzeczenie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] marca 2010 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r., Nr 52, poz. 525 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania J. P. od decyzji Komendanta Stołecznego Policji w W. z dnia [...] grudnia 2009 r. cofającej pozwolenie na broń palną sportową, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ podał, że Komendant Stołeczny Policji w W. w dniu [...] grudnia 2009 r. cofnął J. P. pozwolenie na broń palną sportową w związku z uzyskaniem informacji, że:
1. Sąd Rejonowy w G. [...] Wydział Karny wyrokiem z dnia [...] czerwca 2007 r., sygnatura akt [...] skazał ww. za przestępstwo z art. 56 § 1 kks, a także za przestępstwo z art. 56 § 2 kks na łączną karę grzywny w wysokości 200 stawek dziennych,
2. Sąd Rejonowy w G. [...] Wydział Karny wyrokiem z dnia [...] października 2007 r., sygnatura akt [...] skazał ww. za przestępstwo z art. 56 kks na łączną karę grzywny w wysokości 300 stawek dziennych.
Ponadto organ ustalił, że Sąd Rejonowy [...] w W. [...] Wydział Karny wyrokiem z dnia [...] marca 2009 r. sygnatura akt [...] warunkowo umorzył postępowanie karne wobec ww. oskarżonego o przestępstwo z art. 297 § 1 kk na okres dwóch lat próby.
Organ wskazał również, że zebrany materiał dowodowy daje podstawę cofnięcia J. P. pozwolenia na broń palną sportową, na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, gdyż dyspozycja powyższych przepisów nakazuje organowi Policji cofnięcie pozwolenia na broń, w przypadku, gdy daną osobę można uznać za należącą do kategorii osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takiego przestępstwa, przy czym przepis ten ma charakter obligatoryjny, a nie fakultatywny.
Zdaniem organu, z zebranego materiału dowodowego wynikało, że J. P. dopuścił się przestępstw skarbowych, oszustwa kredytowego, przestępstw przeciwko obrotowi gospodarczemu oraz licznych wykroczeń w ruchu drogowym. Organ podkreślił, że w/w nie przestrzegał prawa i dopuścił się przestępstw umyślnych. Ponadto nie może ujść uwadze, że każde świadome naruszenie przepisów prawa powoduje utratę zaufania do osoby posiadającej pozwolenie na broń, gdyż skarżący nie daje gwarancji użycia jej zgodnie z obwiązującymi w tym zakresie regulacjami i z tego powodu interes skarżącego w posiadaniu broni winien ustąpić na rzecz interesu społecznego przejawiającego się w fakcie posiadania pozwolenia na broń przez osoby przestrzegające ustalonego porządku prawnego. Innymi słowy, wobec skarżącego istnieje uzasadniona obawa co do użycia broni niezgodnie z celem, dla którego przyznano to pozwolenie, a zatem niezgodnie z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W ocenie organu, skarżący utracił wiarygodność co do zgodnego z prawem posiadania i używania broni, bowiem taka osoba powinna spełniać nie tylko podstawowe wymogi w zakresie określonym ustawą, lecz także posiadać nieskazitelną opinię.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której skarżący wniósł o jej uchylenie. Decyzji zarzucił naruszenie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, przez błędne ich zastosowanie i przyjęcie, że przestępstwo popełnione przez ww. stanowi obligatoryjną podstawę cofnięcia pozwolenia na broń.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za bezzasadną, orzekając o jej oddaleniu.
Sąd wskazał, iż bezspornym jest, że skarżący dwukrotnie dopuścił się popełnienia przestępstw skarbowych, oszustwa kredytowego, oraz przestępstw przeciwko obrotowi gospodarczemu i jest to niewątpliwie kategoria przestępstw zbliżona do przestępstw przeciwko mieniu, dlatego zgodzić należy się z oceną organu, że zebrany materiał dowodowy daje podstawę, do stwierdzenia, iż skarżący wykazuje negatywną postawę wobec porządku prawnego.
Brak poszanowania prawa sprawia, że mniejsze znaczenie mają złożone przez skarżącego: dobra opinia z miejsca zamieszkania, czy koła łowieckiego. Organ wydając decyzję o cofnięciu pozwolenia na broń wykazał i uzasadnił, że skarżący swoim postępowaniem nie daje rękojmi, iż swoim postępowaniem nie zagrozi bezpieczeństwu lub porządkowi publicznemu.
Odnosząc się zaś do redakcji przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy i użytego w przepisie sformułowania "w szczególności" sąd stwierdził, iż określa ono najpierw "osoby, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego", a następnie wskazuje, że "w szczególności" są to osoby "skazane prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu". Niewątpliwie zatem z woli ustawodawcy krąg osób wymieniony w grupie pierwszej – szerzej obejmuje w całości krąg osób wymienionych po słowach "w szczególności", dlatego można przyjąć, że wewnątrz kategorii osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego wyróżnia się "podkategorię" osób, w przypadku których sam ustawodawca przyjmuje, że są to osoby, co do których istnieje uzasadniona obawa i w stosunku do tej kategorii osób organ nie musi przeprowadzać oceny. W stosunku zaś do pozostałych osób organ musi dokonać oceny, czy istnieje uzasadniona obawa użycia broni oraz czy osoby te dają rękojmię, iż swoim zachowaniem, jako posiadacze broni, nie zagrożą takim dobrom jak porządek publiczny lub bezpieczeństwo. W rozpoznawanej sprawie zdaniem sądu organ dokonał prawidłowej oceny.
Od wyroku J. P. wniósł skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości. Skargę kasacyjną oparto na naruszeniu przepisów prawa materialnego tj.: art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust 1 poz. 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, polegającym na jego błędnym zastosowaniu w sytuacji, gdy brak jest związku pomiędzy charakterem popełnionych czynów i obawą, że broń zostanie użyta w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa publicznego oraz na naruszeniu przepisów postępowania - § 7 K.p.a., polegającym na naruszeniu zasady rzetelnej procedury, jako urzeczywistnienia praw i wolności obywatelskich poprzez działanie w warunkach nadmiernej represji wobec obywatela, które miało istotny wpływ na wynik postępowania
Wskazując na powyższe podstawy zaskarżenia, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że Sąd, a wcześniej organy administracji, wbrew materiałowi dowodowemu i wbrew zdrowemu rozsądkowi, oceniły skarżącego jako osobę, która może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządkiem publicznym, przy jednoczesnym uznaniu dowodów świadczących o właściwym stosunku skarżącego do porządku prawnego za dowody "mniejszej wagi". Istnienie tych samych dowodów, obecnie ocenionych jako dowody "mniejszej wagi", przy ubieganiu się o pozwolenie na broń, ten sam urząd administracji traktuje jako dowód pierwszorzędny.
Bez pozytywnych opinii środowiskowych, zdrowotnych i innych, żaden obywatel nie dostanie pozwolenia na broń, gdyż to uprawnienie jest reglamentowane przez państwo, a te same dowody są traktowane w różny sposób przez te same organy administracji w zależności od tego, czy gromadzone są w celu uzyskania, czy odebrania obywatelowi pozwolenia na broń, dlatego relatywne traktowanie tych samych dowodów i ich interpretacji pod kątem przydatności do poparcia z góry założonej tezy organu administracji w ocenie skarżącego jest naruszeniem § 7 K.p.a., polegającym na naruszeniu zasady rzetelnej procedury jako urzeczywistnienia praw i wolności obywatelskich.
Zdaniem autora skargi kasacyjnej należy przeprowadzić ocenę, czy dana osoba posiadająca pozwolenie na broń i która dopuściła się czynów przestępnych należy do grupy osób, o których jest mowa w art. 18 ust.1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust 1 poz. 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, bowiem nie bez powodu ustawodawca użył w tym przepisie określeń, iż cofnięcie pozwolenia na broń następuje, gdy posiadacz pozwolenia stwarza uzasadnioną obawę, że może użyć broni w celach sprzecznych z interesem porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Ani Sąd, ani organ administracji nie wskazał na żadne dowody uzasadniające przypisanie skarżącemu takich cech, które klasyfikowałyby skarżącego do takiej grupy osób, dlatego też nie ma żadnego związku pomiędzy popełnieniem przestępstwa skarbowego, a zagrożeniem użycia broni, sprzecznym z decyzją o pozwoleniu na jej użytkowanie.
Podniesiono również, że dr J. P. nie był karany i nie miał żadnych konfliktów z prawem, natomiast przyczyną skazania w/w wyrokami było de facto zaginięcie dokumentów w transporcie, bowiem firmie, której powierzył przewóz dokumentów (ze względu na przeprowadzkę biura) ukradziono samochód, a reszta to tylko i wyłącznie konsekwencje tego faktu.
Strona skarżąca wskazała, iż w przypadku wyroku Sądu Rejonowego [...] o skazaniu za przestępstwo w ogóle nie można mówić, albowiem postępowanie zostało warunkowo umorzone i dotyczy rodzajowo innego przestępstwa, a w przypadku wyroków Sądu Rejonowego w G. skazanie dotyczy wyłącznie przestępstw skarbowych, dlatego wyroki te nie wypełniają treści art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust 1 poz. 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji.
W ocenie skarżącego organy administracji i Sąd nie rozpoznały istoty sprawy, naruszając procedurę administracyjną i godząc w interes strony postępowania administracyjnego, gdyż nie wskazano jakie dowody (poza bezspornym skazaniem za przestępstwo skarbowe) kwalifikują skarżącego do grona osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, co doprowadziło do bezprawnej ingerencji w jego prawa i wolności obywatelskie i jest wyrazem nadmiernej represji państwa.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ administracji wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skargi, organ wskazał, że przestępstwo oszustwa podatkowego zawsze ma charakter przestępstwa umyślnego, dlatego łącząc umyślność działania skarżącego, brak współdziałania z organami kontroli skarbowej, celowe wprowadzanie w błąd tych organów, a także rodzaj popełnionego czynu (uszczuplenie należności podatkowej) oraz fakt dwukrotnego popełnienia tego samego przestępstwa, w tym samym okresie, należy stwierdzić, że skarżącego można zaliczyć do kategorii osób, co do których istnieje "uzasadniona obawa", o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, bowiem o braku tej obawy można by mówić w przypadku jednorazowego, nieumyślnego popełnienia czynu, w następstwie którego sprawca wyraża skruchę i podejmuje działania świadczące o nieumyślności jego działania. Tymczasem działania skarżącego przeczą całkowicie pozytywnej postawie i świadczą o lekceważącym stosunku do obowiązującego prawa.
Dodatkową okolicznością przemawiającą zdaniem organu za taką tezą, jest kolejne postępowanie karne, tym razem prowadzone przeciwko skarżącemu przez Sąd o popełnienie przestępstwa z art. 297 § 1 kk, bowiem z treści wyroku wynikało, że skarżący w celu uzyskania dla siebie kredytu hipotecznego w wysokości [...] zł przedłożył podrobione dokumenty w postaci informacji o zatrudnieniu, mając jednocześnie na uwadze, że przestępstwo z art. 297 § 1 kk jest podobne do przestępstwa oszustwa z art. 286 § 1 kk (przestępstwa przeciwko mieniu), choć nie musi dojść do skutku określonego w art. 286 § 1 kk (wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 18 czerwca 2002 r., sygn. akt. AKa 343/01 - LEX nr 75405).
Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia w ocenie organu pozostaje fakt warunkowego umorzenia postępowania, bowiem postępowania karne choć warunkowo umorzone, to jednak w warunkach świadczących o tym, że wprawdzie wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne, ale okoliczności jego popełnienia oraz sama wina oskarżonego nie budzą wątpliwości. Warunkowe umorzenie postępowania stwierdza wiec winę w popełnieniu przestępstwa (umyślną bądź nieumyślną) i kończy postępowanie. Jeśli więc niezakończone (toczące się) postępowanie o przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu (art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji) uzasadnia istnienie obawy, że strona może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, to tym bardziej kończące to postępowanie orzeczenie sądu uznające winę oskarżonego. Warunkowe umorzenie postępowania nie stanowi zatem przeszkody do oceny posiadacza pozwolenia na broń w świetle dyspozycji art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Istotny bowiem jest nie sam fakt skazania za przestępstwo, a dotychczasowa postawa tej osoby oraz jej stosunek do ładu prawnego. Organ administracji publicznej analizując sprawę w aspekcie przesłanki do cofnięcia pozwolenia na broń, nie jest związany okolicznością, że w sprawie zapadło orzeczenie o warunkowym umorzeniu (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 listopada 2007 r. sygn. akt. II OSK 1432/06 - niepubl.). Warunkowe umorzenie postępowania jest immanentnie związane ze stwierdzeniem winy; jest bowiem oczywistym, że dokonanie oceny czy wina jest znaczna, czy też nie jest znaczna, wymaga pierwotnego uznania, że sprawca czynu zabronionego w ogóle ponosi winę (wyroku Sądu Najwyższego z dnia 9 stycznia 2002 r. sygn. akt III KKN 303/00, opubl. Prok. i Pr. 2003/2/3). Ponadto przesłankami budzącymi wątpliwości, co do postawy skarżącego jest również zdaniem organu fakt, że oprócz przestępstw wyżej wymienionych, skarżący dopuścił się także w przeszłości licznych wykroczeń.
W konsekwencji powyższe okoliczności w ocenie organu nie pozostają bez znaczenia dla oceny osobowości skarżącego - posiadacza broni palnej, gdyż od posiadacza broni palnej wymagać należy nieskazitelnej postawy, a skarżący naruszając obowiązujący ład prawny takiej postawy nie okazał, więc nie daje gwarancji przestrzegania przepisów ustawy o broni i amunicji w zakresie bezpiecznego posiadania i używania tej broni.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej zwanej p.p.s.a. - skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania.
W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku.
Skargę kasacyjną oparto na naruszeniu przez Sąd pierwszej instancji art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 tej ustawy przez błędne zastosowanie, gdy brak jest związku pomiędzy charakterem popełnionych czynów i obawą że broń zostanie użyta w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa publicznego.
Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie.
Chybiony jest zarzut dotyczący naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji. W pierwszej kolejności należy ustalić czy fakt skazania prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo skarbowe, uzasadnia cofnięcie pozwolenia na posiadanie broni, czy też niezbędne jest dodatkowo wykazanie, iż przestępstwo to realnie wskazuje na możliwość użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego?", W odniesieniu do przestępstw wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r., NSA w dniu 18 listopada 2009 r. podjął uchwałę stanowiącą że: "osoba skazana prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu jest osobą, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co uzasadnia cofnięcie pozwolenia na broń takiej osobie, na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r., Nr 52, poz. 525 ze zm.)" (por. uchwała składu siedmiu sędziów z dnia 18 listopada 2009 r., sygn. akt II OPS 4/09, ONSAiWSA 2010/1/5).
Stosownie do art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t.j. Dz. U. z 2004 r., Nr 52, poz. 525 ze zm.) właściwy organ cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano, należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2 - 6 tej ustawy.
Kategoryczne brzmienie przepisu art. 18 ust. 1 ustawy "cofa pozwolenie na broń" oznacza, że decyzja w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń nie jest decyzją wydawaną w granicach uznania administracyjnego lecz ma charakter decyzji związanej. Przepis ten nakłada na organ Policji obowiązek wydania decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń w przypadku zaistnienia przesłanek określonych w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 ustawy. Przepis art. 18 ust. 1 ustawy nie pozostawia zatem organom Policji swobody przy podejmowaniu decyzji. Tym samym zastosowanie przez organ Policji przepisu art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy, tj. cofnięcie pozwolenia na broń jest obligatoryjne w każdym przypadku, gdy dana osoba należy do kategorii osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy.
Natomiast przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji - w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji zaskarżonej do Sądu pierwszej instancji - stanowi, iż pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw.
Naczelny Sąd Administracyjny, uzasadniając stanowisko zaprezentowane w powołanej uchwale wskazał, że użycie słów "w szczególności", poprzedzające wymienienie osób, które zostały skazane za popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu oznacza, że co do tych osób ustawodawca sam rozstrzygnął, iż co do nich istnieje obawa sprzecznego z prawem użycia broni. Organ nie musi więc wobec tych osób przeprowadzać oceny, czy obawa rzeczywiście istnieje, gdyż oceny tej dokonał już ustawodawca w sposób wiążący. Jeśli organ ustali, że określona osoba w dacie wydania decyzji była osobą skazaną za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, to fakt ten przesądza, iż należy ona do kręgu osób, które zdaniem ustawodawcy stwarzają zagrożenie użycia broni w sposób niezgodny z przepisami prawa i nie mogą tą bronią dysponować. To z kolei oznacza to, że w razie zaistnienia takiej okoliczności organ Policji jest nią związany, jako przesłanką dla odmowy udzielenia pozwolenia na broń, i zarazem dla wydania decyzji w sprawie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni. Takie rygorystyczne stanowisko koresponduje również z treścią dyrektywy Rady 91/477/EWG z dnia 18 czerwca 1991 r. w sprawie kontroli nabywania i posiadania broni (Dz. U. UE L.91.256.51, 2008.179.5), a konkretnie z art. 5 lit. b tej dyrektywy, który stanowi, iż bez uszczerbku dla art. 3 państwa członkowskie zezwalają na nabywanie i posiadanie broni palnej wyłącznie osobom, które przedstawią ważną przyczynę i które nie stanowią zagrożenia dla samych siebie, dla porządku publicznego lub dla bezpieczeństwa publicznego.
W rozpoznawanej sprawie do istotnych okoliczności stanu faktycznego należy uzyskanie przez organ informacji, że Sąd Rejonowy w G. [...] Wydział Karny wyrokiem z dnia [...] czerwca 2007 r., sygnatura akt [...] skazał skarżącego za przestępstwo z art. 56 § 1 k.k.s., a także za przestępstwo z art. 56 § 2 k.k.s. na łączną karę grzywny w wysokości 200 stawek dziennych, natomiast Sąd Rejonowy w G. [...] Wydział Karny wyrokiem z dnia [...] października 2007 r., sygnatura akt [...] skazał ww. za przestępstwo z art. 56 k.k.s. na łączną karę grzywny w wysokości 300 stawek dziennych. Ponadto organ ustalił, że Sąd Rejonowy [...] w W. [...] Wydział Karny wyrokiem z dnia [...] marca 2009 r. sygnatura akt [...] warunkowo umorzył postępowanie karne wobec ww. oskarżonego o przestępstwo z art. 297 § 1 k.k. na okres dwóch lat próby.
Rozważenie zasadności naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji (w brzmieniu obowiązującym w momencie podejmowania decyzji) wymagało ustalenia czy kwalifikacja danego czynu, za który skarżący został skazany (innego od literalnie wymienionych rodzajów przestępstw) uzasadnia obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
Norma zawarta w art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust.1 pkt 6 ustawy nakłada na organ obowiązek cofnięcia danej osobie pozwolenia na broń w sytuacji, gdy w stosunku do niej istnieje uzasadniona obawa, że może ona użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności, gdy osoba taka została m.in. skazana prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko mieniu.
Na gruncie reguł wykładni językowej (gramatycznej), wyrażenie: "w szczególności" oznacza przykładowe wyliczenie określonych przypadków. Konstrukcja normatywna art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy przesądza, że w każdym przypadku popełnienia wskazanych tam przestępstw lub toczenia się postępowania o ich popełnienie, obawa zachodzi niejako automatycznie i nie wymaga odrębnego badania. Oznacza to, że w przypadkach nie wymienionych, takie badanie jest konieczne. Trzeba jednak zwrócić uwagę, że już sam fakt skazania za wyszczególnione typy przestępstw jest traktowany przez ustawodawcę w ten sposób, że dana osoba stwarza zagrożenie dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego, wobec której istnieje uzasadniona obawa użycia broni. Prowadzi to do wniosku, że nie tylko indywidualne cechy danego podmiotu ale sam charakter czynu, okoliczności jego popełnienia mogą być wystarczającą przesłanką do cofnięcia pozwolenia, gdyż dany podmiot może być w takim przypadku traktowany jako wzbudzający obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
W tym kontekście, wykładnia dokonana przez Sąd pierwszej instancji odpowiada prawu, nie naruszając art. 174 pkt 1 P.p.s.a.
Podzielić należy stanowisko Sądu pierwszej instancji, że fakt prawomocnego skazania, za umyślne przestępstwo skarbowe jest wystarczającą przesłanką do tego, aby organ Policji nałożył obligatoryjnie obowiązek cofnięcia pozwolenia na broń, gdyż wobec takiej osoby istnieje uzasadniona obawa, że użyje ona broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa. Przestępstwo oszustwa podatkowego zawsze ma charakter przestępstwa umyślnego. Umyślność działania skarżącego, polegająca na celowym wprowadzaniu organów w błąd a także charakter popełnionych czynów (uszczuplenie należności podatkowych) oraz fakt dwukrotnego popełnienia tego samego przestępstwa, w tym samym okresie, pozwalają na stwierdzenie, że skarżącego można zaliczyć do kategorii osób, co do których istnieje "uzasadniona obawa", o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Dodatkowo, wobec skarżącego toczyło się postępowanie o popełnienie przestępstwa z art. 297 k.k. Stanowi ono przestępstwo zbliżone w swym charakterze do przestępstw przeciwko mieniu. Fakt warunkowego umorzenia postępowania w sprawie o przestępstwo z art. 297 k.k. nie oznacza braku podstaw do oceny popełnionego czynu, skoro ustawodawca w art.15 ust.1 pkt 6 ustawy dla ustalenia czy istnieje obawa użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa publicznego , nakazuje brać pod uwagę nie tylko skazanie sprawcy prawomocnym wyrokiem lecz też fakt toczącego się postępowania o popełnienie przestępstwa.
W tych okolicznościach działania skarżącego przeczą całkowicie pozytywnej postawie wobec obowiązujących norm i świadczą o lekceważącym stosunku do obowiązującego prawa, zatem uzasadniają obawę sprzecznego z prawem użycia broni.
Należy mieć na względzie, iż prawo posiadania broni nie należy w Polsce do praw obywatelskich gwarantowanych w Konstytucji RP. Prawo do posiadania broni ma w świetle ustawy o broni i amunicji reglamentacyjny charakter. Jest wyrazem zaufania państwa do obywatela, który powinien mieć nieskazitelny charakter i cechować się szacunkiem do obowiązującego porządku prawnego. Osoby posiadające pozwolenie na broń powinny zatem w sposób szczególny unikać kolizji z prawem i dawać należytą rękojmię właściwego zachowania i posługiwania się bronią. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, bezspornym jest, że skarżący - świadomie i w sposób umyślny naruszając obowiązujący ład prawny, takiej postawy nie okazał, a więc nie daje on gwarancji przestrzegania przepisów ustawy o broni i amunicji w zakresie nie tylko bezpiecznego posiadania broni palnej, ale również jej używania.
Z całą stanowczością podkreślić należy, iż fakt skazania skarżącego za dokonane przestępstwa, waga popełnionych przez niego czynów, działanie nakierowane na osiągnięcie korzyści majątkowej, burzy obowiązujący porządek prawny. Pozytywne opinie z miejsca zamieszkania, czy też koła łowieckiego w zestawieniu z ustalonymi faktami nie pozwalają na zakwestionowanie oceny wyrażonej przez sąd w zaskarżonym wyroku, akceptującej stanowisko organów o podstawie do cofnięcia pozwolenia na broń.
Należy też dodać, że w myśl art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a) ustawy zmienionej przez art. 1 pkt 10 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. (Dz. U. nr 38, poz. 195) nowelizującej z dniem 10 marca 2011 r. ustawę o broni i amunicji, pozwolenia na broń nie wydaje się osobom "stanowiącym zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego: skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe". Ustawodawca zatem również w tym przypadku z mocy ustawy rozstrzyga, że wobec takich osób istnieje obawa sprzecznego z prawem użycia broni, bez konieczności dodatkowej oceny czy rzeczywiście taka obawa występuje. Ocena zatem sądu, akceptująca ustalenia organu, że charakter i okoliczności popełnionych przez skarżącego czynów uzasadniają obawę sprzecznego z prawem użycia broni i w konsekwencji stanowią podstawę do cofnięcia pozwolenia na broń, jest prawidłowa.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania tj. art. 7 k.p.a. należy wskazać, że przepis k.p.a. odnosi się do postępowania prowadzonego przed organami administracyjnymi. Formułowanie zarzutów skargi kasacyjnej, by mogło mieć wpływ na wynik sprawy jako naruszenie przepisów postępowania będące podstawą kasacyjną, dotyczyć musi postępowania przed sądem administracyjnym, a nie postępowania przed organami administracji publicznej, których działanie jest przedmiotem kontroli wojewódzkiego sądu administracyjnego. Dlatego też powołanie się przez skarżącego na naruszenie przepisu kodeksu postępowania administracyjnego bez powiązania go z naruszeniem przepisów postępowania określonych w ustawie o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie może wywołać zamierzonego skutku.
Zważywszy na powyższe okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił wniesioną skargę kasacyjną jako pozbawioną uzasadnionych podstaw.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło