I OSK 802/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. T. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 2 lutego 2011 r., sygn. akt II SA/Sz 902/10 o odrzuceniu skargi A. T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Postanowieniem z dnia 2 lutego 2011 r., sygn. akt II SA/Sz 902/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił skargę A. T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...], w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania (pkt I) i przyznał od Skarbu Państwa – WSA w Szczecinie na rzecz adwokata A. W. kwotę 295,20 zł obejmujących należny podatek od towarów i usług tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną na zasadzie prawa pomocy (pkt II). W uzasadnieniu Sąd wskazał, że stosownie do art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. W przypadku wniesienia skargi bezpośrednio do wojewódzkiego sądu administracyjnego lub za pośrednictwem niewłaściwego organu administracji publicznej, sąd ten lub organ powinien przekazać sprawę właściwemu organowi, a o zachowaniu terminu do wniesienia skargi, określonego w art. 53 § 1 p.p.s.a. decyduje data nadania skargi przez sąd (lub organ) pod adres właściwego organu. W rozpoznawanej sprawie postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 17 sierpnia 2010 r. o stwierdzeniu niedopuszczalności zażalenia, zostało doręczone skarżącemu w dniu 20 sierpnia 2010 r. Wobec powyższego, w ocenie Sądu, zgodnie z art. 53 § 1 p.p.s.a. termin do wniesienia skargi upływał w dniu 20 września 2010 r. Tymczasem skarga została do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniesiona dopiero w dniu 24 września 2010 r. Zatem, skoro skarga została przez A. T. wniesiona do sądu po terminie, to zaszła podstawa do jej odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a. i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). Od powyższego postanowienia skargę kasacyjną wywiódł A. T. zaskarżając go w całości i zarzucając mu: - w granicach wskazanych w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenia przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 134 § 1 p.p.s.a. polegające na uznaniu zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 sierpnia 2010 r. jak odpowiadającego przepisom prawa, mimo wskazania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na brak pouczenia skarżącego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze o terminie i sposobie wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Wskazując na powyższe autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu I instancji i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżący kasacyjnie krótko opisał stan faktyczny sprawy i podniósł, że wprawdzie wniósł on skargę za pośrednictwem niewłaściwego organu, jednakże było to skutkiem nie pouczenia skarżącego przez organ, który wydał postanowienie. A brak pouczenia, zdaniem autora skargi kasacyjnej, nie może obciążać skarżącego i winien być wzięty przez Sąd pod uwagę przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jako nie oparta na usprawiedliwionych podstawach podlega oddaleniu. Zgodnie z treścią art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę jedynie przesłanki nieważności postępowania określone enumeratywnie w § 2 art. 183 p.p.s.a., które w rozpoznawanej sprawie nie występują. Tym samym sprawa ta mogła być rozpoznawana przez Naczelny Sąd Administracyjny wyłącznie w granicach wywiedzionej skargi kasacyjnej. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż zgodnie z treścią art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Natomiast w myśl art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Ustawa nie przewiduje w tym zakresie żadnych wyjątków. Zatem z zestawienia powyższych przepisów wynika, iż żeby skutecznie wnieść skargę na decyzję organu do sądu, skarżący musi to uczynić za pośrednictwem organu którego decyzję kwestionuje w terminie prawem przewidzianym. Wprawdzie ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie wskazuje, co się dzieje w sytuacji gdy skarżący złoży skargę bezpośrednio do sądu czy innego organu, jednakże powyższą lukę uzupełnia orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego. W orzecznictwie tym dominuje pogląd, iż w przypadku złożenia przez skarżącego skargi do sądu, sąd ten powinien przesłać ją właściwemu organowi administracji publicznej celem nadania biegu. W tej sytuacji o zachowaniu trzydziestodniowego terminu do wniesienia skargi decyduje data nadania skargi przez sąd w urzędzie pocztowym na adres właściwego organu administracji publicznej (porównaj: postanowienia NSA z dn. 12.01.2009 r., II OSK 1918/08, z dn. 11.03.2009 r. I OSK 234/09 czy z dn. 10.10.2007 r. II OSK 1433/07). Podobnie należy potraktować sytuację, gdy skarga została wniesiona do niewłaściwego organu. Wówczas datą wniesienia skargi byłaby data nadania tej skargi w urzędzie pocztowym przez niewłaściwy organ na adres organu właściwego. W niniejszej sprawie, czego autor skargi kasacyjnej nie kwestionuje, zakwestionowane postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2010 r. zostało skarżącemu doręczone w dniu 20 sierpnia 2010 r., zatem trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi za pośrednictwem tego organu upłynął z dniem 20 września 2010 r. Skargę na powyższe postanowienie skarżący wniósł za pośrednictwem Burmistrza Myśliborza, a więc za pośrednictwem organu niewłaściwego. Następnie organ tę skargę skarżącego nadał w urzędzie pocztowym na adres Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie w dniu 20 września 2010 r., a Sąd przesłał skargę do organu właściwego w dniu 24 września 2010 r. W tej sytuacji datą wniesienia skargi za pośrednictwem właściwego organu, tj. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie jest data 24 września 2010 r. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie prawidłowo uznał, że skarżący złożył skargę już po upływie ustawowego, trzydziestodniowego terminu do jej wniesienia, który upłynął z dniem 20 września 2010 r. Na ocenę powyższej sytuacji nie ma wpływu kwestia braku pouczenia przez organ o terminie i sposobie wniesienia skargi, albowiem na skuteczność aktu organu administracji i bieg ustawowych terminów nie mają wpływu uchybienia w zakresie wadliwego pouczenia lub jego braku. W przypadku stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia skargi, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Sąd miał obowiązek skargę odrzucić. Kwestia przyczyny w uchybieniu terminu może mieć ewentualnie znaczenie przy rozpatrywaniu wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi na akt organu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 134 § 1 p.p.s.a. polegający na uznaniu zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2010 r. jako odpowiadającego przepisom prawa, mimo wskazania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na brak pouczenia skarżącego przez organ o terminie i sposobie wniesienia skargi do sądu administracyjnego, jest nieuzasadniony. Przede wszystkim podnieść należy, iż umknęło uwadze autora skargi kasacyjnej że Sąd I instancji odrzucił skargę skarżącego z przyczyn formalnych, tj. uchybienia terminu do jej wniesienia, zatem nie przystąpił do merytorycznej oceny legalności zaskarżonego aktu. Tym samym całkowicie chybiony jest zarzut, że Sąd ten uznał zakwestionowane postanowienie za odpowiadające przepisom prawa, mimo że zwrócił uwagę na brak pouczenia strony skarżącej. Ponadto podkreślić należy, abstrahując od merytorycznej poprawności postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie, że wadliwość pouczenia o terminie i sposobie wniesienia skargi do sądu bądź jego brak nie ma wpływu na ocenę prawidłowości wydanego postanowienia. Mając na uwadze powyższe argumenty, na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w postanowieniu o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego ustanowionemu z urzędu wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, gdyż to wynagrodzenie, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.), przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 p.p.s.a. Stosownie do § 20 cyt. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, pełnomocnik powinien złożyć wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu stosowne oświadczenie, o jakim mowa w tym przepisie.