II SA/Lu 657/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor, Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca) Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Stażysta Paulina Gąsławska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 2 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi S. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z. decyzją z dnia 30 lipca 2010 r., po rozpoznaniu odwołania S. H. od decyzji Wójta Gminy T. L. z dnia 15 czerwca 2010 r., nr [...], odmawiającej przyznania S. H. świadczenia pielęgnacyjnego – utrzymało tę decyzję w mocy. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z. wyjaśniło, iż wskazaną wyżej decyzją organ pierwszej instancji odmówił przyznania S. H. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy w związku z opieką nad niepełnosprawną K. R. Organ wskazał, że wnioskodawczyni jest wnuczką K. R., wspólnie zamieszkuje z babcią i sprawuje nad nią opiekę. Z oświadczeń złożonych przez dzieci K. R.: B. H. i K. H. wynika, że osoby te nie sprawują opieki nad matką, gdyż pracują zawodowo. Zdaniem organu pierwszej instancji, skoro są osoby spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, to świadczenie pielęgnacyjne dla wnioskodawczyni, która jest osoba spokrewnioną w dalszym stopniu, nie przysługuje. Kolegium podkreśliło, iż zgodnie z art. 128 k.r.o. obowiązek alimentacyjny wobec K. R. obciąża w pierwszej kolejności jej dzieci. W świetle art. 17 ust. 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych ustalenia wymaga zatem, czy osoby te są w stanie sprawować opiekę nad niepełnosprawną matką. W ocenie organu odwoławczego praca zawodowa nie jest przeszkodą w sprawowaniu przez dzieci opieki nad chora matką. Istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest rezygnacja z zatrudnienia w celu w celu sprawowania opieki nad osobą bliską, co do której istnieje obowiązek alimentacji. Okoliczność, iż dzieci K. R. pracują zawodowo, nie świadczy zatem, że nie są one w stanie sprawować opieki nad matką. W tej sytuacji brak jest podstaw do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego odwołującej się, będącej wnuczką osoby niepełnosprawnej. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyła S. H., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżąca wskazała, że dzieci K. R. nie mogą zrezygnować z zatrudnienia, gdyż praca zapewnia im środki na utrzymanie ich rodzin, nie są więc w stanie opiekować się niepełnosprawną matką. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Skarżąca domagała się przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy w związku opieką nad osobą niepełnosprawną. W rozpoznawanej sprawie zastosowanie mają zatem przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 ze zm.), powoływanej w dalszej części uzasadnienia jako "ustawa". W myśl art. 17 ust. 1 ustawy świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59 ze zm.) ciąży obowiązek alimentacyjny, 3) opiekunowi faktycznemu dziecka - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Osobie innej niż spokrewniona w pierwszym stopniu, na której ciąży obowiązek alimentacyjny, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy nie ma osoby spokrewnionej w pierwszym stopniu albo gdy osoba ta nie jest w stanie sprawować opieki, o której mowa w ust. 1 (ust. 1 a). W rozpoznawanej sprawie jest bezspornym, iż K. R., w związku z opieką nad którą skarżąca ubiega się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, jest osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności, która wymaga stałej opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji orzeczonej na stałe (orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w T. L. z dnia 6 lutego 2008 r., k. 7 akt adm.). Osoba ta jest wdową, ma dwoje dzieci: syna K. H. oraz córkę B. H., z którą zamieszkuje w należącym do córki budynku mieszkalnym wraz z zięciem i trójką wnuków, w tym ze skarżącą S. H. W świetle powołanego przepisu art. 17 ust. 1a ustawy, skoro niepełnosprawna K. R. ma dwoje dzieci, to przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego dla skarżącej wnuczki mogło nastąpić wyłącznie w razie ustalenia, że żadne z dzieci K. R. nie jest w stanie sprawować stałej opieki nad matką. Przepisy ustawy nie wyjaśniają, w jakich przypadkach przyjąć należy, iż osoba spokrewniona w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki "nie jest w stanie" tej opieki świadczyć. Oceny tej okoliczności dokonują zatem organy administracji zgodnie z logiką i zasadami doświadczenia życiowego. W ocenie Sądu nie ulega jednak wątpliwości, że przesłanka ta dotyczy okoliczności uniemożliwiających w sposób obiektywny, a więc niezależny od woli osób spokrewnionych w pierwszym stopniu z osobą niepełnosprawną, sprawowanie przez te osoby opieki nad chorym krewnym. Nie można zatem przyjąć, iż fakt zatrudnienia osób spokrewnionych w pierwszym stopniu z osobą wymagającą stałej opieki wyłącza możliwość sprawowania przez te osoby opieki nad chora członkiem rodziny. Należy wskazać bowiem, iż podstawową przesłanką przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, obok wykazania, że osoba bliska, co do której istnieje obowiązek alimentacji, wymaga opieki, o jakiej mowa w art. 17 ust. 1 ustawy, jest właśnie rezygnacja z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad tą osobą. Świadczenie pielęgnacyjne ze swej istoty służy zaś częściowemu choćby zrekompensowaniu strat finansowych, jakie ponoszą osoby opiekujące się chorymi członkami najbliższej rodziny, wskutek rezygnacji z aktywności zawodowej na rzecz sprawowania stałej opieki. Prawidłowe jest więc stanowisko organów obu instancji, które stwierdziły, iż fakt, że K. H. i B. H. pracują zawodowo, nie świadczy o tym, iż nie są oni w stanie sprawować opieki nad niepełnosprawną matką. Wobec niespełnienia przez dzieci K. R. przesłanki określonej w art. 17 ust. 1a ustawy, brak było podstaw do przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia. Z tych wszystkich względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.