II SA/Ke 557/10

WyrokWSA w Kielcach2010-12-09

Skład orzekający: Sylwester Miziołek, Jacek Kuza, Dorota Pędziwilk-Moskal

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości w celu przeprowadzenia gazociągu, wydana na podstawie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, może zostać utrzymana w mocy, gdy właściciel nieruchomości nie wyraził zgody na proponowane warunki odszkodowania, a jedynie na sam przebieg inwestycji?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości w celu przeprowadzenia gazociągu jest zgodna z prawem, nawet jeśli właściciel nie zgodził się na proponowane warunki odszkodowania, pod warunkiem, że rokowania zostały przeprowadzone, a przebieg inwestycji i zakres ograniczenia prawa własności zostały precyzyjnie określone. Wysokość odszkodowania może być ustalona w odrębnym postępowaniu po zakończeniu inwestycji.
Stan faktyczny
Skarżący S.P. kwestionował decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. o ograniczeniu sposobu korzystania z jego nieruchomości w celu przeprowadzenia gazociągu. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, ochrony środowiska, przepisów dotyczących terenów rolnych i sieci gazowych, a także naruszenie jego interesu własnego. Głównym zarzutem było nieprzeprowadzenie rokowań w zakresie odszkodowania oraz brak zgody na przebieg inwestycji.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.), Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 grudnia 2010r. sprawy ze skargi S.P. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Wojewoda po rozpoznaniu odwołania S. P. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...], orzekającą o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości położonej w K., przy ulicy S., oznaczonej w ewidencji gruntów miasta K., obręb 0030, jako działka nr 764/17 o pow. 0,0235 ha, stanowiącej własność S. P., poprzez udzielenie zezwolenia A. Sp. z o.o. w T. Oddział w K., na przeprowadzenie przez wschodnią część tej działki, na długości około 15 m i szerokości około 3 m, w zmiennej odległości od 0,5 m w północnej części działki, a dalej w części południowej w odległości 2,5 m od wschodniej granicy biegnącej wzdłuż ulicy S., gazociągu średniego ciśnienia PE Φ 250, zgodnie z decyzją Prezydenta Miasta K. Nr [...] z dnia [...]o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ II instancji ustalił następujący stan faktyczny: Decyzją Nr [...] z dnia [...]Prezydenta Miasta K., ustalona została lokalizacja inwestycji celu publicznego w zakresie warunków i szczegółowych zasad zagospodarowania terenu i jego zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie obiektu infrastruktury technicznej, gazociągu średniego ciśnienia w ul. S. i Al. J. Popiełuszki oraz na terenach przyległych, na działkach wymienionych w sentencji decyzji, w skład których wchodzi m.in. działka nr 764/17 (obręb 0030). Wnioskiem z dnia 27 kwietnia 2009 r. A. Sp. z o.o. w T. Oddział W K. wystąpiła do Prezydenta Miasta K. o wydanie, w trybie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości położonej w Kielcach, przy ulicy S., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr 764/17, stanowiącej własność S. P., poprzez udzielenie zezwolenia na przeprowadzenie przez w/w działkę gazociągu średniego ciśnienia PE dn 250, zgodnie z decyzją Prezydenta Miasta K. Nr [...] o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Do wniosku załączono: decyzję o lokalizacji celu publicznego Nr [...] z dnia [...], decyzję o lokalizacji celu publicznego Nr [...] z dnia [...], kopię pełnomocnictwa dla A.B. do reprezentowania Spółki w negocjacjach i zawierania ugód z właścicielami nieruchomości, wypis z rejestru gruntów i kopię mapy ewidencyjnej, kopię mapy z trasą gazociągu oraz dokumenty z przebiegu rokowań z właścicielem przedmiotowej nieruchomości. Wśród tych dokumentów znalazła się notatka służbowa ze spotkania przeprowadzonego w dniu 20 stycznia 2009 r., w czasie którego inwestor przedstawił trasę gazociągu przez działki nr 764/17, 625/1 i 627/1 oraz poinformował o korzyściach wynikających z lokalizacji gazociągu tj. o możliwości przyłączenia się do gazociągu w przyszłości. Wyjaśnił, że strefa kontrolowana od gazociągu średniego ciśnienia wynosi 0,5 m z każdej strony oraz zaproponował odszkodowanie zgodnie z wyceną rzeczoznawcy majątkowego. Z kolei S. P., właściciel działki nr 764/17 i G. P. - właściciel działek nr 625/1 i 627/1 w sprawie których toczy się odrębne postępowania administracyjne, wskazali, że wyrażą zgodę na przejście gazociągu przez ich działki jeśli otrzymają odszkodowanie w wysokości 50.000 zł., a zgoda na budowę gazociągu jest uzależniona od wysokości odszkodowania. Pismem z dnia 18 maja 2009 r. Prezydent Miasta K. zawiadomił strony o wszczęciu na wniosek A. Sp. z o. o. w T. Oddział W K., postępowania administracyjnego w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z przedmiotowej nieruchomości. Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta K. orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z przedmiotowej nieruchomości. Po rozpatrzeniu odwołania S. P. od decyzji Prezydenta Miasta K., Wojewoda decyzją z dnia 18 września 2009 r. uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, ze została naruszona dyspozycja zawarta w art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którym przebieg inwestycji przez daną nieruchomość oraz zakres uszczuplenia prawa właściciela musi być ściśle określony. Nadto organ I instancji w sentencji decyzji nie określił komu udziela zezwolenia na przeprowadzenie sieci gazowej. Ponadto Prezydent Miasta K. nie przeprowadził w toku postępowania rozprawy administracyjnej, a zaskarżona decyzja nie zawiera uzasadnienia faktycznego, ponieważ organ I instancji nie wskazał w niej faktów, które organ uznał za udowodnione oraz dowodów, na których się oparł. W toku ponownego postępowania A. Sp. z o.o. w T. pismami z dnia 24 listopada 2009 r. i z dnia 25.01.2010 r. poinformowała Prezydenta Miasta K. o przebiegu projektowanego gazociągu określając jednocześnie długość i szerokość pasa gruntu niezbędnego dla jego przeprowadzenia. Z pisma Prezydenta Miasta K. z dnia 3 lutego 2010 r. wynikało, że dla terenu na którym usytuowana jest działka nr 764/17 nie obowiązują ustalenia żadnego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W dniu 15 lutego 2010 r. przeprowadzona została rozprawa administracyjna podczas której G. P. - pełnomocnik S. P., po zapoznaniu się z zebranym materiałem dowodowym poinformował, że podtrzymuje swoje stanowisko w kwestii przyznania odszkodowania za zajęcie w/w działek. Przedstawiciel A. stwierdził, ze przyznanie odszkodowania nastąpi po jego ustaleniu przez rzeczoznawcę majątkowego, po wybudowaniu gazociągu i określeniu szkód powstałych z tego tytułu na nieruchomości stanowiącej własność S. P.. Ponadto z treści protokołu rozprawy wynika, że przebieg trasy gazociągu oraz pas gruntu jaki zostanie zajęty w czasie realizacji inwestycji są znane S. P. i nie wnosi on do nich zastrzeżeń. W tak ustalonym stanie faktycznym organ II instancji stwierdził, że realizacja przedmiotowej inwestycji mieści się w katalogu celów publicznych w rozumieniu art. 6 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który do nich zalicza także budowę i utrzymanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Poza sporem również jest, że A. (realizująca cel publiczny) mieści się w kategorii podmiotów uprawnionych do uzyskania zezwolenia niezbędnego do realizacji w/w celu publicznego. Ponieważ równocześnie pełnomocnik S. P. stwierdził, że znany jest mu przedmiot i zakres planowanej inwestycji w stosunku do działki nr 764/17 i nie wnosi w tym zakresie zastrzeżeń, jedyną sporną kwestią była wysokość wynagrodzenia z tytułu zajęcia nieruchomości. W związku z dyspozycją art. 124 ust. 1 ugn nakazującą precyzyjne określenie obszaru nieruchomości, na którym następuje ograniczenie prawa właściciela do nieruchomości, w ocenie organu II instancji w zaskarżonej decyzji Prezydenta Miasta K. precyzyjnie określono przebieg gazociągu wraz z szerokością pasa niezbędnego do montażu oraz pasa związanego ze strefą kontrolowaną gazociągu, a także precyzyjnie określono zakres ograniczenia związanego z budową gazociągu. Również załączone do wniosku dokumenty z przebiegu rokowań, które w sposób jednoznaczny świadczą o tym, że S. P. nie wyraził zgody na przeprowadzenie gazociągu przez swoją nieruchomość na warunkach proponowanych przez inwestora, są w ocenie organu prawidłowe i nie było podstaw do ich kwestionowania. Obie strony przedstawiły swoje warunki, które konsekwentnie były podtrzymywane w ciągu całych rokowań. Inwestor przedłożył projekt umowy, która szczegółowo określała warunki zezwolenia na wejście na przedmiotowe działki. Właściciel nieruchomości, znając przebieg gazociągu, zaproponował zgodę na realizację inwestycji w zamian za proponowane przez niego odszkodowanie. Bezspornym więc jest, iż rokowania przeprowadzone zostały prawidłowo (strony w sposób wyczerpujący i jednoznaczny przedstawiły swoje stanowiska w kwestii udostępnienia nieruchomości), a strony nie doszły do porozumienia. Ponadto organ I instancji, uwzględniając treść art. 124 ust. 4 ugn, w punkcie nr 2 decyzji prawidłowo zobowiązał A. sp. z o.o. do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po zakończeniu robót, a jeżeli byłoby to niemożliwe, albo powodowałoby nadmierne trudności lub koszty, bądź też gdy na skutek zrealizowanej inwestycji zmniejszy się wartość nieruchomości, w odrębnej decyzji ustalone zostanie odszkodowanie za wynikłe z tego tytułu szkody. Wysokość odszkodowania może bowiem zostać określona w odrębnej decyzji, jednakże dopiero po zakończeniu realizacji inwestycji i po stwierdzeniu, że przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego jest niemożliwe albo powoduje nadmierne trudności lub koszty. Za taką kolejnością przemawia brak możliwości oszacowania wartości poniesionych szkód jak też obiektywnej oceny zmniejszenia się wartości nieruchomości przed realizacją w/w inwestycji. Organ przytoczył też treść art. 129 ust. 5 ugn. Odnosząc się do zarzutów podnoszonych w odwołaniu kwestionujących projektowany przebieg gazociągu oraz dotyczących szkód i naruszeń związanych z planowanym jego przebiegiem, Wojewoda wskazał, że projektowany przebieg gazociągu został zatwierdzony decyzją Nr [...] z dnia [...]Prezydenta Miasta K. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Dlatego podnoszenie zarzutów kwestionujących ustalony przebieg gazociągu jest bezzasadne iw tym postępowaniu nie może być skuteczne, albowiem w ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami organ nie jest władny kwestionować prawidłowości ustaleń przyjętych w decyzji lokalizacyjnej. Poza tym z przedstawionego projektu usytuowania gazociągu wynika, że jego przebieg został poprowadzony w taki sposób, aby działka nr 764/17 została ograniczona z tego tytułu w jak najmniejszym stopniu. Zaprojektowany bowiem został wzdłuż pasa drogowego w odległości 0,5-2,5 metra od granicy działki, a więc w terenie wyłączonym z zabudowy. W skardze na tę decyzję S. P. wniósł o jej uchylenie jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa dotyczącym przepisów: ustawy o gospodarce nieruchomościami, ochrony środowiska, dotyczących terenów rolniczych, o warunkach technicznych jakim powinny odpowiadać sieci gazowe. Ponadto zarzucił, że decyzja narusza interes własny, społeczny oraz cel publiczny. W uzasadnieniu skargi skarżący zarzucił, że organ mija się z prawdą powołując się na brak zastrzeżeń skarżącego co do przebiegu trasy gazociągu, gdyż od początku powstania tej inwestycji skarżący i jego syn G. P. wnosili zastrzeżenia do przebiegu trasy i wysokości odszkodowania. Zarzucił też, że w ciągu całego postępowania potężny inwestor jakim jest A. Sp. z o.o. w T. nie był w stanie oszacować związanych z planowaną inwestycją szkód i przedstawić wysokości proponowanego odszkodowania. W ocenie skarżącego nie przedstawienie jakichkolwiek kwot odszkodowania oznacza, że nie było żadnych rokowań. Zdaniem skarżącego prowadzone w sprawie rokowania nic do sprawy nie wnoszą, gdyż właściciele nieruchomości nie są na nie wzywani. W szczególności na rozprawy administracyjne skarżący i jego syn zostali zaproszeni, ale już po wyznaczonych terminach tych rozpraw. W dalszej części uzasadnienia skargi jej autor stwierdził, że działania organów zmierzają do wyrządzenia skarżącemu niepowetowanej szkody materialnej. Przedmiotowa inwestycja spowoduje bowiem: trwałe wyłączenie części jego działki z produkcji rolnej, naruszenie stosunków wodnych, naturalny spływ wód głębinowych oraz powierzchniowych, konieczność wycinki długoletnich drzew, kolizję z ogrodzeniami, tąpnięcia i uszkodzenia, a w konsekwencji zawalenie się budynku mieszkalnego wykonanego w konstrukcji drewnianej. Zajęcie części działki spowoduje, że pozostała powierzchnia nie będzie się nadawać do prawidłowego wykorzystania zgodnie z przeznaczeniem. Dalsze szkody będą polegały na utracie pożytków w pasie budowy, trudności w korzystaniu z nieruchomości w czasie budowy oraz zmniejszeniu wartości użytkowej gruntów spowodowanym wymieszaniem warstw ziemi, za co należy się również odpowiednie odszkodowanie. Z ograniczeń zawartych w projekcie technicznym będzie wynikać zakaz zabudowy gruntów w ustalonej odległości od linii infrastruktury technicznej. W końcowej części uzasadnienia skargi zarzucono również, że cel całego przedsięwzięcia jest "zbędny", ponieważ ceny paliw gazowych rosną niewspółmiernie, przez co gaz jest nieopłacalnym paliwem na terenach zabudowy mieszkaniowej zwłaszcza, że są inne alternatywne źródła ogrzewania o wiele korzystniejsze dla środowiska. W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153/2002 poz. 1269 ze zmianami) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sądowa kontrola legalności zaskarżonej decyzji sprawowana jest w granicach sprawy, przy czym sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności postanowienia będącego przedmiotem skargi (art. 145 § 1 p.p.s.a.). Na wstępie należy stwierdzić, że stan faktyczny ustalony przez organy obu instancji znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Dlatego ustalenia te Sąd w całości podziela, uznając je za niewadliwe. W skardze nie zostały sformułowane żadne zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania. Z uzasadnienia skargi wynika jednak, że skarżący zarzuca wadliwe ustalenie przez organy administracji, iż rzekomo nie wnosił zastrzeżeń, co do znanego mu "przebiegu trasy gazociągu oraz jaki pas gruntu zostanie zajęty", a także naruszenie przepisów postępowania dotyczących zawiadamiania stron o rozprawach administracyjnych. Zarzuty te nie są jednak trafne. Wbrew twierdzeniu skarżącego organ miał podstawy do uznania, że strona znała i akceptowała projektowany przebieg trasy gazociągu oraz wynikającą z niego wielkość i położenie pasa gruntu, jaki zostanie zajęty pod tę inwestycję. Takie bowiem właśnie jednoznaczne oświadczenie złożył pełnomocnik skarżącego S. P., jego syn G. P. (pełnomocnictwo z dnia 15 lutego 2010 r. dołączone do protokołu rozprawy), na rozprawie administracyjnej w dniu 15 lutego 2010 r. Protokół z tej rozprawy G. P. podpisał bez żadnych zastrzeżeń. Wprawdzie w odwołaniu z dnia 18 maja 2010 r. znalazło się twierdzenie, że strona "od początku tej inwestycji wnosiła swe zastrzeżenia co do przebiegu trasy", jednakże bez wskazania kiedy to miało mieć miejsce i ewentualnie w jakim dokumencie. Z akt sprawy natomiast wynika, że jedyny zarzut i żądanie zgłaszane przez właściciela nieruchomości oznaczonej numerem 764/17 w toku całego postępowania, dotyczyło wyłącznie wysokości żądanego odszkodowania (notatka służbowa z dnia 20 stycznia 2009 r., oświadczenie o wyrażeniu zgody z dnia 13 marca 2008 r., pismo S. P. z dnia 25 maja 2009 r. skierowane do Prezydenta Miasta K., odwołanie z dnia 8 lipca 2009 r., protokół z rozprawy z dnia 15 lutego 2010 r., oświadczenie G. P. z dnia 17 marca 2010 r.). Żadne konkretne zarzuty dotyczące projektowanej trasy przebiegu gazociągu, nie zostały przedstawione. Nieprawdą jest również, aby skarżący nie był zawiadomiony o rozprawach administracyjnych (liczba mnoga). Aczkolwiek rzeczywiście, ze względu na awizowanie w dniu 21 grudnia 2009 r. zawiadomienia dla S. P. o rozprawie z dnia 29 grudnia 2009 r., odebrał on to zawiadomienie już po rozprawie, to jednak organ dostrzegając nieprawidłowość w doręczeniu zawiadomienia o rozprawie, wyznaczył kolejny jej termin na dzień 15 lutego 2010 r., o czym skarżący został prawidłowo powiadomiony w dniu 2 lutego 2010 r. W wyniku tego pełnomocnik skarżącego wziął udział w tej rozprawie. Nie można więc mówić o jakimkolwiek uchybieniu przepisom postępowania dotyczącym przeprowadzenia tej rozprawy. Przechodząc do merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji należy podzielić twierdzenia zaprezentowane w jej uzasadnieniu. Zgodnie z art. 124 ust. 1, 2 i 3 ugn, starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. 2. Starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, udziela zezwolenia z urzędu albo na wniosek organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego, innej osoby lub jednostki organizacyjnej. 3. Udzielenie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań. Z przytoczonego przepisu wynika, że dopuszczalność ograniczenia prawa własności w trybie art. 124 ugn, możliwe jest tylko wówczas, gdy plan miejscowy przewiduje na danej nieruchomości realizację celu publicznego lub – w braku planu miejscowego – wydana została ostateczna decyzja o lokalizacji celu publicznego na danej nieruchomości. Z art. 124 ugn wynikają też cztery przesłanki ograniczenia prawa własności: 1. Zezwolenie może być udzielone z urzędu albo na wniosek organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego, innej osoby lub jednostki organizacyjnej, 2. Udzielenie zezwolenia powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem, dopiero bowiem brak zgody uzasadnia wszczęcie postępowania administracyjnego, 3. Warunkiem udzielenia jest realizacja celu publicznego wynikającego z planu miejscowego lub decyzji o lokalizacji celu publicznego, 4. Zezwolenie wydaje się w formie decyzji, po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego. Wszystkie wskazane warunki zostały w niniejszej sprawie spełnione. W oparciu o pismo Prezydenta Miasta K. z dnia 3 lutego 2010 r. organ I instancji ustalił, że dla terenu na którym usytuowana jest działka nr 764/17 nie obowiązują ustalenia żadnego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W związku z tym inwestor – A. Sp. z o.o. w T. uzyskał ostateczną decyzję Prezydenta Miasta K. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego Nr [...] z dnia [...] A. Sp. z o.o. w T. Oddział W K., będąca uprawnioną jednostką organizacyjną, o jakiej mowa w art. 124 ust. 2 ugn,, złożyła wniosek o wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości, który po uzupełnieniu brakujących w nim precyzyjnych informacji na temat trasy przebiegu projektowanego gazociągu, zawartych w pismach z dnia 24 listopada 2009 r. i 25 stycznia 2010 r., zawierał wszystkie niezbędne do jego rozpatrzenia dane. Wbrew zarzutom skargi nie można też mieć wątpliwości co do tego, że udzielenie wnioskowanego zezwolenia było poprzedzone rokowaniami z właścicielem działki nr 764/17, tj. S. P., które nie przyniosły jednak rezultatu w postaci zgody właściciela na przeprowadzenie przedmiotowego gazociągu. W aktach sprawy znajdują się bowiem dokumenty potwierdzające przeprowadzenie tych rokowań (notatka służbowa z dnia 20 stycznia 2009 r., oświadczenie o wyrażeniu zgody z dnia 13 marca 2008 r., protokół z rozprawy z dnia 15 lutego 2010 r.), z których wynika jednoznacznie, że do uzgodnienia warunków ewentualnej zgody nie doszło, a także dlaczego tak się stało. Należy przy tym pamiętać, że przepis art. 124 u.g.n. nie określa formy prowadzenia rokowań. Spełnienie obowiązku ich przeprowadzenia jako przesłankę wszczęcia postępowania o uzyskanie zezwolenia na zajęcie nieruchomości, oznacza taką sytuację, w której inwestor określił i zaproponował właścicielowi określone warunki uzyskania zgody na wykonanie prac, o jakich mowa w art. 124 u.g.n. Z kolei niemożność uzyskania zgody właściciela oznacza stan, gdy nie odpowiedział on na zaproszenie do rokowań, sprzeciwił się wyrażaniu zgody albo też strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, że uznały je za niemożliwe do przyjęcia (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 31 grudnia 2007 r., II SA/Go 579/07, LEX nr 357505). W postępowaniu z art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami mamy do czynienia z dwiema stronami - właścicielem i podmiotem ubiegającym się o dostęp do nieruchomości, a zatem chodzi o zawarcie między stronami stosownej umowy. Wyrażenie bowiem zgody przez właściciela w sprawie wejścia na teren zastępuje pozwolenie, o którym mowa w art. 124 ust. 1. Jeżeli zatem, mimo prowadzonych rokowań, nie doszło do umowy, to tym samym właściciel nie wyraził zgody na wykonywanie prac (wyrok NSA z dnia 5 października 2006 r., I OSK 1307/05, LEX nr 281429). W niniejszej sprawie zachodziła taka właśnie sytuacja. Właściciel nieruchomości uzależnił swoją zgodę na przeprowadzenie przedmiotowego gazociągu od zapłaty odszkodowania w wysokości 50.000 zł. Inwestor natomiast na to nie przystał, oferując możliwość przyłączenia się do gazociągu oraz wypłatę odszkodowania zgodnego z wyceną rzeczoznawcy, na co z kolei nie zgodził się właściciel nieruchomości. W efekcie nie doszło między stronami do zawarcia umowy, której treścią byłoby wyrażenie zgody na wykonywanie zamierzonych przez inwestora prac. Nie można zgodzić się z oczekiwaniem skarżącego i opartym na nim zarzutem skargi, że o przeprowadzeniu rokowań można mówić tylko wtedy, gdy zostanie przedstawiona właścicielowi konkretna kwota odszkodowania. Jak to bowiem trafnie wyjaśniono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wysokość odszkodowania może zostać określona w odrębnej decyzji wydanej na podstawie art. 129 ust. 5 ugn, ale dopiero po zakończeniu realizacji inwestycji i po stwierdzeniu, że przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego jest niemożliwe, albo powoduje nadmierne trudności lub koszty. Powodem, dla którego wysokość odszkodowania jest określana dopiero po zakończeniu realizacji inwestycji jest to, że wcześniejsze określenie pełnej wysokości szkody jest niemożliwe. Dopóki bowiem trwają prace nie da się przykładowo stwierdzić, jak długo zajęta część działki będzie wyłączona z dotychczasowej eksploatacji. Poza tym jednostka organizacyjna występująca o zezwolenie ma przede wszystkim obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego niezwłocznie po przeprowadzeniu przewodów i urządzeń, co jest podstawowym sposobem naprawiania szkód na gruncie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami (art. 124 ust. 4 ugn) i w wielu przypadkach może prowadzić do naprawienia prawie całej szkody. Takie też zobowiązanie adresowane do inwestora znalazło się w punkcie 2 decyzji organu I instancji. Należy pamiętać, że stosownie do treści art. 128 ust. 4 ugn, odszkodowanie przysługujące za szkody powstałe wskutek zdarzeń, o których mowa m. in. w art. 124 ugn, powinno odpowiadać wartości poniesionych szkód, a jeżeli wskutek tych zdarzeń zmniejszy się wartość nieruchomości, odszkodowanie powiększa się o kwotę odpowiadającą temu zmniejszeniu. Rozstrzygnięcia w tym zakresie mogą jednak zapadać tylko w odrębnym postępowaniu prowadzonym przez starostę wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej (art. 129 ust. 5 ugn), a nie w postępowaniu dotyczącym ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości prowadzonym na podstawie art. 124 ugn. Z przedstawionych przyczyn nietrafne i bezskuteczne były wszystkie zarzuty skargi dotyczące szkód jakie zdaniem skarżącego poniesie on w wyniku realizacji planowanej inwestycji. Bezzasadne są również wszystkie zarzuty dotyczące faktu zlokalizowania projektowanego gazociągu na działce skarżącego. Te kwestie zostały bowiem przesądzone w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją Prezydenta Miasta K. Nr [...] z dnia [...] o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Przedmiotem niniejszego postępowania nie było w związku z tamtą decyzją to, czy cel planowanej inwestycji wart jest realizacji, a także czy na nieruchomości S. P. może być zlokalizowany gazociąg średniego ciśnienia, ale czy zachodzą wymienione w art. 124 ugn przesłanki udzielenia zezwolenia na przeprowadzenie tego gazociągu. Kwestia konkretnej lokalizacji tego gazociągu na nieruchomości skarżącego podlegała badaniu w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją tylko w celu stwierdzenia, że uszczuplenie władztwa właściciela nastąpi w zakresie minimalnym i niezbędnym do wykonania planowanej inwestycji. W tym zakresie nie może być wątpliwości co do prawidłowości rozstrzygnięcia organów administracji, skoro powierzchnia gruntu zajętego na czas budowy ma wynosić tylko około 45 m², pas gruntu trwale zajętego (strefa kontrolowana gazociągu) tylko około 15 m², a gazociąg zaprojektowany został wzdłuż pasa drogowego w odległości 0,5 do 2,5 metra od granicy działki skarżącego, a więc w pasie wyłączonym z zabudowy. Nie mogło być również w sprawie wątpliwości co do tego, że udzielone w sprawie zezwolenie na przeprowadzenie gazociągu średniego ciśnienia, w sposób wystarczająco precyzyjny wskazywało jednoznaczny przebieg planowanej inwestycji przez nieruchomość S. P., jak i zakres uszczuplenia jego władztwa i to tylko w zakresie niezbędnym do wykonania tej inwestycji oraz zgodnie z warunkami wynikającymi z planu zagospodarowania przestrzennego. Odnosząc się do zarzutów naruszenia przez zaskarżoną decyzję interesu własnego strony, interesu społecznego oraz celu publicznego, należy zauważyć, że decyzje wydawane na podstawie art. 124 ugn ze swej istoty naruszają interes własny strony – właściciela nieruchomości, z której sposób korzystania ograniczają. Są to bowiem decyzje ograniczające prawo własności, których wydawanie ustawodawca dopuścił w celu umożliwienia uprawnionym jednostkom realizacji inwestycji celu publicznego, a więc takich inwestycji, które są realizowane w interesie społecznym i mają służyć ogółowi. Realizacja takich właśnie celów uzasadnia ograniczenie prawa własności. Co do tego, że wykonanie przedmiotowego gazociągu należy do takich właśnie celów publicznych nie może być wątpliwości, skoro budowa i utrzymanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jest wymieniona w art. 6 pkt 2 ugn, który określa co stanowi cel publiczny w rozumieniu tej ustawy. W tej sytuacji pogląd skarżącego na temat celowości i racjonalności wykorzystywania gazu ziemnego na terenach zabudowy mieszkaniowej jest nieistotny dla rozstrzygnięcia sprawy. Uwzględniając powyższe rozważania Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku oraz brak jest okoliczności mających wpływ na legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę. Dlatego skarga podlegała oddaleniu, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło