I SA/Sz 909/10

WyrokWSA w Szczecinie2011-01-12

Skład orzekający: Kazimiera Sobocińska, Zygmunt Chorzępa, Joanna Wojciechowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy jednostka budżetowa (Izba Wytrzeźwień) może być uznana za wierzyciela uprawnionego do wystawiania tytułów wykonawczych we własnym imieniu w zakresie opłat za pobyt w izbie, czy też wierzycielem jest organ wykonawczy gminy (Prezydent Miasta)?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że jednostka budżetowa, jaką jest Izba Wytrzeźwień, nie jest samodzielnym wierzycielem w zakresie opłat za pobyt. Uprawnienia do pobierania tych opłat są pochodne od uprawnień Prezydenta Miasta, który jest organem wykonawczym gminy. W związku z tym, prawidłowo wystawiony tytuł wykonawczy powinien wskazywać Prezydenta Miasta jako wierzyciela i być opatrzony jego pieczęcią urzędową, nawet jeśli podpisuje go osoba upoważniona przez Dyrektora Izby.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o zwrocie tytułów wykonawczych wystawionych przez Izbę Wytrzeźwień. Naczelnik Urzędu Skarbowego uznał, że tytuły wykonawcze nie spełniają wymogów formalnych, ponieważ błędnie oznaczono wierzyciela (powinna być pieczęć Prezydenta Miasta) oraz stwierdził brak właściwości rzeczowej do prowadzenia egzekucji. Izba Wytrzeźwień uważała się za wierzyciela uprawnionego do wystawiania tytułów we własnym imieniu, wskazując, że wysokość opłat ustala Rada Miasta.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska, Sędziowie Sędzia NSA Zygmunt Chorzępa,, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.), Protokolant Gabriela Porzezińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 12 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi M. w S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwrotu tytułów wykonawczych oddala skargę. Dyrektor Izby Skarbowej w S. postanowieniem z dnia [...]r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego / Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm./ art. 18 i art. 29 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji / Dz. U. z 2005r., Nr 229, poz. 1945 ze zm./ po rozpatrzeniu zażalenia M. w S. na postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] r., w przedmiocie zwrotu [...] tytułów wykonawczych o wskazanych numerach utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny. Naczelnik D. Urzędu Skarbowego w [...] postanowieniem z dnia [...]r. na podstawie art. 29 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz. U. z 2005r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.), zwana dalej w skrócie "upea", zwrócił M. w [...] przedmiotowe tytuły wykonawcze, stwierdzając, iż nie spełniają wymogów z art. 27 tej ustawy, bowiem błędnie oznaczono wierzyciela. Organ egzekucyjny uznał, że tytuły wykonawcze wystawione przez M., a dotyczące opłat za pobyt w tej Izbie powinny zawierać pieczęć wierzyciela Prezydenta Miasta [...] oraz pieczęć osoby podpisującej z upoważnienia Prezydenta. Dodatkowo stwierdził, że nie jest organem egzekucyjnym właściwym rzeczowo do prowadzenia egzekucji tych należności. M. w [...] złożyła zażalenie na powyższe postanowienie. W uzasadnieniu wskazała, że jest uprawnionym wierzycielem z tytułu opłat za pobyt w Izbie i powołała się na dotychczasową praktykę i postępowanie w innych sprawach. Jednocześnie strona uznała za zasadny zwrot tytułów dotyczących R.N., W.J. i A.M. Dyrektor Izby Skarbowej w [...] przytoczył treść art. 29 § 2 upea, na podstawie którego organ egzekucyjny zwraca tytuł wykonawczy wierzycielowi, gdy obowiązek nim objęty nie podlega egzekucji administracyjnej lub nie spełnia warunków określonych w art. 27 § 1i 2 upea. Przedmiotem sporu są jest ustalenie podmiotu uprawnionego do żądania wykonania przedmiotowych obowiązków objętych tymi tytułami na drodze postępowania egzekucyjnego w administracji. Przedmiotowe należności dotyczą osób zamieszkujących w [...] w stosunku do których organem egzekucyjnym jest Prezydent Miasta [...] na podstawie art. 19 § 2 upea. Zgodnie z tym przepisem, właściwy organ gminy o statusie miasta, wymienionej w odrębnych przepisach oraz gminy wchodzącej w skład powiatu [...] jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania wszystkich środków egzekucyjnych, z wyjątkiem egzekucji z nieruchomości, w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych, dla których ustalania lub określania i pobierania jest właściwy ten organ. Wobec powyższego wyłączona jest w tym zakresie właściwość naczelnika urzędu skarbowego. Art. 1a pkt 13 upea określa, iż przez pojecie wierzyciela rozumie się podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym, zaś pkt 7 tego przepisu wskazuje, iż organem egzekucyjnym jest organ uprawniony do stosowania w całości lub części określonych w ustawie środków służących doprowadzeniu do wykonania przez zobowiązanych ich obowiązków o charakterze pieniężnym lub niepieniężnym. Art. 1a pkt 4 upea podaje, że przez właściwy organ jednostki samorządu terytorialnego rozumie się odpowiednio wójta, burmistrza (prezydenta Miasta), starostę lub marszałka województwa. Art. 2 pkt 5 upea określa, że obowiązkiem podlegającym egzekucji administracyjnej są należności pieniężne przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie innych ustaw. W świetle art. 42 ust. 5 ustawy z dnia 26 października 1982r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2007r., Nr 70, poz. 473 ze zm.) za doprowadzenie i pobyt w izbie wytrzeźwień lub jednostce Policji pobierane są opłaty. W myśl § 29 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 4 lutego 2004r. w sprawie trybu doprowadzania, przyjmowania i zwalniania osób w stanie nietrzeźwości oraz organizacji izby wytrzeźwień i placówek utworzonych lub wskazanych przez jednostkę samorządu terytorialnego (Dz. U. Nr 20, poz. 192 ze zm.) maksymalna wysokość opłaty związanej z pobytem osoby przyjętej do izby, placówki lub jednostek Policji wynosi 250 zł. Zgodnie z art. 42 ust. 5a ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, egzekucja tych należności następuje na drodze postępowania egzekucyjnego administracji. Wobec powyższego obowiązek zapłaty przedmiotowej opłaty wynika wprost z przepisów prawa i nie wymaga wydania decyzji administracyjnej oraz podlega wykonaniu w drodze egzekucji administracyjnej. Z art. 5 § 1 pkt 2 upea wynika, iż uprawnionym do żądania wykonania egzekucji administracyjnej obowiązków określonych w art. 2 w/w ustawy, tj. dla obowiązków wynikających bezpośrednio z przepisów prawa jest organ lub instytucja bezpośrednio zainteresowana w wykonaniu przez zobowiązanego obowiązku. W myśl art. 39 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi organy samorządu terytorialnego w miastach liczących ponad 50.000 mieszkańców i organy powiatu mogą organizować i prowadzić izby wytrzeźwień. Z § 17 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 4 lutego 2004r. w sprawie trybu doprowadzania, przyjmowania i zwalniania osób w stanie nietrzeźwości oraz organizacji izby wytrzeźwień i placówek utworzonych lub wskazanych przez jednostkę samorządu terytorialnego, osobom nieposiadającym w momencie zwalnia z izby, placówki lub jednostki Policji środków pieniężnych wystarczających na pokrycie kosztów pobytu, dyrektor izby, kierownik placówki lub komendant jednostki wystawia wezwanie do pokrycia kosztów pobytu w terminie 7 dni. Stosownie do art. 18 ust. 2 pkt 9 lit.h ustawy o samorządzie gminy, właściwym organem do ustalenia szczegółowej organizacji izby wytrzeźwień oraz powołania i odwołania jej dyrektora właściwa jest rada gminy. Na podstawie tego przepisu Rada Miasta [...] uchwałą nr [...] z dnia [...]r. zmieniła uchwałę w sprawie przekształcenia zakładu budżetowego pod nazwą "M." w jednostkę budżetową pod nazwą "M." oraz przyjęła statut tej jednostki. § 2 statutu M. podaje, że jest ona jednostką budżetową miasta [...]. Jej pracą na podstawie § 8 statutu, kieruje Dyrektor, który działa z upoważnienia Prezydenta Miasta w ramach udzielonych mu pełnomocnictw. § 9 statutu określa, iż regulamin organizacyjny Izby ustala Dyrektor, a zatwierdza go Prezydent Miasta. Z § 10 statutu wynika, że działalność Izby finansowana jest z budżetu Miasta. Izba finansuje swoje wydatki poprzez budżet Miasta, a uzyskane dochody odprowadza do budżetu Miasta. § 14 i 15 statutu wskazują, że bieżący nadzór nad działalnością Izby sprawuje jednostka organizacyjna Urzędu Miejskiego ds. zdrowia i polityki społecznej, a nadzór nad działalnością Izby i Dyrektora dokonuje prezydent Miasta. W świetle art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1996r. o gospodarce komunalnej (Dz. U. z 1997r.,Nr 9, poz. 43 ze zm.) wynika, że organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego postanawiają o wysokości cen i opłat albo o sposobie ustalania cen i opłat za usługi komunalne o charakterze użyteczności publicznej oraz za korzystanie z obiektów i urządzeń użyteczności publicznej jednostek samorządu terytorialnego. Uprawnienia te organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego mogą powierzyć organom wykonawczym tych jednostek. Na tej podstawie Rada Miasta [...] podjęła uchwałę z dnia [...]r. nr [...] w sprawie wysokości opłaty związanej z pobytem w M. w [...]. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w [...], zarówno statut, jak i udzielone pełnomocnictwo oraz upoważnienie, nie upoważniają M. do wystawiania tytułów wykonawczych we własnym imieniu, skoro jest ona jednostką budżetową Miasta [...], której pracą kieruje Dyrektor, lecz działa na podstawie upoważnień i pełnomocnictw udzielonych przez prezydenta Miasta, czyli w jego imieniu. Powyższe oznacza według organu, iż skoro uprawnionym do żądania wykonania na drodze egzekucji administracyjnej przedmiotowych obowiązków jest Prezydent Miasta [...] to jednostki organizacyjne miasta w jego imieniu wystawiają tytuły wykonawcze. Tym samym prawidłowy tytuł wykonawczy winien posiadać pieczęć nagłówkową lub wskazanie Prezydenta Miasta [...] jako wierzyciela oraz pieczęć urzędową (potocznie zwaną okrągłą w polu 45)-Prezydenta Miasta [...] i pieczęć osoby upoważnionej do jego podpisania. Z uwagi na art. 19 § 2 upea Prezydent Miasta jest organem właściwym do prowadzenia egzekucji administracyjnej w zakresie przedmiotowych należności. Na poparcie swoich twierdzeń organ dodatkowo wskazał, że podobna sytuacja ma miejsce w przypadku dochodzenia opłat dodatkowych za parkowanie pojazdów w strefie płatnego parkowania. M. w [...] złożyła skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] i wniosła o jego uchylenie i zasądzenie kosztów. Zdaniem Izby, jest ona wierzycielem uprawnionym do dochodzenia przedmiotowych opłat i wystawiania tytułów wykonawczych we własnym imieniu, gdyż jest instytucją bezpośrednio zainteresowaną w wykonaniu przez zobowiązanego obowiązku. Izba nie podziela stanowiska organu, że nie jest on właściwy do prowadzenia postępowania egzekucyjnego w administracji. Świadczy o tym fakt, że wysokość opłat za pobyt w M. nie ustalał Prezydent, lecz Rada Miasta [...]. Organ ten jest organem stanowiącym jednostki samorządu terytorialnego, który nie jest organem egzekucyjnym w rozumieniu art. 19 § 2 upea. Dyrektor Izby Skarbowej w [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację jak w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie ustalił, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm. / sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1a pkt 13 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji / Dz. U z 2002r., Nr 110, poz. 968 ze zm./, zwaną dalej w skrócie "upea" określa, iż przez pojęcie wierzyciela- rozumie się podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym, zaś w pkt 7 tego przepisu, przez organ egzekucyjny rozumie się organ uprawniony do stosowania w całości lub w części określonych w ustawie środków służących doprowadzeniu do wykonania przez zobowiązanych ich obowiązków o charakterze pieniężnym lub obowiązków o charakterze niepieniężnym oraz zabezpieczania wykonania tych obowiązków. Nadto w art. 1a pkt 4 w/w ustawy podano, że przez właściwy organ jednostki samorządu terytorialnego rozumie się odpowiednio wójta, burmistrza (prezydenta miasta), starostę lub marszałka województwa. Art. 2 w/w ustawy reguluje jakie obowiązki podlegają egzekucji administracyjnej, w tym m.in. w pkt 5 należności pieniężne przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie innych ustaw. I tak na mocy art. 42 ust. 5 ustawy z dnia 26 października 1982r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2007r., Nr 70, poz. 473 ze zm.) za doprowadzenie i pobyt w izbie wytrzeźwień lub jednostce Policji pobierane są opłaty, a z art. 42 ust. 5a tej ustawy wynika, że egzekucja tych należności następuje na drodze postępowania egzekucyjnego administracji. W myśl § 29 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 4 lutego 2004r. w sprawie trybu doprowadzania, przyjmowania i zwalniania osób w stanie nietrzeźwości oraz organizacji izby wytrzeźwień i placówek utworzonych lub wskazanych przez jednostkę samorządu terytorialnego (Dz. U. Nr 20, poz. 192 ze zm.) maksymalna wysokość opłaty związanej z pobytem osoby przyjętej do izby, placówki lub jednostek Policji wynosi 250zł. Stosownie do art. 18 ust. 2 pkt 9 lit.h ustawy o samorządzie gminy, właściwym organem do ustalenia szczegółowej organizacji izby wytrzeźwień oraz powołania i odwołania jej dyrektora właściwa jest rada gminy. Na podstawie tego przepisu Rada Miasta [...] uchwałą nr [...] z dnia [...]r. uchwaliła statut M. w [...], który stanowi załącznik do tej uchwały, zaś uchwałą nr [...] z dnia [...] r. w sprawie wysokości opłaty związanej z pobytem w M. w [...] ustaliła wysokość tej opłaty w kwocie [...] zł. Art. 5 § 1 upea określa, że uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków określonych w art. 2 jest, m.in. w pkt 2- dla obowiązków wynikających z orzeczeń sądów lub innych organów albo bezpośrednio z przepisów prawa - organ lub instytucja bezpośrednio zainteresowana w wykonaniu przez zobowiązanego obowiązku albo powołana do czuwania nad wykonaniem obowiązku, a w przypadku braku takiej jednostki lub jej bezczynności - podmiot, na którego rzecz wydane zostało orzeczenie lub którego interesy prawne zostały naruszone w wyniku niewykonania obowiązku. Nie ma wątpliwości, iż obowiązek zapłaty opłaty związanej z pobytem w Izbie Wytrzeźwień, o której mowa w art. 42 ust. 5 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi wynika wprost z przepisów prawa i nie wymaga wydania decyzji administracyjnej. . Zgodnie z art. 19 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, regulującym właściwość rzeczowa organów egzekucyjnych, właściwy organ gminy o statusie miasta, wymienionej w odrębnych przepisach oraz gminy wchodzącej w skład powiatu warszawskiego jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania wszystkich środków egzekucyjnych, z wyjątkiem egzekucji z nieruchomości, w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych, dla których ustalania lub określania i pobierania jest właściwy ten organ. W powyższym przepisie chodzi o miasta na prawach powiatu, którym jest też miasto [...]. Powyższe oznacza, że organem gminy właściwym do prowadzenia postępowania egzekucyjnego jest wójt (burmistrz, prezydent miasta), co wynika z art. 11a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym ( Dz. U. z 2001r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.) Powyższe oznacza, iż prezydent miasta występuje w podwójnej roli wierzyciela i organu egzekucyjnego dla należności pieniężnych. Nie zmienia tego fakt, że wysokość przedmiotowej opłaty ustala Rada Miasta. Prezydent Miasta jako organ wykonawczy gminy, czuwa nad wykonanie uchwał rady gminy oraz zadań gminy określonych prawem, stąd jego kompetencja do występowania w roli wierzyciela nie są ograniczone do spraw, w których Rada Miasta powierzyła mu swoje uprawnienia uchwałodawcze. Dodatkowo można wskazać, że egzekucja przedmiotowych opłat jest analogiczna jak w przypadku egzekucji opłat dodatkowych z tytułu nieuiszczania opłat za parkowanie w strefie płatnego parkowania, których wysokość ustala również rada miasta, a nie przez organ wykonawczy- prezydenta miasta (por. wyrok NSA z dnia 15.10.2010r., sygn. akt II FSK 10986/09). Podobnie przedstawia się sytuacja w odniesieniu do podatków lokalnych. Powracając do kwestii osoby wierzyciela w niniejszej sprawie, wskazać należy, iż mocy art. 42 ust. 5 ustawy z dnia 26 października 1982r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi za doprowadzenie i pobyt w izbie wytrzeźwień pobierane są opłaty. Przedmiotowe opłaty są dochodami gminy na podstawie art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. Stosownie do art. 39 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi organy samorządu terytorialnego w miastach liczących ponad 50.000 mieszkańców i organy powiatu mogą organizować i prowadzić izby wytrzeźwień. Z § 17 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 4 lutego 2004r. w sprawie trybu doprowadzania, przyjmowania i zwalniania osób w stanie nietrzeźwości oraz organizacji izby wytrzeźwień i placówek utworzonych lub wskazanych przez jednostkę samorządu terytorialnego, osobom nieposiadającym w momencie zwalnia z izby, placówki lub jednostki Policji środków pieniężnych wystarczających na pokrycie kosztów pobytu, dyrektor izby, kierownik placówki lub komendant jednostki wystawia wezwanie do pokrycia kosztów pobytu w terminie 7 dni. M w [...] jest jednostką budżetową gminy [...], co wynika z uchwały Rady Miasta [...] nr [...] z jej statutu. Jako jednostka budżetowa prowadzi gospodarkę finansową według zasad określonych w ustawie z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych i zgodnie z nadanym jej statutem. Uchwałą Rady Miasta [...] nr [...], podjętą na podstawie upoważnienia zawartego w art. 42 ust. 5 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi ustalono wysokość przedmiotowej opłaty. W/w opłaty M. pobiera w imieniu gminy. Zdaniem Sądu, uprawnienia M. w [...] do pobierania przedmiotowych opłat są pochodne od uprawnień Prezydenta Miasta [...]. M. w [...] pozostaje jednostką organizacyjną organu gminy jaką jest prezydent miasta, tym samym nie staje się ona wierzycielem w zakresie dochodzonej opłaty tylko na skutek faktycznego pobierania tych opłat. Zaznaczyć należy, iż statut Izby upoważnia jej Dyrektora do działania z upoważnienia Prezydenta Miasta [...] w ramach udzielonych pełnomocnictw ( §8 pkt 5) z akt sprawy nie wynika, by Dyrektor był upoważniony był do działania w imieniu Prezydenta Miasta [...] do wystawiania tytułów wykonawczych. Nawet gdyby, w niniejszej sprawie Dyrektor Izby [...] legitymował się upoważnieniem do wystawiania tytułów wykonawczych, musiałoby to znaleźć odzwierciedlenie w pieczęci zamieszczonej w tytule wykonawczym – z upoważnienia Prezydenta Miasta [...]– Dyrektor M. [...] w [...] Jednakże i to wskazywałoby jedynie na upoważnienie do wydania tego tytułu wykonawczego w imieniu Prezydenta Miasta. Powyższe oznacza, że prawidłowo wystawiony tytuł wykonawczy winien posiadać pieczęć nagłówkową – lub wskazanie wierzyciela jako Prezydenta Miasta [...], pieczęć urzędową (potocznie zwaną okrągłą)- Prezydenta Miasta [...] oraz pieczęć osoby podpisującej tytuł- gdzie dopuszczalne jest podpisanie tego tytułu w imieniu Prezydenta przez osobę do tego upoważnioną. Dodatkowo wskazać należy, że używanie pieczęci urzędowej uregulowane jest w ustawie z dnia 31 stycznia 1980 r. o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej oraz o pieczęciach państwowych (Dz. U. z 2005r., Nr 235, poz. 2000 ze zm). Art. 16c ust. 1 w/w ustawy określa, że urzędową pieczęcią jest metalowa, tłoczona pieczęć okrągła zawierająca pośrodku wizerunek orła ustalony dla godła Rzeczypospolitej Polskiej, a w otoku napis odpowiadający nazwie podmiotu uprawnionego do używania urzędowej pieczęci. Urzędową pieczęcią gminy, powiatu, samorządu województwa lub związku jednostek samorządu terytorialnego może być również pieczęć, o której mowa w ust. 1, zawierająca pośrodku, zamiast wizerunku orła ustalonego dla godła Rzeczypospolitej Polskiej, odpowiednio herb gminy, powiatu lub województwa. Odcisk pieczęci z herbem nie może być umieszczany na dokumentach urzędowych w sprawach z zakresu administracji rządowej (ust. 2). Urzędowej pieczęci używają podmioty, o których mowa w art. 2a (ust. 3). Podmiotami tymi są, m.in. gminy, związki międzygminne oraz ich organy, tj. rada gminy, wójt, burmistrz, prezydent miasta ( art. 2a pkt 3 w/w ustawy ). Zgodnie z art. 16d tej ustawy, Rada Ministrów miała określić, w drodze rozporządzenia, wymiary oraz sposób używania i strzeżenia urzędowych pieczęci, a także tryb zamawiania i sposób wyrobu urzędowych pieczęci oraz nadzór nad ich wyrobem, uwzględniając w szczególności konieczność zapobieżenia utracie urzędowych pieczęci przez uprawnione podmioty. Ponieważ tego nie uczyniła, obowiązuje nadal rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 1955 r. w sprawie tablic i pieczęci urzędowych ( Dz. U Nr 47, poz. 316 ze zm.), wydane na podstawie art. 12 dekretu z dnia 7 grudnia 1955 r. o godle i barwach Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej oraz o pieczęciach państwowych (Dz. U. Nr 47, poz. 314). W świetle § 16 ust. 1 w/w rozporządzenia, do wyrobu pieczęci państwowych uprawniona jest wyłącznie Mennica Państwowa. Do wyrobu pieczęci urzędowych gmin, związków komunalnych i sejmików samorządowych zawierających herb gminy lub województwa są upoważnione również wyspecjalizowane podmioty gospodarcze inne niż Mennica Państwowa ( ust. 2). Na mocy § 17 ust. 1 w/w rozporządzenia, zamówienia na pieczęcie urzędowe kierują do Mennicy Państwowej: 1) organy władzy, naczelne i centralne organy administracji państwowej oraz wojewodowie - bezpośrednio, 2) inne organy administracji rządowej w zależności od podporządkowania - za pośrednictwem organów naczelnych, centralnych lub wojewódzkich, 3) gminy, związki komunalne i sejmiki samorządowe oraz ich organy - bezpośrednio, 4) sądy, prokuratura, państwowe biura notarialne, notariusze i komornicy sądowi - za pośrednictwem Ministerstwa Sprawiedliwości, 5) szkoły - za pośrednictwem wojewodów lub innych organów sprawujących nad nimi nadzór, 6) inne jednostki organizacyjne - za pośrednictwem upoważnionych do zamawiania pieczęci urzędowych właściwych im organów państwowych lub samorządowych. Jednostka organizacyjna uprawniona do zamawiania pieczęci urzędowych bezpośrednio do swojego użytku lub do użytku podległej jednostki organizacyjnej rozstrzyga o potrzebie i celowości zamówienia ( § 18). Nie ma wątpliwości, iż M. w [...] nie jest organem gminy w rozumieniu ustawy o samorządzie gminnym. Ponadto organem gminy nie tworzy ją też fakt, iż organ samorządu terytorialnego na podstawie art. 39 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi może wykonywać swoje obowiązki przy pomocy jednostki organizacyjnej, budżetowej jaką jest M. Tym samym M. w [...] nie powinna również posługiwać się pieczęcią urzędową z własną nazwą, a jedynie może to czynić jedynie przy użyciu pieczęci urzędowej Prezydenta Miasta [...]. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2004r., Nr 162, poz. 1692), skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło