V SA/Wa 2213/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Sędzia WSA - Joanna Zabłocka (spr.), Protokolant starszy specjalista - Małgorzata Broniarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2011r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. w D. na postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] sierpnia 2010r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o pomocy de minimis; 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Ministra Pracy i Polityki Społecznej na rzecz A. Sp. z o.o. w D. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu wpisu sądowego. Przedmiotem skargi z [...] sierpnia 2010r. wniesionej przez A. Sp. z o.o. w D. jest postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z [...] sierpnia 2010 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: Prezes Zarządu PFRON) z [...] lutego 2010r. nr [...] o odmowie wydania zaświadczeń o pomocy de minimis. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym: Pismem z [...] października 2008r. A. Sp. z o.o. zwróciła się do PFRON o wydanie zaświadczeń o udzielonej pomocy de minimis w kwocie [...] zł, tj. [...] euro. W toku postępowania wyjaśniającego organ ustalił, iż wydatki "na zakup wyposażenia stanowiska pracy do potrzeb wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności" nie zostały dokonane bezpośrednio z konta zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych na rachunek kontrahenta. Należność za faktury została pokryta ze środków własnych firmy, natomiast pobranie gotówki z konta ZFRON nastąpiło w późniejszym czasie. Uznając powyższe za niezgodne z przepisami rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej, Prezes Zarządu PFRON wydał postanowienie z dnia [...] lutego 2010r. nr [...] odmawiając wnioskodawcy wydania ww. zaświadczeń. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Minister Pracy i Polityki Społecznej podzielił w całości stanowisko organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podkreślił m.in., iż katalog wydatków ZFRON nie wymienia jako wydatku - przelewu środków z konta ZFRON na konto obrotowe i dotyczy finansowania wydatków, a nie ich "refundacji" z konta zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych. Wydatek z konta obrotowego nie spełnia bowiem warunków udzielenia pomocy publicznej. Organ udzielający pomocy nie mógł zatem w tej sytuacji wydać zaświadczenia o pomocy de minimis. Pomoc publiczna w przypadku ZFRON istnieje bowiem wyłącznie w razie wydatkowania poakcesyjnych środków publicznych zgromadzonych na ZFRON na cele, które nie przysparzają korzyści wyłącznie osobie niepełnosprawnej. Organ wyjaśnił także, że podstawą zakwalifikowania pomocy jako pomocy de minimis jest źrodło sfinansowania wydatku, a nie cel, na jaki zostały wydatkowane środki. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej skarżąca Spółka wniosła o jego uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającego je postanowienia Prezesa Zarządu PFRON. Zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj. art.33 ust.1 i nast., art.26a ust.5 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 1997r. Nr 123, poz.776) w związku z art.66 tejże ustawy oraz § 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych poprzez błędną ich wykładnię i przyjęcie, że stronie skarżącej nie przysługuje zaświadczenie o pomocy de minimis. Rozwijając zarzuty w motywach skargi skarżąca Spółka podniosła m.in., iż wydatki zostały prawidłowo dokonane, gdyż ani ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych ani rozporządzenia wykonawcze, wbrew stanowisku organów obu instancji, nie zawierają regulacji w sprawie trybu wydatkowania tych środków, w szczególności nie przewidują obowiązku wydaktowania ich tylko i wyłącznie poprzez bezpośrednią ich wypłatę kontrahentowi z rachunku ZFRON. W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Oznacza to, że sąd rozpatrując skargę ocenia czy zaskarżona decyzja/postanowienie nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art.145 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę może – zależnie od stwierdzonego naruszenia prawa – decyzję/postanowienie uchylić, stwierdzić jej nieważność lub stwierdzić wydanie decyzji/postanowienia z naruszeniem prawa. Oceniając zaskarżone postanowienie Sąd uznał, że skarga jest uzasadniona, a postanowienia odmawiające wydania zaświadczenia o pomocy de minimis wydane zostały z naruszeniem prawa. Odmowa wydania zaświadczeń o pomocy de minimis w rozpoznawanej sprawie dotyczy wydatków poniesionych w latach 2005 i 2006 . Zatem zastosowanie w rozpoznawanej sprawie mają przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123 poz. 776 ze zm.), zwanej dalej ustawą o rehablilitacji; przepisy rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 grudnia 1998 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 1999 r. Nr 3, poz.22 ze zm.) oraz przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania pomocy de minimis przedsiębiorcom prowadzącym zakłady pracy chronionej (Dz.U. Nr 98, poz.989). Przyczyną odmowy wydania zaświadczeń o pomocy de minimis w rozpoznanej sprawie był fakt, że zapłata za faktury załączone do wniosku o wydanie zaświadczeń nie została dokonana bezpośrednio z rachunku zfron, środki z zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych zostały pobrane po dacie zakupu towarów. Organy orzekające obu instancji prezentują stanowisko, że dla możliwości zakwalifikowania pomocy jako pomocy de minimis konieczne jest sfinansowanie wydatków bezpośrednio z rachunku zfron. Stanowisko takie organy orzekające wywodzą z treści art. 33 ust.4 ustawy o rehabilitacji stanowiącego , że środki funduszu rehabilitacji przeznaczane są na finansowanie rehabilitacji zawodowej, społecznej i leczniczej oraz ubezpieczenie osób niepełnosprawnych, zgodnie z zakładowym regulaminem wykorzystania tych środków. Organy orzekające wskazują, że przepis ten nie przewiduje "przekazania środków zfron na pomnażanie środków własnych pracodawcy" , nie przewiduje również jako wydatku przelewu środków z konta zfron na konto obrotowe, ani refundacji wydatków z konta zfron. Stanowisko organów o obowiązku sfinansowania wydatków, dla celów uznania pomocy za pomoc de minimis, bezpośrednio z rachunku zfron – w stanie prawnym rozpoznawanej sprawy - jest błędne. Ani przytoczony przepis ustawy o rehabilitacji, ani też żaden z przepisów przywołanych wyżej rozporządzeń nie przewiduje obowiązku bezpośredniego sfinansowania wydatków z konta zfron. Podstawą uznania danej pomocy publicznej za pomoc de minimis było przeznaczenie pomocy na cel określony w art.33 ust.4 ustawy o rehabilitacji i skonkretyzowany w §4 ww. rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków udzielania pomocy de minimis przedsiębiorcom prowadzącym zakłady pracy chronionej oraz pokrycie wydatku ze środków publicznych tu ze środków zfron. Przywołane przepisy wskazują cel przeznaczenia środków, natomiast nie określają ani sposobu przekazywania tych środków, ani obowiązku dokonywania wydatków z funduszu rehabilitacji. Dla uznania, że wydatki zostały pokryte ze środków zfron, do dnia 22 lipca 2009 r. nie było konieczne sfinansowanie tych wydatków bezpośrednio z zfron. Sfinansowanie wydatków na rehabilitację ze środków własnych przedsiębiorcy i następnie przelanie odpowiedniej kwoty z zfron na rachunek przedsiębiorcy mogło być uznane w świetle obowiązujących do dnia 22 lipca 2009 r. przepisów za sfinansowanie wydatku ze środków zfron. Natomiast wykazanie istnienia powiązania celu wydatku ze środkami funduszu rehabilitacji należy do podmiotu ubiegającego się o wydanie zaświadczenia o uznaniu pomocy jako pomocy de minimis. (Stanowisko takie zajął NSA w wyroku z dnia 27.04.2010r. Syg.akt. II GSK 574/09). Stanowisko prezentowane przez organy orzekające w niniejszej sprawie nie znajdowało uzasadnienia w przepisach obowiązujących do dnia 22 lipca 2009 r., tj. do dnia wejścia w życie rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 17 czerwca 2009 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (Dz.U. Nr 107, poz.891). Dopiero bowiem wprowadzona przez §1 pkt 3 a) tego rozporządzenia zmiana rozporządzenia w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji, poprzez dodanie w §9 ust.2 a) stanowi, że "Nie uznaje się za dokonanie wydatku ze środków funduszu rehabilitacji wydatku, który został sfinansowany ze środków innych niż zgromadzone na rachunku, o którym mowa w art.33 ust.3 pkt 2 ustawy o rehabilitacji, a następnie zrefundowany ze środków tego funduszu". Do daty ww. zmiany przepisów nie stało na przeszkodzie zakwalifikowaniu pomocy jako pomocy de minimis sfinansowanie wydatków pośrednio z rachunku zfron, tj. dokonanie wydatków z konta obrotowego firmy i następnie przelanie pieniędzy z rachunku zfron na rachunek obrotowy firmy. Nieuzasadnione jest również stanowisko organów orzekających, według którego podstawą zakwalifikowania pomocy jako pomocy de minimis jest źródło sfinansowania wydatków, a nie cel na jaki środki zostały wydane. Dla zakwalifikowania pomocy jako pomocy de minimis spełniona musi być zarówno przesłanka pokrycia kosztów wydatków ze środków zfron jak i cel na jaki wydatki te zostaną poniesione. Sfinansowanie wydatków przedsiębiorcy ze środków zakładowego funduszu pomocy osobom niepełnosprawnym, ale na cel inny niż przewidziany w przepisach, nie będzie mogło być uznane za pomoc de minimis. Rozpoznając sprawę ponownie, organ orzekający oceni wniosek firmy A. sp. z o.o. o wydanie zaświadczeń o pomocy de minimis z uwzględnieniem przedstawionego wyżej stanowiska Sądu, iż nie może być (w stanie prawnym rozpoznawanej sprawy) przyczyną odmowy wydania zaświadczenia o pomocy de minimis fakt, że wydatki nie zostały poniesione bezpośrednio z zfron. Za datę uzyskania pomocy publicznej należy uznać datę uzyskania przez wnioskodawcę korzyści ze środków publicznych czyli ze środków zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych, a więc datę w której środki z zfron znalazły się na rachunku przedsiębiorcy. W związku z powyższym, uznając, iż w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżone postanowienie. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art.200 p.p.s.a., zasądzając od Ministra Pracy i Polityki Społecznej na rzecz skarżącej Spółki zwrot poniesionego przez nią wpisu sądowego.