II SA/Po 192/11

WyrokWSA w Poznaniu2011-05-10

Skład orzekający: Jolanta Szaniecka, Barbara Drzazga, Wiesława Batorowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie przyznania zasiłku celowego z pomocy społecznej z powodu strat w gospodarstwie rolnym spowodowanych powodzią została wydana z naruszeniem przepisów prawa procesowego i materialnego?
Ratio decidendi
Decyzje organów administracji dotyczące przyznania zasiłku celowego z art. 40 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa procesowego, w szczególności w zakresie ustalenia stanu faktycznego, w tym wysokości dochodu rodziny i relacji dochodu do poniesionej straty. Brak tych ustaleń uniemożliwia prawidłową ocenę zasadności przyznania pomocy i jej wysokości, co skutkuje uchyleniem decyzji i koniecznością ponownego rozpatrzenia sprawy z uwzględnieniem wszystkich istotnych okoliczności.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni M. A. złożyła wniosek o zasiłek celowy w związku ze stratami w gospodarstwie rolnym spowodowanymi powodzią w 2010 r. Organ I instancji odmówił przyznania świadczenia w ramach programu pomocy dla rodzin rolniczych, argumentując, że wnioskodawczyni nie jest rolnikiem w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, gdyż pobiera emeryturę z ZUS. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ przyznał zasiłek celowy w wysokości 400 zł, co wnioskodawczyni uznała za niewystarczające i zaskarżyła decyzję do sądu.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koninie oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza S. z dnia [...] 2010 r. i określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2011 r. sprawy ze skargi M. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koninie z dnia [...] stycznia 2011r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza S. z dnia [...] 2010r. nr [...] II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ W. Batorowicz /-/ J. Szaniecka /-/ B. Drzazga W dniu [...] września 2010 r. M. A. złożyła wniosek o zasiłek celowy (w kwocie 1 000 zł) w związku z powodzią w 2010 r. Decyzją z dnia [...] 2010 r. nr [...], Kierownik Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. odmówił wnioskodawczyni przyznania świadczenia w postaci zasiłku celowego w ramach programu pomocy dla rodzin rolniczych, w których gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej powstały szkody spowodowane przez powódź w 2010 r. Powodem odmowy było stwierdzenie przez organ, że wnioskodawczyni wprawdzie posiada gospodarstwo rolne o powierzchni 5 ha, jednak nie jest rolnikiem w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników (art. 6 pkt 1 i art. 7 ust. 1 i art. 16 ust. 1), gdyż pobiera emeryturę z ZUS. W ocenie organu strona nie spełnia przesłanki z § 2 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 lipca 2010 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla rodzin rolniczych, w których gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej powstały szkody spowodowane przez powódź, obsunięcie się ziemi lub huragan w 2010 r. (Dz.U. 132, poz. 889). W odwołaniu od decyzji wnioskodawczyni stwierdziła, iż nie występowała do organu o zapomogę, lecz o zrekompensowanie poniesionych strat w gospodarstwie rolnym w wyniku powodzi, które oszacowała właściwa komisja. Jej zdaniem fakt pobierania emerytury z ZUS nie powinien mieć wpływu na wypłatę odszkodowania. Powyższa decyzja została uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koninie decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...], a sprawa przekazana organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Kolegium wskazało, iż stronie nie przysługuje pomoc na podstawie przepisów wyżej przywołanego rozporządzenia, gdyż nikt w jej rodzinie nie podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu jako rolnik, jednak nawet w takim wypadku sprawę należy rozpatrywać w zakresie ustalenia przesłanek z art. 40 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej. Decyzją z dnia [X] [...] 2010 r. nr [...] organ I instancji odmówił wnioskodawczyni przyznania jednorazowego zasiłku celowego w ramach programu pomocy dla rodzin rolniczych, w których gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej powstały szkody spowodowane przez powódź w 2010 r. wskazując tę samą argumentacje, którą organ przedstawił w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] 2010 r. nr [...]. Następnie decyzją z dnia [Y] [...] 2010 r. nr [...] organ I instancji przyznał stronie zasiłek celowy z pomocy społecznej z powodu straty w wyniku klęski żywiołowej w wysokości 400 zł. W podstawie prawnej organ wskazał między innymi art. 40, art. 102 i art. 106 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.). W ustaleniach faktycznych organ wskazał, iż wnioskodawczyni posiada gospodarstwo rolne o powierzchni 5 ha, jednak nie jest rolnikiem w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, gdyż pobiera emeryturę z ZUS; w protokóle z dnia [...] lipca 2010 r. Zespołu Komisji w gminie K., powołanej z zarządzeniem Wojewody Wielkopolskiego z dnia 8 czerwca 2009 r. oszacowano zakres i wysokość szkód w gospodarstwie rolnym spowodowanych przez powódź, w wyniku zalania łąki straty w uprawach rolnych wyniosły 45,[...]%. Uznając, iż stronie nie przysługuje pomoc, o której mowa w § 2 pkt 1 wyżej przywołanego rozporządzenia z 2010 r. wydanego na podstawie art. 24 ust. ustawy o pomocy społecznej, organ rozważył, czy zachodzą podstawy do przyznania wnioskodawczyni zasiłku celowego z art. 40 ust. powołanej ustawy, to jest zasiłku celowego dla rodziny lub osoby, która poniosła straty z w wyniku klęski żywiołowej, organ powołał stanowisko orzecznictwa i wskazał na subsydiarność tej pomocy. W złożonym odwołaniu wnioskodawczyni wskazała, iż zaskarża decyzję organu I instancji z dnia [Y] [...] 2010 r. nr [...] wyjaśniając, iż po wydaniu przez organ I instancji ponownej decyzji odmownej "z dn. 2010.[...] /[...]", dopiero po rozmowie telefonicznej organ wydał nową decyzję z dnia [Y] [...] 2010 r., jednak przyznał kwotę o 600 zł mniejszą niż ustalone przez Komisję odszkodowanie, co nie rekompensuje stronie strat poniesionych w wyniku powodzi. Ponadto podała, że w przeszłości opłacała wraz z mężem składki ubezpieczeniowe w KRUS, a obecnie pobiera emeryturę z ZUS. Decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Opisując dotychczasowy przebieg postępowania organ odwoławczy między innymi podał, że w zaskarżonej decyzji z dnia [Y] [...] 2010 r. organ I instancji stwierdził, iż strona, jak i jej mąż, z którym prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, utrzymują się ze świadczeń emerytalnych z ZUS, zatem szkody w uprawach rolnych z tytułu klęski powodzi nie wpłynęły znacząco na pogorszenie się warunków materialno-bytowych rodziny. Ustalenia faktyczne organu odwoławczego były tożsame z ustaleniami organu I instancji. W uzasadnieniu prawnym organ stwierdził, iż stronie przysługiwało uprawnienie do ubiegania się o zasiłek celowy, o którym mowa w art. 40 ust. 2 powołanej ustawy, mającym zastosowanie w sprawie, bowiem w rozpatrywanej sytuacji zachodzi przesłanka z art. 7 pkt 15 tej ustawy - strona z powodów od niej niezależnych, w wyniku klęski żywiołowej w postaci powodzi, poniosła szkody w uprawach rolnych. Organ wyjaśnił, iż w sprawie nie znajdują zastosowania przepisy szczególne wyżej przywołanego rozporządzenia z 2010 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla rodzi rolniczych, wydanego na podstawie art. 24 ust. ustawy o pomocy społecznej, z uwagi na fakt, że w rodzinie wnioskodawcy nikt nie podlega obowiązkowi ubezpieczenia społecznego jako rolnik, lecz jako domownik. Z tych względów stronie nie przysługiwała pomoc przewidziana w tym rozporządzeniu. W konsekwencji sprawę udzielenia wnioskodawcy pomocy celowej Kolegium rozpatrzyło na zasadach ogólnych, zgodnie z art. 40 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej i z pominięciem przepisów powołanego rozporządzenia. Zdaniem organu wydana przez organ I instancji decyzja ma charakter uznaniowy, tak co do samego faktu przyznania pomocy, jak i co do jej wysokości i uwzględnia wszystkie okoliczności sprawy. To jest zarówno fakt poniesienia przez rodzinę znacznych szkód, niewielką powierzchnię gospodarstwa i w związku z tym niewielki udział dochodu z tego gospodarstwa w dochodach tej rodziny z uwagi na fakt, ze tak strona, jak i jej mąż - prowadzący wspólne gospodarstwo domowe - utrzymują się ze świadczeń emerytalnych z ZUS, a zatem szkody w uprawach rolnych z tytułu klęski powodzi nie wpłynęły znacząco na pogorszenie się warunków materialno-bytowych rodziny. Dlatego też w ocenie Kolegium strona nie może domagać się przyznania pomocy w takiej samej wysokości, w jakiej przysługiwałoby jej świadczenie na podstawie przepisów rozporządzenia. Rodzina strony posiada stałe, stabilne źródło dochodów poza dochodami z gospodarstwa rolnego, a zatem szkody w tym gospodarstwie wynikające z powodzi jakkolwiek znaczne, to nie umożliwiają zaspokojenia uzasadnionych i podstawowych potrzeb życiowych, nie wpływają też decydująco na pogorszenie warunków materialno-bytowych rodziny. W skardze na decyzję organu II instancji wnioskodawczyni domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji i podniosła te same zarzuty, które zostały sformułowane wcześniej w odwołaniu. Strona stwierdziła, iż obniżenie odszkodowania o 600 zł nie rekompensuje jej strat poniesionych w wyniku powodzi. Ponadto stwierdziła, iż nie występowała do organu I instancji o zapomogę, lecz o faktyczne odszkodowanie, które powinna była otrzymać. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Przed przystąpieniem do rozważań o charakterze merytorycznym wyjaśnić trzeba, że sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi i zawartą w skardze argumentacją, natomiast zobligowany jest do oceny praworządności zachowań organów administracji w danej sprawie (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Oznacza to, iż podniesione w skardze zarzuty i ich uzasadnienie nie są wyłącznym kryterium badania legalności zaskarżonego aktu lub czynności, zaś orzekanie w myśl art. 135 p.p.s.a. następuje w granicach sprawy, w której został wydany taki akt lub czynność (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 11 maja 2011 r. sygn. akt II SA/Po 58/11 i powołane tam orzecznictwo; orzeczenie dostępne w centralnej bazie orzeczeń pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Odnosząc powyższe uwagi do rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja Kolegium z dnia [...] stycznia 2011 r. oraz decyzja organu I instancji z dnia [Y] [...] 2010 r. nr [...], przyznająca stronie zasiłek celowy z pomocy społecznej z powodu straty w wyniku klęski żywiołowej w wysokości 400 zł, zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa procesowego i to w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naruszenie przepisów procedury administracyjnej dotyczy art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa. W tym miejscu trzeba zaznaczyć, iż zaskarżona decyzja Kolegium odnosi się do sprawy zakończonej w I instancji decyzją z dnia [Y] [...] 2010 r. przyznającą stronie zasiłek celowy, o którym mowa w art. 40 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej. W obydwu decyzjach zarazem stwierdzono, iż zachodzi brak podstaw do udzielenia stronie pomocy rodzinie rolniczej, o której mowa w wyżej przywołanym rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 13 lipca 2010 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla rodzin rolniczych, w których gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej powstały szkody spowodowane przez powódź, obsunięcie ziemi lub huragan w 2010 r., wydanym na podstawie art. 24 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej. Powołując się na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyrokach z dnia 23 lipca 2010 sygn. akt I OSK 523/10 i z dnia 19 marca 2009 r. sygn. akt I OSK 566/08 (dostępne w bazie orzeczeń jw.) warto przypomnieć, że przepis art. 24 ust. 1 tej ustawy daje Radzie Ministrów możliwość przyjęcia rządowego programu pomocy społecznej mającego na celu ochronę poziomu życia osób, rodzin i grup społecznych oraz rozwój specjalistycznego wsparcia. W ust. 2 upoważnia Radę do określenia, w drodze rozporządzenia, szczegółowych warunków realizacji programu, o którym mowa w ust. 1, z uwzględnieniem potrzeby zapewnienia efektywności rządowego programu pomocy społecznej. Powołane wyżej rozporządzenie znajduje zatem oparcie w art. 24 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej i określa szczegółowe warunki realizacji rządowego programu pomocy społecznej. Program ten, przyjęty wyżej przywołanym rozporządzeniem ma na celu udzielenie wsparcia o charakterze wyspecjalizowanym w stosunku do pomocy społecznej na zasadach ogólnych, również w zakresie kryteriów przyznawania takich świadczeń. Możliwość udzielenia wsparcia - w ramach pomocy społecznej na zasadach ogólnych - osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku zdarzenia losowego lub które poniosły straty w wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej, przewiduje art. 40 ustawy o pomocy społecznej, który w ust. 3 stanowi, że zasiłek celowy, o jakim mowa w tym przepisie, może być przyznany niezależnie od dochodu i może nie podlegać zwrotowi. Wynikające z art. 40 ustawy o pomocy społecznej wsparcie w postaci zasiłku celowego trzeba jednak odróżnić od wsparcia specjalistycznego, o jakim mowa w art. 24 ust. 2 tej ustawy, na podstawie którego zostało wydane rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 13 lipca 2010 r. Art. 102 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, dopuszczający przyznanie pomocy z urzędu, co do zasady może znaleźć zastosowanie w sprawach o jeden z zasiłków celowych, o których mowa w art. 40 ust. 1 lub 2 powołanej ustawy, jak również w sprawach o udzielnie zasiłku celowego w ramach pomocy specjalistycznej dla rodzin rolniczych (por. wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 17 czerwca 2009 r. sygn. akt II SA/Go 240/09, dostępne bazie orzeczeń jw.). Odmowa przyznania stronie pomocy specjalistycznej, o której mowa w rozporządzeniu wykonawczym, została w niniejszej sprawie dokonana odrębną decyzją z dnia [X] [...] 2010 r. nr [...] (jak wynika z akt sprawy skierowanej do strony w jednej przesyłce pocztowej). Odwołanie strony odnosi się wprawdzie w pierwszej kolejności do decyzji organu I instancji z dnia [Y] [...] 2010 r. nr [...] (ta decyzja została wskazana jako przedmiot zaskarżenia), zarazem jednak strona zdaje się kwestionować wydanie wcześniejszej decyzji z dnia [X] [...] 2010 r. odmawiającej przyznania jej "odszkodowania". Strona argumentuje, iż przyznana jej zaskarżoną decyzją z dnia [Y] [...] 2010 r. kwota jest o 600 zł niższa od "przyznanego (...) przez komisję Gminną w K. odszkodowania 1000 zł" i "nie rekompensuje poniesionych strat po powodzi"). Wobec tego wciąż pozostaje do rozpoznania przez Kolegium odwołanie strony od decyzji z dnia [X] [...] 2010 r. odmawiającej przyznania jednorazowego zasiłku celowego w ramach programu pomocy dla rodzin rolniczych, w których gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej powstały szkody spowodowane przez powódź w 2010 r. Kwestia rozpatrzenia sprawy w zakresie przyznania specjalistycznej pomocy rodzinom rolniczym pozostaje zatem nadal otwarta. Co się tyczy prawidłowości wydania w sprawie zaskarżonej decyzji Kolegium i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z dnia [Y] [...] 2010 r. w zakresie przyznania stronie zasiłku celowego, o którym mowa w art. 40 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, stwierdzić należy, iż ich treść wskazuje na poważne braki w zakresie przeprowadzenia postępowania dowodowego i wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Decyzja wydana w ramach uznania administracyjnego, a taką jest decyzja w przedmiocie przyznania zasiłku celowego z art. 40 powołanej ustawy, nie podlega kontroli sądowej z punktu widzenia celowości jej wydania. Kontrola legalności decyzji wydawanych w ramach uznania administracyjnego sprowadza się do oceny, czy organ administracji uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych, mających znaczenie w sprawie oraz czy w ramach swego uznania nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 15 grudnia 2009 r. sygn. akt II SA/Lu 675/09, dostępny w bazie orzeczeń jw.). Zasiłki celowe, o których mowa w art. 40 ust. 1 i 2 powołanej ustawy mogą być przyznane niezależnie od dochodu i mogą nie podlegać zwrotowi, jednakże przyznanie pomocy na zasadzie art. 40 ust. 3 tej ustawy nie oznacza, że w określonych warunkach bez znaczenia pozostaje ustalenie wysokości dochodu w rodzinie beneficjenta pomocy społecznej, czy szerzej sytuacji rodzinno-ekonomicznej. Wręcz przeciwnie, ustalenie dochodu rodziny i dochodu na osobę w rodzinie (art. 6 pkt 3 i 4 ustawy) oraz wysokości straty poniesionej w wyniku klęski żywiołowej (w tym wypadku powodzi) pozwoliłby na prześledzenie toku rozumowania organu w zakresie oceny czy poniesione przez rodzinę straty uzasadniają przyznanie jej przedmiotowego zasiłku celowego niezależnie od dochodu i wysokości udzielonej stronie pomocy. Możliwość przyznania świadczenia niezależnie od dochodu zakłada sytuacje, w których dochód beneficjenta zasiłku celowego będzie wyższy niż kryterium dochodowe, o którym mowa w art. 8 ust. 1 powołanej ustawy, które nie znajdzie w takim wypadku zastosowania. Zatem, aby swobodne uznanie organu co do celowości przyznania i wysokości pomocy nie przybrało postaci całkowitej dowolności (arbitralności), organ winien wyjaśnić swoje stanowisko w tym względzie opierając się na ustalonych faktach. Dopiero wtedy możliwa będzie skuteczna kontrola legalności wydanej decyzji w postępowaniu sądowoadministracyjnym. To, że decyzja w przedmiocie zasiłku celowego z art. 40 ustawy o pomocy społecznej, ma charakter uznaniowy (tak co do samego faktu przyznania pomocy, jak i co do jej wysokości) nie oznacza, że nie powinna opierać się na prawidłowo poczynionych ustaleniach faktycznych i zawierać tego rodzaju uzasadnienie faktyczne i prawne, aby możliwe było uznanie jej za wydaną na podstawie i w granicach obowiązującego prawa (art. 6 kpa), z uwzględnieniem wszystkich istotnych okoliczności sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 kpa). W sprawie zabrakło ustalenia takich istotnych okoliczności sprawy, jak wysokość dochodu rodziny i jego relacja do poniesionej straty w gospodarstwie rolnym, które to ustalenia pozwalałyby na uznanie za uprawnione i uzasadnione stwierdzenia Kolegium, iż szkody w uprawach rolnych z tytułu klęski powodzi nie wpłynęły znacząco na pogorszenie się warunków materialno-bytowych rodziny wnioskodawczyni, bowiem strona i jej mąż, z którym prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, utrzymują się ze świadczeń emerytalnych z ZUS i zachodzi niewielki udział dochodu z tego gospodarstwa w dochodach rodziny. W konsekwencji stwierdzone naruszenie zasad ogólnych procedury administracyjnej (art. 6 i art. 7 kpa) powiązane z naruszeniem przepisów dotyczących postępowania dowodowego i wymogów w zakresie uzasadnienia decyzji (art. 77 § 1 kpa, art. 80 kpa i art. 107 § 3 kpa) uznane być musiały za mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., to jest co do rozstrzygnięcia o zasadności udzielenia stronie pomocy i wysokości przyznanego zasiłku celowego w związku z poniesieniem przez wnioskodawczynię w gospodarstwie rolnym na skutek powodzi w 2010 r. strat oszacowanych na kwotę ponad 1 000 zł. Trudno również mówić w takiej sytuacji o respektowaniu przez organy zasad pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz przekonywania strony do podjętego rozstrzygnięcia (art. 8 i art. 11 kpa). Reasumując, uznać należy, że skoro w sprawie brak podstawowych ustaleń w zakresie wysokości dochodu rodziny wnioskodawczyni (i dochodu na osobę w rodzinie), jak również przekonującego określenia relacji poniesionej wyniku klęski żywiołowej straty w gospodarstwie rolnym o powierzchni około 5 ha oszacowanej na kwotę blisko 1 100 zł do wysokości dochodu, to nie można zweryfikować stanowiska organu odwoławczego, a w istocie stanowiska organów obydwu instancji, co do przesłanek udzielenia i wysokości zasiłku celowego z art. 40 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej. W obliczu całkowitego braku ustaleń w wyżej omawianym zakresie, z jednoczesnym uwzględnieniem wymagań ustawowych co do przeprowadzania i aktualizacji wywiadu środowiskowego, o którym mowa w art. 106 ust. 4 i art. 107 ustawy o pomocy społecznej, konieczne okazało się - z uwagi na trudność w usunięciu stwierdzonych uchybień w drodze uzupełniającego postępowania dowodowego z art. 136 kpa - uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z dnia 29 grudnia 2010 r. na podstawie wyżej przywołanego art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. Ponownie rozpatrując sprawę rzeczą organu będzie wydanie decyzji po wyeliminowaniu wskazanych w niniejszym wyroku uchybień, respektując powyżej przedstawione rozważania (art. 153 p.p.s.a.). Uwzględniając zakaz orzekania na niekorzyść strony, o którym mowa w art. 134 § 2 p.p.s.a. Sąd przypomina organom, iż w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy i poczynienia ustaleń i ocen, których zabrakło w dotychczasowym postępowaniu organów administracji nie może zostać wydana mniej korzystna decyzja niż ta, która była przedmiotem zaskarżenia. W uzasadnieniu wydanej decyzji powinny znaleźć się wszystkie składniki określone w art. 107 § 3 kpa, w tym w szczególności ustalenia co do sytuacji ekonomicznej (dochodu rodziny) wnioskodawczyni i przesłanki, którymi kierował się organ przyznając stronie świadczenie w postaci zasiłku celowego z art. 40 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej. Nie kwestionując uznania organu administracji w zakresie samej zasady przyznania tego rodzaju zasiłku z pominięciem kryterium dochodowego należy pamiętać, że poza podstawą prawną decyzja winna wskazywać w uzasadnieniu w sposób logiczny i przekonujący okoliczności faktyczne przemawiające za uwzględnieniem wniosku i przyznaniem stronie zasiłku celowego, a także okoliczności, które uzasadniają udzielenie tej pomocy w określonej wysokości. W tym stanie rzeczy Sąd orzekł jak w sentencji (pkt I). Wobec uwzględnienia skargi zaszła konieczność orzeczenie z urzędu na podstawie art. 152 p.p.s.a. o niemożności wykonania zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku (pkt II sentencji).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło