VIII SA/Wa 57/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Cezary Kosterna, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Sędzia WSA Leszek Kobylski /sprawozdawca/, Protokolant referent Justyna Kapusta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2011 r. sprawy ze skargi S. W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia oddala skargę. 1. Postanowieniem z [...] listopada 2010 r., nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w W. (dalej: "organ odwoławczy" lub "Dyrektor IS") stwierdził niedopuszczalność zażalenia S.W. (dalej: "skarżący") od postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. (dalej: "organ I instancji" lub "Naczelnik US") z [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w sprawie zaliczenia skarżącemu wpłaty z dnia [...] sierpnia 2010 r. w kwocie [...] zł. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał art. 228 § 1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.; dalej: "Op"). 2. Uzasadniając rozstrzygnięcie Dyrektor IS wyjaśnił, że postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. dokonał zaliczenia skarżącemu wpłaty z dnia [...] sierpnia 2010 r. w kwocie [...] zł na poczet zaległości w podatku od towarów i usług za marzec 2010 r. Postanowienie zostało doręczone Panu A,S., jako pełnomocnikowi strony w dniu [...] września 2010 r. Pismem z dnia [...] września 2010 r., Pan A.M.S. w imieniu strony złożył zażalenie na w/w postanowienie, wnosząc o jego uchylenie. W sprawie niniejszej Naczelnik US doręczył postanowienie z dnia [...] sierpnia 2010 r. doradcy podatkowemu, który nie był umocowany do działania w imieniu skarżącego w trakcie tego postępowania. Postanowienie Naczelnika US nie zostało prawidłowo doręczone skarżącemu. Zażalenie na to postanowienie należało tym samym uznać za niedopuszczalne w świetle art. 228 § 1 pkt 1 Op. Dyrektor IS powołał się także na przepisy art. 137 § 2 i § 3 Op. 3. Z takim rozstrzygnięciem nie zgodził się skarżący. Pismem z [...] grudnia 2010 r. wniósł zatem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej: "Sąd") na ostateczne w administracyjnym toku instancji postanowienie Dyrektora IS. Występując o uchylenie zaskarżonego postanowienia, postawił zarzuty naruszenia art. 120, art. 121 § 1, art. 136, art. 137 § 3, art. 145 § 2 Op oraz art. 98 -109 kodeksu cywilnego. Podniósł, że jego pełnomocnictwo dla doradcy podatkowego z [...] października 2003 r. nie zostało odwołane, dlatego prawidłowo zażalone postanowienie doręczono pełnomocnikowi, zaś doręczenie postanowienia podatnikowi byłoby rażącym naruszeniem prawa powodującym, iż postanowienie nie weszłoby do obrotu prawnego (nieskuteczne doręczenie). Ponieważ zażalone postanowienie zostało doręczone prawidłowo, dlatego organ odwoławczy powinien rozpatrzyć zażalenie. W jego ocenie działanie organu narusza zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. 4. Odpowiadając na skargę, organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wystąpił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 5. Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się zatem do zbadania, czy organy administracji (podatkowe) w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w sposób przewidziany w przepisach art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."). Sąd pierwszej instancji nie jest związany granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). 6. Ramy prawne niniejszej sprawy przedstawiają się następująco. Z art. 137 § 3 Op (w brzmieniu obowiązującym w 2009 r.) wynikało, że pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa. Adwokat, radca prawny lub doradca podatkowy może sam uwierzytelnić odpis udzielonego mu pełnomocnictwa. Zgodnie z art. 137 § 4 Op, w zakresie nieuregulowanym w § 1 – 3a stosuje się przepisy prawa cywilnego. Przepisy art. 145 Op przewidują, że pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela – temu przedstawicielowi (§ 1). Jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi (§ 2). Z treści art. 236 § 2 pkt 1 Op wynika, że zażalenie wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia stronie. Stosownie do treści art. 239 Op w sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Zgodnie z art. 228 § 1 pkt 1 Op, organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia niedopuszczalność odwołania (zażalenia). 7. Zdaniem Sądu, zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Jak słusznie zauważył organ odwoławczy postanowienie organu I instancji nie zostało doręczone stronie, w związku z tym nie zaczął biec termin do złożenia zażalenia. Co prawda organ odwoławczy wezwał pełnomocnika skarżącego do złożenia pełnomocnictwa do reprezentowania go przed organem drugiej instancji pod rygorem pozostawienia zażalenia bez rozpatrzenia, to jednak pomimo złożenia pełnomocnictwa przed organem odwoławczym koniecznym było stwierdzenie niedopuszczalności zażalenia wobec braku doręczenia zażalonego postanowienia stronie, która przed organem I instancji nie przedłożyła pełnomocnictwa. Złożenie pełnomocnictwa do reprezentowania strony przed organem I instancji miało ten skutek, że organ odwoławczy orzekł nie na podstawie art. 169 § 4 O.p., lecz na podstawie art. 228 § 1 O.p. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 maja 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 582/06, Lex nr 283295). Skoro strona lub jej pełnomocnik w postępowaniu przed organem I instancji nie przedłożyli pełnomocnictwa, zaś postanowienia nie doręczono stronie, to nie zaczął biec termin do wniesienia zażalenia, a ponieważ postanowienie nie weszło do obrotu prawnego, to brak było przedmiotu zażalenia, zatem zażalenie było niedopuszczalne. Dopóki nie zostanie wydane postanowienie organu I instancji i nie wejdzie do obrotu prawnego, zażalenie nie jest dopuszczalne. W takiej sytuacji mamy do czynienia z niedopuszczalnością zażalenia z przyczyn przedmiotowych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Katowicach z dnia 22 marca 2001 r., sygn. akt I SA/Ka 146/00, Lex nr 57802). Organ podatkowy jest zobligowany do honorowania pełnomocnictwa, ale pod warunkiem posiadania wiedzy o jego istnieniu, a tę uzyskuje z chwilą otrzymania dokumentu. W sytuacji, gdy pismo nie zostało doręczone prawidłowo, nie nastąpiły skutki prawne doręczenia pisma. Zatem postanowienie organu I instancji nie weszło do obrotu prawnego. Zgodnie z art. 228 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, organ odwoławczy w takiej sytuacji, powinien w drodze postanowienia stwierdzić niedopuszczalność zażalenia (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 25 listopada 2009 r., sygn. akt I SA/Op 436/09, Lex nr 531144). Błędem byłoby dotknięte merytoryczne rozstrzygnięcie organu odwoławczego w sytuacji, kiedy formalnie nie było wprowadzone do obrotu postanowienie organu pierwszej instancji (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 16 lutego 2010 r., sygn. akt I SA/Op 437/09, Lex nr 564484). Sąd nie stwierdził w rozpoznawanej sprawie naruszenia wskazanych przez skarżącego przepisów postępowania lub przepisów prawa materialnego, które powodowałyby konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w wyroku.