III SA/Gl 68/11
WyrokWSA w Gliwicach2011-05-11
Skład orzekający: Krzysztof Wujek, Renata Siudyka, Henryk Wach
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy celne zasadnie zakwestionowały wartość celną samochodu deklarowaną przez importera i czy dokonano tego na podstawie uzasadnionych wątpliwości zgodnie z przepisami Wspólnotowego Kodeksu Celnego?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że organy celne nie wykazały uzasadnionych wątpliwości co do deklarowanej wartości celnej samochodu, a ich decyzja o odrzuceniu tej wartości i zastosowaniu metody ostatniej szansy była przedwczesna i naruszała przepisy postępowania. W konsekwencji uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji oraz wstrzymał wykonanie decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku.Stan faktyczny
E. W. importowała z USA używany samochód osobowy, którego wartość celna została zakwestionowana przez organy celne, które zastosowały metodę ostatniej szansy do ustalenia wartości celnej i wymierzyły należności celne oraz podatki. Skarżąca kwestionowała decyzję, wskazując na prawidłowość dokumentów potwierdzających wartość transakcyjną pojazdu oraz brak uzasadnienia dla zakwestionowania tej wartości przez organy.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w K., stwierdził, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Siudyka, Sędzia NSA Henryk Wach, Protokolant St. sekr. sąd. Beata Kujawska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2011 r. przy udziale – sprawy ze skargi E. W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymiaru należności celnych, podatku od towarów i usług, podatku akcyzowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w K. z dnia [...] r. nr [...]; 2. stwierdza, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w K. na rzecz strony skarżącej kwotę [...] zł (słownie: [...] złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w K. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w K. z dnia [...] r. nr [...] określającą E.W. kwotę długu celnego oraz wysokość należnego podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług z tytułu importu samochodu osobowego marki [...] nr nadwozia [...], o pojemność silnika 2996 cm3 , rok produkcji 2005, który został objęty zgłoszeniem celnym SAD [...] z [...] r. Według tej decyzji kwota długu celnego wyniosła [...] zł, podatek akcyzowy [...] zł, a podatek od towarów i usług – [...] zł.
Wydanie decyzji ostatecznej przez Dyrektora Izby Celnej w K. poprzedziło postępowanie o następującym przebiegu i ustaleniach.
[...] r. E. W. zgłosiła za pośrednictwem Agencji Celnej "A" do procedury dopuszczenia do obrotu sprowadzony z USA używany samochód osobowy marki [...] opisany tu już szczegółowo powyżej. Wartość celną samochodu zadeklarowała w łącznej wysokości [...] USD ([...] USD jako cena nabycia wynikająca z umowy kupna-sprzedaży z [...] r. zawartej przez E.W. ze sprzedawcą - firmą "B". z C. w stanie Floryda w USA oraz koszty transportu do miejsca jego wprowadzenia na obszar celny Wspólnoty w kwocie [...] USD – zgodnie z fakturą nr [...] z [...] r.)
W zgłoszeniu celnym zadeklarowany został kod CN 87032390 Taryfy Celnej Wspólnoty Europejskiej – właściwy dla samochodów i innych pojazdów mechanicznych przeznaczonych zasadniczo do przewozu osób włącznie z samochodami osobowo-towarowymi oraz samochodami wyścigowymi – pozostałe pojazdy wyposażone w silniki tłokowe wewnętrznego spalania o zapłonie iskrowym, o pojemności skokowej przekraczającej 1500 cm3, ale nieprzekraczającej 3000 cm3 , używane oraz stawkę celną konwencyjną w wysokości 10% - zgodnie z obowiązującą w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego Taryfą Celną.
Do zgłoszenia celnego skarżąca dołączyła: umowę kupna z [...] r., w której została określona cena importowanego pojazdu na kwotę [...] USD, fakturę dotycząca poniesionych kosztów transportu, certificate of title nr [...], opinię techniczną rzeczoznawcy motoryzacyjnego L.B. oraz aneks do niej, dokument MRN [...], oświadczenie z [...] r., dyspozycję polecenia wypłaty za granice, wycenę nr [...] z [...] r., a także internetowe oferty sprzedaży samochodów używanych na rynku amerykańskim.
Po przyjęciu zgłoszenia celnego organ celny przystąpił do jego weryfikacji zgodnie z art. 68 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z 19.10.1992r. z późn. zm.), dalej w skrócie jako - WKC i w jej wyniku odmówił wiarygodności i mocy dowodowej załączonej do zgłoszenia umowy kupna z [...] r., zakwestionował wskazaną w niej cenę nabycia samochodu [...] USD jako wartość transakcyjną w rozumieniu art. 29 ust. 1 WKC. Uznał bowiem, że jest ona rażąco niska w porównaniu z cenami podobnych samochodów sprzedawanych w USA, a zamieszczonymi na stronie internetowej http:/www.kbb.com. W konsekwencji przyjął, że wartość celną importowanego pojazdu należało ustalić na podstawie art. 31 ust. 1 WKC, czyli tak zwaną metoda ostatniej szansy.
Po zakończeniu postępowania wyjaśniającego organ pierwszej instancji wydał decyzję z [...] r. nr [...], w której ustalił wartość celną samochodu na [...] zł, kwotę długu celnego na [...] zł, podatek akcyzowy na [...] zł i podatek od towarów i usług na [...] zł.
W podstawie prawnej wydanej przez siebie decyzji wymienił: art. 207 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.), art. 23 ust. 3, art. 65 ust. 1, 3 i 6, art. 73 ust. 1 ustawy z 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz. U. z 2004 r. Nr 68, poz. 622 z późn. zm.), art. 20 ust. 1 i 3 lit. "a" i "c", art. 31 ust. 1, art. 67, art. 68, art. 71 ust. 1 i 2 , art. 201 ust. 2 i 3, art. 217 ust. 1, art. 221 ust. 1, art. 222 ust. WKC, art. 181 a ust. 1, art. 248 ust. 2 rozporządzenia Komisji EWG 2454/93 z 2 lipca 1993 ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady EWG nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 253 z 11.10.1993 r. z późn. zm.), art. 1 ust. 3, art. 4 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 z 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. Urz. WE L nr 256 z 7.09.1987 z późn. zm.); Rozporządzenie Komisji (WE) nr 948/2009 z 30 września 2009 r. zmieniające załącznik I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej; art. 8 ust. 1 pkt 3, art. 10 ust. 2 pkt 1, art. 14 ust. 7, art. 27 ust. 4, art. 101 ust. 1, art. 102 ust. 1, art. 104 ust. 5, art. 105 pkt 2 ustawy z 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U z 2009 r. Nr 3, poz. 11), art. 5 ust. 1 pkt 3, art. 19 ust. 7, art. 29 ust. 13, art. 33 ust. 2, 4 i 6, art. 34 ust. 3 i 4, art. 35, art. 37 ust. 1 i 2, art. 41 ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 z późn. zm.).
Skarżąca złożyła odwołanie od tej decyzji. Stwierdziła w nim, że nie ma podstaw do kwestionowania wartości transakcyjnej samochodu. Do zgłoszenia celnego załączyła oryginalne i prawdziwe dokumenty: fakturę zakupu, dowody płatności, oświadczenie sprzedawcy potwierdzone pieczęcią amerykańskiego notariusza. Organ celny nie uzasadnił należycie dlaczego są to dla niego dokumenty niewiarygodne, nie wykazał też, że zadeklarowana przez nią cena samochodu jest rażąco niska w stosunku do cen samochodów na rynku amerykańskim.
W wyniku rozpatrzenia tego odwołania Dyrektor Izby Celnej w K. wydał [...] r. decyzję o nr [...], którą uchylił na podstawie art. 233 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa w związku z art. 73 ust. 1 ustawy z 19 marca 2004 r. Prawo celne decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w K. i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia.
Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji co do zaistnienia podstaw do zakwestionowania wartości transakcyjnej samochodu, wskazał jednak na naruszenie w stosowaniu metody ostatniej szansy art. 31 ust. 2 lit. a WKC. Otóż zauważył, że zgodnie z tym przepisem wartość celna ustalana z zastosowaniem ust. 1 nie może być określana na podstawie ceny sprzedaży na obszarze Wspólnoty towarów wytworzonych we Wspólnocie. Tymczasem, organ pierwszej instancji określił wartość celną towaru na podstawie ceny sprzedaży na polskim rynku, w oparciu o informacje zawarte w Informatorze Rynkowym – samochody osobowe nr [...] z [...] r., samochodu wyprodukowanego w Monachium. Organ odwoławczy zalecił zatem by Naczelnik Urzędu Celnego uzupełnił materiał dowodowy o opinię rzeczoznawcy, która miała by na celu ustalenie na rynku niewspólnotowym (amerykańskim lub kanadyjskim) samochodu "podobnego" do sprowadzonego przez skarżącą z uwzględnieniem rocznika, klasy pojazdu, wyposażenia, rodzaju i pojemności silnika. Zwrócił też uwagę na konieczność przetłumaczenia na język polski wszystkich dokumentów uznanych za dowody w sprawie oraz na błąd w sposobie ustalenia wartości celnej pojazdu polegający na wadliwym odliczeniu marży.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Naczelnik Urzędu Celnego w K. wydał decyzję z [...] r. nr [...], opisaną tu już na wstępie. Organ ten raz jeszcze stanął na stanowisku, że istnieją podstawy do zakwestionowania wartości transakcyjnej samochodu. Stwierdził w tej kwestii, że z opinii rzeczoznawcy załączonej przez stronę wynika, że na rynku USA wartość podobnego samochodu nieuszkodzonego w zależności od stanu utrzymania wynosiła od [...] USD do [...] USD, a średnia cena tego typu samochodu określona została na [...] USD. W wyniku analizy amerykańskiej giełdy internetowej umieszczonej na stronie www.kbk.com organ ustalił, że najtańszy samochód osobowy [...] model [...], rok produkcji 2005 wystawiony był do sprzedaży za [...] USD.
Realizując dalej zalecenia organu odwoławczego Naczelnik Urzędu Celnego dopuścił dowód z opinii biegłego, który ustalił markę pojazdu podobnego do sprowadzonego przez skarżącą. Biegły wskazał na samochód marki [...] model [...] i przyjął jego wartość rynkową brutto na [...] zł, po czym pomniejszył ją o: stopień uszkodzenia, zwyczajową marżę, podatek VAT, podatek akcyzowy, cło i uzyskał jego wartość celną w wysokości [...] zł, czyli [...] USD. Od tak ustalonej wartości organ pierwszej instancji określił kwotę długu celnego i podatki akcyzowy oraz od towarów i usług.
I tym razem E. W. wniosła odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji, pisząc w nim, że wartość celna samochodu powinna być liczona metodą transakcyjną, a niego według metody przyjętej przez organ I instancji czyli "metody ostatniej szansy" na podstawie art. 31 WKC. Zaznaczyła, że uprawnienie organu do stosowania art. 31 WKC jest uzależnione od istnienia uzasadnionych wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna towaru stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę. Zgodnie z art. 29 WKC wartością celną przywożonych towarów jest cena transakcyjna, a każde odstępstwo od stosowania tej zasady powinno być należycie uzasadnione i mieć oparcie w materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie. Skarżąca zaznaczyła, że dokument z [...] r., z którego wynika, że sprzedający potwierdza sprzedaż pojazdu skarżącej za [...] USD wraz z kosztami wysyłki [...] USD, który został potwierdzony notarialnie nie został uwzględniony przy wydaniu decyzji I instancji, co stanowi o naruszeniu art. 120, art. 122, art. 187 i art. 191 Ordynacji podatkowej.
W końcowej części swojego odwołania nawiązała do wątpliwości jakie wzbudziły w niej informacje zawarte w decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w K., m.in. dotyczące portalu www.kbb.com. Według jej opinii organ, powołując się na ceny z tego portalu, powinien uwzględnić całokształt wartości samochodu, również jego stan techniczny.
Podniosła jednocześnie, że przedłożona przez nią opinia rzeczoznawcy została sporządzona tylko dla ustalenia stopnia uszkodzenia samochodu i nie powinna być wykorzystywana w szerszym zakresie.
Na koniec nie zgodziła się z porównaniem przez biegłego samochodu marki [...] do samochodu marki [...].
Orzekając ponownie w sprawie Dyrektor Izby Celnej w K. wydał decyzję z [...] r. nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Co do zasady podzielił ustalenia Naczelnika Urzędu Celnego w K. Uznał, że zasadne było zakwestionowanie wartości transakcyjnej samochodu, a podstawy ku temu wynikają z opinii rzeczoznawcy L.B. z [...] r., uzupełnionej aneksem z [...] r. Zebrane przez organ wydruki ze stron internetowych nie były dowodami w sprawie, a stanowiły materiał pomocniczy dla organu. Natomiast przedstawione przez skarżącą wydruki ze stron internetowych nie mają charakteru dokumentów urzędowych, a więc nie są dowodem tego, co zostało w nich stwierdzone.
W dalszej kolejności organ odwoławczy stwierdził, że ustalenie wartości celnej towaru metodą "ostatniej szansy" ma charakter szacowania tej wartości i powinno prowadzić do rezultatu najbardziej zbliżonego do rzeczywistości. Wskazał na zalecenia Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej dopuszczające stosowanie w ramach "metody ostatniej szansy" metody wartości transakcyjnej towarów identycznych lub podobnych w oparciu o samochody wyprodukowane w innych krajach. Taka metoda została zastosowana przez organ pierwszej instancji w oparciu o opinię biegłego rzeczoznawcy, który wskazał na rynku polskim cenę sprzedaży samochodu "podobnego" do samochodu sprowadzonego przez skarżącą, która stała się podstawą kalkulacji wartości celnej na podstawie art. 31 ust. 1 WKC. Od wartości rynkowej samochodu odjęte zostały wszystkie czynniki cenotwórcze.
Odpowiadając na zarzuty skarżącej organ odwoławczy stwierdził, że podstawy do kwestionowania wartości transakcyjnej samochodu dostarczyła w pierwszej kolejności opinia rzeczoznawcy L.B., złożona przez samą skarżącą, dlatego niezrozumiałe jest podważanie przez nią tego dowodu. Kolejne dokumenty – dyspozycja polecenia wypłaty za granicę, czek gotówkowy i potwierdzone notarialnie oświadczenie sprzedawcy dowodzą jedynie faktu przekazania przez E.W. sprzedawcy samochodu kwoty [...] USD. Dowody te nie ograniczają uprawnień organu celnego do weryfikacji wartości celnej importowanego towaru. Z treści tych dowodów nie wynika przy tym, że wskazane w nich kwoty stanowiły całkowitą płatność za towar. Są to dokumenty prywatne, a zatem zgodnie z art. 245 Kodeksu cywilnego, stanowią jedynie dowód na to, że osoba, która je podpisała złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie. Nie przesądza to samo w sobie o prawdziwości tego oświadczenia.
Porównanie samochodu marki [...] z samochodem marki [...] jest uzasadnione i zostało dokonane przez biegłego – rzeczoznawcę samochodowego. Z jego opinii wynika jakie parametry zadecydowały o uznaniu tych samochodów za podobne.
Dyrektor Izby Celnej stwierdził też, odnosząc się tym do zarzutów odwołania, że kwestionowanie wartości transakcyjnej samochodu nastąpiło tylko dla potrzeb wymiaru należności celnych i podatkowych, a nie postępowania karnego, dlatego nie można mówić o zarzucie oszustwa pod adresem skarżącej.
Ostatecznie organ odwoławczy podniósł, że w postępowaniu nie miało miejsca naruszenie art. 120, 122, 187 i 191 Ordynacji podatkowej.
W skardze na tę decyzję E. W. raz jeszcze zarzuciła organom celnym naruszenie art. 29 WKC a także art. 120, art. 122, art. 187 i art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa. Podkreśliła, że okazane przez nią dokumenty: Bill of Sale, check, faktura [...], przelew bankowy oraz oświadczenie sprzedającego o prawidłowości zakupu potwierdzone notarialnie dają wystarczające podstawy do przyjęcia wartości transakcyjnej jako wartości celnej samochodu. Dodała, że wobec potwierdzenia przez sprzedającego ceny samochodu kwestionowanie wartości transakcyjnej poprzez samo stwierdzenie, że jest ona niska w stosunku do cen samochodów podobnych na rynku eksportera nie jest uzasadnione. Wyjaśniła, że przez wiele lat mieszkała w USA, gdzie wraz z mężem zajmowała się handlem samochodami i ma dobre rozeznanie w rynku dlatego potrafi sprowadzić samochody po korzystnej cenie. Samochód będący przedmiotem niniejszej sprawy był uszkodzony wskutek wypadku i bez żadnej gwarancji.
Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, nie znajdując w niej podstaw do zmiany swego stanowiska.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zajął w tej sprawie następujące stanowisko.
Istotą sporu prowadzonego w niniejszej sprawie jest wartość celna samochodu sprowadzonego przez skarżącą na wspólnotowy obszar celny, która to wartość jest podstawą określenia:
- należnego z tego tytułu cła (art. 28 rozporządzenia Rady EWG Nr 2913/93 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.U.UE L z dnia 19 października 1992 r.),
- podatku akcyzowego z tytułu importu wyrobu akcyzowego (art. 8 ust. 1 oraz art. 104 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym – Dz.U. Nr 3, poz. 11 ze zm.),
- podatku od towarów i usług z tytułu importu towaru (art. 5 ust. 1 pkt 3 oraz art. 29 ust.13 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U Nr 54, poz. 535 ze zm.).
Zasadą wynikająca z art. 29 WKC jest, że wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towary, wtedy gdy zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty. Wskazanie wartości transakcyjnej jest obowiązkiem strony, która dokonuje przywozu towaru na obszar celny Wspólnoty. Organy celne nie są jednak związane deklarowaną przez stronę wartością transakcyjną i mogą od niej odstąpić w sytuacji określonej w art. 181a rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.U.UE L z dnia 11 października 1993 r.), czyli wówczas, gdy mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 Kodeksu.
Tak więc rozstrzygnięcie tego sporu będzie zależne od odpowiedzi na pytanie czy organy celne zasadnie zakwestionowały zadeklarowaną przez skarżącą wartość celną samochodu, czy uczyniły to na skutek powzięcia uzasadnionych wątpliwości; zaznaczyć przy tym należy, że do oceny postępowania przeprowadzonego w sprawie z mocy art. 73 ust. 3 ustawy – Prawo celne zastosowanie odpowiednie znajdują przepisy Działu IV (art. od 120 do 271) ustawy – Ordynacja podatkowa.
Odpowiadając na to zasadnicze dla wyniku sprawy pytanie Sąd stwierdza, że jak dotychczas, dokonane przez organy celne ustalenia nie dają ku temu podstaw.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika (strona 6), że podstaw do zakwestionowania deklarowanej przez skarżącą wartości celnej samochodu dostarczyła opinia rzeczoznawcy L.B., a znajdujące się w aktach wydruki stron internetowych nie były dowodem w sprawie, a materiałem pomocniczym. Opinia ta nie jest opinią biegłego, o jakiej mowa w art. 197 Ordynacji podatkowej, gdyż nie miało miejsca powołanie tej osoby przez organ celny na biegłego i zlecenie sporządzenia opinii. W takim charakterze rzeczoznawca wystąpił po raz trzeci w sprawie, składając opinię z [...] r. Pierwszą opinię z aneksem przedłożyła do sprawy sama skarżąca, która była zleceniodawcą dla rzeczoznawcy. Nie mniej jednak nie przekreśla to możliwości skorzystania z takiego środka dowodowego, gdyż pozwala na to art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Dowód ten, choć pochodzi od osoby, która jest rzeczoznawcą o kwalifikacjach potwierdzonych certyfikatem Ministerstwa Infrastruktury, podlega ocenie organu orzekającego w sprawie tak, jak każdy inny dowód przeprowadzony w postępowaniu, do czego obliguje art. 191 Ordynacji podatkowej, nakazujący ocenę na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Również prawem strony jest podjęcie polemiki z wnioskami zawartymi w takiej opinii. Opinia ta musi zatem przedstawiać wnioski końcowe, ale też musi wskazywać w jaki sposób zostały one wyprowadzone, na podstawie jakich materiałów źródłowych. Bez tego nie jest możliwa ocena wniosków przez organ, a i strona nie ma możliwości obrony swego stanowiska.
Ustalenie wartości rynkowej samochodu [...] na rynku amerykańskim przedstawione jest w aneksie do opinii z [...] r. W jej części zasadniczej, tej z [...] r., treści takich nie znajdujemy. Aneks ogranicza się w tej kwestii do stwierdzenia, że ustalono średnie ceny dla samochodów [...] z silnikiem 2497 ccm w średnim stanie technicznym jako [...] USD oraz dla [...] z silnikiem 2996 ccm w średnim stanie technicznym jako [...] USD. I na tym koniec. Załączone do opinii wydruki nie zostały omówione w żaden sposób. Tak skonstruowana opinia nie odpowiada wymogom, jakie tu powyżej Sąd wskazał. Nie wynikają z niej podstawowe wiadomości, na jakiej podstawie ustalenia tego dokonano, jakie wartości rzeczoznawca przyjął do wyprowadzenia średniej ceny, z ilu wartości średnia została wyprowadzona. Trzeba przy tym pamiętać, że zakwestionowanie wartości celnej deklarowanej przez importera towaru zmierza w istocie do wykazania, że na rynku, z którego towar pochodzi jest on sprzedawany po cenach zdecydowanie wyższych. Niewielkie różnice w cenach są rzeczą dopuszczalną na rynku, na którym nie ma cen regulowanych. Konieczna jest zatem rzetelna analiza rynku pochodzenia towaru, zwłaszcza że przedmiotem importu jest samochód uszkodzony, co wymaga uwzględnienia jego cech indywidualnych.
Tego typu postępowanie narusza art. 122 Ordynacji podatkowej (brak podjęcia wszystkich niezbędnych działań w celu dokładnego ustalenia stanu faktycznego), art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej (zaniechanie wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego), a także art. 121 § 1 tej ustawy (przeprowadzenie postępowania w sposób naruszający zaufanie do organu) gdyż w istocie strona została pozbawiona możliwości obrony swego stanowiska i w tym zatem zakresie zarzuty skarżącej Sąd uznał za uzasadnione.
Wskazane tu naruszenia przepisów postępowania mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ mogły skutkować naruszeniem przepisów prawa materialnego - art. 29 ust. 1 WKC oraz art. 181a rozporządzenia wykonawczego do WKC. Organy celne nie wykazały jak dotychczas, że zachodzą uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 Kodeksu, a już ją odrzuciły i przystąpiły do jej określenia tak zwaną metodą ostatniej szansy. W końcowym efekcie mogło to skutkować naruszeniem przepisów dotyczących określenia: kwoty wynikającej z długu celnego (art. 28 rozporządzenia wykonawczego do WKC), podatku akcyzowego z tytułu importu wyrobu akcyzowego (art. 8 ust. 1 oraz art. 104 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku akcyzowym), podatku od towarów i usług z tytułu importu towaru (art. 5 ust. 1 pkt 3 oraz art. 29 ust.13 ustawy o podatku od towarów i usług).
Rozstrzygając sprawę ponownie organy celne wrócą do momentu oceny deklarowanej przez skarżącą wartości celnej samochodu i dokonają jej zgodnie z przestawionym tu stanowiskiem.
Sąd nie wyklucza przy tym możliwości powołania się przez organy celne na oferty sprzedaży samochodów używanych zamieszczone na poszczególnych stronach internetowych lub w innych publikatorach; stanowisko organu odwoławczego jest w tym zakresie zbyt rygorystyczne. Ustalenie cen sprzedaży samochodów używanych na danym rynku wymaga posłużenia się odpowiednimi publikatorami, które są powszechnie dostępne, nie ma przeszkód by informacje z tych publikatorów zgromadził organ prowadzący postępowanie. Rzeczą zasadniczej wagi jest natomiast przedstawienie i uzasadnienie tak dokonanych ustaleń. Powoływanie biegłego czy korzystanie z usług rzeczoznawcy jest uzasadnione i konieczne tam, gdzie wymagane są wiadomości specjalne.
Sąd nie podzielił przy tym poglądu skarżącej, w myśl którego w sytuacji, gdy organ otrzymał takie dokumenty, jakie złożyła do sprawy skarżąca, nie ma mowy o kwestionowaniu deklarowanej przez importera wartości celnej towaru. Wniosek taki nie znajduje uzasadnienia w stanie prawnym. Domniemanie, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 Kodeksu jest możliwe do obalenia bez względu na rodzaj dokumentów okazanych organowi celnemu. W obowiązujących przepisach prawa celnego nie znajdujemy przepisu, który wykluczałby taką możliwość pod warunkiem okazania konkretnych dokumentów, a przepis art. 181a rozporządzenia wykonawczego do WKC mówi o uzasadnionych wątpliwościach i teoretycznie może być zastosowany w przypadku każdego zgłoszenia celnego.
Twierdzenie skarżącej, jakoby samochód [...] nie mógł być uznany za podobny do sprowadzonego samochodu [...] wymaga uzasadnienia. Porównanie parametrów tych samochodów w opinii rzeczoznawcy wskazuje na to, że takie stanowisko znajduje uzasadnienie, chyba że skarżąca głębiej uzasadni swój pogląd.
Mając to wszystko na uwadze Sąd uchylił zaskarżoną decyzję z mocy art. 145 § 1 ust. 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Orzeczenie o wstrzymaniu wykonania decyzji znajduje oparcie w art. 152 tej ustawy, a orzeczenie o kosztach postępowania wydane zostało na podstawie jej art. 200.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło