II SA/Gd 249/11

WyrokWSA w Gdańsku2011-05-11

Skład orzekający: Dorota Jadwiszczok, Wanda Antończyk, Jolanta Górska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego wybudowanego bez pozwolenia na budowę jest zgodna z prawem, gdy obiekt ten znajduje się na terenie, który zgodnie z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego nie jest przeznaczony pod zabudowę?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, nakaz rozbiórki obiektu samowolnie wybudowanego jest zasadny, jeśli obiekt ten znajduje się na terenie nieprzeznaczonym pod zabudowę według aktualnego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, niezależnie od zgodności budowy z przepisami obowiązującymi w czasie jej realizacji. Ocena zgodności z przepisami planistycznymi dokonuje się według stanu prawnego z dnia wydania decyzji o rozbiórce.
Stan faktyczny
Skarżący wybudowali w latach 1989-1991 oraz rozbudowali w 1994 roku obiekt rekreacji indywidualnej bez wymaganego pozwolenia na budowę na działkach w gminie C. Organ nadzoru budowlanego nakazał rozbiórkę tego obiektu, wskazując, że znajduje się on poza nieprzekraczalną linią zabudowy określoną w obowiązującym od 2006 roku miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, co czyni legalizację niemożliwą. Skarżący kwestionowali decyzję, podnosząc, że budowa była zgodna z przepisami obowiązującymi w czasie jej realizacji oraz że obiekt znajduje się na terenie przeznaczonym pod turystykę i rekreację.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Antończyk Sędzia WSA Jolanta Górska Protokolant Starszy sekretarz sądowy Agnieszka Kowalczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2011 r. sprawy ze skargi M. Ch. i J. Ch. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 30 grudnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 9 listopada 2010 r., wydaną na podstawie art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) zwanej dalej U.p.b., art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38 poz. 229 z późn. zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) zwanej dalej K.p.a., nakazał J. i M. C. rozbiórkę obiektu rekreacji indywidualnej o konstrukcji drewnianej, trwale związanego z gruntem o powierzchni zabudowy 4,55 m x 5,80 m oraz z dobudowanym pomieszczeniem gospodarczym o powierzchni 7,20 m2 z wiatą o wymiarach 3,80 m x 2,57 m usytuowanego na terenie działki nr [...] w B. oraz częściowo na działce nr [...] w B., gm. C. Organ wyjaśnił w uzasadnieniu decyzji, że sporny obiekt wybudowany zostały przez skarżących w latach 1989 – 1991 a następnie rozbudowany w 1994 r. Zabudowania wzniesione zostały bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę oraz rozbudowę. Organ wskazał również, że do obiektu którego budowa została ukończona przez dniem 1 stycznia 1995 r. zastosowanie mają przepisy U.p.b. z 1974 r. Następnie organ I instancji powołał się na art. 37 ustawy nakazujący rozbiórkę obiektów samowolnie wzniesionych w razie ich niezgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego bądź w razie stwarzania przez wzniesione budynki niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia. Zdaniem organu stan faktyczny, co do przeznaczenia terenu należało ocenić według stanu prawnego z daty orzekania. Działki na których wzniesiono przedmiotowy budynek objęte są miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonym uchwałą Rady Gminy C. Nr [...] z dnia 25 lipca 2006 r. (Dz. Urz. Woj. z 2006 r. nr [..], poz. [...]) z którego wynika, że [...] oraz część działki nr [...] w B. położona jest na obszarze oznaczonym symbolem 002 – UT – tereny turystyki i rekreacji, jednakże z załącznika graficznego wynika, że omawiane budynki położone są w całości poza nieprzekraczalną linią zabudowy. Linia ta, to linia ograniczająca obszar na którym dopuszcza się wznoszenie budynków oraz budowli, czyli określa linię maksymalnego przybliżenia się do pasa drogowego, lasu itd. Biorąc postanowienia planu miejscowego organ I instancji stanął na stanowisku, że sporny budynek narusza w całości postanowienia obecnie obowiązującego planu i brak jest możliwości doprowadzenia tego obiektu do zgodności z zapisami planu, gdyż w całości przekracza ustaloną linię zabudowy. Organ dodał końcowo, że budynek został wzniesiony bez zachowania minimalnych odległości od lasu, co stwarza zagrożenie pożarem. W odwołaniu skarżący wnieśli o legalizację obiektu podnosząc, iż został on wzniesiony w zgodzie z przepisami obowiązującymi w dacie budowy. Zobowiązali się do rozbiórki dobudowanej w 1994 r. wiaty z pomieszczeniem gospodarczym i tarasu. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. decyzją z dnia 30 grudnia 2010 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy uznał za zasadne ustalenia organu I instancji odnośnie stanu faktycznego, w tym daty wzniesienie budynku (która nie była sporna w sprawie), zastosowania przepisów U.p.b. z 1974 r. oraz właściwej interpretacji miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego prowadzące w konsekwencji do słusznego wniosku, iż teren na którym wzniesiono sporny obiekt nie jest przeznaczony pod zabudowę. Zatem wobec samowolnego wybudowania obiektu na obszarze nie przeznaczonym pod zabudowę organ nadzoru budowlanego zobowiązany był do nakazania jego rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 U.p.b. Odnosząc się do twierdzenia skarżących sformułowanego w odwołaniu, iż budynek został wzniesiony zgodnie z planem zagospodarowania zespołu działek nr [...], [...], [...] i [...] zatwierdzonym przez Urząd Powiatowy w K. decyzją z dnia 25 września 1974 r. organ wyjaśnił, że nie jest to przesłanka legalizacji samowoli budowlanej. Obiekt wzniesiony przez skarżących nie jest zgodny z owym planem, gdyż został wybudowany w innym miejscu i ma inne wymiary. Organ II instancji wyjaśnił końcowo, że dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy nie ma znaczenia fakt, że na sąsiednich działkach nr [...] i [...] wybudowane zostały obiekty po uprzednim uzyskaniu pozwolenia na budowę a sporny budynek został wzniesiony w linii zabudowy obiektu na działce [..]. Dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy istotne znaczenie miało bowiem to, że obiekt wybudowano nielegalnie i że usytuowano go na terenie, który zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami nie jest przeznaczony pod zabudowę. Skargę na opisaną wyżej decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku złożyli J. i M. C. wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji. Zarzucili organom naruszenie przepisów art. 37 ust. 1 U.p.b. poprzez błędne przyjęcie, że wybudowany przez nich obiekt znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę oraz naruszenie przepisów postępowania administracyjnego polegające na nieuwzględnieniu interesu społecznego oraz słusznego interesu strony. Zdaniem skarżących organy nie mogą stosować przepisów obecnie obowiązującego planu miejscowego skoro budynek został wzniesiony w latach 1989 – 1991 i 1994 r. w zgodzie z obowiązującymi wówczas przepisami. Poza tym niezgodność zabudowy z obecnym planem ogranicza się jedynie do przyjęcia, że budynek zbudowano zbyt blisko lasu, który to las w tym miejscu i tak nie rośnie. Poza tym skoro budynek skarżących posadowiony jest na terenie oznaczonym w planie symbolem 002 – UT (turystyka i rekreacja) to nie ma uzasadnienia dla wydawania decyzji rozbiórkowej dla domku letniskowego. Dodali, że wbrew twierdzeniu organów domek letniskowy znajduje się wyłącznie na działce nr [...], co dowodzi błędu w ustaleniach faktycznych poczynionych w sprawie. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. W myśl natomiast art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), dalej jako P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrolując w świetle powyższych kryteriów zaskarżoną decyzję Sąd uznał, że nie narusza ona prawa, w tym przepisów postępowania w sposób, który miałby istotny wpływ na wynik sprawy. Zatem skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należało uznać za ocenić ustalenia organu dotyczące stanu faktycznego. Bezspornym pozostaje data wybudowania przedmiotowego obiektu w latach 1989 – 1991 i 1994 r., oraz opis i wymiary, wynikające z przeprowadzonych w dniu 14 kwietnia 2008 r. z udziałem stron i świadków oględzin potwierdzonych podpisem złożonym przez J. C.. Równie bezsporny pozostawał fakt wybudowania domku letniskowego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Okoliczności stanu faktycznego wskazane powyżej pozwoliły organom na prawidłowe przyjęcie, iż materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 228, z późn. zm.), a to na podstawie art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414, z późn. zm.). Zgodnie z normą zawartą w przepisie przejściowym - art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2, który stanowi, że przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe, to jest przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38 poz. 229 ze zm.) dalej jako U.p.b. Podstawą rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest przepis art. 37 ust. 1 pkt 1 U.p.b. zgodnie z którym obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy organ administracji publicznej stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę. Analiza powyższej regulacji prowadzi do wniosku, że przesłankami nakazu rozbiórki są: naruszenie przepisów obowiązujących w okresie budowy i znajdowania się obiektu budowlanego na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo jest przeznaczony pod innego rodzaju zabudowę. Przy czym co istotne, pierwsza przesłanka, którą stanowi wybudowanie obiektu bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, badana jest według stanu prawnego z daty budowy. Druga zaś ustala się według stanu prawnego z daty rozstrzygnięcia. Jak słusznie wskazuje organ II instancji, przepis art. 37 ust. 1 pkt 1 U.p.b. wraz z art. 40 tej ustawy dopuszczał legalizację samowolnie pobudowanego obiektu budowlanego lub jego części. Interpretować ten przepis należało jednak w ten sposób, że przy rozbiórce (tak jak i legalizacji) ocenia się, czy taki obiekt budowlany znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, przy czym oceny tej dokonuje się według stanu prawnego aktualnego w chwili decyzji o rozbiórce, a nie w chwili wybudowania obiektu budowlanego. Interpretacja taka pozostaje w zgodzie z orzecznictwem sądów administracyjnych, według którego zgodność z przepisami budowlanymi dotyczy rozpoczęcia lub zakończenia budowy, natomiast zgodność z przepisami o planowaniu przestrzennym dotyczy daty podejmowania decyzji (tak też. wyroki NSA z dnia 24 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 205/06, z dnia 6 listopada 2007 r., sygn. akt II OSK 1454/06 z dnia 8 października 2007 r., sygn. akt II OSK 1318/06 oraz wyroki WSA w Gdańsku z dnia 3 czerwca 2008 r., sygn. akt II SA/Gd 109/08 i z dnia 14 maja 2009 r., sygn. akt II SA/Gd 417/08 wszystkie dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Podzielając przedmiotowe stanowisko Sąd przyjął, iż aktualnie legalizacja samowoli budowlanej jest możliwa, gdy budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Jak wynika z treści obu decyzji organy prawidłowo ustaliły, iż obecnie obowiązuje miejscowy pan zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzony uchwałą Rady Gminy C. Nr [...] z dnia 25 lipca 2006 r. (Dz. Urz. Woj. z 2006 r. nr [...], poz. [...]) z którego wynika, że [...] w B. oraz część działki nr [...] w B. położona jest na obszarze oznaczonym symbolem 002 – UT – tereny turystyki i rekreacji, jednakże z załącznika graficznego wynika, że omawiane budynki położone są w całości poza maksymalną nieprzekraczalną linią zabudowy. W dodatku budynek został wzniesiony bez zachowania minimalnych odległości od lasu, co stwarza zagrożenie pożarowe. Zatem sporna zabudowa pozostaje w sprzeczności z treścią planu miejscowego obowiązującego w dacie skarżonego rozstrzygnięcia. Oznacza to tym samym brak możliwości legalizacji przedmiotowej samowoli budowlanej, to zaś w połączeniu z naruszeniem obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę czyni zasadnym nakaz rozbiórki przewidziany przepisem art. 37 ust. 1 pkt 1 U.p.b. Zarzuty skargi odnoszące się do naruszenia przez organy przepisów art. 7 i 77 § 1 K.p.a. nie są uzasadnione albowiem organy nie naruszyły przepisów postępowania w sposób, który miałby istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżący zawiadomieni o wszczęciu postępowania mogli w nim czynnie uczestniczyć i zgłaszać zastrzeżenia oraz wskazywać dowody. Postępowanie wyjaśniające odpowiada wymogom art. 7 i 77 § 1 K.p.a., a zgromadzony materiał dowodowy jest wystarczający dla oceny trafności i prawidłowości podjętej decyzji. Wreszcie zgromadzone dowody zostały właściwie ocenione, co znalazło wyraz w prawidłowo sporządzonych uzasadnieniach decyzji organów obu instancji. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na mocy art. 151 P.p.s.a. skargę jako niezasadną oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło