VII SA/Wa 1574/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek, , Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz (spr.), Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi C. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie zgłoszenia zamiaru instalacji nośnika reklamowego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej C Sp. z o.o. z siedzibą w [...] kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wojewoda [...] decyzją nr [...]z dnia [...] sierpnia 2009r. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] lutego 2008 r. wnoszącą sprzeciw do zgłoszenia spółki [...] zamiaru zainstalowania nośnika reklamowego na działce nr ew. [...] przy ul. [...] w [...]. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że przedmiotowe zgłoszenie dotyczy budowy nośnika reklamowego o znacznej wysokości ok. 8 m, trwale związanego z gruntem, (fundament 2,40 x 3,60 x 0,40 m), a z opisu technicznego wynika, że prace budowlane będą polegały na wykonaniu nowego obiektu budowlanego w określonym miejscu nie zaś tylko jego instalacji czy remontu. To powoduje, iż nie ma zastosowania przepis art. 29 ust. 2 pkt 6 prawa budowlanego dotyczący instalowania urządzeń reklamowych na istniejących obiektach. Organ odwołał się też do stanowiska w tej materii prezentowanego przez Naczelny Sąd Administracyjny a odwołującego się do art. 3 pkt 3 prawa budowlanego, wyjaśniającego pojęcie "instalowania" a także podkreślającego aktualny stan techniki, który pozwala na różnorodny sposób wykonania fundamentu przy czym najistotniejsze jest, aby konstrukcja z fundamentem była na tyle trwała, aby uniemożliwić jej przesunięcie czy zniszczenie przez siły przyrody. Skargę sądową na powyższą decyzję wniósł inwestor domagając się jej uchylenia wraz z decyzją poprzedzającą. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa budowlanego art. 29 ust. 2 pkt 6 a także art. 3 pkt 3 poprzez ich błędną wykładnię a także naruszenie przepisów proceduralnych tj. art. 138 § 1 pkt 1, art. 77 § 1 i 7 oraz art. 107 § 1 i 3 kpa. W obszernym opracowaniu skarżący przeprowadził analizę pojęć budowli, trwałego związanego z gruntem, urządzenia reklamowego, instalowania i budowy i zarzucił organowi nie odniesienie się do wszystkich zarzutów odwołania a jedynie ogólnikowe stwierdzenie, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa. W ocenie skarżącego organy obu instancji nie przeprowadziły w ogóle postępowania dowodowego i oparły się wyłącznie na dokumentach dołączonych do zgłoszenia bez przeprowadzania dodatkowego postępowania wyjaśniającego. Organy założyły, że zakwalifikowanie nośnika reklamowego jako budowli automatycznie powoduje przejście reżimu budowlanego ze zgłoszenia na wymóg pozwolenia budowlanego. W konkluzji swoich rozważań strona skarżąca stwierdziła, że z punktu widzenia omawianych przepisów obojętna jest okoliczność czy dane urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem czy tez nie, zaś stanowisko przeciwne nie ma poparcia w obowiązujących przepisach. Strona skarżąca pokreśliła, że zwolnienie z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę dotyczy instalacji wszystkich urządzeń reklamowych i powołała się na orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Co do przedmiotowego zgłoszenia skarżąca spółka zwróciła uwagę, iż jest to obiekt nietrwale związany z gruntem, który może być w każdej chwili rozmontowany i zmontowany w innym miejscu, zaś zgłoszenie dotyczyło właśnie instalacji urządzenia. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Skarga podlega uwzględnieniu z uwagi na naruszenie przepisów proceduralnych. Kontrolą sądową objęta jest decyzja organu administracji w przedmiocie sprzeciwu do zgłoszenia zamiaru zainstalowania urządzenia reklamowego, które organ uznał za budowlę, o której mowa w art. 3 pkt 3 ustawy prawo budowlane, wymagającą uzyskania pozwolenia na budowę. Analizując przedłożony projekt wskazać należy, iż przedstawia on projektowane urządzenie jako mogące być ustawione na gruntach mineralnych zaliczanych do budowlanych, bądź też na gruntach nasypowych, ale z koniecznością ich mechanicznego zagęszczenia. W projekcie wskazane tez jest, że ostateczną decyzję podejmie projektant wykonujący akceptację projektu powtarzalnego dla konkretnej lokalizacji. Kluczowym dla przedmiotowej sprawy zagadnieniem będzie to, czy zgłoszone roboty stanowią "instalowanie tablic i urządzeń reklamowych" w rozumieniu art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. 207/03 poz. 2016), czy też stanowią "budowlę" w rozumieniu przepisów tej ustawy, objętą obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego przedstawiane w licznych orzeczeniach, ze jeżeli do budowli z art. 3 pkt 3 prawa budowlanego zalicza się wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe, a budowla stanowiąca całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami jest w myśl art. 3 ust. 1 b prawa budowlanego obiektem budowlanym, to w konsekwencji stwierdzić należy, iż urządzenie reklamowe wolno stojące, trwale związane z gruntem stanowi obiekt budowlany. Z kolei pojęcie instalowania bliskoznaczne pojęciu montowania (składanie, zespolenie części lub zespołów w dalszy wyrób) odnosi się do pewnego sposobu, rodzaju działania w wyniku którego powstaje nowy twór. Jeżeli więc w wyniku instalowania ma powstać nowe urządzenie reklamowe, to zakres prac będzie wynikał ze ściśle zindywidualizowanych sytuacji kreującej wielkość tego urządzenia jak i miejsce jego posadowienia (inne prace będą wykonywane przy realizacji urządzenia wolnostojącego o wadze kilku kilogramów a inne o wadze kilku ton, podobnie przy wysokości 1 m i wysokości kilkunastu metrów). Wielkość obiektu, jego masa i względy bezpieczeństwa są wyznacznikami tego czy może to być obiekt wolnostojący trwale związany z gruntem, czy też nie trwale związany z gruntem czy też instalowany na innym obiekcie budowlanym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 października 2009r. II OSK 1461/08). Zważywszy, że przepis art. 29 ust. 2 pkt 6 prawa budowlanego jest normą szczególną względem art. 28 ust. 1 prawa budowlanego, konieczne jest ustalenie czy planowane prace ujęte w zgłoszeniu nie mieszczą się w zakresie robót budowlanych wymagających pozwolenia na budowę. Analiza przedmiotowego projektu, którego zapis przytoczono wyżej nie pozwala ustalić czy dotyczyć on będzie robót budowlanych związanych z budową, czy też instalowania, bowiem jest to projekt powtarzalny nie wskazujący na jakim gruncie będzie posadowione to konkretne urządzenie, ani nie określający dokładnie sposób posadowienia nośnika w ściśle oznaczonym miejscu, a zatem zgłoszenie dokonane przez inwestora nie zostało ściśle zindywidualizowane (brak przystosowania projektu do konkretnej lokalizacji). Oceniając powyższe zgłoszenie organ nie zażądał od strony wyjaśnień i ewentualnych dokumentów, które umożliwiłyby pełną ocenę, a tym samym nie wyjaśnił dokładnie stanu faktycznego i nie zebrał w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, naruszając tym samym zapis art. 7 i 77 § 1 kpa w związku z art. 138 § 1 kpa co mogło mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia i stanowi podstawę uchylenia decyzji organu odwoławczego w świetle art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270). Orzekając ponownie organ dokona stosownych ustaleń – jak wyżej wskazano – koniecznych dla dokonania oceny i wyda stosowne rozstrzygnięcie. Przy orzekaniu zastosowano art. 152 i 200 w/w ustawy.