I SA/Kr 486/11

Sygn. akt I SA/Kr 486/11 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 maja 2011r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Ewa Długosz-Ślusarczyk, Sędziowie: WSA Ewa Michna, WSA Bogusław Wolas (spr), Protokolant: Bożena Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2011r., sprawy ze skargi K.T., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 14 stycznia 2011r. nr [...], w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia, - skargę oddala - Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 14 stycznia 2011r utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 18 października 2010 r. odmawiające wydania zaświadczenia o treści żądanej przez K.T. Postanowienie zostało wydane na skutek pisma z dnia 25.09.2010r. skierowanego do Urzędu Skarbowego, w którym na podstawie art. 306 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej wystąpiono z wnioskiem o wydanie zaświadczenia mającego określić składniki zgłoszone do podatku przez J.W. z tytułu spadku po E. Ł. i wskazania, czy w skład spadku oprócz mieszkania w N. zgłoszone zostały inne składniki masy spadkowej, w szczególności roszczenia do nieruchomości w W., oszczędności i majątkowe prawa autorskie do utworów czy ruchomości znajdujących się w dziedziczonym lokalu. W piśmie zaznaczono, że wnioskodawczyni ma interes prawny w uzyskaniu zaświadczenia jak w/w, gdyż informacja ta jest niezbędna dla toczącego się postępowania administracyjnego w Samorządowym Kolegium Odwoławczym w celu prawidłowego określenia stron postępowania. Postanowieniem z dnia 18.10.2010r. Naczelnik Urzędu Skarbowego jako właściwy miejscowo do załatwienia w/w wniosku, odmówił wydania żądanego zaświadczenia, stwierdzając, iż zarówno pkt l jak i pkt 2 art. 306 a § 2 ustawy Ordynacja podatkowa nie daje wnioskodawczyni podstaw dla takiego żądania. Nie jest ona także podatnikiem w zakresie podatku od spadków i darowizn z tytułu nabycia spadku po zmarłym E. Ł., jak również nie jest podmiotem któremu przepisy prawa umożliwiają udostępnienie informacji objętych tajemnicą skarbową. Na powyższe postanowienie wnioskodawczyni wniosła zażalenie zarzucając mu naruszenie art. 306 § 2 pkt 2 i art. 306 b Ordynacji podatkowej poprzez błędne zastosowanie, oraz naruszenia art. 121 i art. 122 w/w ustawy wobec braku wyjaśnienia podstawowych kwestii zawartych we wniosku w zakresie przymiotu strony oraz zakresu złożonego wniosku. Jednocześnie wskazano błędne zastosowanie art. 182 i art.229 ustawy Ordynacja podatkowa. Żądane informacje nie naruszają tajemnicy skarbowej oraz wskazywał istnienie interesu prawnego swojej mocodawczym jako przesłanki uzasadniającej złożony wniosek. Dyrektor Izby Skarbowej wskazanym na wstępie postanowieniem utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Powołując się na art.306 a § l i§ 2 Ordynacji podatkowej podkreślono, że organy podatkowe wydają zaświadczenia na wniosek, a ciężar uzasadnienia wniosku o wydanie zaświadczenia spoczywa na osobie, która pragnie uzyskać zaświadczenie. Organ podatkowy powinien natomiast zbadać, czy wniosek spełnia przesłanki dla jego wydania. Ustawodawca wyraźnie ureguluje wymogi podmiotowe - co do osoby wnioskodawcy. Zgodnie z art. 306a § 2 pkt 2 żądanie wydania zaświadczenia może wnieść jedynie osoba mająca interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu pranego. Osoba ubiegająca się o zaświadczenie powinna albo wykazać swój interes prawny w złożeniu takiego żądania, albo wskazać przepis prawa uprawniający posłużenia się zaświadczeniem. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych podkreślono, że " użycie zwrotu "jeżeli" wyraźnie wskazuje, iż wydanie zaświadczenia jest czynnością wyjątkową, tzn. dokonywaną jedynie w przypadku spełnienia ścisłych przesłanek podmiotowych po stronie osoby ubiegającej się o wydanie zaświadczenia. W przypadku ich braku - ustawodawca nie pozostawia pola swobody dla organu podatkowego. Od interesu prawnego, należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dany podmiot jest bezpośrednio zainteresowany wydaniem zaświadczenia, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającymi stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji. Sposób uzasadniania wniosku o wydanie zaświadczenia wskazuje na istnienie interesu faktycznego wnioskodawcy, nie zaś jego interesu prawnego. Zwrócono również uwagę na ograniczenia wynikające z ochrony tajemnicy skarbowej i ochrony prawnej danych osobowych. W skardze wniesiono o uchylenie obu zaskarżonych orzeczeń w całości. Zarzucono naruszenie : 1) art. 306 a par. 2 pkt 2 i art. 306 b par. l OP poprzez błędne zastosowanie w tej sprawie, 2) art. 133 par. l OP w zw. z art. 114 OP, art. 28 i art. 40 par. 3 kpa w zw. z art. 195 Kc poprzez odmowę uznania wnioskodawcy za stronę postępowania, 3) art. 121 i 122 OP wobec braku wyjaśnienia podstawowych kwestii zawartych we wniosku w zakresie przymiotu strony oraz zakresu złożonego wniosku i brak wyjaśnienia w jaki sposób udzielnie odpowiedzi naruszałoby tajemnicę skarbową, 4) art. 299 OP w zw. z art. 293 OP poprzez błędne zastosowanie z uwagi na zastosowanie zbyt szerokiej definicji tajemnicy skarbowej, 5) art. 217 par. 2 OP poprzez nieustosunkowanie się do argumentów wnioskodawcy. W uzasadnieniu skargi podkreślono, że skarżąca , jako współwłaścicielka roszczeń do nieruchomości (art. 195 kc) w związku z toczącym się postępowaniem administracyjnym przed SKO ma obowiązek wskazania wszystkich stron postępowania w celu doręczeń (art. 28 i art. 40 par. 3 kpa). Ponieważ J. W. odmawia bycia stroną, niezbędnym stało się zwrócenie o wydanie zaświadczenia. Podkreślono, że żądanie zawarte we wniosku nie narusza tajemnicy skarbowej, gdyż skarżąca posiada wiedzę o prawach J.W. i o składniku majątkowym podlegającym opodatkowaniu, ponadto nie interesują jej żadne szczegółowe dane dotyczące tej czynności, a jedynie zgłoszenie do opodatkowania lub nie . Zarzucono również błędne uzasadnienie zaskarżonego postanowienia, bowiem nie można dopuszczać się odniesienia do wszystkich argumentów zawartych w pismach wnioskodawczyni. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje : Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z przepisem art. 306 a § 1 Ordynacji podatkowej - organ podatkowy wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o takie zaświadczenie. Jak stanowi art. 306 a § 2 zaświadczenie wydaje się jeżeli: 1. urzędowego poświadczenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa; 2. osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Interpretując treść tego przepisu należy w pierwszej kolejności podkreślić, że zaświadczenia zawsze wydaje się na wniosek, nigdy zaś z urzędu. Przy czym osobą ubiegającą się o wydanie zaświadczenia nie może być każdy, ale tylko ten kto ma interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Jeżeli zatem odrębne ustawy wprowadzają obowiązek urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego, to wówczas urząd skarbowy wydaje zaświadczenie uwzględniając w jego treści regulacje wynikające z odrębnych przepisów. Zaświadczenie jest wydane również w sytuacji, gdy wnioskodawca wykaże interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego i wówczas w treści zaświadczenia znajduje odzwierciedlenie treść wniosku podatnika. Wskazanie na interes prawny oznacza, że żądający wydania zaświadczenia musi być legitymowany do jego uzyskania. Kryterium interesu prawnego stanowi nawiązanie do konstrukcji pojęcia strony przyjętej w postępowaniu administracyjnym. W piśmiennictwie i orzecznictwie przyjęto, iż interes prawny, to interes wynikający z prawa materialnego; zgodny z tym prawem i chroniony przez to prawo. Istnieje także zgodność stanowisk co do tego, że interes prawny nie może być wywodzony z faktu istnienia jakiegoś aktu prawnego, czy jakiejś instytucji prawnej, lecz opierać powinien się na konkretnej normie prawa materialnego; normie dającej się określić i wyodrębnić spośród innych norm ( por. J. Zimmermann: Glosa do wyroku NSA z dnia 2 lutego 1996 r. IV S.A. 846/95,OSP 1997,nr 4,s. 203 i n. ). Zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie wskazuje się na pewne cechy wyróżniające interes prawny . Musi być on osobisty, własny, indywidualny oraz musi być konkretny, dający się obiektywnie stwierdzić, aktualny i znajdujący swoją podstawę w przepisach prawa materialnego oraz potwierdzenia w okolicznościach faktycznych. O istnieniu interesu prawnego można mówić wówczas, gdy dany podmiot wnosi żądanie we własnym imieniu, zgłaszane żądanie oparte jest na konkretnej normie prawnej, a konieczność jego obiektywnego charakteru oznacza, że o istnieniu interesu prawnego decyduje nie przekonanie zainteresowanego, lecz ocena ustawodawcy. Kategoria interesu prawnego jest kategorią materialnoprawną i dlatego dla wykazania takiego interesu należy wskazać przepis prawa materialnego zobowiązujący organ do wydania dokumentu lub uprawniający wnioskującego do jego otrzymania Od tak pojmowanego interesu prawnego, należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dany podmiot (osoba) jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowana wydaniem zaświadczenia, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającymi stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji. W rozpoznawanej sprawie organy podatkowe prawidłowo przyjęły, że skarżąca nie ma interesu prawnego w żądaniu wydania zaświadczenia o treści objętej wnioskiem. Nie wskazała bowiem przepisu prawa materialnego z którego wynikałyby jego prawa lub obowiązki, kreujące jego interes prawny. Przepisu takiego nie można także doszukać się w obowiązujących regulacjach prawnych. Nie istnieje żaden przepis Ordynacji podatkowej, jak i Kodeksu postępowania administracyjnego, który obligowałby organ podatkowy do wydania zaświadczenia w celu użycia go przez wnioskodawcę jako dowodu w postępowaniu przed administracyjnym. Posiadanie żądanego zaświadczenia, nie jest w szczególności warunkiem wszczęcia postępowania. Odmowa wydania takiego zaświadczenia, ogranicza wprawdzie podmiot w możliwości posłużenia się określonymi dowodami, nie ma to jednak znaczenia dla sprawy, gdyż wbrew twierdzeniom skarżącej, możliwość wszczęcia postępowania nie jest uzależniona od uzyskania zaświadczenia, w tym zaświadczenia o żądanej przez skarżącego treści. Podkreślić należy, że możliwość wszczęcia postępowania administracyjnego, odnosi się tylko do aspektu procesowego, zaś źródłem interesu prawnego, mogą być tylko prawa lub obowiązki wynikające z przepisów prawa materialnego. Podobny pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 17 marca 2010 r wydanym w sprawie sygn akt II FSK 1854/08 . Została ona co prawda wydana w prawie , w której wnioskodawca domagał się zaświadczenia , które chciał przedłożyć w postępowaniu cywilnym, wyrażony tam pogląd jest jednak również aktualny w niniejszej sprawie. W obu przypadkach chodzi bowiem o zaświadczenie, które zdaniem wnioskodawcy ma zawierać dane niezbędne do wszczęcia postępowania. Należy się oczywiście zgodzić, że z treści wniosku wynika, iż skarżąca posiada interes faktyczny w uzyskaniu potwierdzenia danych o jakich wskazuje we wniosku, nie jest to jednak , jak wskazano wyżej , wystarczająca przesłanka do uzyskania zaświadczenia. Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.