I SA/Wa 452/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.) Sędziowie: WSA Emilia Lewandowska WSA Maria Tarnowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2011 r. sprawy ze skargi M. N. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego na rzecz skarżącego M. N. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego postanowieniem z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] stwierdził uchybienie terminu do złożenia odwołania przez M. N. od decyzji [...] Konserwatora Zabytków z dnia [...] marca 2008 r. nr [...]. W toku postępowania ustalono następujący stan faktyczny: Decyzją z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] [...] Konserwator Zabytków nakazał M. N. przywrócenie zabytku do stanu poprzedniego poprzez [...] zamontowanych na elewacji od strony [...] oraz usunięcie śladów powstałych po ich mocowaniach, a także [...], przez który zostały przeprowadzone [..] znajdujących się na elewacji przy [...] lokalu nr [...] w budynku przy [...] w W. – w terminie do dnia 30 maja 2008 r. Decyzję tę doręczono M. N. w dniu [...] marca 2008 r. w sposób określony w art. 44 kpa. W dniu [...] kwietnia 2008 r. M. N. zapoznał się z treścią przedmiotowej decyzji – a następnie w dniu [...] kwietnia 2008 r. złożył osobiście odwołanie w Biurze [...] Konserwatora Zabytków. Po zapoznaniu się z jego treścią Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego postanowieniem nr [...] z dnia [...] listopada 2008 r. stwierdził uchybienie terminu do złożenia odwołania przez M. N. od decyzji [...] Konserwatora Zabytków z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] nakazującej przywrócenie zabytku do stanu poprzedniego. Minister podniósł, że zgodnie z art. 127 § 2 kpa od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie, które wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji – o czym strony zostały poinformowane w pouczeniu zaskarżonej decyzji. Przedmiotową decyzję doręczono M. N. w dniu [...] marca 2008 r. – w sposób określony w art. 44 kpa. Termin do wniesienia odwołania upłynął zatem w dniu [...] kwietnia 2008 r. Odwołanie zaś zostało złożone osobiście przez M. N. w dniu [...] kwietnia 2008 r., a więc z uchybieniem wskazanego czternastodniowego terminu. Minister dodał, że umożliwienie stronie zapoznania się w dniu [...] kwietnia 2008 r. z treścią zaskarżonej decyzji nie ma żadnego znaczenia dla terminu złożenia odwołania. W związku z tym stwierdził, że został naruszony termin do wniesienia odwołania, a strona w odwołaniu nie zawarła prośby o przywrócenie w/w terminu – stosownie do przepisu art. 58 § 1 i 2 kpa. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. N. podniósł, że określony w art. 43 i art. 44 kpa sposób doręczenia został użyty w tej sprawie wadliwie i nie zostały spełnione przesłanki domniemania doręczenia w dniu [...] marca 2008 r. ( a nie jak błędnie przyjął organ w dniu [...] marca 2008 r.). Stwierdził, że decyzja nie została doręczona w dniu [...] kwietnia 2008 r. i dlatego był przekonany, że od tej daty należy liczyć termin do wniesienia odwołania. Odwołanie od tej decyzji zostało złożone przez niego w dniu [...] kwietnia 2008 r. – a więc w terminie ustawowym. Zarzucił też organowi naruszenie: - art. 6 kpa – zasady praworządności; - art. 8 kpa – zasady zaufania do organu; - art. 2 Konstytucji RP – zasady prawa do procesu; - art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 35 kpa - zasady prawa do szybkiego procesu; - art. 89 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami – gdyż z treści postanowienia oraz jego cech formalnych nie wynika, że zostało ono wydane i podpisane przez właściwy organ. W odpowiedzi na skargę Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wyrokiem z dnia 12 sierpnia 2009 r. sygn. akt I SA/Wa 247/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę uznając, iż w rozpoznawanej sprawie, doręczenia dokonano w sposób prawidłowy – zgodnie z art. 44 kpa, a skarżący odwołanie od decyzji organu I instancji złożył z uchybieniem ustawowego terminu. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł M. N. i Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 18 stycznia 2011 r. sygn. akt II OSK 41/10 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 190 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Naczelny Sąd Administracyjny w w/w wyroku z dnia 18 stycznia 2011 r. uznał, że w niniejszej sprawie Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego błędnie ustalił, że przesyłka zawierająca decyzję [...] Konserwatora Zabytków z dnia [...] marca 2008 r. została doręczona M. N., gdyż jak wynika z akt administracyjnych została ona skierowana do M. N., a nie do M. N., w związku z czym należy wziąć pod uwagę przy ocenie skuteczności dokonanego doręczenia zastępczego w trybie art. 44 kpa kwestii prawidłowego oznaczenia adresata przesyłki pocztowej. Należy wskazać, iż wynikające z art. 44 kpa domniemanie doręczenia pisma nie dotyczy pisma z błędnym oznaczeniem adresata przesyłki. Z treści tego przepisu jednoznacznie wynika, iż znajduje on zastosowanie w razie niemożności doręczenia pisma w sposób bezpośredni lub zastępczy wskazany w art. 42 i 43 kpa (art. 44 § 1 kpa). Aby można było mówić o niemożności doręczenia pisma w sposób bezpośredni, w sytuacji kiedy pismo było do strony, koniecznym jest prawidłowe zaadresowanie przesyłki przez organ, z prawidłowym oznaczeniem adresata przesyłki i prawidłowym adresem jego zamieszkania. Dopiero wówczas, w przypadku prawidłowego określenia odbiorcy przesyłki i jego adresu, można mówić o niemożności doręczenia pisma pod wskazanym adresem, a w konsekwencji otwiera się droga do zastosowania rozwiązania przyjętego w art. 44 kpa. Zatem w sytuacji błędnego oznaczenia adresata przesyłki brak jest podstaw uzasadniających przyjęcie, iż powstał procesowy skutek prawny doręczenia w terminie określonym w art. 44 kpa. W rozpatrywanej sprawie decyzja organu I instancji została zaadresowana wadliwie, gdyż jako jej adresat wskazany był M. N., a nie M. N. W związku z tym nie można było przyjąć, że zaistniała niemożność doręczenia jej pod adresem zamieszkania, a co za tym idzie, iż w konsekwencji nastąpił procesowy skutek prawny doręczenia. Oznacza to, że w przypadku nieskutecznego doręczenia stronie decyzji administracyjnej, nie rozpoczyna biegu termin do wniesienia przez nią odwołania, o którym mowa w art. 129 § 2 kpa. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ działając w zgodzie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego orzeknie o przedwcześnie wniesionym i przez to niedopuszczalnym odwołaniu i zastosuje właściwe rozwiązanie procesowe, wskazując jednocześnie organowi I instancji konieczność dokonania prawidłowego doręczenia decyzji na właściwy adres i ze wskazaniem właściwego jej odbiorcy. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji, o kosztach postępowania rozstrzygając na podstawie art. 200 tej ustawy.