II SA/Wr 179/11

WyrokWSA we Wrocławiu2011-05-26

Skład orzekający: Anna Siedlecka, Olga Białek, Julia Szczygielska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przepisy ustawy o pracowniczych/rodzinnych ogrodach działkowych mogą stanowić podstawę do wpisu P.Z.D. jako władającego nieruchomością w operacie ewidencji gruntów i budynków, jeśli tytuł własności tej nieruchomości jest uregulowany?
Ratio decidendi
Przepisy ustaw o ogrodach działkowych nie stanowią podstawy do wpisu P.Z.D. jako władającego nieruchomością w operacie ewidencji gruntów i budynków, jeśli tytuł własności tej nieruchomości jest uregulowany. Ewidencja gruntów odzwierciedla stan prawny wynikający z tytułów własności, prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych lub ostatecznych decyzji administracyjnych, a nie z przepisów ustaw o ogrodach działkowych, które nie ustanawiają ani nie wykazują prawa do władania w sytuacji uregulowanego stanu własności.
Stan faktyczny
Skarżący Okręgowy Zarząd P.Z.D. we W. domagał się wpisu do operatu ewidencji gruntów i budynków jako władającego działką nr 8 we W. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. odmawiającą wpisu, wskazując na brak odpowiednich dokumentów potwierdzających tytuł prawny do władania w rozumieniu przepisów o ewidencji gruntów. Skarżący powoływał się na przepisy ustaw o ogrodach działkowych, które miały stanowić podstawę jego władania. Sąd administracyjny rozpoznał skargę na decyzję organu odwoławczego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Anna Siedlecka, Sędziowie Sędzia WSA - Olga Białek, Sędzia NSA - Julia Szczygielska (spr.), Protokolant asystent sędziego Wojciech Śnieżyński, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 maja 2011 sprawy ze skargi P.Z.Dz. - Okręgowy Zarząd we W. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy dokonania wpisu w operacie ewidencji gruntów i budynków oddala skargę. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu decyzją z dnia [...], Nr [...], podjętą na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2010r. Nr 193, poz. 1287), po rozpatrzeniu odwołania Okręgowego Zarządu P.Z.Dz. we W. od decyzji Prezydenta W. Nr [...] z dnia [...]r. – D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w/w decyzją z dnia [...]r. Prezydent W. odmówił dokonania wpisu w operacie ewidencji gruntów i budynków prowadzonym dla miasta W. obrębu Plac [...] w jednostce rejestrowej nr G.2277 władania (użytkowania) na rzecz P.Z.D. w stosunku do nieruchomości stanowiącej własność Gminy Miejskiej W. w trwałym zarządzie Zarządu Dróg i Utrzymania Miasta, uregulowanej w księdze wieczystej nr [...], geodezyjnie oznaczonej jako działka nr 8 (poprzedni nr 4/2) z AM 2 o powierzchni 0,3630 ha. We wniesionym od powyższej decyzji odwołaniu Okręgowy Zarząd P.Z.D. we W. zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez niezastosowanie § 12 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków oraz niezastosowanie przepisów ustawy z dnia 6 maja 1981r. o pracowniczych ogrodach działkowych, a także niezastosowanie przepisów ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o rodzinnych ogrodach działkowych. D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego nie uwzględnił wniesionego odwołania, stwierdzając m.innymi, że badając akta sprawy ustalono, że przedmiotowa działka gruntowa nr 8 (poprzedni nr 4/2) AM 2 obręb Plac [...] - do 1971r. wchodziła w skład działki nr 4 o powierzchni 8,4825 ha i w operacie ewidencji gruntów i budynków miasta W. wpisana była w jednostce rejestrowej nr 134, prowadzonej dla nieruchomości Skarbu Państwa we władaniu Zarządu Wojewódzkiego P.O.D. we W.. W 1971r. decyzją Kierownika Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Prezydium Rady Narodowej miasta W. dokonano podziału w/w działki nr 4 w wyniku czego powstała między innymi działka nr 4/2 o powierzchni 0,3630 ha, która została odłączona od jednostki rejestrowej prowadzonej dla Zarządu Wojewódzkiego P.O.D. i wpisana do jednostki rejestrowej prowadzonej dla Skarbu Państwa we władaniu Miejskiego Zarządu Ulic i Mostów. W 1973r. decyzją nr [...] dokonano regulacji prawnej nieruchomości użytkowanych przez Zarząd Wojewódzki P.O.D., której przekazano w użytkowanie P.O.D., między innymi działki 4/1 i 4/3. W uzasadnieniu tej decyzji stwierdzono natomiast, że działka nr 4/2 (obecnie nr 8) nie podlega przekazaniu P.O.D., bowiem zgodnie z decyzją Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej W.-Ś. Wydział Budownictwa Urbanistyki i Architektury z dnia 18 września 1967 r. Nr [...] o lokalizacji szczegółowej - przeznaczona ona została pod przebudowę układu komunikacyjnego. W 1992 r. dokonano odnowienia operatu ewidencji gruntów i budynków w wyniku którego działka będąca przedmiotem niniejszego postępowania zmieniła nr 4/2 na obecny nr 8. Następnie Wojewoda W. decyzją z dnia 30 marca 1993r., Nr [...] stwierdził, że działka nr 4/2 z dniem 27 maja 1990r., z mocy prawa, stała się własnością Gminy Miejskiej W.. W 2009 r. dla nieruchomości tej założona została księga wieczysta nr [...] z wpisem prawa własności na rzecz Gminy W.. Według wypisu z rejestru gruntów z dnia 11 stycznia 2011r. działka nr 8, AM 2 obręb Plac [...] wpisana jest w jednostce rejestrowej nr G.2277, gdzie jako właściciel figuruje Gmina Miejska W., a trwały zarząd sprawuje Zarząd Dróg i Utrzymania Miasta. Dalej organ wskazał, że zasady prowadzenia ewidencji gruntów i budynków oprócz ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne reguluje rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U., Nr 38, poz. 454). Z § 10 ust. 1 pkt. 2 tegoż rozporządzenia wynika, iż operat ewidencji gruntów i budynków obejmuje między innymi dane dotyczące właścicieli nieruchomości. Z kolei przepis § 10 ust. 2 tego aktu prawnego określa przesłanki wykazania w ewidencji danych osób i jednostek organizacyjnych władających nieruchomościami: jest to okoliczność braku danych dotyczących właścicieli nieruchomości. Z § 11 ust. 1 pkt. 1 lit.e wynika natomiast, że w ewidencji, poza danymi odnoszącymi się do właścicieli (a w szczególnych przypadkach także do władających), wykazuje się także użytkowników gruntów państwowych i samorządowych. Prawa tych osób, o czym stanowi § 12 omawianego rozporządzenia i co podkreślił w swojej decyzji Prezydent Wrocławia, uwidacznia się w ewidencji na podstawie stosownych dokumentów (wpisów w księgach wieczystych, prawomocnych orzeczeń sądowych, umów zawartych w formie aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, dyspozycji zawartych w aktach normatywnych, umów dzierżawy, o których mowa w § 11 ust. 1 pkt. 2). Zdaniem organu odwoławczego, wpis do ewidencji jest pochodną zmiany stanu prawnego i może być dokonany wyłącznie w oparciu o materiały źródłowe. W przypadku wpisów osób władających gruntami materiały te zostały wprost wymienione w § 12 wspomnianego rozporządzenia. Zawiera on zamknięty katalog dokumentów mogących stanowić podstawę dokonywania wpisów dotyczących podmiotów władających gruntami. I tak prawa osób i jednostek organizacyjnych do nieruchomości uwidacznia się w ewidencji na podstawie: - wpisów dokonanych w księgach wieczystych, - prawomocnych orzeczeń sądowych, - umów zawartych w formie aktów notarialnych, dotyczących ustanowienia lub przeniesienia praw rzeczowych do nieruchomości, z wyłączeniem umów dotyczących użytkowania wieczystego gruntów i własności lokali, - ostatecznych decyzji administracyjnych, - dyspozycji zawartych w aktach normatywnych, - umów dzierżawy, o których mowa w §11 ust. 1 pkt 2. Zdaniem organu odwoławczego, akty normatywne, na które powołuje się skarżący mogą być podstawą wpisu do ewidencji gruntów i budynków jeżeli zawierają dyspozycje odnoszące się wprost do danych zawartych w operacie ewidencyjnym. Do aktów normatywnych należą w szczególności: 1) akty prawne zawierające przepisy dotyczące ewidencji gruntów i budynków, 2) akty prawne w sprawie tworzenia, łączenia, znoszenia i podziału jednostek podziału terytorialnego państwa lub zmiany ich granic, 3) akty prawne w sprawie ustalenia i zmiany urzędowych nazw miejscowości, 4) uchwały rad gmin w sprawach nadania łub zmiany nazw ulic i placów, 5) zawiadomienie właściwego organu o nadaniu lub zmianie numeracji porządkowej nieruchomości i budynków. Dalej organ podkreślił, że w orzecznictwie przyjmuje się, iż zapisy zawarte w ewidencji gruntów i budynków, dotyczące uprawnień do posiadania nieruchomości (a w tym w szczególności prawa własności), mają charakter informacji pochodnych wynikających bezpośrednio ze źródeł wskazanych w § 12 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. W postępowaniu administracyjnym dotyczącym zmian w katastrze nieruchomości, źródeł tych nie można w sposób dowolny interpretować (wyroki NSA z dnia 10 lutego 2003 r., sygn. akt II SA 1907/01 oraz z dnia 19 marca 2003 r., sygn. akt II SA 1018/02). Ponadto, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, podmioty dokonujące wpisów w ewidencji gruntów i budynków nie mogą prowadzić postępowania wyjaśniającego zmierzającego do ustalenia praw właścicielskich do danej nieruchomości. Specyficzny charakter ewidencyjnych danych podmiotowych zauważył także WSA w Białymstoku w wyroku z dnia 19 lutego 2008 r., sygn. II SA/Bk 636/07 wskazując, iż zmiany wpisów w ewidencji gruntów i budynków wynikające z opracowań geodezyjnych i kartograficznych (przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego), zawierające wykazy zmian danych ewidencyjnych mogą dotyczyć wyłącznie zmian przedmiotowych (numeracji działek, oznaczenia budynku czy powierzchni gruntu) i nie mogą uzasadniać zmiany danych w zakresie praw podmiotowych do gruntu. Biorąc powyższe pod uwagę, organ odwoławczy stwierdził, że wpisy w ewidencji gruntów praw podmiotowych, w tym władającego do gruntu, wymagają podstawy wynikającej bądź z księgi wieczystej, bądź z ostatecznej decyzji administracyjnej, z aktu notarialnego, lub też z prawomocnego wyroku sądowego. Odnosząc się bezpośrednio do zarzutu nieuwzględnienia przy realizacji wniosku przepisów prawa materialnego - ustawy z dnia 6 maja 1981 r. o pracowniczych ogrodach działkowych (Dz. U. z 1981 r. Nr 12, poz. 58) zastąpionej ustawą z dnia 8 lipca 2005 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz. z 2005 r. Nr 169, poz.1419) – organ odwoławczy stwierdził, że przepisy tej ustawy nie przenoszą z mocy prawa własności nieruchomości ani też nie ustalają dopuszczanej prawnie formy władania i w związku z tym nie mogą być podstawą do dokonania wpisu w operacie ewidencji gruntów i budynków. Wskazane sformułowania w tych ustawach mogą być wykorzystane przez organy zajmujące się regulacją stanów prawnych nieruchomości a nie przez prowadzących ewidencję gruntów. Nie ma tu również zastosowania zdaniem organu art. 51 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, według którego "w ewidencji gruntów i budynków, założonej na podstawie dekretu z dnia 2 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 6, poz.32), oprócz właściciela, do czasu uregulowania tytułu własności, wykazuje się także osobę władającego", bowiem jak wykazano na wstępie działka nr 8 posiada uregulowany stan prawny i to co do właściciela i władającego. Nadto organ wskazał, że z akt sprawy nie wynika aby po 1971r. powstały jakiekolwiek dokumenty regulujące stan prawny przedmiotowej nieruchomości na rzecz P.Z.D.. Uregulowanie tego stanu należało do właściciela i faktycznie użytkującego ten grunt, wobec czego podniesione zarzuty odmowy wpisu do ewidencji gruntów i budynków P.Z.D. jako władającego działką nr 8 należało uznać za nietrafne i w konsekwencji orzec jak na wstępie. W skardze na powyższą decyzję P.Z.D., Okręgowy Zarząd we W. wniósł o uchylenie wydanych w sprawie decyzji, zarzucając naruszenie: - art. 7 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz nieuwzględnienie interesu społecznego; - § 12 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków poprzez niezastosowanie przepisów ustaw będących podstawą funkcjonowania ogrodów działkowych i nieuwzględnienie, że są one podstawą wpisu; - art. 32 i art. 33 ustawy z dnia 6 maja 1981 r. o pracowniczych ogrodach działkowych poprzez ich niezastosowanie; - art. 39 ust. 2 oraz art. 41 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o rodzinnych ogrodach działkowych poprzez ich niezastosowanie; - art. 7 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez nieuwzględnienie stanu faktycznego na przedmiotowej nieruchomości. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podniosła, że pismem z dnia 13 października 2010 r. Okręgowy Zarząd P.Z.D. we W. wystąpił z wnioskiem o wpisanie do ewidencji gruntów jako władającego - de facto użytkownika – P.Z.D. w stosunku do działki nr 8 Am-2 obręb Plac [...] we W.. Podstawę powyższego żądania stanowił w ocenie skarżącej art. 41 ust. 1 i ust. 2 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych. Do wniosku załączone zostało wyjaśnienie szczegółowo opisujące stan prawny i faktyczny ww. nieruchomości. Organ rozstrzygając żądanie dokonania wpisu prawidłowo wskazał, iż podstawy dokonania zmian w ewidencji gruntów i budynków oraz prawa podlegające ujawnieniu zostały uregulowane szczegółowo w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. W myśl § 12 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia podstawą dokonania wpisu mogą być dyspozycje zawarte w aktach normatywnych. W przedmiotowej sprawie konieczne jest zdaniem skarżącej przeanalizowanie zmian w przepisach dotyczących istnienia i zasad funkcjonowania ogrodów działkowych. Dopiero wnikliwe prześledzenie tychże unormowań pozwoli ustalić, iż PZD nieprzerwanie, od początku istnienia do dnia dzisiejszego jest użytkownikiem przedmiotowego gruntu. I tak w myśl art. 32 ust. 2 ustawy P.Z.D. przejmuje nieodpłatnie majątek, należności i zobowiązania działających dotychczas jednostek organizacyjnych pracowniczych ogrodów działkowych. Ogród "[...]" istnieje na przedmiotowym obszarze od roku 1945 a przedmiotowa działka nr 8 została zagospodarowana w formie pracowniczego ogrodu. Stąd, w myśl art. 33 ustawy pracownicze ogrody działkowe istniejące ponad 10 lat, a nie mająca ustalonej lokalizacji, uznaje się za ogrody stałe w rozumieniu ustawy. Działka będąca przedmiotem postępowania spełniała ów warunek i powinna być z mocy prawa uznana za ogród stały, który jest w użytkowaniu PZD. Wskazana powyżej ustawa została zmieniona ustawą z dnia 8 lipca 2005 r. o rodzinnych ogrodach działkowych. Zgodnie z regulacją zawartą w art. 39 ust. 2 ustawy PZD zachował prawa i obowiązki nabyte przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy; dotyczy to w szczególności praw i obowiązków wynikających z użytkowania lub użytkowania wieczystego. Ponadto z mocy prawa nastąpiło przekształcenie pracowniczych ogrodów działkowych w rodzinne ogrody działkowe - art. 41 ustawy. Kwestia ta dotyczy również ogrodów o nieuregulowanym stanie prawnym. Wobec powyższego, PZD było nieprzerwanie, od roku 1945 użytkownikiem przedmiotowego gruntu. Prawo użytkowania było sanowane z mocy prawa, przez przepisy ustanawiające PZD. Przedmiotowa działka jest wpisana do Rejestru R.O.D. prowadzonych przez Krajową Radę P.Z.D.. Ponadto pomimo przeznaczenia ww. działki pod budowę kolektora a następnie drogi z terminem do 1968 r. do dnia wniesienia niniejszej skargi nie nastąpiła likwidacja ogrodu i przekazanie terenu na powyższe cele. Niezależnie od powyższego strona skarżąca podkreśliła, iż za zaniechania, których dopuścił się organ odpowiedzialny za prawidłowe prowadzenie ewidencji gruntów, nie może odpowiadać członek PZD a zarazem użytkownik działki. Na przedmiotowej nieruchomości znajdują się działki ogrodowe, które są użytkowane przez członków PZD i objęte statutową działalnością PZD. Wszelkie zaś nasadzenia, urządzenia i obiekty znajdujące się na działce, wykonane lub nabyte ze środków finansowych użytkownika działki, stanowią jego własność (art. 15 ust. 2 ustawy o ROD i § 65 ust. 2 Statutu PZD). Nadto strona skarżąca zarzuciła, ze organ I instancji, nie zastosował się do wystąpień pokontrolnych w wyniku raportu sporządzonego przez Najwyższą Izbę Kontroli we wrześniu 2010r. "Informacja o wynikach kontroli zapewnienia warunków dla prawidłowego funkcjonowania rodzinnych ogrodów działkowych". Skarżąca podkreśliła, że zgodnie ze wskazaniami zawartymi w raporcie, kierownicy kontrolowanych jednostek, w tym wypadku Prezydent Miasta W., powinien podjąć działania zmierzające do uregulowania stanów prawnych gruntów użytkowanych przez PZD a także do ujawnienia w ewidencji gruntów i budynków informacji dotyczących władania przez PZD gruntami stanowiącymi własność miasta. Przedstawiając powyższe Okręgowy Zarząd PZD we W. wniósł jak na wstępie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153. poz. 1269) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153. poz. 1270 z późn. zm.). W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia nie występują. Skarga zatem nie mogła zostać uwzględniona. Ocenie Sądu w rozpatrywanej sprawie podlega zgodność z prawem decyzji D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego we W. z dnia [...]r. Nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta W. z dnia [...]r. Nr [...], podjętych w przedmiocie odmowy dokonania wpisu w operacie ewidencji gruntów, obrębu Plac [...] W. w jednostce rejestrowej nr G.2277. Ocenie takiej, a tym samym kontroli Sądu w niniejszej sprawie nie podlegają działania, czy też ich brak ze strony organu I instancji, podniesionego w skardze zarzutu, związanego z raportem sporządzonym przez Najwyższą Izbę Kontroli z września 2010r. Wskazać należy, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne /Dz.U. z 2005r., Nr 240, poz.2027 ze zm./ oraz przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454 ze zm.), zwanym dalej rozporzadzeniem. Istotny jest tu przepis art.20 ust. 2 pkt.1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, zgodnie z którym w ewidencji wykazuje się właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych - inne osoby fizyczne lub prawne, w których władaniu znajdują się grunty i budynki lub ich części. Zamieszczony w Rozdziale 10 ustawy zawierającym przepisy przejściowe i końcowe, art. 51 stanowi nadto, że w ewidencji gruntów i budynków, założonej na podstawie dekretu z dnia 2 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 6. poz. 32), oprócz właściciela, do czasu uregulowania tytułu własności, wykazuje się także osobę władającego. Nośnikiem zaś informacji o gruntach, budynkach i lokalach, zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne jest tzw. operat ewidencyjny, który składa się z map, rejestrów i dokumentów uzasadniających wpisy do tych rejestrów. Zawarty w Rozdziale 3 powołanego rozporządzenia przepis § 46 ust. 1 regulującym prowadzenie ewidencji gruntów i budynków i wymianę danych ewidencyjnych stanowi, że dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek, osób, organów i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 i 11. Stosownie zaś do § 47 rozporządzenia, aktualizacji operatu ewidencyjnego dokonuje się niezwłocznie po uzyskaniu przez starostę odpowiednich dokumentów określających zmiany danych ewidencyjnych (ust. 1). W celu zapewnienia wewnętrznej spójności operatu ewidencyjnego jednocześnie dokonuje się aktualizacji rzeczowych praw związanych, a w szczególności: 1) prawa użytkowania wieczystego gruntu oraz własności wzniesionych na tym gruncie budynków, 2) własności lokalu oraz udziału we współwłasności gruntu, 3) własności lokalu oraz udziału w użytkowaniu wieczystym gruntu, 4) własności lokalu oraz udziału we współwłasności budynku (ust. 2). W przypadku gdy aktualizacja operatu ewidencyjnego wymaga wyjaśnień zainteresowanych lub uzyskania dodatkowych dowodów, starosta przeprowadza w sprawie tej aktualizacji postępowanie administracyjne lub stosuje art. 22 ust. 3 ustawy, zgodnie z którym - na żądanie starosty osoby, o których mowa w art.20 ust.1 i art.51 zgłaszające zmiany są obowiązane dostarczyć dokumenty geodezyjne, kartograficzne i inne niezbędne do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków. Istotne jest w niniejszej sprawie, że przyjęte zostało w orzecznictwie, iż poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić, ani udowadniać swoich uprawnień do władania nieruchomością. Rejestr ewidencji gruntów jest wyłącznie odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości, zawiera jedynie dane wynikające z tytułu własności, ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny, co oznacza, że nie kształtuje nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdza stan prawny nieruchomości zaistniały wcześniej. Zawarte zaś w ustawie - Prawo geodezyjne i kartograficzne regulacje prawne dotyczące ewidencji gruntów (art. 20 - art. 26) dotyczą naniesienia do ewidencji gruntów bezspornych danych o gruntach, budynkach i lokalach (por. wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2007r., I OSK 1716/06). Przepisy ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne nie dają zatem podstaw prawnych do kształtowania stosunków własnościowych i związanych z tymi stosunkami uprawnień i obowiązków. Ewidencja gruntów jest bowiem tylko publicznym rejestrem obejmującym dane o gruntach wynikające z odpowiedniej dokumentacji urzędowej (art. 20 ust. 1 i art. 24 ust. 1 ustawy), czyli odzwierciedla jedynie stan faktyczny i prawny wynikający - o czym była mowa powyżej - z prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych a także aktów normatywnych. Jak trafnie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w wyroku z dnia 1 grudnia 2008r., sygn. akt IV SA/Wa 1482/08, zapisy zawarte w ewidencji gruntów, dotyczące uprawnień do gruntu (w tym w szczególności prawa własności) mają charakter informacji pochodnych w stosunku do informacji wynikających ze źródeł wskazanych w § 12 ust. 1 rozporządzenia, a w postępowaniu administracyjnym dotyczącym zmian w ewidencji gruntów źródeł tych nie można w sposób dowolny interpretować. Z powyższego wynika więc, iż organ ewidencyjny może wpisać do ewidencji gruntów i budynków tylko takie prawo do nieruchomości, które jednoznacznie, w sposób niewątpliwy wynika z dokumentów wskazanych w rozporządzeniu, nie może zaś takiego prawa ani ustanowić, ani wyinterpretować, tj. przyjąć, iż wprawdzie danego prawa nie poświadcza w sposób bezpośredni żaden dokument, niemniej jego istnienie można wywieść z przesłanek pośrednich (podobnie NSA w wyroku z dnia 19 listopada 2010r., sygn. akt I OSK 144/10). Z akt niniejszej sprawy niewątpliwie wynika, że przedmiotem zgłoszonego przez skarżącą stronę żądania zmiany w ewidencji gruntów było dokonanie wpisu skarżącej jako władającego - użytkownika nieruchomości oznaczonej jako działka nr 8 /poprzednio oznaczona jako działka 4/2/ AM 2 obręb Plac [...] we W.. Żądanie swe skarżąca opiera na przepisie art.32 ust.2 i art.33 ustawy z dnia 6 maja 1981r. o pracowniczych ogrodach działkowych /Dz.U.z 1996r, Nr 85, poz.390 ze zm./ oraz art.39 ust.2 i art.41 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005r. o rodzinnych ogrodach działkowych /Dz.U. Nr 169, poz.1419 ze zm./ w związku z § 12 ust.1 pkt.5 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Wskazać należy, że Sąd opierając się na zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym w pełni podziela stanowisko orzekających w niniejszej sprawie organów. Otóż z lektury akt sprawy wynika, że sporna działka oznaczona nr 8 /poprzednio 4/2/ do 10 maja 1971r. była częścią działki oznaczonej nr 4 i zgodnie z zapisami w operacie ewidencji gruntów i budynków miasta W. władającym był Zarząd Wojewódzki P.O.D. we W.. Na mocy decyzji Kierownika Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej PRN m.W. z dnia 10 maja 1971r., Nr [...] dokonano podziału w/w nieruchomości oznaczonej jako działka nr 4, w wyniku czego powstały działki oznaczone nr 4/1, 4/2 i 4/3, z których działka oznaczona nr 4/2 /obecnie nr 8/ jako "droga" - przypisana została we władanie Miejskiemu Zarządowi Ulic i Mostów. Natomiast jedynie w/w działki oznaczone nr 4/1 i 4/3 decyzją Kierownika Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej PRN m.W. z dnia 10 lipca 1973r., Nr [...] przekazano w użytkowanie nieodpłatne na czas nieograniczony na rzecz Zarządu Wojewódzkiego P.O.D. we W.. Równocześnie w decyzji tej stwierdzono, że decyzją tą nie przekazano ZW POD działki nr 4/2 /obecnie nr 8/, ponieważ działka ta przeznaczona jest pod przebudowę układu komunikacyjnego. Niesporne jest również w sprawie, że Wojewoda W. decyzją Nr [...] z dnia 30 marca 1993r., stwierdził, że z dniem 27 maja 1990r. mienie państwowe stanowiące nieruchomość położoną we W., zarządzaną przez Miejski Zarząd Ulic i Mostów o nieuregulowanej księdze wieczystej, oznaczone w operacie ewidencji gruntów obręb Plac [...] jako działka nr 4/2 z AM2 o powierzchni 0.3630ha stanowiące drogi stało się z mocy prawa, nieodpłatnie własnością Gminy Miejskiej W.. Zgodnie zaś z wypisem z rejestru gruntów z dnia 11 stycznia 2011 r., przedmiotowa działka nr 8 oznaczona jako droga - stanowi własność Gminy Miejskiej W., pozostając w trwałym zarządzie Zarządu Dróg i Utrzymania Miasta we W.. Istotne jest w sprawie, że ze zgromadzonych w sprawie materiałów nie wynika i nie powołuje się również strona skarżąca, by w sprawie spornej działki nr 8 /poprzednio nr 4/2/ - wydana została decyzja w trybie art.8 ustawy z dnia 6 maja 1981r. o pracowniczych ogrodach działkowych /Dz.U. z 1996r., Nr 85, poz.390/, jak również w trybie art.8 ust.1 ustawy z dnia 14 lipca 1961r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach /Dz.U. Nr 22, poz. 159/, bądź w oparciu o przepis art.39 w związku z art.4 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości /Dz.U. Nr 22, poz.99/. W tym stanie faktycznym i prawnym, okoliczność na która powołuje się strona skarżąca a mianowicie fakt powstania i funkcjonowania na przedmiotowym gruncie - działce ogrodu działkowego, jak i poniesione na nim nakłady - nie stanowi podstawy do dokonania wpisu do ewidencji, jako, że zgodzić się należy z organem odwoławczym, że wpis ten jest pochodną zmiany stanu prawnego i może być dokonany wyłącznie w oparciu o materiały źródłowe, a które taksatywne wymienione zostały w cyt. wyżej § 12 ust.1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Wbrew twierdzeniu strony skarżącej w niniejszej sprawie nie ma miejsca sytuacja o której stanowi przepis pkt.5 § 12 ust.1, jako, że powoływane przez skarżącą stronę przepisy art.32 ust.2 i art.33 ustawy z dnia 6 maja 1981r. o pracowniczych ogrodach działkowych /Dz.U.z 1996r., Nr 85, poz.390 ze zm./ jak i art.39 ust.2 i art.41 ust.1 i 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005r. o rodzinnych ogrodach działkowych /Dz.U. Nr 169, poz. 1419 ze zm./ nie zawierają dyspozycji do uwidocznienia w ewidencji praw osób i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 ust. 1 pkt 2 oraz w § 11 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia. Trafne jest zatem stwierdzenie organu odwoławczego, że przepisy w/w ustaw nie przenoszą z mocy prawa własności nieruchomości ani też nie ustalają dopuszczonej prawnie formy władania, co oznacza, że powoływane przez skarżąca przepisy nie mogą być podstawą do dokonania wpisu w ewidencji gruntów. Nadto zważyć należy, a na co trafnie zwracają uwagę orzekające w niniejszej sprawie organy, że w myśl przepisu art. 51 cytowanej ustawy w ewidencji gruntów i budynków, założonej na podstawie dekretu z 2 lutego 1955r. o ewidencji gruntów i budynków można, do czasu uregulowania tytułu własności, wykazywać także osobę władającego. W przedmiotowym przypadku jednak tytuł własności omawianej nieruchomości, która ma podlegać wpisowi jest uregulowany. Pierwotnie właścicielem tej nieruchomości był Skarb Państwa, a następnie z dniem 27 maja 1990r. została się nim Gmina Miejska W.. W ewidencji w myśl art. 20 ust.2 pkt 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne - w odniesieniu do gruntów państwowych i komunalnych obok właściciela wpisuje się też inne osoby fizyczne lub prawne, w których władaniu znajdują się grunty i budynki, przy czym przez władającego należy rozumieć osobę fizyczną lub prawną która ma odpowiedni tytuł prawny do władania gruntem pochodzącym od właściciela czego zaś w niniejszej sprawie, skarżąca strona nie wykazała. W konsekwencji stwierdzić należy, że kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a do czego ograniczają się kompetencje sądu administracyjnego, nie wykazała, by decyzja, jak i poprzedzająca ja decyzja organu I instancji wydana została z naruszeniem przepisów, o którym stanowi art. 145 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z braku zatem uzasadnionych podstaw, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu nie mógł uwzględnić skargi i wobec tego oddalił ją w myśl art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stąd orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło