IV SA/Wa 582/11

WyrokWSA w Warszawie2011-05-30

Skład orzekający: Jakub Linkowski, Danuta Kania, Teresa Zyglewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy fakt okresowego przebywania osoby w innym miejscu, w tym w domu letniskowym, wyklucza uznanie dotychczasowego miejsca zamieszkania za centrum życiowe i podstawę do wymeldowania?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że samo okresowe przebywanie w innym miejscu, nawet w domu letniskowym, nie stanowi podstawy do wymeldowania, jeśli osoba nadal traktuje dotychczasowe miejsce zamieszkania jako centrum życiowe i nie opuściła go trwale. Ewidencja ludności ma odzwierciedlać stan faktyczny, a wymeldowanie wymaga udowodnienia trwałego i dobrowolnego opuszczenia lokalu.
Stan faktyczny
Spółdzielnia Budowlano-Mieszkaniowa złożyła wniosek o wymeldowanie K. D. z lokalu przy ul. [...] w W., twierdząc, że nie zamieszkuje on tam na stałe, a jego pobyt jest fikcyjny. Organy administracji odmówiły wymeldowania, uznając, że K. D. nie opuścił lokalu trwale, mimo że często przebywa również w domu w P. Spółdzielnia wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów materialnych i błędną ocenę dowodów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Teresa Zyglewska, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2011 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej S. z siedzibą w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania - oddala skargę - Decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy, na podstawie art 138 § 1 pkt 1 K.p.a., decyzję Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] o odmowie wymeldowania K. D. z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż nie stwierdzono, aby nastąpiło trwałe opuszczenie lokalu, w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.). Wyjaśniono, iż postępowanie toczyło się na wniosek Spółdzielni Budowlano - Mieszkaniowej [...]. Wskazano w nim, iż p. D., nie dysponując tytułem prawnym do lokalu, nie zamieszkuje w nim. Uzasadniając decyzję odmowną dla wnioskodawcy przywołano następujące okoliczności sprawy: opisano wynik dwu wizji odbytych w lokalu wskazując, iż K. D. wraz z żoną zajmują dwa pokoje w mieszkaniu; w trakcie pierwszej z nich przeznaczona do użytku wspólnego kuchnia i łazienka były zaniedbane a lokatora nie zastano, w trakcie drugiej natomiast okazano pokoje, w których znajdowały się rzeczy i przedmioty potwierdzające zamieszkanie (rzeczy osobiste, przedmioty codziennego użytku, telewizor, lodówka z żywnością itp.), pomieszczenia wspólne były sprzątnięte i zagospodarowane rzeczami - wskazywały ślady zamieszania, zeznania świadków, którzy generalnie potwierdzali widywanie żony K. D. w lokalu, bądź nie potrafili nic istotnego wnieść do sprawy, ustalenia z domniemanego innego stałego miejsca zamieszkania K. D. (dom w P. przy al. [...]), gdzie zastano go z żoną, lecz kontrolujący nie zostali wpuszczeni do budynku; z zeznań sąsiadów wynika, iż p. D. często przebywają w tym domu, lecz mają jeszcze inne miejsce zamieszkania, wyjaśnienia K. D., wskazującego lokal przy ul. [...], jako centrum życiowe oraz informacje o realizacji od wielu lat domu rekreacyjnego, w którym często przebywa w okresie letnim (wówczas nawet częściej niż na [...]). W skardze na powyższą decyzję Spółdzielnia [...] zarzuciła: - naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 15 ust. 2 i art. 6 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych przez pominięcie braku woli stałego zamieszkiwania przez K. D. w lokalu przy ul. [...] jak i błędne uznanie, iż jest to jego stałe miejsce zamieszkania, - błędną ocenę faktów i brak wszechstronnej oceny materiału dowodowego (naruszenie art. 7-9 K.p.a.). Przywołano następujące okoliczności: - p. D. nie mają praw do lokalu, - podczas oględzin wszystkie sprzęty były zakurzone i pokryte grubą warstwą kurzu, co świadczy o ich nieużywaniu, - zamieszkiwanie jest fikcyjne, w czasie pierwszej wizji K. D. z żoną nie było w lokalu, pojawili się na kontrolę zapowiedzianą - pomieszczenia wspólne (kuchnia, łazienka) wyglądały inaczej niż poprzednio, natomiast od razu zastano p. D. w domu w P., - pominięto: dowody ze świadków: dzielnicowego p. K. W. oraz M. K., okoliczność trudności z doręczeniem listów, fakt, iż sąsiedzi nie znają p. D., - brak pralki i cieplej wody (piec gazowy w łazience jest niesprawny) wyklucza uznanie, iż państwo D. mieszkają przy ul. [...], zamieszkują oni faktycznie w P., tam mają dom całoroczny i wszystkie potrzebne sprzęty, - Skarżąca nie kwestionuje faktu, iż p. D., co jakiś czas odwiedzają lokal przy ul. [...], jednak tam nie mieszkają - stwarzają jedynie pozory zamieszkiwania. Na rozprawie przed Sądem p. T. D. działająca w imieniu męża wyjaśniła, iż K. D. nie opuścił mieszkania przy ul. [...] zaś w domu w P. przebywa tylko czasowo i to głównie w okresie letnim. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Przy czym w myśl art. 134 p.p.s.a. Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy doszedł do przekonania, że skarga jest niezasadne ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Kwestię wymeldowania uregulowano w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, zgodnie z którym organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Pobytem stałem w świetle art. 6 ust. 1 wskazanej ustawy jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Decyzja o wymeldowaniu osoby jest uzasadniona w przypadku, gdy osoba ta opuściła (w sposób trwały i dobrowolny) miejsce stałego pobytu. Zatem organ przed wydaniem decyzji w przedmiocie wymeldowania winien zbadać czy dana osoba opuściła lokal, czy też w lokalu tym przebywa. Fakt opuszczenia lokalu stanowi jedyną przesłankę uprawniającą organ meldunkowy do wydania decyzji o wymeldowaniu. W obecnym stanie prawnym ewidencja ludności jest instytucją służącą odzwierciedlaniu stanu faktycznego, dostarcza organom wiedzy o rzeczywistym miejscu pobytu obywatela i w żaden sposób nie wiąże się ze sferą praw do lokalu bądź zajmowanego pomieszczenia (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 2006 r., sygn. akt II OSK 561/05, Lex Nr 194344). Skoro opuszczenie lokalu powinno mieć charakter trwały i dobrowolny, to wymeldowanie nie będzie uzasadnione, gdy okoliczności sprawy nie pozwalają uznać, iż nastąpiło trwałe opuszczenie lokalu. W niniejszej sprawie na gruncie zgromadzonego materiału dowodowego nie można uznać, iż K. D. opuścił trwale lokal przy ul. [...]. Zgromadzony w sprawie obszerny materiał dowodowy pozwala jedynie na ustalenie, iż K. D. często przebywa również w zbudowanym przez siebie domu w P. Ma to miejsce zwłaszcza w okresie letnim. Potwierdzają to wprost lub pośrednio zeznania szeregu świadków. Świadkowie zeznający odnośnie zamieszkiwania przy ul. [...] wskazywali bądź, iż widują tam T. D., żonę K. D., lecz nie wiedzą czy małżonkowie D. zamieszkują w przedmiotowym lokalu bądź wprost, iż zamieszkują w nim (świadek M. L.) lub iż w zasadzie nie widza, co aktualnie dzieje się w lokalu (świadek p. M. K.). Z kolei osoby składające wyjaśnienia na temat domniemanego zamieszkiwania w P. zeznały, iż K. D. ma prawdopodobnie jeszcze jakieś inne miejsce zamieszkania (świadkowie p. R. i J. C.). Wobec treści zeznań oraz wyjaśnień K. D., który wskazuje, iż mieszkanie przy ul. [...] traktuje jako swoje centrum życiowe - miejsce zamieszkania, choć zwłaszcza w okresie letnim dużo czasu przebywa w domu w P., nie sposób uznać, aby sam fakt okresowego zamieszkiwania na przemian w dwu lokalach, uprawniał do wymeldowania właśnie z tego, który strona wskazuje jako stanowiące centrum życiowe. Nie można równocześnie uznać, aby w sprawie pozostawały okoliczności faktyczne konieczne do dalszego wyjaśnienia. Istotne w sprawie uwarunkowania są bezsporne (fakt przemiennego przebywania w dwu lokalach). Kluczowe znaczenie może mieć wyłącznie kwestia ich właściwej oceny. W rozpoznawanej sprawie trafnie organ uznał, iż ocena stanu faktycznego nie pozwala na sformułowanie wniosku, iż K. D. trwale opuścił lokal przy ul. [...]. Jedynie wobec niewątpliwych okoliczności faktycznych (opuszczania lokalu) byłoby możliwe wydanie decyzji o wymeldowaniu. Przesłanki do wymeldowania nie mogą być natomiast domniemywane. W tym świetle niezasadne są zarówno zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego jak i postępowania. Nie mogą mieć wpływu na trafność powyższej oceny okoliczności podnoszone w skardze. Różnice pomiędzy stanem faktycznym stwierdzonym w toku dwu wizji przy ul. [...] (22 kwietnia.2010 r. - nieład w kuchni i łazience, 10 maja 2010 r. - izby posprzątane i zagospodarowane) wobec faktu, iż dotyczy to pomieszczeń użytkowanych wspólnie przez p. D. oraz pracowników Spółdzielni wskazuje wyłącznie, iż ich nieobecność w lokalu przy ul. [...] mogła być w pewnych okresach dłuższa, co jednak nie przesądza o trwałym opuszczeniu lokalu. Nie ma też przesądzającego znaczenia w sprawie kwestia, czy dom w P. zdatny jest do zamieszkiwania całorocznego czy też jest jedynie domem letniskowym. Wobec zgromadzonego materiału dowodowego, wskazującego na okresowe przebywanie K. D. w obu miejscach, nie jest ona kluczowa. Z powyższych powodów nie mogą mieć także przesądzającego znaczenia inne podnoszone w skardze zarzuty: - trudności w doręczaniu listów oraz brak znajomości przez sąsiadów wyjaśnia fakt częstego przebywania w domu w P., - p. K. zeznał, iż p. D. kiedyś wyprowadzili się z lokalu przy ul. [...] i nie wie, co dzieje się obecnie w lokalu, co nie oznacza potwierdzenia faktu nie zamieszkiwania tam p. D. - trafnie organ nie uznał ich, jako istotnych dla sprawy, - zawarte w materiale dowodowym stwierdzenia dotyczące zabrudzenia i zużycia sprzętów dotyczą wyłącznie ustaleń pierwszej wizji, która odbyła się w pomieszczeniach przeznaczonych do wspólnego użytku. Bez znaczenia jest także kwestia uprawnień K. D. do lokalu przy ul. [...]. Wobec faktu, iż okresowo przebywa w tym lokalu, traktując go nadal, jako miejsce stałego pobytu, brak jest przesłanek do podjęcia decyzji o jego wymeldowaniu. Jedynie na marginesie można wskazać, iż w sytuacji takiej jak przedmiotowa (faktyczne przebywanie przemiennie w dwu miejscach i kwestionowanie przez Spółdzielnię uprawnień do zamieszkiwania w lokalu) jedynie podjęcie stosownych środków prawnych przez Spółdzielnię w celu odzyskania władztwa nad lokalem i doprowadzenie do jego trwałego opuszczenia, może stanowić przesłankę wymeldowania. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło