III SA/Wa 227/11
WyrokWSA w Warszawie2011-09-22
Skład orzekający: Alojzy Skrodzki, Małgorzata Długosz-Szyjko, Katarzyna Golat
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Skarbowej, rozpatrując wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji umarzającej postępowanie podatkowe, może dokonać ponownej oceny zasadności rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji?Ratio decidendi
Postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji jest odrębnym postępowaniem nadzwyczajnym, które nie służy ponownej ocenie merytorycznej zasadności rozstrzygnięć organu pierwszej instancji. Jego celem jest jedynie ustalenie, czy istnieją przesłanki określone w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej, a nie ponowne rozpatrywanie sprawy co do jej istoty.Stan faktyczny
Strona złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego umarzającej postępowanie podatkowe w sprawie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych. Dyrektor Izby Skarbowej odmówił stwierdzenia nieważności decyzji, uznając, że nie doszło do rażącego naruszenia prawa. Strona zarzuciła organom błędy w ustaleniach faktycznych, naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej oraz błędną wykładnię przepisów materialnych i art. 247 Ordynacji podatkowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2010 r., stwierdził, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane w całości, oraz zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz E. S. kwotę 457 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alojzy Skrodzki (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, Sędzia WSA Katarzyna Golat, Protokolant st. sekretarz sądowy Iwona Mazek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2011 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji umarzającej postępowanie w sprawie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...], 2) stwierdza, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz E. S. kwotę 457 zł (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją, Dyrektor Izby Skarbowej w W., działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 220 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm., powoływanej dalej jako "O.p"), postanowił utrzymać w mocy własną decyzję z dnia [...] czerwca 2010 r. odmawiającą E. S. ("Skarżąca", "Strona") stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] lutego 2005 r. Nr [...], w sprawie umorzenia postępowania podatkowego z wniosku skarżącej o umorzenie jako bezprzedmiotowego postępowania w 10% zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od przychodu uzyskanego w 2002 r. z odpłatnego zbycia ½ części spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego.
Z akt sprawy wynika, Skarżąca wnioskiem z dnia 1 marca 2010 r. wraz z małżonkiem zwróciła się do Dyrektora Izby Skarbowej w W. o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] lutego 2005 r., z uwagi na rażące naruszenie podstawowych zasad postępowania podatkowego poprzez niezastosowanie ich w przedmiotowej sprawie, tj. art. 121, art. 122, art. 123 oraz art. 124 w związku z art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p. We wniosku tym Strona zarzuciła błędną i rażąco niesprawiedliwą wykładnię art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r., Nr 14, poz. 176 ze zm., dalej: u.p.d.o.f.) oraz art. 1, art. 2, art. 32 i art. 75 Konstytucji RP przez ich wadliwe zastosowanie i przyjęcie, iż nie wydatkowała wraz z mężem w określonym przez ten przepis czasie sumy pieniężnej (przychodu) uzyskanej ze sprzedaży lokalu mieszkalnego przy ul. Z. [...] w W., co skutkowało obciążeniem ich podatkiem dochodowym wraz z odsetkami.
Decyzją z [...] czerwca 2010 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W., w świetle przesłanek wymienionych w art. 247 § 1 O.p., nie stwierdził rażącego naruszeniem prawa i odmówił stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] lutego 2005 r.
W uzasadnieniu wskazano, że prowadzone postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie jest kontynuacją postępowania pierwszoinstancyjnego i nie daje podstaw do merytorycznej kontroli decyzji, którą zakończono sprawę w postępowaniu zwykłym. Ponadto organ mógł odnieść się do istoty sprawy tylko i wyłącznie wówczas, gdy postępowanie, w którym wydano decyzję ostateczną obarczone było wadą, która przez ustawodawcę uznana została za wadę kwalifikowaną, enumeratywnie wyliczoną w przepisach prawa procesowego.
W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w W., organ pierwszej instancji wydając decyzję w sprawie umorzenia postępowania dotyczącego wniosku z dnia 20 grudnia 2004 r. o rozpatrzenie wniosku z dnia 31 sierpnia 2004 r. o umorzenie postępowania podatkowego jako bezprzedmiotowego, nie prowadził na nowo postępowania podatkowego, lecz uwzględniając treść wydanej wcześniej decyzji określającej zobowiązanie rozstrzygał wyłącznie w przedmiocie zasadności wniosku o umorzenie postępowania podatkowego w przedmiotowej sprawie. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w W. brak było podstaw do analizowania przedmiotowego wniosku. Za zasadne uznał zakończenie postępowania wszczętego na wniosek Strony, poprzez umorzenie postępowania w tej sprawie, stąd też zarzuty podniesione przez Stronę nie spełniały przesłanek wynikających z treści art. 247 § 1 O.p.
W odwołaniu od tej decyzji z dnia [...] sierpnia 2010 r. Skarżąca wskazała, podobne argumenty jak we wniosku z dnia 1 marca 2010 r. Zdaniem Strony rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji pozostaje w sprzeczności z obowiązującymi przepisami prawa podatkowego jak i dotychczasowym orzecznictwem.
Strona zarzuciła naruszenie art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) u.p.d.o.f. jak również zasad ogólnych postępowania podatkowego, wymienionych w art. 121 § 1, art. 122 oraz art. 124 O.p. w związku z art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p. Podniosła także naruszenie art. 247 O.p. polegające na jego błędnej wykładni poprzez przyjęcie, że nie zachodzą przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji organu podatkowego pierwszej instancji z dnia [...] lutego 2005 r. określone w tym przepisie.
W uzasadnieniu, powołując się na wyroki Sądu wskazała, iż przesłanka - rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), może dotyczyć zarówno przepisów materialnych, procesowych, jak i ustrojowych. Podniosła również, że rażące naruszenie zasad prawnych wyrażonych w przepisach art. 121 § 1 O.p. oraz art. 122 O.p. może stanowić przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji w rozumieniu art. 247 § 1 pkt 3 O.p.
Reasumując, Strona stwierdziła, że w przedmiotowej sprawie doszło do rażącego naruszenia zasady zaufania, zasady prawdy obiektywnej i czynnego udziału strony w postępowaniu, gdyż organ podatkowy prowadząc dwa odrębne postępowania, tj. jedno w sprawie umorzenia postępowania wszczętego na wniosek strony z dnia 20 grudnia 2004 r. i drugie w sprawie określenia zobowiązania podatkowego wszczętego z urzędu, nie wyjaśnił na jakich dowodach i w jaki sposób pozyskanych oparł rozstrzygnięcie w poszczególnych postępowaniach.
Zdaniem Strony, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ pierwszej instancji nie wymienił wszystkich pism złożonych w toku sprawy. Ponadto, nie odniósł się do wątpliwości Strony związanych z błędną - w jej ocenie - interpretacją przepisów art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) u.p.d.o.f., ani nie wyjaśnił dlaczego przez wydatkowanie, rozumie jedynie fizyczne "zużycie" pieniędzy na wskazany w ustawie cel, bez dokonania stosownej interpretacji. Końcowo, podtrzymała zarzut naruszenia zasad Konstytucji RP, uzupełniając o fundamentalny przepis art. 7 ustawy zasadniczej w związku z art. 120 O.p.
Decyzją z [...] października 2010 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy własną decyzję z [...] czerwca 2010 r. Prowadząc postępowanie w trybie nadzoru nie stwierdził istnienia wad zaskarżonej decyzji, wskazanych we wniosku z 1 marca 2010 r. i w konsekwencji nie znalazł podstaw do odstąpienia w niniejszej sprawie od zasady trwałości decyzji ostatecznych.
Wyjaśnił, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji jest odrębnym od postępowania zwykłego postępowaniem nadzwyczajnym, które nie może polegać na ponownej ocenie zasadności dokonanych rozstrzygnięć merytorycznych. Oznaczało to, że nie mógł rozpatrywać sprawy co do jej istoty, tak jak w postępowaniu odwoławczym, a zatem nie dokonywał po raz kolejny oceny zasadności rozstrzygnięcia Naczelnika Urzędu Skarbowego. Postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji charakteryzuje się samodzielnością i zmierza jedynie do ustalenia istnienia przesłanek uzasadniających zastosowanie trybu nadzwyczajnego, tj. ustalenia czy decyzja, której wniosek o stwierdzenie nieważności dotyczy, obarczona jest wadami określonymi w art. 247 § 1 O.p., czy też wady te nie występują. Postępowanie uruchamiane na skutek wniosku o stwierdzenie nieważności nie jest kontynuacją postępowania instancyjnego i w konsekwencji nie daje podstaw do pełnej merytorycznej kontroli decyzji, którą zakończono sprawę w postępowaniu zwykłym. Ponadto, przesłanką stwierdzenia nieważności decyzji jest rażące naruszenie przepisów prawa, tj. gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu a rozstrzygnięciem objętym decyzją, powołanego jako podstawa kompetencyjna lub proceduralna rozstrzygnięcia.
W ocenie organu nadzorującego, prawidłowo rozpoznano wniosek pod kątem wad określonych w przepisie art. 247 § 1 pkt 3 O.p. badając, czy ostateczna decyzja organu pierwszej instancji została wydana z rażącym naruszeniem prawa w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu 10% zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od przychodu uzyskanego w 2002 r. z odpłatnego zbycia ½ części spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, nie jest dotknięta wadą wskazaną w art. 247 § 1 pkt 3 O.p.
Reasumując organ stwierdził, iż przedstawiony zarzut rażącego naruszenia prawa należało uznać za bezzasadny. Organ podatkowy pierwszej instancji wskazał, że Strona wraz z małżonkiem w dniu 31 sierpnia 2004 r. złożyła wniosek o umorzenie postępowania podatkowego jako bezprzedmiotowego. Wyjaśnił, że pismo Strony z dnia 31 sierpnia 2004 r. wpłynęło do organu podatkowego pierwszej instancji w dniu 31 sierpnia 2004 r., tj. przed wszczęciem postępowania, zatem ww. wniosek nie został złożony w toku prowadzonego postępowania podatkowego. Wszczęcie przedmiotowego postępowania nastąpiło bowiem z urzędu, w trybie art. 21 § 1 i § 3 O.p., z chwilą doręczenia Stronie postanowienia Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. o wszczęciu postępowania z dnia [...] listopada 2004 r., tj. w dniu 13 grudnia 2004 r.
Następnie, po wszczęciu postępowania w tej sprawie, pismem z dnia 20 grudnia 2004 r., Strona wniosła o rozpatrzenie wniosku z dnia 31 sierpnia 2004 r. w sprawie umorzenia postępowania podatkowego jako bezprzedmiotowego. Organ zauważa, że postępowanie w sprawie umorzenia postępowania podatkowego ma charakter wtórny w stosunku do postępowania w sprawie określenia zobowiązania podatkowego. W ocenie organu odwoławczego, brak było zatem podstaw do prowadzenia postępowania w sprawie, gdyż wniosek Strony z dnia 31 sierpnia 2004 r. dotyczył umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego, natomiast Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. decyzją z dnia [...] lutego 2005 r. Nr [...] określił wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu 10% zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od przychodu uzyskanego w 2002 r. z odpłatnego zbycia części spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego w kwocie 9.957,80 zł, tj. zakończył postępowanie w sprawie określenia zobowiązania. Wydając natomiast decyzję w sprawie umorzenia postępowania dotyczącego przedmiotowego wniosku, Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. nie prowadził na nowo postępowania podatkowego, lecz uwzględniając treść wydanej wcześniej decyzji określającej zobowiązanie rozstrzygał wyłącznie w przedmiocie zasadności wniosku o umorzenie postępowania podatkowego w przedmiotowej sprawie. Zdaniem organu bezpodstawne było analizowanie tego wniosku. Organ stwierdził, iż wniosek Strony z dnia 31 sierpnia 2004 r. rozpatrzony przy wniosku z dnia 20 grudnia 2004 r. wszczął postępowanie, to zasadnym było jego zakończenie poprzez umorzenie postępowania w tej sprawie.
Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w W., decyzja Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] lutego 2005 r. nie spełnia wszystkich norm prawnych wynikających z art. 124 w związku z art. 210 O.p., której integralną częścią jest uzasadnienie faktyczne i prawne, tj. nie wypełnia przesłanki uzasadnienia prawnego decyzji, o której mowa w przepisie art. 210 § 1 pkt 6 O.p., jednakże powyższy błąd nie ma wpływu na wysokość określonego zobowiązania podatkowego. Jednak nie wypełnienie jednej z przesłanek określonych w art. 210 O.p., nie stanowiło rażącego naruszenia prawa.
Reasumując, zdaniem organu II instancji postępowanie nadzorcze, dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, nie służy załatwieniu sprawy podatkowej. Jego podstawowym celem nie jest orzekanie o obowiązkach i prawach strony, wynikających z prawa podatkowego, lecz zbadanie rozstrzygnięcia podjętego w postępowaniu zwykłym pod kątem zaistnienia przesłanek, wymienionych w art. 247 § 1 O.p. Prowadząc postępowanie w trybie nadzoru Dyrektor Izby Skarbowej w W. nie stwierdził istnienia wad zaskarżonej decyzji, wskazanych we wniosku z dnia 1 marca 2010 r.
W skardze z dnia 23 grudnia 2010 r. złożonej na powyższą decyzję Skarżąca wniosła o jej uchylenie.
Zarzuciła decyzji:
1) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, iż w sprawie określenia zobowiązania podatkowego z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodu ze sprzedaży nieruchomości zakończonego decyzjami Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] lutego 2005 r. i [...] lutego 2005 r. nie toczono dwóch równoległych postępowań - co mogło mieć istoty wpływ na wynik sprawy,
2) naruszenie art. 122, art. 165 § 1 i 3, art. 187 § 1 w zw. z art. 208 O.p. przez niewyjaśnianie i niezbadanie czym w istocie było postępowanie, wszczęte, jak chce tego organ podatkowy, wnioskiem z dnia 20 grudnia 2004 r., a zwłaszcza niewyjaśnianie na jakiej podstawie prawnej zostało wszczęte, prowadzone i zakończenie - co mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania,
3) naruszenie zasady z art. 124 w zw. z art. 210 O.P. § 1 pkt. 6 i § 4 przez nieustosunkowanie się do twierdzeń strony podniesionych w postępowaniu - w tym zwłaszcza do:
a) zarzutu wszczęcia, prowadzenia i umorzenia postępowania nieznanego ustawie zakończonego decyzjami z [...] grudnia 2005 r. i jego wpływu na decyzje z dnia [...] grudnia 2005 r.,
b) zarzutu nie wyjaśniania dlaczego w decyzji wymiarowej z dnia [...] lutego 2005 r. nie ma wymienionego pisma z dnia 20 grudnia 2004 r. co wskazywało na podnoszone przez Skarżącą wątpliwość, że Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego prowadził dwa postępowania w jednej sprawie,
c) zarzutu rażącego naruszenia prawa materialnego poprzez błędną i niesprawiedliwą wykładnię przepisu art. 21 ust. 1 p. 32 lit. a u.p.d.o.f. jak również niewyjaśnianie dlaczego organ podatkowy nie uznaje tego naruszenia za wypełniającego przesłanki z art. 247 O.p.
4) naruszenie zasady z art. 124 O.p. przez niezbadanie dlaczego wniosek z dnia 20 grudnia 2004 r. nie został rozpatrzony w trakcie postępowania i czy uchybienia organu w tym zakresie nie wypełniają przesłanki rażącego naruszenia prawa - co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
5) naruszenie art. 247 O.p. przez jego błędną interpretację albo niewłaściwe zastosowanie poprzez uznanie, że nie zachodzą przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji wymiarowych z dnia [...] lutego 2005 r. oraz decyzji w sprawie umorzenia postępowania podatkowego z dnia [...] lutego 2005 r. - co mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania.
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje;
Skarga jest zasadna.
Ocenie Sądu podlega zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.
Kontroli Sądu poddana została decyzja wydana w trybie nadzwyczajnym, jakim jest postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, unormowane w rozdziale 18 Działu IV Ordynacji podatkowej (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.). Instytucja stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej stanowi odstępstwo od zasady stabilności prawomocnych orzeczeń. Postępowanie w tym trybie jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest ustalenie czy nie zachodzi jedna z przesłanek wymienionych enumeratywnie w art. 247 § 1 cytowanej ustawy. Oznacza to, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji organ nadzoru nie może rozpatrywać sprawy, co do jej istoty, tak jak w postępowaniu odwoławczym. Katalog przesłanek warunkujących stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej zakreśla również ramy powierzonej Sądowi administracyjnemu kontroli legalności decyzji wydanych przez właściwy organ w tym nadzwyczajnym postępowaniu w instancji odwoławczej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w pierwszej kolejności zauważa, iż nie można jako rażącego traktować rozstrzygnięcia, wynikającego z odmiennej interpretacji danego przepisu, nawet jeżeli później wykładnia zostanie zmieniona, z uwagi na brak prawidłowości w pierwotnej interpretacji (por. wyroki NSA: z dnia 9 marca 2000r., sygn. akt I SA/Ka 1582/98 (LEX 42914), z dnia 29 czerwca 2000r., sygn. akt III SA 3279/99 (LEX 47928). Sąd dodatkowo stwierdza, że w orzecznictwie był także prezentowany pogląd, że różnica poglądów, co do wykładni przepisu nie może być kwalifikowana jako przesłanka do odstąpienia od zasady trwałości decyzji ostatecznej, wskazana w art. 247 § pkt 3 Ordynacji podatkowej (wyrok z dnia 6 grudnia 2002r., sygn. akt III SA 146/01, Biuletyn Skarbowy 2004/2/29). "Tam, gdzie wchodzi w grę rozbieżność w wykładni prawa nie można mówić o jego rażącym naruszeniu" (wyrok NSA z dnia 21 listopada 1994r., sygn. akt III SA 388/94, Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawa o Naczelnym Sądzi Administracyjnym z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego – Wydawnictwo Prawnicze, Warszawa 1998 r., s. 410). W ocenie Sądu Najwyższego rażące naruszenie prawa nie występuje, gdy na tle tych samych przepisów możliwe jest wyrażenie rozbieżnych poglądów (wyrok SN z dnia 20 czerwca 1995r., sygn. akt III ARN 22/95).
W orzecznictwie sądowym utrwalony jest także pogląd, że jako rażące naruszenie prawa nie należy traktować błędów wykładni prawa. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy przepisy prawa, które pozostają ze sobą w związku dopuszczają możliwość rozbieżnej interpretacji.
W judykaturze podkreśla się również, że rażące naruszenie prawa będzie miało miejsce, gdy w stanie prawnym, który nie budzi wątpliwości, co do jego rozumienia zostanie wydana decyzja, która treścią swego rozstrzygnięcia stanowi negację całości lub części obowiązujących przepisów (por. wyrok NSA z dnia 27 kwietnia 1998r., sygn. akt II SA 1379/97, LEX 41670).
Odnosząc powyższe spostrzeżenia do rozpoznawanej sprawy, należy zauważyć, że pismo Strony z dnia 31 sierpnia 2004 r. w sprawie wszczęcia i umorzenia postępowania podatkowego wpłynęło do organu podatkowego pierwszej instancji w dniu 31 sierpnia 2004 r., tj. przed wszczęciem postępowania podatkowego w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym z tytułu sprzedaży lokalu, zatem ww. wniosek nie został złożony w toku prowadzonego postępowania podatkowego. Wszczęcie postępowania podatkowego nastąpiło z urzędu, w trybie art. 21 § 1 i § 3 O.p., z chwilą doręczenia Stronie postanowienia Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. o wszczęciu postępowania z dnia [...] listopada 2004 r. Nr [...], tj. w dniu 13 grudnia 2004 r.
Następnie, po wszczęciu postępowania w tej sprawie, pismem z dnia 20 grudnia 2004 r., Strona wniosła o rozpatrzenie wniosku z dnia 31 sierpnia 2004 r. w sprawie umorzenia postępowania podatkowego jako bezprzedmiotowego. Słusznie organ odwoławczy zauważa, że brak było podstaw do prowadzenia postępowania w sprawie, gdyż wniosek Strony z dnia 31 sierpnia 2004 r. dotyczył umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego. Tyle, że na dzień złożenia wniosku nie toczyło się żadne postępowanie. Skoro tak, to nie było czego umarzać. Postępowanie podatkowe zostało wszczęte dopiero w dniu 13 grudnia 2004 r. przez organ podatkowy w sprawie określenie zobowiązania podatkowego. Od tego momentu nie mogło toczyć się drugie postępowanie w sprawie określenia tego samego zobowiązania podatkowego. Z kolei ponowienie wniosku o umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego w dniu 20 grudnia 2004 r. nie mogło wywrzeć żadnego skutku na prowadzone postępowanie w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego. Postępowanie to mogło zakończyć się określeniem zobowiązania podatkowego, jeżeli powstał obowiązek zapłaty podatku. W przypadku braku takiego obowiązku lub z innych przyczyn postępowanie to mogło zakończyć się umorzeniem jako bezprzedmiotowe. Skoro jednak organ określił zobowiązanie podatkowe, to nie mógł jednocześnie umorzyć postępowania jako bezprzedmiotowego. Są to dwa wykluczające się nawzajem rozstrzygnięcia, w przypadku gdy kończą jedno postępowanie podatkowe dotyczące tego samego podatku.
Reasumując, po zakończeniu postępowania podatkowego poprzez wydanie decyzji określającej brak było podstaw prawnych, aby w oparciu o art. 208 O.p umarzać postępowanie jako bezprzedmiotowe, skoro takie ono nie było, o czym świadczy decyzja określająca. Organ w takiej sytuacji, jeżeli już strona domagała się od niego załatwienia wniosku, mógł odmówić wszczęcia postępowania podatkowego w oparciu o art. 165a O.p.
Zatem zaskarżona decyzja utrzymywała w mocy decyzję organu I instancji rażąco naruszającą art. 208 O.p. Zatem skarga zasługiwała na uwzględnienie.
W tym stanie, zaskarżoną decyzję, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., uchylił, stwierdzając na podstawie art. 152 p.p.s.a., że nie może być wykonana do daty prawomocności wyroku i zasądzając koszty na podstawie art. 200 i 205 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło