II SA/Go 601/11

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2011-09-29

Skład orzekający: Grażyna Staniszewska, Maria Bohdanowicz, Aleksandra Wieczorek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy wyrażająca zgodę na przedłużenie umowy użyczenia nieruchomości komunalnej na okres dłuższy niż 3 lata, podjęta na wniosek organu wykonawczego, stanowi istotne naruszenie prawa uzasadniające stwierdzenie jej nieważności przez organ nadzoru?
Ratio decidendi
Uchwała rady gminy wyrażająca zgodę na przedłużenie umowy użyczenia nieruchomości komunalnej na okres dłuższy niż 3 lata, podjęta na podstawie przepisów dotyczących gospodarowania mieniem Skarbu Państwa, stanowi istotne naruszenie prawa, ponieważ przepisy te nie mają zastosowania do mienia komunalnego. Gospodarowanie mieniem komunalnym, w tym zawieranie i przedłużanie umów użyczenia nieruchomości, należy do wyłącznej kompetencji organu wykonawczego gminy (wójta, burmistrza, prezydenta miasta), chyba że ustawa w sposób wyraźny zastrzega daną sprawę do kompetencji rady gminy. W tym przypadku rada przekroczyła swoje kompetencje, naruszając zasadę legalizmu.
Stan faktyczny
Rada Miasta podjęła uchwałę wyrażającą zgodę na przedłużenie umowy użyczenia nieruchomości komunalnej na rzecz stowarzyszenia. Wojewoda stwierdził nieważność tej uchwały, uznając, że Rada Miasta przekroczyła swoje kompetencje, gdyż gospodarowanie mieniem komunalnym, w tym zawieranie umów użyczenia na okres dłuższy niż 3 lata, należy do wyłącznej kompetencji Prezydenta Miasta. Rada Miasta zaskarżyła rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody, zarzucając naruszenie przepisów prawa i błędną interpretację kompetencji organów gminy. Sąd administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Rady Miasta na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędziowie Sędzia WSA Maria Bohdanowicz Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Monika Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2011 r. sprawy ze skargi Rady Miasta na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności w całości uchwały Rady Miasta nr XII.98.2011 z dnia [...] r. w sprawie wyrażenia zgody na przedłużenie okresu trwania umowy użyczenia nieruchomości oddala skargę. W dniu [...] maja 2011 r. Rada Miasta - powołując w podstawie prawnej swego aktu przepisy art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 21990 r. o samorządzie gminnym ( tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 z późn. zm. dalej jako: ustawa o sg ) oraz art. 13 ust. 1 , 25 ust. 2 w związku z art. 23 ust. 1 pkt 7a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( tekst jednolity.: Dz. U. z 2010 r., Nr 102, poz. 651 z późn. zm., dalej jako ustawa o gn ) - podjęła uchwałę nr XII.98.2011 w sprawie wyrażenia zgody na przedłużenie do 31 sierpnia 2021 r. okresu trwania umowy użyczenia nieruchomości zabudowanej położonej w [...], oznaczonej jako działka nr [...], na rzecz Społecznego Towarzystwa [...], z przeznaczeniem na siedzibę i działalność statutową. Rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia [...] czerwca 2011 r. (znak [...]) Wojewoda, powołując się na przepis art. 91 ust. 1 ustawy o sg, stwierdził nieważność wskazanej uchwały w całości. W uzasadnieniu wywiódł, iż analiza prawna przedmiotowej uchwały, doręczonej organowi nadzoru w dniu 10 czerwca 2011 r. prowadzi do wniosku, iż jest ona sprzeczna z art. 23 ust. 1 pkt 7a ustawy o gn i art. 30 ust. 2 pkt 3 ustawy o sg oraz z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polski. W ocenie Wojewody, naruszenie przywołanego wzorca kontroli legalności przejawia się w wyrażeniu przez Radę zgody Prezydentowi Miasta na przedłużenie okresu obowiązywania umowy użyczenia nieruchomości, przy braku legitymacji prawnej Rady do podejmowania uchwał w przedmiotowej materii. Wskazał, iż Rada powołała się w podstawie prawnej wydanego aktu m.in. na przepis art. 23 ust. 1 pkt 7a ustawy o gn stanowiący, iż "zasobem nieruchomości Skarbu Państwa gospodarują starostowie, (...) wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, a w szczególności wydzierżawiają, wynajmują i użyczają nieruchomości wchodzące w skład zasobu, przy czym umowa zawierana na czas oznaczony dłuższy niż 3 lata lub czas nieoznaczony wymaga zgody wojewody; zgoda wojewody jest wymagana również w przypadku, gdy po umowie zawartej na czas oznaczony do 3 lat strony zawierają kolejne umowy, których przedmiotem jest ta sama nieruchomość". Zauważył też, iż w uzasadnieniu podjętej uchwały, Rada Miasta uznała, że zawarty w cytowanym przepisie wymóg uzyskania zgody wojewody na dokonanie przez organ wykonawczy czynności prawnej użyczenia, należy odpowiednio stosować do Rady Miasta. Zdaniem organu nadzoru, zaprezentowany przez Radę Miasta pogląd jest nieuzasadniony bowiem art. 23 ustawy o gn poświęcony został wyłącznie zasadom gospodarowania mieniem stanowiącym własność Skarbu Państwa, a nie mieniem komunalnym. Teza o "odpowiednim" stosowaniu powyższego przepisu do zasad gospodarowania mieniem gminnym byłaby uzasadniona jedynie w sytuacji gdyby ustawodawca w innym przepisie przedmiotowej ustawy wyraźnie takie "odpowiednie" stosowanie nakazał. Takiego przepisu brak jednak w uregulowaniach ustawy o gospodarce nieruchomościami, co jest w pełni zrozumiałe w świetle tego, iż zapisy powyższego aktu nie regulują sfery granic kompetencyjnych między organami gminy, ta bowiem została wytyczona ustawą o samorządzie gminnym. Sama możliwość lub jej brak, dokonania przez organ wykonawczy określonej czynności prawnej wynika natomiast z przepisów ustrojowych, a więc art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a w zw. z art. 30 ust. 2 pkt 3 ustawy o sg. Organ nadzoru, rozważając czy Rada miała, wynikającą z przepisów ustawy o samorządzie gminnym, legitymację do podjęcia kontrolowanej zauważył, iż ustawodawca w art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a) tej ustawy, upoważnia Radę do partycypowania w decyzjach dotyczących gospodarki mieniem komunalnym, w takim jednak tylko zakresie, w jakim czynności te przekraczają zakres zwykłego zarządu. Przekazanie powyższych spraw majątkowych do kompetencji rady gminy jest więc wyjątkiem od generalnej zasady, wyrażonej w art. 30 ust. 2 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym, zgodnie z którą to wójt gospodaruje mieniem gminnym. Omawiane uprawnienie rady musi być więc interpretowane ściśle i nie może prowadzić do swobodnego przejmowania przez radę do rozstrzygania w drodze uchwał wszystkich spraw ważnych z punktu widzenia gospodarki gminy ( vide: wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 października 2004 r., II SA/3144/03). Wśród czynności prawnych, których dokonanie warunkowane jest uzyskaniem zgody rady, ustawodawca wymienia czynności związane z nabywaniem, zbywaniem i obciążaniem nieruchomości oraz ich wydzierżawianiem lub wynajmowaniem. Użyczenie, będące umową nazwaną regulowaną art. 710 i n. Kodeksu cywilnego, nie jest objęte zakresem którejkolwiek z wymienionych wyżej kategorii ( vide: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w wyroku z dnia 7 października 2010 r., II SA/Ol 609/10). Zatem legitymacji prawnej do podjęcia przez Radę Miasta badanej uchwały nie sposób znaleźć w ustawie o gn jak i w ustawie o gn, zatem decyzja tego organu w przedmiocie zawarcia umowy użyczenia jest pozbawiona podstaw prawnych bowiem leży ona w wyłącznej gestii organu wykonawczego. Jedynie na marginesie wskazał, że nawet gdyby przyjąć, iż zgoda na zawarcie umowy użyczenia jest objęta hipotezą normy wysłowionej w art. art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a) ustawy o samorządzie gminnym, to i tak Rada Miasta nie posiadałaby możliwości normatywnej wypowiedzi w tej materii. Zgoda rady na czynności prawne wymienione w przywołanym przepisie jest bowiem konieczna, a zarazem prawnie dopuszczalna tylko wówczas, gdy organ stanowiący nie uchwalił generalnego aktu dotyczącego zasad gospodarowania mieniem komunalnym. Tymczasem Rada Miasta skorzystała z powyższej możliwości i w dniu [...] listopada 2008 r. podjęła uchwałę nr XXXV/483/08 w sprawie zasad gospodarowania gminnym zasobem nieruchomości, tym samym więc pozbawiła się prawnej możliwości wyrażania indywidualnej zgody na dokonywanie przez organ wykonawczy czynności prawnych wymienionych w art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a) ustawy o sg. W konsekwencji Wojewoda uznał, iż Rada Miasta uchwalając badany akt prawny przekroczyła granicę swoich kompetencji prawodawczych, czym naruszyła konstytucyjną zasadę legalizmu, wynikającą z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polski, stanowiącego iż organy władzy publicznej działają w granicach i na podstawie prawa. Oznacza to, iż każda norma kompetencyjna musi być tak realizowana, aby nie naruszała innych przepisów ustawy. Zakres upoważnienia musi być zawsze ustalany przez pryzmat zasad demokratycznego państwa prawnego, działania w granicach i na podstawie prawa oraz innych przepisów regulujących daną dziedzinę. Realizując kompetencję organ stanowiący musi ściśle uwzględniać wytyczne zawarte w upoważnieniu. Zarówno w doktrynie, jak również w orzecznictwie ugruntował się pogląd dotyczący dyrektyw wykładni norm o charakterze kompetencyjnym. Naczelną zasadą prawa administracyjnego jest zakaz domniemania kompetencji. Ponadto należy podkreślić, iż normy kompetencyjne powinny być interpretowane w sposób ścisły, literalny. Zakazane jest tym samym dokonywanie wykładni rozszerzającej przepisów kompetencyjnych oraz wyprowadzania kompetencji w drodze analogii (tak Trybunał Konstytucyjny w orzeczeniu z dnia 5 listopada 1986 r., U 5/86, OTK 1996/1/1). Wyjście organu stanowiącego poza wytyczne zawarte w upoważnieniu stanowi przekroczenie kompetencji, co musi skutkować zastosowaniem środków nadzorczych, bowiem kontrolowaną uchwałą Rada unormowała kwestie, których normować nie może. W skardze na wskazane rozstrzygnięcie Rada Miasta zakwestionowała akt nadzoru w całości domagając się jego uchylenia i zasądzenia kosztów postępowania. Rozstrzygnięciu nadzorczemu zarzuciła naruszenie przepisu art. 91 ust. 1 ustawy o sg: - w zw. z art. 25 ust. 2 i art. 23 ust. 1 pkt 7a ustawy o gn poprzez nieuzasadnione przyjęcie, iż Rada Miasta uprawniona do wyrażenia zgody na przedłużenie okresu obowiązywania umowy użyczenia nieruchomości na okres dłuższy niż 3 lata, - w związku z ( tak w skardze ) "art. 18 ust. 1 i art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz. U. z 2010 roku, Nr 102, poz. 651 ze zm.)" poprzez przyjęcie, że Prezydent Miasta w sprawie wyrażenia zgody na przedłużenie okresu obowiązywania umowy użyczenia nieruchomości na okres dłuższy niż 3 lata nie był uprawniony do wystąpienia do Rady Miasta z wnioskiem o wyrażenie zgody na dokonanie tej czynności w sytuacji, gdy przyjęte w Mieście zasady gospodarowania nieruchomościami nie regulują w ogóle sprawy użyczenia nieruchomości, - w związku z art. 30 ust. 2 pkt 3 ustawy o sg poprzez przyjęcie, że określone w przepisie w tym przepisie kompetencje Prezydenta Miasta wykluczają możliwość podjęcia uchwały przez organ stanowiący Miasta, któremu Prezydent podlega. W uzasadnieniu skargi zarzuciła, iż stanowisko wyrażone w rozstrzygnięciu nadzorczym nie znajduje umocowania w przepisach prawa. W pierwszej kolejności wskazała, że organ nadzoru może zakwestionować akt organu gminy za względu na istotne naruszenie prawa gdy jego sprzeczność z prawem jest oczywista i bezpośrednia, przy czym zasadność uznania aktu organu gminy za sprzeczny z prawem musi być wykazana w uzasadnieniu rozstrzygnięcia nadzorczego w sposób nie budzący wątpliwości poprzez wyjaśnienie, w czym to naruszenie się wyraża i na czym polega oraz wyjaśnienie sensu przepisów, które w ocenie organu nadzoru zostały naruszone. Zadaniem Rady, zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody takich wymogów nie spełnia. W zakresie meritum sporu, w ocenie rady, istotne pozostaje, iż przedmiotowa uchwała została podjęta na wniosek Prezydenta Miasta, zgodnie z przedłożonym przez niego projektem uchwały, co oznacza, że kompetencje Prezydenta w zakresie gospodarowania mieniem komunalnym nie zostały przez organ stanowiący naruszone. Nie można przyjąć, że Prezydent w swoich kompetencjach został ograniczony, gdyż to on jako organ właściwy do gospodarowania mieniem komunalnym uznał za celowe, aby zwrócić się o zgodę na dokonanie określonej czynności z tego zakresu do Rady Miasta. Z przepisu art. 18 ust. 1 ustawy o sg wynika domniemanie kompetencji na rzecz rady gminy. Z kolei w przepisie art. 18 ust. 2 ustawy wskazano sprawy, w których rada gminy ma wyłączną kompetencję. Wobec tego przepis art. 18 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym może zostać naruszony jedynie przez inny organ niż rada gminy, który wykonywałby kompetencje zastrzeżone do wyłącznej właściwości rady gminy. Rada Miasta tego przepisu naruszyć nie mogła, gdyż co do zasady do niej należą wszystkie sprawy pozostające w zakresie działania gminy. Skoro więc Rada Miasta podejmując zaskarżoną uchwałę nie naruszyła kompetencji Prezydenta Miasta, to zakwestionowana przez organ nadzoru uchwała nie jest sprzeczna z prawem w stopniu uzasadniającym stwierdzenie jej nieważności. Zdaniem skarżącej, nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem Wojewody, że skoro przepis art. 23 ustawy o gn został poświęcony wyłącznie zasadom gospodarowania mieniem Skarbu Państwa, to nie stosuje się go odpowiednio do mienia komunalnego. Zwróciła uwagę, że zgodnie z przepisem art. 25 ust. 2 ustawy o gn gospodarowanie gminnym zasobem nieruchomości polega w szczególności na wykonywaniu czynności, o których mowa w art. 23 ust. 1. W ocenie Rady należy przyjąć, że odesłanie do zakresu czynności określonych w art. 23 ust. 1 ustawy oznacza także przyjęcie rygorów, o jakich mowa w stosunku do umów zawieranych na czas dłuższy niż 3 lata w art. 23 ust. 1 pkt 7 lit. a, w konsekwencji również konieczność uzyskania zgody organu stanowiącego gminy. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w rozstrzygnięciu nadzorczym. Odnosząc się do stanowiska skargi, iż odesłanie zawarte w art. 25 ustawy o gn, przemawia za uznaniem, iż obowiązek uzyskania zgody wojewody (art. 23 ust. 1 pkt 7a) przekłada się na obowiązek uzyskania zgody rady gminy wywodził, iż ustawodawca nie nakazuje "odpowiedniego stosowania" art. 23 ustawy o gn, a jedynie wskazuje, iż gospodarowanie mieniem polega na "wykonywaniu czynności", o których mowa w tym przepisie (a więc czynności związanych z ewidencjonowaniem nieruchomości, wyceną, ich zabezpieczaniem przed uszkodzeniem, obrotem tymi nieruchomościami etc). Nie można nadto tracić z pola widzenia faktu, iż art. 23 ustawy o gn reguluje co do istoty zupełnie inną kwestię. Określa on zasady gospodarowania przez starostę mieniem stanowiącym własność Skarbu Państwa. Zakres zastosowania jak i uregulowania wysłowionych w tej jednostce redakcyjnej norm jest zatem zupełnie inny aniżeli ten wynikający z art. 25 ustawy. Odesłanie jedynie do czynności, o których mowa w art. 23 sprawia, iż nie sposób doszukać się żadnej reguły interpretacyjnej, która pozwoliłaby na uznanie, iż pod pojęciem "wojewoda", którym posługuje się ustawodawca w art. 23 ust. 1 pkt 7a należy rozumieć "radę miasta". Tego typu rezultat wykładni (choć i tak nie bez wątpliwości) mógłby być osiągnięty jedynie, gdyby ustawodawca nakazał "odpowiednie" stosowanie zapisów art. 23. Tak jednak nie uczynił. Powyższe prowadzi zatem do konstatacji, iż przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami nie dają podstaw do wyrażania przez radę zgody na przedłużenie okresu obowiązywania umowy użyczenia. Za niezasadny uznał też Wojewoda argument skargi, iż wyrażenie przez Radę zgody na przedłużenie obowiązywania umowy użyczenia nie ogranicza kompetencji organu wykonawczego, a co za tym idzie nie może być uznane za istnie naruszające prawo. Organ nadzoru podkreślił, iż funkcjonowanie organów administracji publicznej (w tym organów gminy) opiera się konstytucyjnej zasadzie legalizmu, zgodnie z którą organy władzy publicznej mogą podejmować działania tylko wówczas, gdy przepis prawa wyraźnie je do tego upoważnia. Tymczasem brak jest przepisu prawnego, który legitymizowałby działalność prawodawczą Rady Miasta w omawianej materii. Rada podejmując kwestionowaną uchwałę przypisała sobie zatem uprawnienie, które nie zostało jej przyznane. Jej działanie było zatem działaniem podjętym bez podstawy prawnej, a więc a contrario normie konstytucyjnej wyrażonej w art. 7 Konstytucji, co już przemawia za odrzuceniem tezy o nieistotnym naruszeniu prawa przez Radę Miasta. Zwrócił też uwagę, iż w badanej uchwale Rada "wyraziła zgodę" na dokonanie określonej czynności prawnej przez organ wykonawczy. "Wyrażenie zgody" stanowi zaś wypowiedź o charakterze imperatywnym, z której wynika, po pierwsze - iż Prezydent Miasta nie ma kompetencji do samodzielnego podjęcia decyzji w przedmiocie przedłużenia umowy użyczenia, po drugie - iż organ stanowiący ma decydujące znaczenie o tym czy czynność prawna zostanie dokonana czy też nie, i po trzecie - iż brak podjęcia przez Radę uchwały o omawianej treści wyklucza możliwość zawierania (przedłużania) przez Prezydenta umów użyczenia. Żadne z powyższych stwierdzeń nie znajduje tymczasem oparcia w obowiązujących przepisach prawnych. Tezę o nieistotnym naruszeniu prawa można by rozważać, gdyby np. Rada nie mając do tego upoważnienia wyraziła w uchwale jedynie opinię o zamierzonym fakcie przedłużenia umowy. Opinia, niezależnie od jej treści, i tak nie wiązałaby adresata, stąd rzeczywiście pogląd o nieistotnym naruszeniu prawa byłby, przy tak sformułowanej wypowiedzi Rady, poglądem mającym swoje uzasadnione podstawy. Wojewoda wskazał, iż jego stanowisko znajduje swoje wsparcie w orzecznictwie sądwoadministracyjnym (vide np. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 11 lutego 2009 r. sygn. II SA/Gd 693/08) Nie zgodził się też organ nadzoru z tezą skarżącej, iż fakt, że to Prezydent Miasta zwrócił się do Rady z wnioskiem wyrażenie przez nią zgody na przedłużenie umowy, ma świadczyć o tym, iż jego kompetencje nie zostały ograniczone, a co za tym idzie, iż uchwała nie narusza w stopniu kwalifikowanym prawa. O zakresie kompetencji i uprawnień Rady Miasta oraz sfery spraw, w której może ona formułować normatywne wypowiedzi nie decyduje Prezydent Miasta, ani treść złożonego przez niego wniosku, a wyłącznie ustawodawca. Trudno zaaprobować także stanowisko, iż Rada nie może swoim działaniem naruszyć przepisów art. 18 ust. 2 ustawy o samorządzie gminny albowiem to do niej należą wszystkie sprawy tam wymienione. Należy jednak pamiętać, iż decydowanie przez Radę o czynnościach przekraczających zakres zwykłego zarządu, do czego została ona uprawniona w art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a) u.s.g., stanowi wyjątek od zasady, iż to organ wykonawczy samodzielnie gospodaruje mieniem komunalnym. Przekroczenie zakresu uprawnienia wynikającego z powyższego przepisu bezsprzecznie stanowi przejaw jego naruszenia i to w stopniu istotnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył ,co następuje : Skarga okazała się nieuzasadniona. Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola taka sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej ( art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego ( art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej jako: ppsa ). Wskazania także wymaga, iż stosownie do przepisu art. 134 § 1 ppsa sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Kontrolowane w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody odpowiada prawu. Powołała w jego uzasadnieniu argumentacja organu nadzoru zasługuje na aprobatę, podobnie zresztą jak argumentacja odnosząca się do zarzutów skargi, zawarta w odpowiedzi na nią. Zasadne pozostawało w konsekwencji stanowisko organu nadzoru, iż kontrolowana uchwała Rady Miasta z dnia [...] maja 2011 r. narusza prawo w stopniu istotnym, co uzasadniało stwierdzenie jej nieważności. Zgodzić się bowiem należy ze stanowiskiem Wojewody, iż podstawy prawnej do podjęcia przez Radę badanej uchwały nie sposób znaleźć w ustawie o gospodarce nieruchomościami jak i w ustawie o samorządzie gminnym oraz, że podejmując zakwestionowany akt organ stanowiący Miasta wkroczył w zakres kompetencji ustawowo zastrzeżonych dla organy wykonawczego tj . Prezydenta Miasta. Przedmiot zakwestionowanej rozstrzygnięciem nadzorczym uchwały nie mieści się w zakresie wyłącznych kompetencji rady gminy o jakich mowa w art. 18 ust. 2 ustawy o sg. , w szczególności zaś w zakresie pkt 9 wskazanego przepisu. Nie można też przyjąć, iż w oparciu o powołany w podstawie prawnej uchwały przepis art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy o sg, jej przedmiot dotyczył innej sprawy zastrzeżonej ustawą szczególną – tj. ustawą o gospodarce nieruchomościami. Zasadny jest bowiem pogląd organu nadzoru, iż analiza treści przepisu art. 25 ust. 2 ustawy o gn prowadzi do wniosku, że zawarte w tym przepisie odesłanie do art. 23 ust.1 ustawy o gn, nie jest odesłaniem do odpowiedniego stosowania tego ostatniego przepisu wobec gminnego zasobu nieruchomości. Zdaniem Sądu, jego zakres ogranicza się do określenia czynności w szczególności składających się na pojęcie gospodarowania gminnym zasobem nieruchomości, które to gospodarowanie - stosownie do przepisu ust. 1 art. 25 ustawy - należy do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta. W braku wyraźnego przepisu nakazującego odpowiednie stosowanie przepisu art. 23 ust. 1 tej ustawy do gminnego zasobu nieruchomości, nie można uznać, iż zakres odesłania obejmuje powinność dochowania szczególnych wymogów obowiązujących przy gospodarowaniu nieruchomościami z zasobu Skarbu Państwa, a tym samym i wynikający z pkt 7a wymóg uzyskania zgody wojewody – odpowiednio rady gminy - na przedłużenie umowy użyczenia. Prowadzi to do wniosku, iż przedmiot uchwały z dnia [...] maja 2011 roku, nie należy do wyłącznej kompetencji rady gminy ( miasta ) z art. 18 ust. 2 ustawy o sg. Z kolei nie ma też podstaw do przyjęcia, iż Rada Miasta miała umocowanie do podjęcia uchwały z dnia [...] maja 2011 r. ze względu na domniemanie kompletacji rady gminy ustanowione w ust. 1 art. 18 ustawy o sg . Wynikające z tego przepisu domniemanie właściwości rady gminy zostało przełamane regulacją odrębnych przepisów tj. art. 30 ust. 2 pkt 3 ustawy o sg i art. 25 ust. 1 ustawy o gn. Z obu tych przepisów wynika, że to wójt gminy jest właściwy do zawierania i przedłużania umów użyczenia nieruchomości. Zgodne bowiem z przepisem art. 30 ust. 2 pkt 3 ustawy o sg do zadań wójta (a tym samym i prezydenta miasta ) należy gospodarowanie mieniem komunalnym (obejmującym także własność, w tym nieruchomości - art. 43 ustawy o sg). Natomiast w zakres pojęcia "gospodarowanie mieniem komunalnym" które, zgodnie z przepisem art. 25 ust. 1 ustawy o gn, sprawuje wójt (burmistrz, prezydent ) wchodzi umowa użyczenia nieruchomości, wskazana wprost w art. 23 ust. 1 pkt 7a ustawy o gospodarce nieruchomościami, do którego odsyła się w art. 25 ust. 2 tej ustawy. W takiej sytuacji zasadne pozostawało stanowisko organu nadzoru polegające na uznaniu, iż Rada Miasta, podejmując uchwałę z dnia [...] maja 2011 r. naruszyła kompetencję innego organu – Prezydenta Miasta , któremu na mocy odrębnego przepisu, w drodze wyjątku od zasady wyrażonej w art. 18 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, została powierzona wyłączna kompetencja do zawierania czy przedłużania umowy użyczenia. Tym samym zakwestionowany przez Wojewodę akt podjęty został bez podstawy prawnej, co stanowi istotne naruszenie prawa warunkujące stwierdzenie jego nieważności ( art. 91 ust. 1 i 4 ustawy o sg). Zgodzić się, zdaniem Sądu, należy z poglądem WSA w Białymstoku ( II SA BK 632/07 z 13 listopada 2007 r. Lex 460545 ), iż pojęcie "gospodarowanie mieniem komunalnym" jest sformułowaniem bardzo szerokim i pozwala organowi wykonawczemu gminy na samodzielne działanie i podejmowanie wszystkich koniecznych decyzji gospodarczych, co do mienia gminy bez zgody czy też opinii rady, za wyjątkiem spraw, które zostały zastrzeżone wyraźnie do kompetencji rady gminy, a wymienionych w art. 18 ust. 2 pkt 9 ustawy o sg. Jednakże z całą stanowczością podkreślić należy, iż przekazanie do kompetencji rady gminy spraw, o których mowa w tym przepisie jest wyjątkiem, który musi być interpretowany ściśle i nie może prowadzić do swobodnego przejmowania przez radę do rozstrzygnięcia w drodze uchwały wszystkich spraw ważnych z punktu widzenia gospodarki gminy". W przekonaniu Sądu nie zasługuje na uwzględnienie, podnoszona przez stronę skarżącą okoliczność, iż w sytuacji gdy zakwestionowana przez organ nadzoru uchwała została podjęta przez Radę na wniosek Prezydenta Miasta, nie można uznać, iż naruszyła jego kompetencję zatem nie jest sprzeczna z prawem w stopniu uzasadniającym stwierdzenie jej nieważności. Podzielić bowiem w pełni należy pogląd organu nadzoru wyrażony w odpowiedzi na skargę, iż o zakresie kompetencji i uprawnień Rady Miasta oraz sfery spraw, w której może ona formułować normatywne wypowiedzi nie decyduje Prezydent Miasta, ani treść złożonego przez niego wniosku, a wyłącznie ustawodawca. W okolicznościach sprawy niezasadny pozostawał także zarzut skargi. iż uzasadnienie zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorcze nie realizuje wymogu wykazania w sposób nie budzący wątpliwości w na czym polega naruszenie przepisów prawa oraz wyjaśnienie sensu przepisów, które w ocenie organu nadzoru zostały naruszone. W ocenie Sądu, uzasadnienie rozstrzygnięcia organu nadzoru jest wolne od zarzucanych mu wad. Zawiera wyjaśnienie w czym przejawia się istota i sens naruszonych przepisów, które to naruszenie kwalifikować należy jako istotne naruszenie prawa. W tym stanie rzeczy na podstawie przepisu art. 151 ppsa orzeczono o oddaleniu skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło