II SA/Rz 584/11
PostanowienieWSA w Rzeszowie2011-10-14
Skład orzekający: WSA Krystyna Józefczyk, WSA Robert Sawuła, NSA Małgorzata Wolska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga wniesiona po terminie, mimo braku pouczenia o środkach odwoławczych i terminach, podlega odrzuceniu?Ratio decidendi
Skarga wniesiona po terminie podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 PPSA, nawet jeśli zaskarżone pismo nie zawierało pouczenia o środkach odwoławczych i terminach. Brak pouczenia uzasadnia jedynie złożenie wniosku o przywrócenie terminu, a nie wniesienie skargi po jego upływie.Stan faktyczny
T. C. złożył skargę do WSA w Rzeszowie na pismo Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 12 kwietnia 2011 r. odmawiające zaliczenia do wysługi lat okresu pracy w gospodarstwie rolnym. Skarżący zarzucił m.in. błędną wykładnię pojęcia domownika i konieczność odprowadzania składek na KRUS. Skargę wniesiono po terminie, co stanowiło podstawę do jej odrzucenia.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Krystyna Józefczyk /spr./ Sędziowie WSA Robert Sawuła NSA Małgorzata Wolska Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 października 2011 r. sprawy ze skargi T. C. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zaliczenia do wysługi lat okresu pracy w indywidualnym gospodarstwie -postanawia- odrzucić skargę
Sygn. II SA/Rz 584/11
Uzasadnienie
Rozkazem personalnym nr [...] z dnia 23 grudnia 2010 r., Komendant Powiatowy Policji postanowił nie zaliczyć T. C. policjantowi w służbie stałej, okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców w charakterze domownika do łącznej wysługi lat ustalanej dla celów uposażeniowych i nagrody jubileuszowej. Rozkaz zawierający tą odmowę został przez Wojewódzkiego Komendanta Policji uchylony w całości a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania Powiatowemu Policji. W kasacyjnej decyzji z dnia [...] lutego 2011 r. L.dz. [...], wyjaśniono, że brak jest podstaw prawnych do rozstrzygania w formie decyzji administracyjnej sprawy zaliczania danych okresów do wysługi lat funkcjonariusza.
Komendant Powiatowy Policji po ponownym rozpatrzeniu sprawy zaliczenia okresów pełnienia pracy w gospodarstwie, pismem opatrzonym datą 28 lutego 2011 r. odmówił uwzględnienia żądania wnioskodawcy. Wyjaśniono, że poprzednio obowiązująca ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz.U. z 2008 r., Nr 50, poz. 291 ze zm.) przewidywała obowiązkowe objęcie domownika rolniczym ubezpieczeniem społecznym i obowiązek opłacenia składek. Do złożonego raportu, wnioskodawca T. C. nie załączył zaświadczenia potwierdzającego opłacanie składek na ubezpieczenie społeczne w okresie od dnia 10 marca 1994 r., do 31 maja 1999 r. W dniu 25 lutego 2011 r., zostało wydane przez Placówkę Terenową Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego zaświadczenie nr [...], w którym stwierdza się, że T. C. nie figuruje w ewidencji osób podlegających ubezpieczeniu społecznemu rolników PR KRUS (karta nr 11 akt administracyjnych). Organ reasumując stwierdził, że brak podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników jest negatywną przesłanką do zaliczenia pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym w charakterze domownika.
Od pisma Komendanta Powiatowego Policji z 28 lutego 2011 r. L.Dz. [...], T. C. złożył do Wojewódzkiego Komendanta Policji pismo nazwane odwołaniem. Według odwołującego się, dla kwestii zaliczenia okresów pracy w gospodarstwie rolnym w charakterze domownika pozostaje bez znaczenia to czy za okresy te opłacano składki na ubezpieczenie społeczne rolników. Cel ustawy jest wskazany w tytule przez użycie zwrotu okresy pracy. Gdyby taki warunek był niezbędny dla posiadania statusu domownika, to ustawodawca zawarłby dodatkową przesłankę w samej definicji bądź też uczyniłby dodatkową przesłankę w samej definicji, bądź odesłałby do innego przepisu ustawowego. Biorąc pod uwagę systematykę aktu prawnego, umiejscowienie przepisu art. 7 w odrębnym rozdziale, nakazuje zdaniem strony stwierdzić, iż brak opłaty składek na ubezpieczenie społeczne rolników nie powoduje utraty statusu rolnika, czy też domownika rolnika. Aby wliczyć do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego, wnioskowane okresy pracy w gospodarstwie roinym rodziców, naieży ustalić czy w podanych okresach wnioskodawca posiadał ukończone 16 lat, pozostawał z rolnikiem w gospodarstwie domowym lub zamieszkiwał na terenie jego gospodarstwa bądź w bliskim sąsiedztwie, nie będą związanym stosunkiem pracy z rolnikiem. Innych przesłanek, wnioskodawca spełniać nie musi. Powołano wyrok WSA w Warszawie w z 25 kwietnia 2008 r., sygn. II SA/Wa 181/08).
Po rozpatrzeniu powyższego odwołania, organ odwoławczy w dniu 12 kwietnia 2011 r. pismem nr L.dz. [...] uznał odmowę zaliczenia okresu pracy w indywidualnym gospodarstwie za zasadną. W jego treści uwypuklono znaczenie przepisów ustawy z 20 grudnia 1990 r., która przewidywała obowiązkowe objęcie domowników rolniczym ubezpieczeniem społecznym i obowiązek opłacenia składek. Rolnik jest zobowiązany nie czekając na wezwanie zgłaszać Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego osoby podlegające ubezpieczeniu z tytułu pracy w gospodarstwie oraz informować o okolicznościach mających wpływ na podleganie ubezpieczeniu i o zmianach tych okoliczności. Sież. szt. T. C. nie posiada zaświadczenia potwierdzającego opłacanie składek na ubezpieczenie społeczne w okresie od 10 marca 1994 r. do 31 maja 1999 r. Brak zaświadczenia o odprowadzaniu składek na ubezpieczenie społeczne jest negatywną przesłanką zaliczenia pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym w charakterze domownika. Ten pogląd wypowiedział SN w wyroku z 23 września 1998 r. sygn. II UKN 230/98.
T. C. w skardze kierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej WSA) zarzucił działaniom Komendanta Wojewódzkiego Policji z 12 kwietnia 2011 r., L.dz. [...]: 1) pozbawienie prawa doliczenia do wysługi lat okresów pracy w charakterze domownika w gospodarstwie dziadka i ojca, 2) błędną wykładnię pojęcia domownika, 3) skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem organu Policji, że aby osiągnąć status domownika konieczne jest odprowadzanie składek na KRUS. Pogląd ten jest powszechnie akceptowany w orzecznictwie sądów administracyjnych np. w wyroku WSA w Warszawie z 25 kwietnia 2008 r. II SA/Wa 181/08, wyroku NSA z 5 maja 2009 r. OSK 730/08, wyroku NSA z 22 października 2010 r. I OSK 650/10), 4) pozbawienie prawa dochodzenia roszczeń przed Sądem Administracyjnym z uwagi na brak pouczeń oraz błędne wydawanie rozstrzygnięć bez nadawania im formy decyzji administracyjnych. W oparciu o te zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego pisma w całości jak i pism wcześniejszych.
Wojewódzki Komendant Policji odpowiadając na skargę T. C. wniósł o jej oddalenie, przytaczając argumenty powołane w treści zaskarżonych pism.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargę wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie.
Wobec tego wniesienie skargi w terminie określonym przepisami prawa stanowi podstawową przesłankę dopuszczalności skargi, czyli wymóg prawidłowego zaskarżenia określonego aktu lub czynności. Bezspornym jest, że skarżący C. T. otrzymał pismo Komendanta Wojewódzkiego Policji oznaczone [...] w dniu 22 kwietnia 2011 roku, którego odbiór potwierdził osobiście. Skargę natomiast złożył osobiście – jak wyjaśnił – (k. 58 akt sądowych) w dniu 27 maja 2011 r.
Ostatnim dniem do złożenia skargi był 23 maja 2011 roku. Skarga złożona po terminie podlega odrzuceniu.
Zauważyć należy, iż pismo Komendanta Wojewódzkiego Policji objęte skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie nie zawierało pouczenia o przysługujących mu środkach odwoławczych i ich terminach. Taki brak uzasadnia złożenie wniosku o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od dnia ogłoszenia postanowienia.
Z tych względów na zasadzie przepisów art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło