II SA/Gl 322/11
WyrokWSA w Gliwicach2011-10-21
Skład orzekający: Łucja Franiczek, Leszek Kiermaszek, Iwona Bogucka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nakazać inwestorowi lub właścicielowi obiektu przedłożenie oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, w sytuacji gdy roboty budowlane zostały wykonane samowolnie?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego nie może nakazać inwestorowi lub właścicielowi obiektu przedłożenia oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, ponieważ przepis ten nie stanowi podstawy do wydania decyzji o charakterze procesowym, służącej celom dowodowym. Czynności nakładane w tym trybie powinny mieć charakter materialnoprawny, a kwestia prawa do dysponowania nieruchomością powinna być rozstrzygnięta w ramach czynności procesowych związanych z gromadzeniem dowodów.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła samowolnej przebudowy przyłącza energetycznego do budynku. Organy nadzoru budowlanego nakładały na właściciela przyłącza obowiązek przedłożenia dokumentacji powykonawczej oraz oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością, nad którą przyłącze przebiegało, w trybie art. 51 Prawa budowlanego. Właściciel przyłącza nie uzyskał zgody właściciela sąsiedniej działki na przebieg przyłącza nad jej terenem. Wobec niewykonania nałożonych obowiązków, organy orzekły o likwidacji przyłącza. Spółka [B] S.A. wniosła skargę do sądu administracyjnego, kwestionując możliwość nakładania obowiązku przedłożenia oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, powołując się na uchwałę NSA.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. i orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Ponadto uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. Zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia NSA Leszek Kiermaszek, Sędzia WSA Iwona Bogucka (spr.), Protokolant Referent Marta Zasoń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2011 r. sprawy ze skargi "A" S.A. w K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] r. nr [...] i orzeka, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 2. uchyla decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] r. nr [...], 3. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącej Spółki kwotę 757 (siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wyrokiem z dnia 20 lipca 2006 r. sygn. II SA/Gl 1002/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, którą umorzono postępowanie w sprawie legalności robót budowlanych. Skarga kasacyjna od tego wyroku została oddalona przez NSA dnia 7 lutego 2008 r., sygn. akt II OSK 2021/06. Jak wynika z uzasadnienia wyroku sądu I instancji, w oparciu o zgłoszenie z [...] r. Rejon Energetyczny B. dokonał remontu linii napowietrznej NN przy ul. [...] w B. Przyłącze do budynku nr [...] było wówczas poprowadzone zgodnie ze sporządzonym rysunkiem, od słupa stojącego na wysokości budynku nr [...] do klamry na budynku nr [...]. W oparciu o pozwolenie na budowę z [...] r. właściciele budynku nr [...] dokonali jego nadbudowy a następnie przenieśli przyłącze z wysięgnika na parterze na ścianę poddasza nadbudowanego budynku. Ta zmiana została przez Sąd zakwalifikowana jako przebudowa przyłącza, wymagająca w dacie wykonania zgłoszenia. Zgłoszenia takiego nie dokonano, zatem roboty były samowolą. Likwidacja tej samowoli, dotyczącej nie obiektu budowlanego, ale urządzenia budowlanego w rozumieniu art. 3 pkt 9 prawa budowlanego, podlega reżimowi z art. 51 ustawy prawo budowlane i w trybie tego przepisu organy winny przeprowadzić postępowanie w sprawie. Jednocześnie Sąd zastrzegł, że prowadząc postępowanie we wskazanym trybie, organy winny mieć na względzie, iż pod pojęciem czynności mających na celu doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem (art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego), należy rozumieć także przedłożenie oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane, jako niezbędnego dokumentu w legalnie prowadzonym procesie budowlanym.
Prowadząc ponownie postępowanie, organy nadzoru budowlanego wydały szereg rozstrzygnięć, które jednak nie utrzymały się w obrocie prawnym. W końcu Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., decyzją z dnia [...] r., nr [...] nałożył na [A], jako inwestora i właściciela urządzenia budowlanego – obowiązek przedłożenia oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością (działką nr [...]) na cele budowlane. W podstawie prawnej decyzji wskazano na przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r., nr 207, poz. 2016). W uzasadnieniu organ podał w szczególności, że przyłącze energetyczne do budynku przy ul. [...] przebiega w części nad posesją nr [...], należącą do B. G. Zarówno na etapie wykonywania remontu linii w roku [...], jak i przebudowy przyłącza w roku [...], B. G. nie wyraziła zgody na taki przebieg. Przebudowa w roku [...] nie zmieniła przebiegu trasy przyłącza, zarówno przed jego odpięciem, jak i po przypięciu do nadbudowanej części budynku przyłącze przebiegało przez naroże działki. W uzasadnieniu zastrzeżono, że wydana decyzja nie kończy postępowania w sprawie, lecz ma na celu doprowadzenie robót do stanu zgodnego z prawem. Niewykonanie obowiązku będzie skutkowało wydaniem decyzji na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 2 prawa budowlanego o rozbiórce lub doprowadzeniu przyłącza do stanu poprzedniego, to jest sprzed [...] r., co będzie równoznaczne z usunięciem linii znad terenu działki nr [...].
W wyniku odwołań wniesionych przez obie strony postępowania, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z [...] r. nr [...] uchylił rozstrzygnięcie organu I instancji w części orzekającej o nałożeniu na [A] jako inwestora robót obowiązku przedłożenia oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane i nałożył na [B] S.A. Oddział w B. jako właściciela przyłącza niskiego napięcia do budynku przy ul. [...], obowiązek przedłożenia dokumentacji powykonawczej tego przyłącza, obejmującej inwentaryzację geodezyjną powykonawczą oraz oświadczenie o prawie dysponowania na cele budowlane nieruchomością przy ul. [...], w terminie do [...] r. W uzasadnieniu podano, że jakkolwiek sprawcą samowolnej przebudowy przyłącza w roku [...] byli ówcześni właściciele nieruchomości nr [...], to wobec ich śmierci, obowiązki nakładane w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego winny być kierowane, zgodnie z art. 52 prawa budowlanego, do właściciela przyłącza energetycznego, którym jest zakład energetyczny. Podkreślono, że przedmiotem postępowania nie są roboty wykonywane przez [C] w B. w roku [...], ale samowolna przebudowa przyłącza przeprowadzona przy okazji nadbudowy budynku w roku [...]. Wskazano, że zmianie uległa nazwa właściciela przyłącza i aktualnie występuje on pod firmą [B] S.A. Oddział w B. Podkreślono, że organy są związane oceną prawną wyrażoną w wyroku sądu z 20 lipca 2006 r. sygn. II SA/Gl 1002/05. Z wyroku tego wynika nakaz przeprowadzenia postępowania w trybie art. 51 prawa budowlanego, w tym wykazania przez właściciela przyłącza prawa do dysponowania działką, nad którą ono przebiega. Organ II instancji stwierdził, że wobec powyższego uzasadnione jest nałożenie obowiązku na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego przedłożenia dokumentacji powykonawczej obejmującej inwentaryzację geodezyjną oraz oświadczenia o prawie dysponowania działką nr [...] na cele budowlane. Dopiero taka dokumentacja pozwala na ostateczną ocenę, czy roboty budowlane (przebudowa przyłącza) wykonana została zgodnie z prawem.
[B] S.A. zwróciła się od B. G. o udzielenie prawa do dysponowania jej działką na cele związane z przeprowadzeniem przyłącza do sąsiedniej nieruchomości. Z akt sprawy wynika, że B. G. zgody takiej nie udzieliła.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...], sprostowaną postanowieniem z [...] r., nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. nakazał [B] S.A. Oddział w B. zlikwidowanie z terenu działki przy ul. [...] w B. przyłącza elektroenergetycznego niskiego napięcia, doprowadzającego prąd do budynku mieszkalnego przy ul. [...] w B., w terminie 3 miesięcy od daty otrzymania nakazu. Podał, że nakaz ten jest konsekwencją niewykonania obowiązku nałożonego decyzją WINB z [...] r. W podstawie prawnej podano przepis art. 51 ust. 3 pkt 2 prawa budowlanego. W uzasadnieniu wyjaśniono, że przedmiotem postępowania jest samowola budowlana popełniona w roku [...] w związku z przebudową przyłącza do budynku na posesji nr [...]. Postępowanie w tej sprawie zostało wszczęte na wniosek B. G. z [...] r. Kluczowe znaczenie dla rozpoznania sprawy miał wyrok WSA w Gliwicach z 20 lipca 2006 r. oraz decyzja organu nadzoru budowlanego nakładająca obowiązek przedłożenia dokumentacji powykonawczej i oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością nr [...] na cele budowlane. Wobec nie wywiązania się właściciela przyłącza z nałożonego obowiązku i braku zgody B. G., nie jest możliwa legalizacja wykonanych robót. Wskazano, że prace związane z likwidacją przyłącza znad terenu działki nr [...] winny zostać wykonane z uwzględnieniem uzasadnionych interesów osób trzecich oraz okoliczności, że nadbudowa budynku nr [...] była legalna a przyłącze istniało od roku [...].
W odwołaniu od decyzji [B] S.A. Oddział w B. podkreślił, że wobec braku zgody B. G. na przebieg przyłącza nad jej posesją, Spółka zwróciła się od organu o wydanie decyzji, umożliwiających dokonanie czynności naprawczych i doprowadzenie przyłącza do stanu zgodnego z projektem, stanowiącym załącznik do zgłoszenia robót budowlanych, dokonanego [...] r. Likwidacja przyłącza do zamieszkałego budynku jest nie do przyjęcia. Samowola dotyczyła jedynie zmiany miejsca zamontowania przyłącza na ścianie budynku, natomiast jego doprowadzenie do budynku było bez wątpienia legalne.
Zaskarżoną decyzją z [...] r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. uchylił rozstrzygnięcie organu I instancji w części dotyczącej wyznaczenia terminu do wykonania likwidacji przyłącza a w pozostałej części utrzymał je w mocy. W uzasadnieniu opisano przebieg postępowania i podkreślono, że konsekwencją nie wykonania robót lub czynności mających doprowadzić obiekt do stanu zgodnego z prawem, jest orzeczenie nakazu na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 2 prawa budowlanego. W sprawie zapadł wiążący organy wyrok sądu, wskazujący na uzależnienie legalizacji robót od przedłożenia m. in. oświadczenie o prawie dysponowania nieruchomością nr [...] na cele budowlane. Skoro taki dokument nie został złożony, to legalizacja nie jest możliwa a rozbiórka została orzeczona zgodnie z prawem. Doprowadzenie przyłącza do stanu sprzed roku [...], kiedy dokonano jego samowolnej przebudowy, nie jest możliwe, albowiem organy nadzoru budowlanego "zadysponowałyby" działkami stanowiącymi własność stron postępowania oraz doprowadziły do ingerencji w budynku nr [...] z uwagi na zmianę przebiegu przyłącza i konieczność przebudowy wewnętrznej instalacji elektrycznej. Wobec braku oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie można nakazać przywrócenia przyłącza do stanu poprzedniego, bowiem także wówczas jego przebieg będzie ingerował w prawo własności B. G. Zwrócono także uwagę, że przepis art. 51 ust. 3 pkt 2 prawa budowlanego nie daje możliwości wyznaczenia przez organ terminu wykonania nałożonego obowiązku, wobec czego w tej części decyzja organu I instancji wymagała uchylenia.
W skardze do sądu administracyjnego [B] S.A. Oddział w B. wniosła o uchylenie wydanej decyzji, zarzucając naruszenie art. 6, 7, 8, 9 i 11 k.p.a. oraz art. 51 prawa budowlanego poprzez przyjęcie, że stanowi on podstawę do nałożenia obowiązku przedłożenia oświadczenia, o jakim mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 prawa budowlanego oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu odwołano się do uchwały NSA z dnia 10 stycznia 2011 r., sygn. II OPS 2/10, w której przyjęto, że art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego nie stanowi podstawy do wydania decyzji nakładającej na inwestora obowiązek złożenia oświadczenia, o jakim mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 tej ustawy. Bezpodstawnie wobec powyższego nałożono na Spółkę najpierw obowiązek przedłożenia oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a wobec jego braku, orzeczono nakaz rozbiórki przyłącza.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podkreślił, że powołana uchwała NSA nie ma w sprawie zastosowania, albowiem podjęte w sprawie rozstrzygnięcia zostały wydane wcześniej, przed dniem [...] r. a organy były związane stanowiskiem zajętym w wyroku WSA w Gliwicach.
Uczestniczka postępowania B. G. wniosła o oddalenie skargi, akceptując stanowisko prezentowane przez organy administracji i deklarując brak zgody na jakąkolwiek formę ingerowania w jej działkę poprzez prowadzenie przyłącza do sąsiedniego budynku.
Pismem z dnia [...] r. pełnomocnik skarżącej Spółki poinformował, że z dniem [...] r. we wszystkie prawa i obowiązki [B] S.A. wstąpiła [D] S.A. w K., na dowód czego przedłożył aktualny wypis z KRS nr [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozważył, co następuje:
Mając na względzie uchwałę składu siedmiu sędziów NSA z dnia 30 czerwca 2008 r., sygn. I FPS 1/08 należy zgodzić się z tezą skargi, że związanie oceną prawną wyrażoną w prawomocnym wyroku sądu administracyjnego ustaje w sytuacji, gdy podjęta zostanie uchwała przez NSA, zawierająca stanowisko dotyczące wykładni prawa odmiennej od wyrażonej we wcześniej wydanym wyroku (por. też wyrok NSA z dnia 1 września 2010 r. sygn. I OSK 920/10). Znajduje ona uzasadnienie w przepisie art. 269 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zgodnie z którym kwestionowanie przez skład orzekający podjętej uchwały jest możliwe jedynie w drodze przedstawienia zagadnienia prawnego do rozstrzygnięcia przez odpowiedni skład NSA.
Uchwałą z dnia 10 stycznia 2011 r. sygn. II OPS 2/10 Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., nr 156, poz. 1118 ze zm.) nie stanowi podstawy do wydania decyzji nakładającej na inwestora obowiązek złożenia przewidzianego w art. 32 ust. 4 pkt 2 tej ustawy oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Jakkolwiek w prawomocnym wyroku WSA w Gliwicach z dnia 20 lipca 2006 r. sygn. II SA/Gl 1002/05 wyrażono pogląd odmienny, to okoliczność ta nie miała jednak decydującego znaczenia dla oceny legalności podjętych w sprawie rozstrzygnięć. Obowiązek nałożony na właściciela przedmiotowego przyłącza na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego nie ograniczał się bowiem wyłącznie do nakazania przedłożenia oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością nr [...], nad której fragmentem przyłącze to przebiega, ale także dotyczył przedłożenia dokumentacji powykonawczej, obejmującej inwentaryzację geodezyjną. Jednocześnie trzeba zauważyć, że uchwała podjęta przez siedmiu sędziów NSA w dniu 10 stycznia 2011 r. sygn. II OPS 2/10 nie wyklucza co do zasady konieczności legitymowania się przez inwestora prawem do dysponowania nieruchomością na określone cele budowlane, ale kwalifikuje to oświadczenia jako dokument o charakterze dowodowym a jego złożenie jako czynność procesową. Uchwała przesądza natomiast, że doprowadzenie samowolnie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem nie może polegać na zobowiązaniu inwestora lub właściciela obiektu do dokonania czynności procesowej, czynności o jakich mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego winny mieć charakter materialnoprawny, nie procesowy.
Jak jednak wyżej zastrzeżono, skutki uchwały podjętej w sprawie II OPS 2/10, nie mają podstawowego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, jakkolwiek niweczą związanie wynikające dla organów z wyroku WSA w Gliwicach z dnia 20 lipca 2006 r. sygn. II SA/Gl 1002/05 co do treści decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego.
Powodem uchylenia przez Sąd w niniejszym postępowaniu wszystkich decyzji wydanych w toku prowadzonego postępowania legalizacyjnego było stwierdzenie, że zarówno na etapie nakładania obowiązków mających doprowadzić roboty do stanu zgodnego z prawem, jak i na etapie ustalania skutków bierności właściciela przyłącza, organy wadliwie zastosowały przepisy art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 pkt 2 prawa budowlanego. Po pierwsze, możliwość zastosowania przepisu art. 51 ust. 1 pkt 2 zachodzi wówczas, gdy organ nadzoru budowlanego co do zasady ustali, że jest możliwe zalegalizowanie samowolnie wykonanych robót, jeżeli zostaną wykonane określone czynności lub roboty budowlane. Należy zgodzić się z tezą zawartą w powoływanej wyżej uchwale II OPS 2/10, że nakaz nakładany decyzją z art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego nie ma charakteru procesowego, nie służy celom dowodowym. Ewentualne wątpliwości co do stanu robót (obiektu) i zakresu koniecznych czynności oraz robót, jak również w ogóle samej możliwości doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem, winny być rozstrzygnięte na etapie postępowania wyjaśniającego, poprzedzającego wydanie decyzji, z zastosowaniem środków o charakterze dowodowym. Należy wszak mieć na względzie, że wykonanie nałożonych obowiązków skutkuje wydaniem decyzji z art. 51 ust. 3 pkt 1 prawa budowlanego stwierdzającej wykonanie obowiązku, co legalizuje roboty i brak jest podstaw do ponownego nakładania obowiązku w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy.
Jak natomiast wynika z uzasadnienia decyzji WINB z [...] r. wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego, organ uznał, że przedłożenie mu żądanych dokumentów dopiero pozwoli na ocenę stanu wykonanych robot i zakresu ewentualnych czynności koniecznych do ich doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem. Rozstrzygniecie to w swej treści jest zatem aktem o charakterze dowodowym, co narusza art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego.
Konsekwencją wadliwości decyzji wydanej w oparciu o przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy, jest treść decyzji, jakie zapadły przed organami nadzoru budowlanego w konsekwencji niewykonania wcześniej orzeczonego nakazu. Z wydanych decyzji wynika, że w istocie organy nakazały wykonanie określonych robót, mających na celu doprowadzenie przyłącza do stanu zgodnego z prawem. Nie orzeczono bowiem ani o rozbiórce przyłącza, ani o jego doprowadzeniu do stanu sprzed samowolnej przebudowy. Zaskarżonymi decyzjami nakazano natomiast bliżej nie określone roboty, które mają na celu usunięcie przyłącza znad działki B. G. (posesja nr [...]). W istocie organy wydały zatem na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 2 decyzje, która swą treścią odpowiadają art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy i zmierzają do doprowadzenia stanu przyłącza do zgodności z prawem. Rozstrzygnięcie w nich zawarte narusza zatem art. 51 ust. 3 pkt 2 prawa budowlanego.
Z podanych powodów Sąd objął wyrokiem nie tylko zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, ale także decyzje organów obu instancji, wydane na podstawie art. 51 ust.. 1 pkt 2 prawa budowlanego, jako wydane w granicach sprawy, uznając to za niezbędne do jej końcowego załatwienia. Stanowisko to znajduje swoje uzasadnienie w treści art. 134 § 1 i 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Prowadząc ponownie postępowanie organy przed wydaniem decyzji, w trybie zbierania materiału dowodowego ustalą, czy zachodzi możliwość zalegalizowania wykonanej przebudowy, a jeśli tak, to czy wymaga ona uprzedniego wykonania jakichś robót lub czynności. Jeśli roboty takie, np. związane ze zmianą przebiegu przyłącza, będą konieczne, to winny one zostać określone w decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego. Dalsze rozstrzygnięcia będą zależały od skuteczności nałożonego obowiązku, w razie jego spełnienia organ wyda decyzję legalizującą, stwierdzającą wykonanie obowiązku. W przeciwnym razie zapaść powinna decyzja na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 2 prawa budowlanego. Kwestia prawa właściciela przyłącza do dysponowania nieruchomościami, nad którymi ono przebiega, winna zostać rozstrzygnięta w ramach czynności procesowych, związanych z gromadzeniem dowodów i dokumentów niezbędnych do podjęcia rozstrzygnięcia. Oświadczenie o prawie dysponowania nieruchomościami na cele budowlane winno stanowić element dokumentacji budowlanej, której braki będą podstawą do uznania, że w sprawie nie zachodzi możliwość przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego i w konsekwencji do orzeczenia nakazu z art. 51 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego, przy czym ewentualne nakazanie doprowadzenia do stanu poprzedniego winno być uzależnione od zgodności tego stanu z przepisami prawa. Zakończenie postępowania dotyczącego przedmiotowego przyłącza winno bowiem skutkować stanem faktycznym zgodny z przepisami prawa budowlanego. Jednocześnie Sąd zwraca uwagę, że teza uchwały NSA z dnia 10 stycznia 2011 r. sygn. II OPS 2/10 nie zawiera stwierdzenia, że w procesie legalizacji prowadzonym w trybie art. 51 prawa budowlanego, kwestia prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie ma znaczenia. Ja wskazano w końcowej części uzasadnienia uchwały, nie można wykluczyć, że organ nadzoru, prowadząc postępowanie naprawcze w trybie art. 51 ustawy, po ustaleniu, że inwestor nie ma wymaganego prawa do terenu na cele budowlane (art. 4 prawa budowlanego), wyda decyzję na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1, która może także nakazywać rozbiórkę obiektu. W takim przypadku podstawę rozstrzygnięcia stanowi jednak ustalenie, że inwestor nie dysponuje i nie dysponował prawem do nieruchomości na cele budowlane, a nie to, czy ma przedłożyć oświadczenie o posiadaniu takiego prawa.
Mając na uwadze podane argumenty, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w związku z art. 134 § 1 i 135 oraz art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania postanowiono zgodnie z art. 200, 205 § 2 i 209 powołanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło