II SA/Bd 963/11
WyrokWSA w Bydgoszczy2011-10-27
Skład orzekający: Małgorzata Włodarska, Grzegorz Saniewski, Jarosław Wichrowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy roboty budowlane polegające na utwardzeniu nawierzchni istniejącej drogi gruntowej stanowią "budowę drogi" w rozumieniu art. 145 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, uzasadniającą naliczenie opłaty adiacenckiej, czy też są "przebudową drogi"?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji nie poczyniły wystarczających ustaleń faktycznych, aby jednoznacznie stwierdzić, czy roboty budowlane na ulicy stanowiły "budowę drogi" w rozumieniu art. 145 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, czy też "przebudowę". Kluczowe jest ustalenie, czy przed inwestycją istniała już droga jako obiekt budowlany powstały w wyniku robót budowlanych, czy też była to droga gruntowa powstała naturalnie. Brak takich ustaleń, w tym co do ewentualnej zmiany granic pasa drogowego lub możliwości korzystania z innej, wcześniej wybudowanej drogi, stanowi naruszenie przepisów postępowania (art. 7 i 77 § 1 k.p.a.), co skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła opłaty adiacenckiej ustalonej decyzją Burmistrza K. dla skarżącej M. W. w związku z budową drogi. Skarżąca odwołała się, twierdząc, że była to jedynie przebudowa drogi, a nie jej budowa, i że nie korzysta z wybudowanej drogi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, podnosząc m.in. kwestię kosztów budowy infrastruktury technicznej i brak informacji o możliwości rozłożenia opłaty na raty.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza K., stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Sędziowie: Sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant Katarzyna Kloska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 października 2011 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza K. z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz skarżącej 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
II SA/Bd 963/11
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 28 kwietnia 2011 r., nr [...], Burmistrz K., na podstawie art. 144, art. 145 ust. 1 i 2 oraz art. 148 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j: Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603 z późn. zm.; zwanej w skrócie "u.g.n."), oraz Uchwały Rady Miejskiej w K. Nr [...] z dnia 19 marca 2003 r. (Dz. Urz. Woj. Kuj.-Pom z dnia 16 czerwca 2003 r., Nr 58, poz. 960) w sprawie ustalenia opłat adiacenckich, ustalił dla skarżącej M. W. opłatę adiacencką w stosunku procentowym 30% do wzrostu wartości nieruchomości działki nr [...] o pow. 0,0447 ha położonej w K. przy ul. [...], spowodowanego budową drogi, w wysokości 1.149,60 zł.
W uzasadnieniu ww. rozstrzygnięcia Burmistrz wyjaśnił, że postępowanie w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej zostało wszczęte w związku z wybudowaniem przez Gminę K. nawierzchni ul. [...] i ul. [...] wraz z kanalizacją deszczową na działkach oznaczonych nr [...] i [...] w K. Inwestycję tę realizowano na podstawie decyzji Burmistrza K. z dnia 18 września 2006 r., nr [...], o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz decyzji Starosty B. z dnia 14 sierpnia 2009 r., nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę, zaś całość dokumentów zgromadzonych w związku z tym przedsięwzięciem świadczy o tym, że na ul. [...] nastąpiła budowa drogi. W sporządzonym przez rzeczoznawcę majątkowego operacie szacunkowym wykazany został wzrost wartości nieruchomości skarżącej spowodowany stworzeniem warunków do korzystania z wybudowanej drogi, co stanowi podstawową przesłankę ustalenia opłaty adiacenckiej. Zgodnie z operatem wartość działki skarżącej nr [...] po wybudowaniu infrastruktury drogi wzrosła o kwotę 3.832,00 zł, a zatem w przypadku tej nieruchomości wysokość opłaty adiacenckiej z tytułu budowy drogi, przy zastosowaniu stawki 30% zgodnie z Uchwałą Rady Miejskiej w K. wynosi 1.149,60 zł.
W odwołaniu skarżąca podniosła, że nie korzysta z wybudowanej drogi. Wejście na jej nieruchomość znajduje się na rogu ulic [...] i [...], a wjazd możliwy jest tylko z ulicy [...]. Kiedy przed laty przebudowano ulicę [...] (chodniki i jezdnia), przebudową objęto ww. skrzyżowanie ulic, a tym samym wejście i wjazd znalazły się obrębie przebudowanej ulicy [...]. Mniej więcej w tym samym czasie pobudowano chodniki ulicy [...]. Podniosła także, że na ul. [...] istniała wcześniej nawierzchnia gruntowa oraz infrastruktura techniczna (sieć energetyczna i C.O., wodociąg, kanalizacja). Wykonane roboty należy więc zakwalifikować nie jako "budowę drogi", lecz jako "przebudowę drogi" w celu podniesienia standardu nawierzchni jezdni. Tym samym brak podstaw prawnych do nałożenia opłaty adiacenckiej w rozpatrywanym przypadku, ponieważ w art. 143 ust. 2 u.g.n. mówi się wyraźnie o budowie drogi i towarzyszących jej urządzeń infrastruktury technicznej, nie zaś o jej przebudowie sprowadzającej się do podniesienia standardu jezdni. Strona zwróciła również uwagę, iż przebudowa nawierzchni na ul. [...] nie wpłynęła w żaden sposób na wartość położonych przy tej ulicy nieruchomości, gdyż wartość działek bardziej podnosi uzbrojenie terenu w infrastrukturę techniczną niż utwardzenie jezdni.
Decyzją z dnia 14 czerwca 2011 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej jako "k.p.a.") oraz art. 144, 145 i 146 u.g.n., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
Kolegium, nie zgodziło się ze stanowiskiem skarżącej, że roboty wykonane na ul. [...] stanowiły "przebudowę", a nie "budowę drogi". Organ wskazał, że definicję pojęcia budowa drogi zawiera art. 4 pkt 17 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t. j.: Dz. U. z 2007 r., Nr 19, poz. 115 ze zm.) zgodnie z którym budowa drogi to wykonywanie połączenia drogowego między określonymi miejscami lub miejscowościami, a także jego odbudowa i rozbudowa. Jak wynika z tej definicji budowa drogi oznacza zarówno wykonanie nowego połączenia drogowego, jak również odbudowę i rozbudowę istniejącego połączenia drogowego. W świetle powyższego należy uznać, że właścicieli nieruchomości można obciążyć opłatami adiacenckimi na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami wówczas, kiedy droga została wykonana albo odbudowana lub rozbudowana. Wskazując na powyższe Kolegium przyznało, że brak definicji pojęć "odbudowa" i "rozbudowa" w przepisach prawa sprawia, iż nie można w sposób jednoznaczny stwierdzić, że roboty drogowe wykonane na ul. [...] w K. stanowiły odbudowę bądź rozbudowę istniejącego połączenia drogowego. Inwestycja przy ul. [...] polegała na zastąpieniu dotychczasowej nawierzchni ziemnej nawierzchnią utwardzoną z odwodnieniem, przy czym do ograniczeń bocznych nawierzchni wykorzystano istniejące krawężniki betonowe oraz obrzeża betonowe przy chodnikach.
W ocenie organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie wykonane roboty budowlane należy zakwalifikować jako "budowę drogi", a niej jej "przebudowę". Zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 12 Prawa budowlanego wykonywanie robót budowlanych polegających na przebudowie dróg nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Tymczasem inwestycja na ul. [...] była realizowana na podstawie decyzji organów administracyjnych, tj. decyzji Burmistrza K. z dnia 18 września 2006 r., nr [...], o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz decyzji Starosty B. z dnia 14 sierpnia 2009 r., nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę, zaś zakres robót został określony w projekcie budowlanym.
Odnośnie argumentu skarżącej, iż nie korzysta ona z ul. [...], Kolegium wyjaśniło, że opłata adiacencka jest swoistą daniną publiczną na rzecz gminy, a zobowiązany do wniesienia takiej opłaty jest ten, którego wartość nieruchomości wzrosła. Dlatego też nie ma przy jej ustalaniu znaczenia fakt, do którego boku działki przylega wybudowana droga. Organ podkreślił, iż zwiększenie wartości nieruchomości na skutek budowy drogi jest w rozpatrywanym przypadku bezsporne, ponieważ wykazano je jednoznacznie w operacie szacunkowym sporządzonym przez rzeczoznawcę majątkowego, a prezentowany zarzut, iż strona nie korzysta z drogi, nie zasługuje na uwzględnienie i nie jest powodem do kwestionowania opinii rzeczoznawcy w zakresie wzrostu wartości nieruchomości.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy M. W. podniosła, że budowa infrastruktury technicznej w rozumieniu przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami trwała na ul. [...] prawie 40 lat, a część tej infrastruktury, tj. wodociąg, kanalizację, ciepłociąg oraz sieć energetyczną, mieszkańcy tej ulicy i całego Osiedla [...] musieli wybudować z własnych środków finansowych. Konieczne jest zatem zaliczenie poniesionych przez nią kosztów budowy poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej na rzecz ustalonej opłaty adiacenckiej, zgodnie z przepisem art. 148 ust. 4 u.g.n. W tym celu Burmistrz powinien przedstawić procentowy udział gminy i mieszkańców w kosztach budowy infrastruktury na ww. ulicy, co zobrazuje podział kosztów budowy.
Ponadto skarżąca zarzuciła, że w decyzji określającej wysokość opłaty adiacenckiej nie wskazano na możliwość rozłożenia tej opłaty na raty, wynikającą z przepisu art. 147 ust. 1 u.g.n.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270; z późn. zm.; zwanej dalej "p.p.s.a."), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd z urzędu, tj. nawet w przypadku braku wskazania przez stronę skarżącą, bierze pod uwagę zaistniałe na etapie postępowania administracyjnego naruszenia prawa.
Kontrolując zaskarżoną decyzję w powyższy sposób, zdaniem Sądu należy przede wszystkim rozstrzygnąć sporne pomiędzy stronami (na etapie postępowania odwoławczego) zagadnienie, czy roboty budowlane na ulicy [...], wykonane na podstawie decyzji Burmistrza K. z dnia 18 września 2006 r., nr [...], o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz decyzji Starosty B. z dnia 14 sierpnia 2009 r., nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę nawierzchni ulicy [...] i ulicy [...] wraz z budową odwodnienia nawierzchni – kanalizacji deszczowej, doprowadziły do "wybudowania drogi" w rozumieniu przepisu art. 145 ust. 1 u.g.n., jak twierdził organ, czy też roboty te stanowiły jedynie "przebudowę drogi" w rozumieniu art. 4 pkt 18 ustawy z 21 marca 1985 r., o drogach publicznych, jak wywodziła w odwołaniu skarżąca. Zagadnienie to jest istotne dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, gdyż "wybudowanie drogi" jest przesłanką ustalenia opłaty adiacenckiej.
Zgodnie z art. 145 ust. 1 u.g.n., wójt, burmistrz albo prezydent miasta może, w drodze decyzji, ustalić opłatę adiacencką każdorazowo po stworzeniu warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej albo po stworzeniu warunków do korzystania z wybudowanej drogi. Ustawodawca określając pojęcie drogi, użył sformułowania "wybudowanej", co oznacza, że droga w rozumieniu omawianego przepisu, musi charakteryzować się szczególną cechą, a mianowicie powinna była zostać wybudowana. Ustawa o gospodarce nieruchomościami nie wyjaśnia w jakim przypadku dochodzi do wybudowania drogi, a w szczególności nie objaśnia czy każdy przypadek prowadzenia na drodze robót budowlanych przesądza o możliwości uznania powstałej skutkiem ich prowadzenia budowli za wybudowaną drogę.
Wobec braku stosownych definicji w ustawie o gospodarce nieruchomościami, mając na względzie założenie spójności systemu prawa, zasadne jest odwołanie się do przepisów ww. ustawy o drogach publicznych oraz ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (zwanej dalej w skrócie "Prawem budowlanym") jako tych aktów prawnych, które regulują proces tworzenia dróg.
Obie wymienione ustawy są zbieżne co do definicji samej "drogi". Stosownie do art. 4 pkt 2 ustawy o drogach publicznych droga jest budowlą, której istotnymi cechami są przeznaczenie ("do prowadzenia ruchu drogowego") oraz lokalizacja ("w pasie drogowym"). Także zgodnie z art. 3 pkt 3a) w związku z art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego droga jest budowlą, tyle że szczególnego rodzaju, tj. obiektem liniowym.
W żadnej z ww. ustaw nie ma definicji "wybudowania" drogi. Obie natomiast ustawy posługują się pojęciem "budowy". W ustawie o drogach publicznych zdefiniowane zostało pojęcie "budowy drogi" natomiast w Prawie budowlanym – pojęcie "budowy", odnoszące się do wszystkich obiektów budowlanych, a więc także do drogi będącej szczególnego rodzaju budowlą (por. art. 3 pkt 1 lit. b) Prawa budowlanego). Zgodnie z art. 4 pkt 17 ustawy o drogach publicznych budowa drogi oznacza "wykonywanie połączenia drogowego między określonymi miejscami lub miejscowościami, a także jego odbudowę i rozbudowę". Stosownie zaś do art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego przez budowę należy rozumieć "wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego". W obu przypadkach chodzi zatem o ten sam proces – "wykonanie", co w przedmiotowym przypadku zdaniem Sądu należy odnieść do wykonywania obiektu budowlanego jakim jest droga. Wprawdzie ustawa o drogach publicznych zrównuje "budowę drogi" z wykonywaniem "połączenia drogowego", tym niemniej owo "połączenie drogowe" nie może być czymś innym niż sama droga, którą wcześniej ustawodawca zdefiniował w art. 4 pkt 2 ustawy o drogach publicznych. W przeciwnym razie należałoby dojść wniosku, że rezultatem "budowy drogi" w rozumieniu art. 4 pkt 17 ustawy o drogach publicznych nie jest droga, ale bliżej nieokreślony obiekt - "połączenie drogowe", które nie jest drogą. Zdaniem Sądu taka wykładnia byłaby nielogiczna.
"Przebudowa" została zdefiniowana zarówno w Prawie budowlanym, jak też ustawie o drogach publicznych. Zgodnie z art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego przez przebudowę należy rozumieć "wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji; w przypadku dróg są dopuszczalne zmiany charakterystycznych parametrów w zakresie niewymagającym zmiany granic pasa drogowego". Stosownie zaś do art. 4 pkt 18 ustawy o drogach publicznych przebudowa drogi to "wykonywanie robót, w których wyniku następuje podwyższenie parametrów technicznych i eksploatacyjnych istniejącej drogi, niewymagających zmiany granic pasa drogowego". Z obu przepisów wynika zatem, że przebudowa drogi to tego rodzaju roboty, które nie prowadzą do zmiany granic pasa drogowego, a jedynie powodują zmianę (podwyższenie) parametrów technicznych i eksploatacyjnych drogi.
Zestawiając natomiast cytowane wyżej definicje "przebudowy" z definicjami "budowy" należy stwierdzić, że cechą, która odróżnia "budowę" od "przebudowy" jest to, że w przypadku "budowy" brak jest istniejącego wcześniej obiektu budowlanego, który dopiero jest budowany, a w przypadku "przebudowy", przed jej rozpoczęciem musi istnieć wybudowany wcześniej obiekt budowlany, który będzie przedmiotem przebudowy. Zdaniem Sądu istniejącym uprzednio (przed inwestycją w postaci przebudowy drogi), obiektem budowlanym może być nie tylko konstrukcja z materiałów twardych typu beton, asfalt, ale też konstrukcja ziemna (np. przystosowany do ruchu drogowego nasyp czy nawierzchnia ze żwiru usypana i utwardzona na gruncie wyznaczonym jako pas drogowy). Także konstrukcje typu ziemnego są bowiem zaliczane do obiektów budowlanych, co wynika z definicji "budowli", zawartej art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, wymieniającej jako rodzaj budowli również "budowle ziemne".
Dla stwierdzenia, że doszło do "przebudowy" istotnym jest, aby uprzednio istniejący obiekt służący do komunikacji był "wykonany", a nie powstał wskutek naturalny, poprzez użytkowanie (przechodzenie, przejeżdżanie) określonego pasa gruntu, bez uprzedniego prowadzenia na nim robót budowlanych, w wyniku których zostałaby "wykonany" obiekt budowlany, tj. budowla określana mianem drogi. Zawarta w art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego, definicja "budowy", przewiduje bowiem "wykonanie" obiektu budowlanego w określonym miejscu. Pogląd ten zbieżny jest z poglądem zawartym w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 25 marca 2009 r., sygn. akt II SA/Gd 923/08, w którym Sąd ten stwierdził, że "(...) aby można było realizować inwestycję polegającą na przebudowie jakiegoś obiektu budowlanego to ten obiekt budowlany musi uprzednio istnieć. Droga stanowi wydzielony pas ziemi łączący poszczególne punkty terenu przystosowany do komunikacji. Powstać ona może na skutek wykonania robót budowlanych, lub bez ich realizacji w wyniku długotrwałego użytkowania. Regulacji prawa budowlanego podlega powstawanie dróg jako obiektów budowlanych w wyniku przeprowadzania robót budowlanych. Pojęcie przebudowy może odnosić się wyłącznie do drogi powstałej uprzednio wskutek robót budowlanych, a nie do drogi powstałej wskutek samego użytkowania".
Z powyższego wynika, że gdyby przed inwestycją drogową o której mowa w zaskarżonej decyzji ustalającej opłatę adiacencką, ulica [...] stanowiłaby drogę gruntową, powstałą w sposób naturalny, poprzez jej użytkowanie (przechodzenie, przejeżdżanie) bez uprzedniego prowadzenia na niej robót budowlanych, których skutkiem zostałaby "wykonana" budowla (nawet o charakterze ziemnym) – to położenie na takiej drodze kostki brukowej stanowiłoby "wybudowanie drogi" w rozumieniu art. 145 ust. 1 u.g.n.
Organy obu instancji twierdząc, że wybudowano drogę, nie poczyniły jednak ustaleń, czy na ulicy [...] przed rozpoczęciem inwestycji w związku z której zakończeniem ustalono opłatę adiacencką, istniała budowla, powstała skutkiem prowadzenia wcześniejszych robót budowlanych, czy też ulica ta powstała w zupełnie naturalny sposób. Na możliwość istnienia przynajmniej na części ulicy [...] wcześniejszej budowli (drogi) wskazuje treść operatu szacunkowego z 15 lutego 2010 r. W opisie stanu technicznego ulicy przed realizacją zadania w oparciu o pozwolenie na budowę Starosty B. z dnia 14 sierpnia 2009 r. (pkt. 8.2.1. operatu), biegły wskazał na występowanie nawierzchni "generalnie nieutwardzonej", stwierdził ponadto, że "wjazdy do poszczególnych nieruchomości częściowo utwardzone – materiał zróżnicowany" oraz że istniały "ograniczenia boczne krawężniki betonowe jezdni oraz obrzeża betonowe przy chodnikach". W tych warunkach rzeczą organów było dokonanie jednoznacznych ustaleń w zakresie stwierdzenia, czy na ulicy [...] istniał wcześniej obiekt budowlany (droga). W przypadku pozytywnego przesądzenia tego zagadnienia, oznaczałoby to że wybudowanie jezdni z kostki brukowej z odwodnieniem nie było wybudowaniem drogi, lecz przebudowaniem drogi.
Zasadność twierdzenia organów o wybudowaniu drogi w rozumieniu art. 145 ust. 1 u.g.n., mogłaby zachodzić jedynie w przypadku, kiedy organy wykazałyby, iż dokonano rozbudowy drogi, pojęcie rozbudowy drogi wchodzi bowiem w zakres pojęcia budowy drogi (art. 4 pkt 7 ustawy o drogach publicznych). Z uwagi na brak legalnej definicji pojęcia "rozbudowy", należy kierować się jego znaczeniem w języku potocznym. Wobec tego należy przyjąć, że rozbudowa jest zmianą - powiększeniem parametrów istniejącego obiektu budowlanego, takich jak kubatura, wysokość, długość, szerokość czy granice obiektu (zwiększenie powierzchni zabudowy) (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 19 grudnia 2008 r., sygn. akt II SA/Bd 809/08, opubl. LEX nr 569006). Granicą rozróżnienia rozbudowy od przebudowy w przypadku drogi jest fakt zmiany granic pasa drogowego. Z definicji przebudowy drogi (art. 4 pkt 18 ustawy o drogach publicznych), a także z definicji przebudowy (art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego) wynika, że z przebudową mamy do czynienia wówczas, kiedy wykonywane są roboty budowlane niewymagające zmiany granic pasa drogowego. A contrario zatem – w przypadku zmiany granic pasa drogowego nie mamy już do czynienia z przebudową, ale z rozbudową.
W kontrolowanej sprawie organy nie poczyniły jakichkolwiek ustaleń faktycznych w zakresie stwierdzenia, czy wykonanie inwestycji w oparciu o pozwolenie na budowę Starosty B. z dnia 14 sierpnia 2009 r. wymagało zmiany granic pasa drogowego. Stwierdzenie, że realizacja inwestycji w oparciu o ww. pozwolenie na budowę obejmowała poszerzenie pasa drogowego, skutkowałoby stwierdzeniem, że doszło do rozbudowy, tj. budowy drogi w rozumieniu art. 4 pkt 17 ustawy o drogach publicznych, a tym samym uznania, iż istniała podstawa do obciążenia skarżących opłatą adiacencką.
Organ odwoławczy nie odniósł się także do twierdzeń skarżącej, iż jej nieruchomość, przed wybudowaniem nawierzchni ul. [...], posiadała już dostęp do wybudowanej drogi tj. ulicy [...], co także skutkowałoby stwierdzeniem, że brak jest podstaw do ustalenia opłaty adiacenckiej (analogicznie do sytuacji dotyczący kanalizacji sanitarnej – por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 10 marca 2005 r. sygn. akt II SA/Gd 347/02, LEX nr 220257).
Brak powyższych ustaleń, tj. co do stanu ulicy [...] przed inwestycją i co do zakresu tej inwestycji, jak też co do możliwości korzystania z wcześniej wybudowanej ul. [...] jest naruszeniem przez organy wynikającego z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego koniecznego do załatwienia sprawy, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy poprzez ustalenie, że brak jest podstaw do naliczenia opłaty adiacenckiej.
Ze względu na powyższe naruszenia przepisów postępowania, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt pierwszym sentencji wyroku.
Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 wyroku podjęto zgodnie z treścią art. 152 p.p.s.a.
O kosztach (pkt 3 wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. biorąc pod uwagę wysokość wniesionego wpisu.
Ponownie rozpatrując sprawę, organy stosownie do powyższych rozważań Sądu, winny uzupełnić materiał dowodowy w celu ustalenia stanu ulicy [...] przed budową jezdni na podstawie pozwolenia na budowę z 14 sierpnia 2009 r. oraz zakresu tej inwestycji, w szczególności czy dla jej wykonania konieczna była zmiana pasa drogowego. Ponadto, na wypadek stwierdzenia, że doszło do wybudowania ul. [...], organy powinny uzupełnić materiał dowodowy, co do możliwości korzystania przez nieruchomość skarżącej z wybudowanej ul. [...] w okresie przed wybudowaniem ul. [...].
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło