II SA/Bd 1276/11
WyrokWSA w Bydgoszczy2012-01-30
Skład orzekający: Anna Klotz, Renata Owczarzak, Grzegorz Saniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, rozpatrując wiele wniosków o wydanie zezwolenia na sprzedaż alkoholu, gdy liczba wniosków przewyższa dostępną liczbę zezwoleń, powinien prowadzić jedno postępowanie administracyjne z udziałem wszystkich wnioskodawców, czy też odrębne postępowania dla każdego wniosku?Ratio decidendi
Sąd uznał, że w sytuacji, gdy o jedno dobro (zezwoleń na sprzedaż alkoholu) ubiega się wiele podmiotów, a liczba dostępnych zezwoleń jest ograniczona, powinno toczyć się jedno postępowanie administracyjne z udziałem wszystkich zainteresowanych. Rozpatrywanie każdego wniosku w odrębnym postępowaniu prowadzi do naruszenia przepisów proceduralnych, w tym prawa do czynnego udziału stron w postępowaniu i zasady prawdy materialnej, co skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Spółka B. złożyła wniosek o zezwolenie na sprzedaż napojów o zawartości powyżej 18% alkoholu. Prezydent Miasta T. odmówił wydania zezwolenia, wskazując na wyczerpanie limitu zezwoleń. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Spółka wniosła skargę do WSA w Bydgoszczy, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym prowadzenie odrębnych postępowań dla każdego wniosku zamiast jednego wspólnego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta T. Stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Klotz Sędziowie: Sędzia WSA Renata Owczarzak Sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Protokolant Katarzyna Korycka po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi Spółki B. z siedzibą w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zezwolenia na sprzedaż napojów o zawartości powyżej18% alkoholu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta T. z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. na rzecz strony skarżącej 757 (siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...], Prezydent Miasta T., na podstawie art. 12 i art. 18 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (t. j.: Dz. U. z 2007 r., Nr 70, poz. 473 ze zm.; powoływanej dalej jako "ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi"), § 1 i § 4 uchwały Nr [...] Rady Miasta T. z dnia 15 lipca 1993 r. w sprawie ustalenia liczby punktów sprzedaży napojów alkoholowych zawierających powyżej 4,5% alkoholu (z wyjątkiem piwa), przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży oraz zasad usytuowania miejsc sprzedaży napojów alkoholowych na terenie miasta T. (zmienianej uchwałami Rady Miasta T. Nr 276, 277, 278, 279 z dnia 2.01.1996 r., Nr 472 z dnia 20.03.1997 r., Nr 637 z dnia 22.01.1998 r., Nr 819 z dnia 17.06.1998 r., Nr 132 i 133 z dnia 25.03.1999 r., Nr 242 z dnia 1.07.1999 r., Nr 1086 z dnia 16.05.2002 r., Nr 900/05 z dnia 24.11.2005 r., Nr 901/05 z dnia 24.11.2005 r., Nr 1035/06 z dnia 08.06.2006 r., Nr 160/07 z dnia 27.09.2007 r., Nr 365/08 z dnia 24.07.2008 r.) oraz § 1, § 2 i § 3 uchwały Nr [...] Rady Miasta T. z dnia 24 lipca 2008 r. w sprawie zasad usytuowania miejsc sprzedaży napojów alkoholowych na terenie miasta T., odmówił wnioskodawcy - [...] w K. przy ul. J. [...] (dalej jako "Spółka [...]") - wydania zezwolenia na sprzedaż w sklepie na stacji paliw [...] przy ul. S. B. [...] w T. napojów zawierających powyżej 18% alkoholu, przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży.
W uzasadnieniu w/w rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że w związku z zakończeniem działalności w sklepie przy ul. R. [...], prowadzonym przez PH "G." w dzielnicy R. pojawiła się możliwość rozdysponowania zezwolenia dla jednego punktu sprzedaży napojów alkoholowych. W wyniku przeprowadzonego naboru wniosków od przedsiębiorców zainteresowanych uzyskaniem przedmiotowego zezwolenia do Urzędu Miasta T. wpłynęło 14 wniosków. Zezwolenie przyznano K. B. - punkt sprzedaży przy ul. L. [...], dzielnica C.-K., starając się zagwarantować mieszkańcom miasta jednakowy dostęp do napojów alkoholowych, z uwzględnieniem specyficznych warunków w poszczególnych dzielnicach. Dzielnica C.-K. obejmuje bardzo rozległy teren, z największą ilością mieszkańców (ponad [...]), gdzie dotychczas przypadało [...] osób na 1 punkt sprzedaży (po przyznaniu zezwolenia przypadać będzie [...] osób), przy średniej dla całego miasta wynoszącej [...] osoby. Ponadto w tym punkcie prowadzona była do końca lutego 2010 r. sprzedaż pełnego asortymentu napojów alkoholowych przez innego przedsiębiorcę. Prezydent wyjaśnił również, iż w § 1 uchwały Rady Miasta T. Nr [...] określono, że liczba punktów sprzedaży napojów alkoholowych o zawartości powyżej 4,5% alkoholu (z wyjątkiem piwa) przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży wynosi 88, natomiast sprzedaż była prowadzona w 87 punktach. Z uwagi na ograniczenia określone obowiązującym limitem punktów sprzedaży napojów alkoholowych zawierających powyżej 4,5% alkoholu nie jest możliwe udzielenie zezwolenia pozostałym przedsiębiorcom, w tym stronie, ponieważ byłoby to niezgodne z art. 12 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi oraz z § 1 uchwały Rady Miasta T. Nr [...].
Spółka [...] odwołała się od decyzji Prezydenta Miasta T. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T., zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 6, art. 7, art. 62, art. 89 § 2, art. 77 § 1, art. 79 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.; powoływanej dalej jako "k.p.a."), a także art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2004 r., Nr 173, poz. 1807 ze zm.).
Odwołująca wskazała, iż w dniu [...] maja 2011 r. Rada Miasta T. podjęła uchwałę Nr [...] zmieniającą uchwałę w sprawie ustalenia liczby punktów sprzedaży napojów alkoholowych zawierających powyżej 4,5% alkoholu (z wyjątkiem piwa), przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży oraz zasad usytuowania miejsc sprzedaży napojów alkoholowych na terenie miasta T. (Dz. Urz. Woj. [...]. z 2011 r., Nr [...], poz. [...]), która w § 1 podwyższyła liczbę punktów sprzedaży napojów zawierających powyżej 4,5 % alkoholu (z wyjątkiem piwa) przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży do 91 punktów. Uchwała ta weszła w życie w dniu [...] czerwca 2011 r. Zdaniem Spółki [...] powyższa okoliczność umożliwia dokonanie przez organ odwoławczy zmiany zaskarżonej decyzji organu I instancji w trybie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i pozytywne załatwienie złożonego przez nią wniosku o przyznanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych.
Uzasadniając zarzuty powołane w odwołaniu podniesiono, że z uwagi na oczywistą sprzeczność interesów prawnych wnioskodawców, wynikającą z faktu, iż o przyznanie jednego zezwolenia wystąpiło 11 przedsiębiorów, organ I instancji zobowiązany był do zastosowania art. 62 k.p.a., tj. do połączenia wszystkich 11 postępowań i rozpoznania wniosków wspólną decyzją. Zarówno na gruncie doktryny jak i orzecznictwa sądowego jest kwestią bezsporną, że w przypadku, gdy liczba wnioskodawców jest większa od liczby zezwoleń, jakie organ może wydać, załatwienie spraw następuje w trybie art. 62 k.p.a., tj. w drodze decyzji, załatwiającej równocześnie wszystkie złożone wnioski. Tymczasem Prezydent Miasta T. załatwił każdy z 11 wniosków oddzielną decyzją, kończącą odrębne postępowanie. Zarzucono, że organ nie przeprowadził rozprawy administracyjnej pomimo sprzecznych interesów stron, naruszając w ten sposób przepis art. 89 § 2 k.p.a. Zwrócono także uwagę, iż przed wydaniem decyzji organ nie wyznaczył stronom terminu na zapoznanie się z zebranym materiałem dowodowym, dopuszczając się w ten sposób naruszenia przepisu art. 79 k.p.a.
Zdaniem odwołującej naruszony został art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., gdyż organ nie wziął pod uwagę, iż na skutek zakończenia działalności gospodarczej przez PH "G." w dzielnicy R. zniknie jeden z punktów sprzedaży, co z pewnością ograniczy dostęp do napojów o zawartości powyżej 18% alkoholu dla jej mieszkańców. Przyznanie zezwolenia Spółce [...] pozwoliłoby zaś na utrzymanie takiej samej liczby punktów sprzedaży w tej dzielnicy.
Zarzucono również, że organ I instancji naruszył przepis art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieustosunkowanie się do wszystkich istotnych okoliczności faktycznych załatwianych spraw. W ocenie odwołującej uzasadnienia decyzji wydanych przez Prezydenta Miasta T. są lakoniczne i nie zawierają uzasadnień faktycznych odnoszących się do stron, lecz tylko uzasadnienia prawne. W uzasadnieniach decyzji nie określono, jaka jest dostępność napojów o zawartości powyżej 18% alkoholu w dzielnicach, w których znajdują się punkty sprzedaży napojów alkoholowych wskazane przez Spółkę [...], co nie pozwala na porównanie sytuacji panującej na tych obszarach z tą, jaka jest w dzielnicy C. – K., a tym samym uniemożliwia ocenę zasadności rozstrzygnięcia. Organ ograniczył się tylko do porównania stanu z dzielnicy C. – K. ze średnią dla całego miasta. Ponadto podniesiono, iż organ nie ocenił innych warunków panujących we wspomnianych dzielnicach, co mogłoby mieć wpływ na rozstrzygnięcie, np. struktury wiekowej mieszkańców, wykonywanych zajęć etc. W decyzjach nie wskazano także, jakie specyficzne warunki w poszczególnych dzielnicach uwzględniono przy podejmowaniu decyzji.
Poza tym odwołująca podniosła, iż zapadłe rozstrzygnięcia naruszają zasadę równości podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej (art. 6 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej) poprzez niejasny wybór punktu sprzedaży alkoholu, a tym samym nieuzasadnione uprzywilejowanie przez organ jednego przedsiębiorcy.
Podsumowując Spółka [...] oceniła, że wskazane przez nią wady decyzji wydanych w I instancji uzasadniają zarzut przekroczenia przez Prezydenta Miasta T. ustawowych granic uznania administracyjnego, a tym samym naruszenia art. 6 k.p.a.
Decyzją z dnia [...] września 2011 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T., na podstawie art. 18 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania Spółki [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta T.
Za nieuzasadniony Kolegium uznało zarzut naruszenia art. 62 k.p.a. Powołując się na stanowisko orzecznictwa organ odwoławczy, iż art. 62 k.p.a. ustanawia wzorem prawa procesowego cywilnego współuczestnictwo formalne, którego istotą jest połączenie do prowadzenia w jednym postępowaniu administracyjnym odrębnych spraw administracyjnych, które łączy tylko tożsamość zewnętrzna. Przepis ten nie obliguje organu do połączenia spraw, a jedynie wskazuje na taką możliwość. W sytuacji łącznego rozpatrywania kilku spraw przez organ postępowanie takie kończy się wydaniem odrębnych decyzji w każdej ze spraw, a każda ze stron ma prawo wniesienia odwołania od decyzji rozstrzygającej o jej prawach i obowiązkach. Rozpatrywane wnioski o udzielenie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, mimo iż przedmiotowo zbieżne, dotyczyły przyznania uprawnień dla różnych, niezależnych od siebie podmiotów, których sytuacja faktyczna jest różna, gdyż każdy z nich musi spełniać indywidualne warunki do przyznania zezwolenia i każdy z nich ubiega się o inny, indywidualnie określony punkt sprzedaży. Podmiotów ubiegających się o przyznanie przedmiotowego zezwolenia nie należy więc traktować jako podmiotów, których żądanie oparte jest na tej samej podstawie faktycznej. Z akt sprawy wynika, iż prowadząc postępowanie organ I instancji podał do publicznej wiadomości informację o wolnym punkcie sprzedaży napojów alkoholowych, dokonał naboru wniosków, a następnie stosując przepisy ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi wydał stosowne rozstrzygnięcia w stosunku do wszystkich przedsiębiorców. Dlatego też zarzut naruszenia art. 62 k.p.a., jak również pozostałe związane z w/w zarzutem argumenty strony, nie zasługują na uwzględnienie.
Kolegium uznało, że również zarzut dotyczący naruszenia art. 89 k.p.a. nie zasługuje na uwzględnienie. Zwróciło uwagę, iż w przedmiotowej sprawie nie został złożony wniosek o przeprowadzenie rozprawy. Biorąc pod uwagę przedmiot sprawy i sporne interesy stron trudno uznać, że przeprowadzenie rozprawy doprowadziłoby do przyspieszenia lub uproszczenia postępowania. Nie zaistniały w sprawie także przesłanki wskazane w § 2 ww. przepisu, ponieważ brak było możliwości uzgodnienia interesów stron oraz nie zachodziła potrzeba wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków lub biegłych albo w drodze oględzin.
Organ II instancji ocenił ponadto, iż zaskarżona decyzja nie narusza zarówno zasady równości przedsiębiorców w zakresie podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej, wynikającej z przepisu art. 6 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, jak i przepisów art. 18 ust. 2 i 3 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, ze względu na fakt, że organ I instancji zastosował w sposób konsekwentny jasne i czytelne kryterium wyboru punktów sprzedaży alkoholu, możliwe do sprawdzenia i weryfikacji. Wzięto pod uwagę obiektywne kryterium, jakim jest niska dostępność napojów alkoholowych w dzielnicy C. – K., przypadająca na liczbę mieszkańców, w porównaniu ze średnią dla całego miasta.
Po udzieleniu zezwolenia w oparciu o ww. kryterium K. B. organ I instancji zmuszony był odmówić tego zezwolenia pozostałym wnioskodawcom (w tym prowadzącym działalność na terenie dzielnicy C. – K.).
Podejmując rozstrzygnięcie organ I instancji uwzględnił również fakt, iż uchwała Rady Miasta T. Nr [...] ustala 88 punktów sprzedaży napojów alkoholowych zawierających powyżej 4,5% alkoholu (z wyjątkiem piwa) przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży.
Kolegium podkreśliło, że przyjęte przez organ I instancji kryteria wyboru zostały wyczerpująco opisane i uzasadnione.
Na ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. Spółka [...] wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. artykułów 1, 6, 7, 62, 77 § 1, 79, 89 § 2, 104 i 107 § 3 k.p.a., a także naruszenie prawa materialnego, tj. art. 32 ust. 1 Konstytucji RP w związku z art. 6 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz art. 18 ust. 1 i 3 pkt 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.
Powołując powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji organu odwoławczego oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także o uchylenie w całości w trybie art. 135 p.p.s.a. decyzji Prezydenta Miasta T. adresowanej do K. B.
Skarżąca stwierdziła, że posiada interes prawny w skontrolowaniu przez Sąd zarówno zaskarżonej decyzji do niej adresowanej, jak również zezwolenia udzielonego K. B. Wyjaśniła, iż jej interes prawny jest kształtowany w równym stopniu negatywną decyzją adresowaną do Spółki [...], jak i zezwoleniem dla K. B. Uwzględnienie przez organ wniosku złożonego przez K. B. było równoznaczne z odmownym załatwieniem wniosku skarżącej. Podkreślono, że Spółka [...] była stroną wszystkich postępowań administracyjnych prowadzonych wskutek wniosków złożonych przez przedsiębiorców, tj. zarówno postępowania zakończonego decyzją pozytywną, jak i postępowań zakończonych decyzjami negatywnymi, ponieważ każda z tych decyzji bezpośrednio dotyczyła jej interesu prawnego.
Spółka zarzuciła, iż organy uzasadniając odmowę udzielenie skarżącej zezwolenia na sprzedaż alkoholu faktem przyznania tego zezwolenia K. B. nie uwzględniły okoliczności, iż w dniu [...] czerwca 2011 r. nie udzielono jeszcze zezwolenia K. B., zaś decyzja taka została wydana dopiero następnego dnia, tj. [...] czerwca 2011 r. W konsekwencji nieprawdziwe jest twierdzenie organów obu instancji, że [...] czerwca 2011 r. (tj. w dacie wydania zaskarżonej decyzji) wyczerpany był limit zezwoleń na prowadzenie na terenie miasta T. punktów sprzedaży napojów alkoholowych zawierających powyżej 18% alkoholu, przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży. Nie uwzględniając tej okoliczności orzekające w sprawie organy dopuściły się rażącego naruszenia zasady prawdy materialnej (artykuły 7 i 77 k.p.a.). Brak prawidłowego ustalenia wszystkich okoliczności faktycznych istotnych w sprawie uniemożliwił trafne zastosowanie norm prawych, stanowiących podstawę prawną zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji wydanej w I instancji.
W ocenie skarżącej organy administracyjne w sposób istotny naruszyły art. 1 w związku z art. 104 k.p.a., co miało bezpośredni wpływ na treść decyzji. O jedno zezwolenie na sprzedaż alkoholu w T., w terminie wyznaczonym przez organ I instancji, ubiegało się równocześnie 11 wnioskodawców. Organ rozpatrywał więc łącznie jedenaście wniosków dokonując wyboru tylko jednego z nich. Interesy prawne tych przedsiębiorców w pojedynczym (wspólnym) stanie faktycznym miały za przedmiot tę samą sprawę. Oznacza to, że organ miał do załatwienia jedną sprawę z zakresu prawa administracyjnego (art. 1 k.p.a.), która podlegała załatwieniu jedną decyzją (art. 104 k.p.a.), rozstrzygającą sprzeczne (wzajemnie wykluczające się) interesy prawne wszystkich 11 wnioskodawców.
Skarżąca podniosła również, że z racji posiadania przymiotu strony we wszystkich postępowaniach wywołanych wnioskami o przyznanie zezwolenia na sprzedaż alkoholu przysługiwało jej ustawowe uprawnienie czynnego udziału nie tylko w postępowaniach, których przedmiotem były jej własne wnioski, lecz również w pozostałych postępowaniach (w I i II instancji) toczących się na skutek wniosków złożonych w dniach [...] września przez pozostałych przedsiębiorców. W konsekwencji organy obu instancji miały ustawowy obowiązek zapewnienia Spółce [...] czynnego udziału w każdym z tych postępowań. Tymczasem organ I instancji nie dopuścił skarżącej do udziału w postępowaniach, mających za przedmiot wnioski o wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych w T., w szczególności nie zawiadomił o terminie zapoznania się z materiałem dowodowym, ani nie doręczył decyzji, w związku z czym doszło do naruszenia przepisu art. 10 § 1 k.p.a. Organ odwoławczy nie dostrzegł i nie skorygował tego błędu.
Spółka powtórzyła zarzuty przedstawione w odwołaniu od decyzji Prezydenta Miasta T., dotyczące naruszenia art. 7, art. 62, art. 89 § 2, art. 77 § 1, art. 79 i art. 107 § 3 k.p.a.
Ponadto Spółka zarzuciła, iż decyzja Prezydenta Miasta T., utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, narusza zasadę równości zagwarantowaną przez art. 32. ust. 1 Konstytucji RP, a w szczególności zasadę równości w podejmowaniu i wykonywaniu działalności gospodarczej, o której mowa art. 6 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, poprzez niejasny wybór punktu sprzedaży alkoholu, a tym samym nieuzasadnione uprzywilejowanie przez organ jednego przedsiębiorcy.
Skarżąca podniosła, że Prezydent Miasta T. w swojej decyzji wielokrotnie posługuje się terminem "dzielnica", podczas gdy T. podzielony jest na 14 osiedli. Punkt sprzedaży skarżącej przy ul. S. B. [...] decyzja zlokalizowała na terenie dzielnic "B., R., S.", podczas gdy na oficjalnej stronie Miasta T. wymienia się osiedla "B. I" i "B. II", nie ma natomiast osiedla "R." ani osiedla "S.". Zwracając uwagę na powyższe skarżąca zarzuciła, że skoro w T. nie istnieją dzielnice, powoływanie się na taki podział terytorium Miasta T. jest kolejnym przykładem naruszenia zasady prawdy materialnej oraz stawia pod znakiem zapytania zasadność uzasadnienia decyzji odmownej.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych decyzji i postanowień z prawem. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., określanej dalej jako p.p.s.a.).
Zważywszy powyższe Sąd uznał, że skarga w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie. Sądowa kontrola legalności wykazała bowiem, że zaskarżone rozstrzygnięcie nie odpowiada wymogom wynikającym z przepisów prawa obowiązujących w dacie jego podjęcia jak również oparte zostało na nieprawidłowo ustalonym w tej dacie stanie faktycznym.
W rozpoznawanej sprawie istota problemu sprowadza się do stwierdzenia czy pomimo istnienia tej samej podstawy rozstrzygnięcia (występujące podmioty domagają się wydania zezwolenia na tej samej podstawie prawnej), przy ograniczonej do jednego liczbie punktów sprzedaży, powinna toczyć się jedna sprawa administracyjna z udziałem wszystkich zainteresowanych, czy każdy podmiot realizuje swoje uprawnienie w odrębnych sprawach oraz jaki wpływ na sytuację prawną podmiotu ma limitowana liczba punktów sprzedaży.
W przypadku gdy jako przedmiot sprawy występuje jedno dobro, o które ubiega się kilka podmiotów nie ma potrzeby do sięgania do art. 62 k.pa. W takim przypadku przedmiot sprawy decyduje o tym, że może toczyć się tylko jedna sprawa. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że pod pojęciem sprawy administracyjnej należy rozumieć ustalenie sytuacji prawnej podmiotu na jego żądanie lub z urzędu, w drodze stosowania normy materialnej o powszechnej mocy obowiązującej. Na definicję tego pojęcia składają się elementy podmiotowe - podmioty, które mają w danej sprawie interes prawny lub obowiązek prawny oraz elementy przedmiotowe - treść żądania - uprawnienia lub treść obowiązku oparte na określonej podstawie prawnej i stanie faktycznym (por. B. Adamiak "Komentarz do Kodeksu postępowania administracyjnego", C. H. BECK, Warszawa 2006, s. 355). O prowadzeniu jednej sprawy administracyjnej przy wielości podmiotów będzie zatem mowa tylko wtedy, gdy rozstrzygnięcie tej sprawy dotyczy niepodzielnie wszystkich podmiotów, przez ukształtowanie ich sytuacji prawnej.
O tym więc, czy mamy do czynienia z wielością stron w jednej sprawie, przesądza to, jaki wpływ wywrze rozpatrzenie danej sprawy administracyjnej na ukształtowanie sytuacji wszystkich podmiotów. Warunkiem uznania, że podmiot będzie stroną danej sprawy jest natomiast to, by rozstrzygnięcie ukształtowało jego sytuację prawną, a nie sytuację faktyczną. Zgodnie bowiem z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
Przedmiotowa sprawa dotyczy sytuacji, gdy o jedno dobro ubiega się wiele stron. Jest to przypadek, w którym dwa lub więcej podmiotów stara się o udzielenie uprawnienia (lub dobra) podlegającego reglamentacji. Uprawnienia tego, z racji deficytowego charakteru nie można przyznać wszystkim starającym się podmiotom, lecz tylko jednemu z nich, tak jak ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie. W piśmiennictwie na oznaczenie tego rodzaju sytuacji używa się niekiedy pojęcia "współuczestnictwa konkurencyjnego" (patrz: Agnieszka Skóra "Współuczestnictwo w postępowaniu administracyjnym s. 306).
Z uwagi na to, że jest jedno dobro nie ma możliwości na zaspokojenie potrzeb wszystkich wnioskodawców, zatem organ powinien ustalić jasne zasady weryfikacji wniosków wraz z określeniem zasady pierwszeństwa. Przyznanie bowiem reglamentowanego dobra jednemu ze współuczestników powoduje negatywne rozstrzygnięcie w stosunku do wszystkich pozostałych współuczestników lub niektórych z nich. Pomiędzy wnioskodawcami konkurującymi nie występują żadne więzi materialne, gdyż nie występuje wzajemne przenikanie lub powiązanie uprawnień i obowiązków stron.
Reglamentowane uprawnienie przyznawane jest przez organ, który przy jego rozdziale kieruje się własną oceną. Organ administracji działa w granicach uznania administracyjnego. W uzasadnieniu decyzji ma zatem obowiązek wskazać okoliczności faktyczne oraz kryteria, których zastosowanie doprowadziło do ustalenia, iż niektóre podmioty spełniają wymagania w mniejszym stopniu, zaś pozostałe w większym. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, ze uzasadnienie takiej decyzji powinno zawierać pozytywne i negatywne przesłanki przyznania ograniczonego co do ilości dobra właśnie temu, a nie innemu podmiotowi (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego (do 2003.12.31) w Warszawie z dnia 4 kwietnia 1996 r., sygn. II SA 676/95- Lex 29253 oraz ONSA.1997/2/63). Organ zatem ma obowiązek: wyjaśnić wnikliwie i wszechstronnie stan faktyczny sprawy, wysłuchując strony w trakcie postępowania, a przed wydaniem decyzji (art. 7, 10 § 1 oraz 77 k.p.a.), rozpatrzyć stan faktyczny w świetle wszystkich przepisów prawa materialnego mogących mieć zastosowanie w sprawie. Decyzje uznaniowe wymagają również wnikliwego i logicznego uzasadnienia (art. 107 § 3 k.p.a.). Okoliczność, że przepis prawa materialnego pozostawia sposób rozstrzygnięcia sprawy uznaniu organu administracji, nie zwalnia samo przez się tego organu od obowiązku uzasadnienia faktycznego decyzji. Decyzja administracyjna cechuje się podwójną konkretnością rozwiązywanej sytuacji oraz podmiotu będącego adresatem decyzji. Z tego też względu uzasadnienie decyzji nie może opierać się tylko na ogólnych stwierdzeniach, jak uczyniły to organ I instancji, a które organ II instancji zaakceptował.
W niniejszej sprawie postępowanie dotyczyło czternastu skutecznie złożonych wniosków, które rozstrzygnięto decyzjami z dnia [...] maja 2011 r. i dnia [...] czerwca 2011 r., przy czym w uzasadnieniu odmowy wydania pozwolenia skarżącej spółce, wskazano na okoliczność przyznania tego pozwolenia innemu podmiotowi. Jednak analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, iż w dacie rozstrzygania tj. w dniu [...] czerwca 2011 r. kwestia ta nie była jeszcze rozstrzygnięta, bowiem pozytywną decyzję dla konkurencyjnego podmiotu wydano dopiero dnia następnego, tj. [...] czerwca 2011 r., a więc niejako po uprzednim negatywnym rozstrzygnięciu pozostałych wniosków. Taki sposób procedowania przeczy jednocześnie prawidłowości powoływanych przez organ ustaleń, iż w dniu [...] czerwca 2011 r. wyczerpany był limit zezwoleń na prowadzenie na terenie miasta T. punktów sprzedaży napojów alkoholowych zawierających powyżej 4,5% do 18% alkoholu, przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży. Orzekające więc w sprawie organy, nie uwzględniając wskazanej wyżej okoliczności, dopuściły się rażącego naruszenia zasady prawdy materialnej oraz metod do jej dochodzenia - art. 7 i 77 K.p.a. Brak prawidłowego ustalenia wszystkich okoliczności faktycznych istotnych w sprawie, uniemożliwił trafne zastosowanie norm prawych, stanowiących podstawę prawną zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji wydanej w I instancji.
Abstrahując od powyższego podkreślić należy, że Kolegium nie powinno uzależniać rozstrzygnięcia sprawy jednego podmiotu wnioskującego o przyznanie zezwolenia na sprzedaż alkoholu od wyniku sprawy prowadzonej z wniosku drugiego podmiotu złożonego w tym samym okresie. Organ powinien sprawę ocenić w całokształcie kryteriów weryfikacyjnych, a te winny być przekonywujące i adekwatne. Ponadto organ operuje pojęciem dzielnicy a nie zasięgiem ustalonym w podziale miasta na osiedla. Uzasadnienie zatem, że odmawia się przyznania uprawnienia w postaci zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych z uwagi na to, że prawo to zostało przyznane drugiemu podmiotowi z powodu ograniczonej ilość miejsc, nie wypełnia normy prawnej wynikającej z art. 107 § 3 k.p.a. kreującej reguły prawidłowego uzasadnienia decyzji administracyjnej. Ponadto podana okoliczność rzutuje na naruszenie zasad określonych w art. 61 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Uzasadnienie rozstrzygnięcia organu I i II instancji nie wyjaśnia tych wątpliwości, a sposób procedowania ma tu istotne znaczenie, jak też argumenty, które były brane pod uwagę przy wydawaniu spornych rozstrzygnięć.
W ocenie Sądu, możliwe byłoby ewentualne powołanie się przez organ na okoliczność rozdysponowania reglamentowanego dobra, ale w sytuacji, gdyby to orzeczenie było ostateczne. Taki stan zaistniał w ocenianej sprawie dopiero na etapie postępowania odwoławczego, ponieważ decyzje przyznające uprawnienie stały się ostateczne w dniu [...] czerwca 2011r., a decyzja zaskarżona została wydana w dniu [...] września 2011 r.
Ponadto w sytuacji, gdy wielu przedsiębiorców uzyska na jedno wolne miejsce pozytywną opinię komisji rozwiązywania problemów alkoholowych, to ocena stanowiska komisji podlega normalnym regułom oceny dowodów.
Z uwagi na powyższe uchybienia organu, dotyczące wadliwego uzasadnienia zaskarżonej decyzji, należy zgodzić się z zarzutem strony skarżącej, że uzasadnienie decyzji nie jest przekonujące, a stanowisko organu, że w momencie wydawania decyzji przez organ I instancji miejsce było rozdysponowane, nie znajduje odzwierciedlenia w aktach sprawy.
Wadliwe uznanie przez organy, że pomimo jednego dobra do rozdysponowania przy wielości podmiotów zainteresowanych jego uzyskaniem można prowadzić wiele spraw administracyjnych spowodowało szereg innych naruszeń procedury – pominięcie wszystkich stron postępowania w jednej sprawie (naruszenie ich interesów prawnych), brak rozpoznania sprawy w jednym postępowaniu, wydanie wielu decyzji zamiast jednej rozstrzygającej o uprawnieniach wszystkich zainteresowanych, oceny celowości przeprowadzenia rozprawy, pozbawienie stron możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym dotyczącym wszystkich zainteresowanych, możliwości porównania szans w oparciu o przyjęte kryteria oceny wniosków itd.
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy należy rozważyć jakie są możliwości naprawy popełnionych przez organ błędów proceduralnych będących konsekwencją pominięcia wnioskodawców w jednej sprawie. W ocenie sądu o ile stronie skarżącej nie została doręczona decyzja skierowana do K. B., a wiedziała ona o niej, co wynika z pism procesowych, to miała ona możliwość wniesienia odwołania od tej decyzji, dopóki orzeczenie nie stało się ostateczne, jak również strona skarżąca miała możliwość żądania wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa, z uwagi na to, że bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Takie uprawnienie przysługiwało pozostałym wnioskodawcom.
Z uwagi na powyższe w ocenie Sądu istniały możliwości prawne skutecznego skontrolowania decyzji pozytywnej, przyznającej uprawnienie.
W związku jednak z tym, że decyzja skierowana do K. B. stała się ostateczną, w ocenie Sądu brak jest podstaw do jej wzruszenia korzystając z możliwości art. 135 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że przepis ten nakłada na sąd obowiązek wyjścia poza granice skargi i podjęcia odpowiednich środków w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy. Skoro zwrot "w granicach sprawy, której dotyczy skarga" jest tożsamy z określeniem "w granicach danej sprawy", występującym w art. 29 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, to przy ustalaniu znaczenia wspomnianego zwrotu za w pełni przydatne należy uznać orzecznictwo, jakie ukształtowało się w tym zakresie na tle tegoż przepisu. Wskazana materia była m.in. przedmiotem wykładni w uchwale składu siedmiu sędziów NSA z dnia 27 czerwca 2000 r., FPS 12/99, ONSA 2001, nr 1, poz. 7. W powołanej uchwale NSA stwierdził, że określenie "w granicach danej sprawy" wskazuje, że chodzi o sprawę administracyjną w ujęciu materialnym.
Rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Na tle komentowanego przepisu szczególnego znaczenia nabiera więc zagadnienie tożsamości sprawy administracyjnej. Należy w związku z tym zauważyć, że zgodnie z powszechnym stanowiskiem doktryny (por. np. B. Adamiak, glosa do wyroku NSA z dnia 23 stycznia 1998 r., I SA/Gd 654/96, OSP 1999, z. 1, s. 51) na sprawę administracyjną w znaczeniu materialnym składają się elementy podmiotowe i przedmiotowe, a zatem przy ustalaniu tożsamości sprawy należy badać te właśnie elementy. Tożsamość elementów podmiotowych to tożsamość podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków, a tożsamość przedmiotowa to tożsamość treści tych praw i obowiązków oraz ich podstawy prawnej i faktycznej.
Kwestię możliwości sięgnięcia przez sąd w głąb rozpoznawanej sprawy wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyrok z dnia 23 września 2010 r., sygn. akt II OSK 1410/09: "W doktrynie utrwalonym jest pogląd, że rozstrzygnięcie kwestii głębokości upoważnień do orzekania sądu administracyjnego winno odpowiadać istocie i funkcjom sądowej kontroli wykonywania administracji publicznej, sprawowanej przez sąd administracyjny w związku postanowieniami art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153 poz. 1269 ze zm.). W świetle podstawowego celu tej kontroli, określonego w tym przepisie (pod względem zgodności z prawem) należy przyjąć, że obowiązkiem sądu administracyjnego jest - przez wydanie orzeczenia - stworzenie takiego stanu, że w obrocie prawnym nie będzie istniał i funkcjonował żaden akt lub czynność organu administracji publicznej niezgodna z prawem. Sąd winien posiadać uprawnienia do objęcia zakresem w głąb sprawy i pozbawienia bytu prawnego wszystkich rozstrzygnięć wydanych w sprawie, niezgodnych z prawem. Inne - węższe - określenie zakresu orzekania przez sąd administracyjny oznaczałoby, że sąd ten jest bezsilny wobec naruszeń prawa ustalonych w toku rozpoznania skargi i że po przeprowadzeniu przezeń kontroli, obejmującej wszystkie rozstrzygnięcia w sprawie, mogłyby pozostać w obrocie prawnym rozstrzygnięcia niezgodne z prawem (T. Woś w: T. Woś (red.) H. Knysiak- Molczyk, M. Romańska "Postępowanie sądowo administracyjne" Wwa 2007 s. 224; Z. Kmieciak "Głębokość orzekania w sprawach objętych kognicją sądów administracyjnych" PiP 4/07/33; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 9 lutego 2006 r.- III SA/Wr 517/04 ONSAiWSA 6/06/169, akceptowany przez T. Wosia w: T. Woś, H. Knysiak- Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" LexisNexis 2008 s. 501 uw. 3).
Zarówno w orzecznictwie jak i w literaturze na ogół zgodnie przyjmuje się, że zakres orzekania w głąb wyznacza kryterium sprawy w ujęciu materialnoprawnym. Expressis verbis wyraził to Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu 7 sędziów z 27 czerwca 2000 r.(sygn. akt FPS 12/99; ONSA 1/01/7), stwierdzając, że w art. 29 ustawy o NSA z 1995 r. (obecnie w art. 135 p.p.s.a.) chodzi o sprawę administracyjną w ujęciu materialnym. Tożsamość sprawy administracyjnej wyznaczają elementy decydujące o tożsamości skonkretyzowanego w decyzji stosunku prawnego, a więc identyczność podmiotów tego stosunku, identyczność przedmiotu stosunku (czyli węzła praw i obowiązków stron stosunku) oraz identyczność obu jego podstaw – prawnej i faktycznej (T. Woś "Pojęcie sprawy w przepisach k.p.a." AUWr nr 1022, Prawo CLVIII s. 334-335; podobnie B. Adamiak Glosa do wyroku NSA z 23 stycznia 1998 r.; III SA 103/97; OSP 1/99/19,l s. 51). Identycznie pod rządami p.p.s.a. przyjął NSA w wyroku z 18 listopada 2005 r. (I FSK 256/05; ONSAiWSA 5/06/124). Komentator podzielił pogląd Z. Kmieciaka ("Głębokość orzekania...s. 37), że "szukając odpowiedzi na pytanie o granice sprawy, której dotyczy skarga (...), trzeba (...) uwzględnić to, czy podejmowane w ramach jednego lub różnych postępowań akty kształtują, zmieniają lub znoszą ten sam stosunek materialnoprawny" (T. Woś w: "P.p.s.a. Komentarz" 2008 s. 502 uw. 6).
Linia podziału przy postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.) nie leży zatem między postępowaniem zwykłym a nadzwyczajnym. Przeciwnie – rozpatrując skargę na decyzję wydaną w postępowaniu w sprawie uchylenia lub zmiany ostatecznej decyzji (art. 154, 155 i 161 k.p.a.), w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji i we wznowionym postępowaniu, sąd zakresem orzekania winien objąć decyzje wydane w zwykłym toku instancji. Wszystkie te postępowania toczą się w tej samej, z punktu widzenia materialno - prawnego, sprawie administracyjnej, w której toczyło się postępowanie pierwotne, i stanowią jego powtórzenie czy też przedłużenie (uchwała składu 7 sędziów z 27 czerwca 2000 r. (FPS 12/99; ONSA 1/01/7; wyrok WSA w Warszawie z 17 marca 2004 r.; III SA 2512/02; LexPolonica nr 396982; T. Woś w: "P.p.s.a. Komentarz" 2008 s. 503 uw. 8 in princ.). W uzasadnieniu ww. uchwały składu 7 sędziów z 27 czerwca 2000 r. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że zwrot "we wszystkich postępowaniach", użyty w art. 29 ustawy o NSA wskazuje, że środki prawne, o których mowa w tym przepisie, mogą być stosowane do aktów lub czynności wydanych lub podjętych w różnych, a więc odrębnych postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy. Chodzi zarówno o postępowania zaliczane do trybu głównego (toczące się przed organem I i II instancji), jak i postępowania zaliczane do trybu nadzwyczajnego - w tym w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji (ONSA 1/01/7- s. 132-133; A. Kabat w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" Wolters Kluwer 2009, s. 375 uw. 2-3). Rozwiązanie przyjęte w art. 135 p.p.s.a wyznacza przedmiotowy zakres orzekania wojewódzkiego sądu administracyjnego. Sąd administracyjny I instancji jest upoważniony i - w świetle postanowień art. 135 p.p.s.a., odmiennie niż na podstawie art. 29 ustawy o NSA - zobowiązany do podjęcia przewidzianych w ustawie środków, a więc do wydania stosownego orzeczenia, w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy, jeśli to niezbędne do końcowego jej załatwienia (T. Woś w: "p.p.s.a. Komentarz" 2008 s. 501 uw. 4).
Możliwość jednak sięgnięcia w głąb rozpoznawanej sprawy nie oznacza, że kontrola sądu nie natrafia na żadne ograniczenia, ponieważ sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa. Tymi środkami jest możliwość orzeczenia na podstawie art. 145 p.p.s.a.
Decyzja skierowana do K. B. jest decyzją ostateczną, na mocy której strona nabyła prawo. Nie można jej zatem wzruszyć, ponieważ podlega ona ochronie wynikającej z zasady trwałości decyzji administracyjnych. Może ona ulec wzruszeniu jedynie w trybie przewidzianym przez przepisy prawa. Decyzja ta nie była zaskarżona. Kontrola sądowa decyzji administracyjnych nie może swoim działaniem prowadzić do wzruszenia każdej decyzji przez Sąd w sytuacji, gdy orzeczenie to nie było zaskarżone wcześniej przez strony. Działanie takie powodowałoby obejście przepisów prawa, tam gdzie niemożliwe jest wzruszenie decyzji w wyniku wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności. Należy zauważyć, że przepisy p.p.s.a dają sądowi możliwość kontrolowania spraw tam gdzie dostrzegalne są przesłanki wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności decyzji, ale nie w sytuacji gdy wchodzi w grę działanie wyłącznie na wniosek tak jak przy ustalaniu podstawy wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
Sąd wydając wyrok może swoje orzeczenie oprzeć wyłącznie na podstawach i zasadach wzruszenia decyzji ostatecznej uregulowanych w p.p.s.a.
Z akt administracyjnych sprawy nie wynika natomiast, aby strona skarżąca próbowała wzruszyć orzeczenie wydane dla K. B. Zezwolenie jemu udzielone jest orzeczeniem ostatecznym. Znajduje zatem zastosowanie w tym wypadku zasada trwałości decyzji ostatecznych wyrażona w art. 16 k.p.a. Decyzja ta może zostać wzruszona jedynie w odpowiednim trybie. Niemożliwe jest natomiast potraktowanie tego orzeczenia jako wydanego w granicach rozpoznawanej sprawy przez Sąd i uchylenie go na podstawie art. 135 p.p.s.a.
Z uwagi na powyższe w ocenie Sądu brak jest podstaw do wzruszenia decyzji o udzieleniu K. B. zezwolenia na sprzedaż alkoholu z zastosowaniem art. 135 p.p.s.a.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 32 Konstytucji RP i art. 6 ust.1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej poprzez zróżnicowanie sytuacji skarżącego w stosunku do jednego przedsiębiorcy, któremu udzielono zezwolenia na sprzedaż alkoholu – wskazać należy, że w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego poważne znaczenie nadaje się nakazowi jednakowego traktowania podmiotów prawa w obrębie określonej klasy (kategorii), co powinno być rozumiane w ten sposób, że wszystkie podmioty prawa, charakteryzujące się w równym stopniu daną cechą istotną (relewantną), powinny być traktowane równo, a więc według jednakowej miary, bez zróżnicowań, zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących. Podmioty różniące się mogą być natomiast traktowane odmiennie (orzeczenie TK z 9 marca 1988 r. sygn. U 7/87; OTK z 1988 r., cz. I. pkt.1, wyrok TK z 18 lipca 2008 r. sygn. akt P 27/07). W orzecznictwie i literaturze przedmiotu podkreśla się również, że samo odstępstwo od równego traktowania nie prowadzi jeszcze do uznania wprowadzających je przepisów za niekonstytucyjne. Nierówne traktowanie podmiotów nie musi oznaczać dyskryminacji lub uprzywilejowania, a w konsekwencji niezgodności z art. 32 czy też art. 2 Konstytucji RP. Konieczna jest jeszcze ocena kryterium, na podstawie którego dokonano zróżnicowania, bowiem wszelkie odstępstwo od nakazu równego traktowania podmiotów podobnych musi zawsze znajdować podstawę w odpowiednio przekonywujących argumentach. Ową cechą relewantną w procesie stosowania art. 18 ust. 1 i 3 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi jest w ocenie organu miejsce położenia punktu, w którym będzie odbywać się sprzedaż alkoholu.
Organ co do zasady miał uprawnienie do przyjęcia dodatkowych kryteriów wyboru z uwagi na złożenie w tym samym czasie większej ilości wniosków niż przewidywany limit wolnych punktów sprzedaży alkoholu, ustalony uchwałą Rady Miasta T. Tym dodatkowym kryterium mogła być przyjęta przez organ I instancji, zasada terytorialnego rozmieszczenia punktów sprzedaży napojów alkoholowych, albowiem większość wnioskodawców (więcej niż ilość miejsc do rozdysponowania) spełniła warunki do otrzymania zezwolenia zapisane w Uchwale Rady Miasta T. W ocenie Sądu wprowadzenie zasady terytorialności jest działaniem w granicach przepisów ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Zaprezentowana przez Sąd ocena legalności weryfikacji wniosków o zezwolenie na sprzedaż alkoholu w oparciu o ustalone przez organ kryteria nie może jednak prowadzić do oddalenia skargi, skoro – jak wykazano wyżej – organ błędnie uznał jako zasadniczą przesłankę odmowy udzielenia skarżącemu zezwolenia na sprzedaż alkoholu fakt, że dobro to zostało już rozdysponowane na rzecz innego podmiotu.
Z uwagi na powyższe na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) p.p.s.a orzeczono o jak w pkt 1 sentencji wyroku.
Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 wyroku podjęto zgodnie z treścią art. 152 p.p.s.a.
O kosztach (pkt 3 wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło