I SA/Gd 1143/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Ewa Kwarcińska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Alicja Stępień Sędzia WSA Bogusław Woźniak Protokolant Sekretarz Sądowy Dorota Kotlarek po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 31 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi W. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w z dnia 6 lipca 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia podatku od nieruchomości za 2010 r. oddala skargę. I SA/Gd 1143/11 UZASADNIENIE Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku decyzją z 6 lipca 2011r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu odwołania skarżącego W. B. od decyzji Wójta Gminy z dnia 11 lutego 2011r. w sprawie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości za rok 2010 w kwocie 10 037 zł, na podstawie art. 67a § 1 oraz art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137, poz. 926 ze zm.; dalej jako O.p.), utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że wnioskiem z 11 stycznia 2011r. skarżący zwrócił się z prośbą o umorzenie podatku od nieruchomości za rok 2010, wskazując, że z uwagi na pogłębiające się straty rozważa on likwidację działalności gospodarczej. Pozytywna decyzja o umorzeniu podatku od nieruchomości pozwoli skarżącemu na podjęcie próby zmiany profilu działalności. Na wyniki prowadzonej przez niego działalności gospodarczej wpływa negatywnie nierozwiązanie wielokrotnie zgłaszanego gminie problemu przesiąkania wód gruntowych do obiektu magazynowego. Wójt Gminy decyzją z dnia 11 lutego 2011 r., odmówił umorzenia zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości za rok 2009 w kwocie 10 037 zł. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że po zapoznaniu się z argumentacją strony oraz aktami sprawy brak jest wystarczających przesłanek do udzielenia wnioskowanej ulgi. W złożonym odwołaniu od powyższej decyzji skarżący stwierdził, że pominięto problem stanu nawierzchni ulicy [...], która wpływa znacznie na komunikację i dojazd jego klientów, co zagraża egzystencji jego firmy. Skarżący powołał się na wydatki, które w latach poprzednich poniósł "w interesie gminy", a które do chwili obecnej nie zostały uczciwie rozliczone. Dodatkowo wskazał, że na kondycję finansową jego firmy ma wpływ kradzież narzędzi z początku roku 2010 (strata w wysokości ok. 10 000 zł). Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznając odwołanie za niezasadne, przytoczył dyspozycję art. 67a § 1 pkt 3 O.p. podkreślając, że decyzja ma charakter uznania administracyjnego, co oznacza, że podatnik nie może mieć roszczenia o wydanie decyzji pozytywnej nawet w sytuacji, gdyby wykazał istnienie ważnego interesu własnego lub publicznego, czego zresztą skarżący w tej sprawie nie uczynił, a na nim spoczywa obowiązek uzasadnienia swego żądania. Organ odwoławczy podkreślił, że skarżący prowadzi od roku 1990 działalność gospodarczą. Na koniec roku 2010, przy przychodach w wysokości 41 145 zł skarżący wykazał stratę w kwocie 3 103 zł. Strona posiada środki trwałe (samochód ciężarowy, samochód dostawczy oraz sztaplarkę). Skarżący jest właścicielem domu jednorodzinnego o pow. 60 m2, posadowionego na działce o pow. 9 000 m2, jest też właścicielem budynków i gospodarstwa rolnego o pow. 8,700 ha. Ze złożonego przez stronę oświadczenia z 25 stycznia 2011r., znajdującego się w aktach postępowania podatkowego wynika, że skarżący osiąga stały comiesięczny przychód w wysokości 1 133 zł, a ponadto otrzymuje dopłaty z tytułu posiadania gospodarstwa rolnego w kwocie 2 309 zł. Podkreślono, w uzasadnieniu skarżonej decyzji, że skarżący z uwagi na złą nawierzchnię drogi dojazdowej uzyskał umorzenie zaległości podatkowej w roku 2006 na kwotę 6 747 zł i w roku 2008 na kwotę 4 704 zł. Za rok 2009 skarżący w oświadczeniu wykazał zaległość w podatku od nieruchomości w kwocie 6 765 zł. Zdaniem SKO zgromadzony materiał dowodowy dowodzi, że sytuacja strony nie wskazuje na konieczność umorzenia podatku wskutek wystąpienia ważnego interesu strony; brak jest zagrożenia egzystencji czy nagłego zdarzenia losowego, które wpłynęłoby znacząco na sytuację finansową strony. Nie występuje też przesłanka ważnego interesu publicznego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję skarżący wnosząc o jej uchylenie przywołał swą korespondencję z Urzędem Gminy, między innymi w sprawie ograniczenia oświetlenia ulicy [...] tylko do trzech godzin nocnych. Obecnie oświetlenie tej ulicy przywrócono do poprzedniego stanu. Skarżący wskazał, że cyt. (...) moje miejsce zamieszkania sprzyja UG tego typu manipulacjom dotyczącą mediów. Posesja znajduje się na końcu ulicy, a więc nieomalże niezauważalnie na egzystencję mieszkańców posesji. W tematycznym okresie dokonano na mojej posesji kradzieży narzędzi na kwotę ok. 5 000 zł. Zdarzenie zostało zgłoszone w tut. Komisariacie (...). Dalej skarżący opisuje kwestie związane z wykonaniem przyłącza wodnego. Wskazał również na nieprzejezdność drogi dojazdowej w okresie opadów i na to, że czeka już 10 lat na wykonanie studzienki ściekowej. Skarżący wniósł o zasądzenie (...) zwrotu kosztów postępowania oraz kosztów poniesionych w trakcie trwania sporu i blokady rozwoju mojej działalności gospodarczej w kwocie 6 000 zł; zobowiązania Urzędu Gminy do naprawy błędnie wykonanych inwestycji w kwestii przyłącza wodnego wraz z końcówką do płukania zastoin przy ul. [...]; zobowiązanie Urzędu Gminy do uszczelnienia studzienki kanalizacyjnej zamontowanej na rogu ul. [...] i [...] w dniu 28 marca 2008r.; zobowiązanie Urzędu Gminy do wykonania na ul. [...] nawierzchni twardej (...). W aktach sądowych znajduje się, dołączony przez skarżącego do skargi, pakiet pism kierowanych do Urzędu Gminy [...] i odpowiedzi na nie oraz zdjęcia ulicy [...]. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: I. Sąd administracyjny został wyposażony w funkcje kontrolne działalności administracji publicznej, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji, sąd bada jej zgodność z przepisami prawa (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269 oraz art. 3 i art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.). Podstawowym celem i efektem kontroli sądowej jest więc eliminowanie z obrotu aktów i czynności organów administracji publicznych niezgodnych z prawem i przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez wydanie orzeczenia odpowiedniej treści. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie dopatrzył się wskazanych naruszeń prawa przez organy podatkowe, dających podstawę do uchylenia, czy stwierdzenia nieważność w całości lub w części zaskarżonej decyzji. Należy podkreślić, że Sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego, a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie (por. wyrok NSA z 6 lutego 2008r. sygn. akt: II FSK 1665/06 LEX nr 471526), zatem oceniając stan faktyczny ustalony przez organ, Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne poczynione przez organ, albowiem stan faktyczny został ustalony z zachowaniem reguł procedury administracyjnej. Ustalony w postępowaniu administracyjnym stan faktyczny stał się stanem faktycznym przyjętym przez Sąd. II. W myśl art. 67a § 1 pkt 3 O.p. organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67 b O.p., w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Umorzenie zaległości podatkowej powoduje również umorzenie odsetek za zwłokę w całości lub w takiej części, w jakiej została umorzona zaległość podatkowa (art. 67 § 2 O.p.). Podkreślić w sprawie należy, że decyzje organów podatkowych wydawane w przedmiocie udzielania ulg podatkowych mają charakter tzw. uznania administracyjnego. Sądowa kontrola tego rodzaju decyzji jest ograniczona i sprowadza się jedynie do zbadania, czy organ zbadał sprawę pod kątem wystąpienia przesłanek wymienionych w art. 67 a § 1 O.p., tj. istnienia w danej sprawie ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Sąd administracyjny bada również, czy materiał dowodowy został zebrany i oceniony w zgodzie z zasadami i regułami prawidłowego prowadzenia postępowania podatkowego wynikającymi z ustawy - Ordynacja podatkowa. Sądową kontrolą nie jest natomiast w takiej sytuacji objęte rozstrzygnięcie, będące wynikiem dokonania przez organ wyboru. Sądy administracyjne zostały bowiem powołane do kontroli działalności administracji publicznej, a zatem nie są uprawnione do badania merytorycznej zasadności (celowości) decyzji uznaniowej. Do kompetencji sądów administracyjnych nie należą też pozostałe żądania ujęte skardze. Uwadze nie może umknąć, że w postępowaniu podatkowym organ podatkowy ma obowiązek w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć materiał dowodowy. I temu obowiązkowi organy podatkowe w rozpoznawanej sprawie nie uchybiły. Obowiązkiem organu jest podjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym (art. 122 i art. 187 § 1 o.p.). Jednak nie oznacza to, że strona nie powinna w procesie gromadzenia dowodów współdziałać z organem podatkowym. Aby nie narazić się na negatywne rozstrzygnięcie strona powinna ujawniać fakty i dowody będące w jej posiadaniu, przyczyniając się tym samym do wyjaśnienia sprawy. W rozpatrywanej sprawie organy wzięły pod uwagę dokumenty i oświadczenia przedstawione przez stronę. Co więcej wzywały stronę do uzupełnienia wniosku. Skarżący dostarczył dokumenty, jednak nie w zakresie przesłanek art. 67a O.p. Oczywiście strona ma pełne prawo do składania wniosków i tez do organu podatkowego, ale uruchamiając postępowanie w trybie art. 67a O.p. strona winna na tej instytucji skupić swe wnioski i twierdzenia. Innymi słowy strona musi liczyć się z tym, że organ podejmie rozstrzygnięcie na podstawie tych okoliczności i faktów, które ustalone zostaną w oparciu o te dokumenty i oświadczenia, które znajdują się w aktach – i to w ramach wszczętej procedury (tu: z woli samego podatnika wyłącznie w ramach dyspozycji art. 67a O.p; spór nie dotyczy tego czy urząd gminy wybuduje drogę utwardzoną do posesji strony czy będzie ją oświetlał, czy wybuduje studzienkę ściekową). Dane i dokumenty przez stronę zaprezentowane nie pozwalały na akceptację wniosku strony o umorzenie zaległości w podatku od nieruchomości za rok 2010. W konsekwencji organy opierając się na dostępnych w sprawie dowodach, trafnie uznały, że sytuacja majątkowa i finansowa strony nie jest na tyle wyjątkowa, aby można był uznać, że w sprawie wystąpił ważny interes podatnika. III. Podstawowym kryterium oceny słuszności udzielenia wnioskowanej przez skarżącego ulgi jest istnienie (a) ważnego interesu podatnika lub (b) interesu publicznego, przy czym są to pojęcia nieostre, co oznacza, że ich treść musi być ustalona i określona w każdej konkretnej sprawie. dla organu podatkowego oznacza to, iż w każdej rozpatrywanej sprawie indywidualnie musi ustalić, określić i ocenić, na czym polega ważny interes podatnika i interes publiczny. (a) Kryterium ważnego interesu podatnika wymaga wykazania konkretnych okoliczności, które są wyjątkowe, niezależne od woli i sposobu postępowania podatnika (np. klęski żywiołowe, zdarzenia losowe) uniemożliwiające mu wywiązanie się z ciążących na nim względem skarbu państwa obowiązków, które w żaden sposób nie mogą zostać zaspokojone bez doraźnej pomocy ze strony organów skarbowych. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że ważnego interesu podatnika, będącego jedną z przesłanek udzielenia ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowej, o której mowa w art. 67a § 1 pkt 3 O.p. nie można utożsamiać z subiektywnym przekonaniem podatnika o potrzebie umorzenia zaległości podatkowej. przez ważny interes podatnika należy rozumieć nadzwyczajne względy, które mogłyby zachwiać podstawami egzystencji podatnika i że umorzenie zaległości podatkowych lub odsetek uzasadnione będzie jedynie w takich wypadkach, które spowodowane zostały działaniem czynników, na które podatnik nie może mieć wpływu i które są niezależne od sposobu jego postępowania (por. wyrok WSA w Łodzi z 29 maja 2009 r., sygn. akt I SA/Łd 173/09, publ. LEX nr 534559). (b) Z kolei nakaz uwzględnienia interesu publicznego oznacza dyrektywę postępowania, zgodnie z którą należy mieć na względzie respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa takich jak sprawiedliwość, równość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, a także sytuację, gdy zapłata zobowiązania podatkowego spowoduje konieczność sięgania przez podatnika do środków pomocy państwa. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że organy podatkowe po zapoznaniu się z argumentacją strony w sposób uprawniony uznały, że brak jest wystarczających przesłanek do udzielenia podatnikowi wnioskowanej ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości za rok 2010. Organ pierwszej instancji zasadnie podkreślił, że skarżący od 1990 roku prowadzi działalność gospodarczą. Faktycznie, na koniec roku 2010, przy przychodach w wysokości 41 145 zł skarżący wykazał stratę w prowadzonej działalności gospodarczej w kwocie 3 103 zł. Wskazano jednak, że podatnik posiada majątek zarówno w ramach prowadzonej działalności gospodarczej jak i majątek osobisty: skarżący posiada nie tylko środki transportu i środki trwałe w prowadzonej działalności, ale jest też właścicielem domu jednorodzinnego o pow. 60 m2, posadowionego na działce o pow. 9 000 m2, jest właścicielem budynków i gospodarstwa rolnego o pow. 8,700 ha. Ze złożonego przez stronę oświadczenia z 25 stycznia 2011r., znajdującego się w aktach postępowania podatkowego wynika, że osiąga on stały comiesięczny przychód w wysokości 1 133 zł, a ponadto otrzymuje dopłaty z tytułu posiadania gospodarstwa rolnego w kwocie 2 309 zł. Taka sytuacja majątkowa i finansowa nie stanowi o wyczerpaniu przesłanki istnienia ważnego interesu podatnika. Organy podatkowe zasadnie uznały, że przedstawione przez skarżącego trudności finansowe jego firmy, nie mogą skutkować umorzeniem zaległości podatkowej, gdyż nie stanowią o ważnym interesie podatnika lub interesie publicznym. Skarżący decydując się na prowadzenie działalności gospodarczej powinien wziąć pod uwagę możliwość zmiany koniunktury i w taki sposób planować wydatki aby w pierwszej kolejności zaspokajać zobowiązanie podatkowe. Ryzyko prowadzenia działalności gospodarczej obciąża wyłącznie podatnika i ryzyka tego nie może przerzucać na gminę, w interesie której leży zapewnienie dopływu do budżetu należności podatkowych w odpowiedniej wysokości. Tylko on winien też ponosić koszty ewentualnej reorganizacji firmy czy dostosowania jej profilu działania do aktualnej sytuacji rynkowej. Prezentowany przez stronę skarżącą pakiet argumentacji związanej z procedurą dot. utwardzenia drogi dojazdowej do jego posesji oraz czasu jej oświetlenia w godzinach nocnych - pozostaje poza rozpatrywaną sprawą. Reasumując: podatnik, aby nie narazić się na negatywne rozstrzygnięcie winien ujawniać wszystkie fakty, czy też dowody będące w jego posiadaniu, przyczyniając się tym samym do wyjaśnienia sprawy, szczególnie w przypadku rozstrzygania przez organy o prawie podatnika do ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych, bowiem to podatnik występuje ze stosownym wnioskiem o wszczęcie postępowania w tym zakresie i to podatnik powinien starać się wykazać, że znajduje się w takiej sytuacji, która uzasadnia przyznanie takiej ulgi, co w rozpoznawanej sprawie nie miało miejsca. Sąd uznając zatem w oparciu o art. 145 p.p.s.a., a contrario, że w niniejszej sprawie nie miało miejsce naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, skutkujące uchyleniem zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz nie zaistniały przesłanki skutkujące stwierdzeniem jego nieważności, bądź stwierdzeniem wydania z naruszeniem prawa, na mocy art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił. EK