I SA/Wa 1633/11

WyrokWSA w Warszawie2012-02-24

Skład orzekający: Elżbieta Sobielarska, Gabriela Nowak, Iwona Kosińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania od decyzji o odmowie pozwolenia na podział nieruchomości może zostać uchylone, jeśli strona nie brała udziału w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, ale wniosła odwołanie po terminie, powołując się na możliwość wznowienia postępowania lub przywrócenia terminu?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ odwoławczy prawidłowo stwierdził niedopuszczalność odwołania. Strona, która nie brała udziału w postępowaniu pierwszoinstancyjnym i wniosła odwołanie po terminie, nie może skutecznie kwestionować decyzji w drodze odwołania. W takiej sytuacji przysługuje jej jedynie wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
Stan faktyczny
K. P. wniosła odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta G. odmawiającej pozwolenia na podział nieruchomości. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego stwierdził niedopuszczalność tego odwołania, ponieważ K. P. nie była stroną postępowania pierwszoinstancyjnego, a odwołanie wniosła po terminie. Skarżąca podniosła, że została niesłusznie pozbawiona możliwości udziału w postępowaniu, zapoznała się z decyzją z opóźnieniem i domagała się wykupu lokalu. Sąd administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Sędziowie: WSA Gabriela Nowak WSA Iwona Kosińska Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Żurawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2012 r. sprawy ze skargi K. P. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania oddala skargę. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] po zapoznaniu się z odwołaniem K. P. od decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] działającego na podstawie porozumienia z dnia [...] stycznia 2005 r., pomiędzy Wojewodą [...] a Miastem [...] w sprawie powierzenia Miastu G. spraw z zakresu właściwości [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, odmawiającej pozwolenia na podział nieruchomości stanowiącej historyczny zespół d. [...], ob. [...], oznaczonej geodezyjnie numerem [...], a usytuowanej przy ul. [...] w G., w obszarze układu urbanistycznego miasta G., wpisanego do rejestru zabytków pod numerem [...] decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w P. z dnia [...].01.1956 r. stwierdził niedopuszczalność powyższego odwołania. W uzasadnieniu organ przedstawił następująco stan faktyczny: Agencja Nieruchomości Rolnych Oddziału Terenowego w W. wnioskiem z dnia [...].04.2011 r. wystąpiła o pozwolenie na podział nieruchomości stanowiącej historyczny zespół [...],[...] w G., oznaczonej geodezyjnie numerem [...], a usytuowanej przy ul. [...] w G. Przedmiotowa działka znajduje się na terenie układu urbanistycznego miasta G., wpisanego do rejestru zabytków pod numerem [...] decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w P. z dnia [...].01.1956 r. Prezydent Miasta G. decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2011 r., nie pozwolił na podział w/w działki. Organ pierwszej instancji jako jedyną stronę w/w postępowania uznał wnioskodawcę, tj. Agencję Nieruchomości Rolnych – Oddział Terenowy w W. Skarżoną decyzję doręczono Agencji w dniu [...] maja 2011 r. Odwołanie od decyzji w dniu [...] czerwca 2011 r. wniosła K. P. Odwołująca się nie była uznana za stronę przez organ pierwszej instancji, ponieważ jest jedynie najemcą lokalu mieszkalnego położonego na terenie historycznego zespołu dawnej [...], obecnie [...] w G. wpisanego do rejestru zabytków. Zatem zdaniem organu termin do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia [...] maja 2011 r. upłynął w dniu [...] maja 2011 r., po tym terminie stała się ona ostateczną. Dlatego też wniesienie odwołania od prawomocnej decyzji przez podmiot, który nie brał udziału w postępowaniu spowodowało, że organ uznał to odwołanie na podstawie art. 134 kpa za niedopuszczalne. Na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] lipca 2011 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła K. P. wnosząc o jego uchylenie, uznanie jej za stronę tego postępowania oraz rozpoznanie merytoryczne jej odwołania z dnia [...] czerwca 2011 r. lub przesłanie go do merytorycznego rozpoznania Ministrowi Kultury i Dziedzictwa Narodowego. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że od wielu lat ubiega się o możliwość wykupienia od Agencji Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w W. zajmowanego przez nią lokalu mieszkalnego położonego w G. przy ul. [...] pod nr [...]. Nie jest jedynym lokatorem tego budynku mieszkalnego, w którym znajduje się użytkowany przez nią lokal mieszkalny. Oprócz niej o możliwość wykupu lokalu ubiegają się jeszcze inni lokatorzy. Stanowisko Dyrekcji Oddziału Terenowego w W. Agencji Nieruchomości Rolnych jest przychylne dla jej starań o wykup lokalu. Jednak pomimo deklarowanej życzliwości brakuje zdaniem skarżącej ze strony Agencji Nieruchomości Rolnych konsekwentnego działania zmierzającego do pomyślnego załatwienia tej istotnej, życiowej dla niej i innych sprawy, jaką jest umożliwienie zakupu lokalu mieszkalnego. Po wieloletniej batalii o umożliwienie wykupu lokali mieszkalnych Agencja Nieruchomości Rolnych wystąpiła do Miejskiego Konserwatora Zabytków w G. o wyrażenie zgody na wydzielenie geodezyjne budynku mieszkalnego w celu wydzielenia z tak ukształtowanej nowej nieruchomości samodzielnych lokali mieszkalnych. Jednak organ ten, bez żadnego merytorycznego zdaniem skarżącej uzasadnienia, pochopnie nie pozwala na dokonanie jakiegokolwiek podziału nieruchomości. Zdaniem skarżącej została ona niesłusznie pozbawiona możliwości udziału w postępowaniu o podział zabytkowej nieruchomości. Z decyzją Prezydenta Miasta G.- Miejskiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] maja 2011 r. w związku z powyższym zapoznała się ze znacznym opóźnieniem i dlatego nie wniosła od niej odwołania. Zdaniem skarżącej uznanie jedynie Agencji Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w W. za stronę postępowania podziałowego jest przykładem urzędniczej bezduszności. Natomiast Minister jako instancja odwoławcza nie zapoznał się z okolicznościami tej sprawy, chociaż zdaniem skarżącej w postępowaniu administracyjnym istnieją możliwości przyznania przymiotu strony innym podmiotom niż wyłącznie wnioskodawcy a także, w uzasadnionych przypadkach, przywrócenia terminu. Istnieje ponadto możliwość wznowienia postępowania w związku z ujawnieniem nowych, nieznanych w dniu wydania decyzji organowi okoliczności. Zdaniem skarżącej, przepis art. 28 kpa jest jednoznaczny i wynika z niego, że przysługuje jej przymiot strony tego postępowania. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przepis art. 3 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) dalej ppsa, stanowi natomiast, że kontrola sądowa działalności administracji publicznej, obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Stosownie natomiast do przepisu art. 145 § 1 ppsa sąd uwzględnia skargę, uchylając zaskarżony akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub też inne naruszenie procedury administracyjnej, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozstrzygając jednak daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. (art. 134 § 1 ppsa). Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wskazać tu należy, że właściwy w danej sprawie organ odwoławczy zobligowany jest na podstawie przepisu art. 134 kodeksu postępowania administracyjnego do formalnej kontroli złożonego odwołania. Dokonując tej kontroli organ bada czy w danej sprawie zachodzą przesłanki podmiotowe do wniesienia odwołania, którego zaskarżenie przewidziane jest przepisami prawa – stanowiące podstawę do stwierdzenia jego dopuszczalności. W przypadku natomiast stwierdzenia niedopuszczalności organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia jego niedopuszczalność, a postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. W przedmiotowej sprawie odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta G. – Miejskiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] maja 2011 r. wniosła K. P. Nie podlega żadnej wątpliwości, że odwołująca się nie brała udziału w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, nie była także adresatką powyższej decyzji, od której wniosła odwołanie. Ponadto decyzja ta w dacie wniesienia od niej odwołania była już prawomocna. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądowym, stronie, która nie brała udziału w postępowaniu przed organem I instancji, przysługuje prawo do złożenia odwołania w wypadku, gdy podmiot ten wnosi przedmiotowe odwołanie w terminie przewidzianym dla stron, którym doręczono decyzję. Natomiast po upływie tego terminu, stronie pominiętej w postępowaniu, przysługuje jedynie wniosek o jego wznowienie na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło