II SA/Wr 133/12
WyrokWSA we Wrocławiu2012-04-19
Skład orzekający: Ireneusz Dukiel, Alicja Palus, Anna Siedlecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo umorzył postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej, uznając, że przedsięwzięcie to nie kwalifikuje się do grupy przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, w szczególności w kontekście konieczności uwzględnienia kumulacji oddziaływań poszczególnych anten?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy administracji nieprawidłowo oceniły kwestię kumulacji oddziaływań poszczególnych anten w ramach projektowanej stacji bazowej telefonii komórkowej. W szczególności, sąd pierwszej instancji nie wykazał, czy organy rozważyły i zbadały możliwości i zakresy stosowania przepisu § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, a organy winny były szczegółowo wyjaśnić, czy i w jakim zakresie możliwe lub konieczne jest sumowanie mocy poszczególnych anten dla oceny i wyznaczenia ich równoważnej mocy promieniowanej izotropowo.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej. Organy uznały, że inwestycja nie kwalifikuje się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym pominięcie analizy kumulacji oddziaływań pól elektromagnetycznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, jednak Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na wadliwe rozpatrzenie zarzutu dotyczącego kumulacji oddziaływań.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta W. z dnia ...; orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. na rzecz skarżącego R. K. kwotę 200 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Ireneusz Dukiel /sprawozdawca/ Sędzia WSA - Alicja Palus Sędzia WSA - Anna Siedlecka Protokolant - Magda Mikus po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia .... w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję Prezydenta W. z dnia ...; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. na rzecz skarżącego R. K. kwotę 200 złotych /słownie: dwieście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 1 grudnia 2011 r., sygn. akt II OSK 1695/10, w sprawie ze skargi kasacyjnej Ogólnopolskiego Stowarzyszenia P. w R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 25 marca 2010 r., sygn. akt II SA/Wr 11/10, w sprawie ze skargi R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia ...., w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu oraz zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. na rzecz skarżącego kwotę 397,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Jak wynika z uzasadnienia wyroku kasacyjnego Prezydent W. decyzją z dnia ....) - wobec braku podstaw prawnych do wydania rozstrzygnięcia merytorycznego - umorzył postępowanie w sprawie wydania dla P. decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody dla przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji bazowej cyfrowej telefonii komórkowej sieci P. nr BT 34131 W., lokalizowanej na działce nr ..., obręb Z. przy ul. M.we W..
W uzasadnieniu wskazano, że z charakterystyki planowanego przedsięwzięcia, znajdującej się w załączonej do wniosku wynika, że w skład systemu antenowego stacji bazowej wejdą:
– trzy anteny sektorowe nadawczo-odbiorcze typu K742 264 firmy Kathrein, skierowane na azymuty: 20°, 110° i 300°, zawieszone na wysokości 20,6 m n.p.t., pracujące w paśmie 900/1800 MHz, o pochyleniu elektrycznym 3° dla obu pasm, o równoważnej mocy promieniowanej izotropowo każdej anteny EIRP=3259,4 W;
– trzy anteny sektorowe nadawczo-odbiorcze typu K742 215 firmy Kathrein, skierowane na azymuty: 20°, 110° i 300°, zawieszone na wysokości 18,9 m n.p.t., pracujące w paśmie 2000 MHz, o pochyleniu elektrycznym 3°, o równoważnej mocy promieniowanej izotropowo każdej anteny EIRP=691,8 W. Ponadto wskazano, że w ramach planowanego przedsięwzięcia zostanie zainstalowanych 6 anten radioliniowych, które nie będą miały wpływu na kwalifikację przedsięwzięcia w zakresie konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.
Nadto wyjaśniono, że zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz.U. Nr 257, poz. 2573 ze zm.) kwalifikacji instalacji radiokomunikacyjnych, radionawigacyjnych i radiolokacyjnych, z wyłączeniem radiolinii, do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko dokonuje się biorąc pod uwagę dwa parametry: równoważną moc promieniowaną izotropowo (EIRP) wyznaczoną dla pojedynczej anteny oraz odległość środka elektrycznego tej anteny wyznaczoną od miejsc dostępnych dla ludności wzdłuż głównej osi promieniowania anteny. Wyznaczenia tej odległości należy zaś dokonywać uwzględniając zarówno kierunek (azymut) głównej wiązki promieniowania anteny, jak i pochylenia tej wiązki. Wskazano przy tym, że terminy zaś, przy pomocy których prawodawca ustalił kryteria kwalifikacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, zostały zdefiniowane w wyjaśnieniach Ministerstwa Środowiska do ww. rozporządzenia, dotyczących instalacji radiokomunikacyjnych, radiolokacyjnych i radionawigacyjnych, a organ analizując zebrany w sprawie materiał dowodowy miał na względzie wskazane definicje.
W oparciu o wnikliwą analizę terenu, wysokości i sposobu zabudowy obszaru wokół planowanych do zainstalowania anten, uwzględniając § 2 ust. 1 pkt 7 lit. a oraz § 3 ust. 1 pkt 8 lit. c i e w/w rozporządzenia, na podstawie danych dotyczących parametrów tych anten wskazano, że brak jest podstaw prawnych do przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko i wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanej inwestycji, bowiem przedmiotowe przedsięwzięcie nie kwalifikuje się do grupy przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko określonych w § 2 ust. 1 pkt 7 lit. a oraz § 3 ust. 1 pkt 8 lit. c i e w/w rozporządzenia. Podkreślono nadto, że w bezpośredniej bliskości miejsca lokalizacji stacji bazowej nie występują obszary Natura 2000, ani inne chronione prawem polskim, a ponadto inwestycja nie będzie znacząco oddziaływać na obszary Natura 2000.
Wyjaśniono także, że zgodnie z art. 63 w/w ustawy stwierdzenie obowiązku lub braku obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko organ stwierdza jedynie wówczas, gdy planowana inwestycja zgodnie z w/w rozporządzeniem kwalifikuje się jako przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko wymienione w art. 71 ust.2 pkt 2 w/w ustawy. Wskazano także, że w miejscu lokalizacji planowanej do budowy stacji bazowej telefonii komórkowej P. nie występują anteny innych operatorów.
Reasumując wskazano, że stacja bazowa musi być tak zaprojektowana, aby w miejscach przebywania ludności nie były przekroczone wartości dopuszczalne, mając na względzie też i to, że bezpośrednio po pierwszym uruchomieniu, a przed oddaniem stacji do eksploatacji, muszą zostać przeprowadzone pomiary pól elektromagnetycznych, które mają na celu sprawdzenie dotrzymania obowiązujących standardów (zgodnie z art. 122a ustawy Prawo ochrony środowiska). Wskazano przy tym, że położenie obszarów, obejmujących pola elektromagnetyczne o poziomach przekraczających dopuszczalne, występować będzie w przestrzeni niedostępnej dla ludzi i w aspekcie narażenia ludzi na pola elektromagnetyczne nie budzi zastrzeżeń.
Jednocześnie organ poinformował, że ponadnormatywne poziomy oddziaływania pola elektromagnetycznego, zgodnie z obowiązującymi przepisami, nie są parametrem decydującym o kwalifikacji przedsięwzięcia jako mogącego zawsze znacząco, bądź potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, dla którego wymagane jest uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła E.K., A. O. oraz R. K., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. decyzją z dnia ..., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy wskazał, że rodzaje przedsięwzięć, mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz rodzaje przedsięwzięć, mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko miała określić w drodze rozporządzenia Rada Ministrów, która jednak nie wykonała ww. delegacji ustawowej, co oznacza, iż i w zakresie kwalifikacji przedsięwzięć należy kierować się przepisem intertemporalnym - art. 173 ust. 2 powołanej powyżej ustawy. Zgodnie z jego brzmieniem, do czasu wydania przepisów, o których mowa w art. 60 ustawy: 1) za przedsięwzięcia mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, określone w art. 59 ust. 1 pkt 1 ustawy, uważa się określone w dotychczasowych przepisach przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko, wymagające sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko; 2) za przedsięwzięcia mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, określone w art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy, uważa się natomiast określone w dotychczasowych przepisach przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko, dla których obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko może być stwierdzony.
Określenie zaś rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, wymagających sporządzenia raportu lub przedsięwzięć, dla których obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko może być stwierdzony, nastąpiło w rozporządzeniu z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzania raportu o oddziaływaniu na środowisko.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w przypadku stacji bazowych sieci transmisji danych jedynym czynnikiem fizycznym, który może być powodem powstania zagrożeń w środowisku, są pola elektromagnetyczne, powstające w wyniku pracy stacji. Przy kwalifikacji tego typu inwestycji organ powinien wziąć pod uwagę: równoważną moc promieniowania izotropowego, wyznaczoną dla pojedynczej anteny oraz odległość środka elektrycznego tej anteny, wyznaczoną od miejsc dostępnych dla ludności wzdłuż głównej osi promieniowania anteny. Wyznaczenia tej odległości należy dokonywać uwzględniając zarówno kierunek (azymut) głównej wiązki promieniowania anteny i pochylenie (tilt) tej wiązki, przy czym odległość miejsc dostępnych dla ludności od środka elektrycznego anteny jest to odcinek prostej, który wyznacza się wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania anteny, uwzględniając azymut i pochylenie tej osi. Wskazano zatem, że przedsięwzięcie objęte podaniem Spółki należało skonfrontować także z, powołanymi powyżej, wartościami normatywnymi, określonymi w § 2 ust. 1 pkt 7 oraz w § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia i oprzeć rozstrzygnięcie o akt wiedzy, a więc ustalić, czy w określonej w rozporządzeniu odległości w przestrzeni oddziaływania wiązki promieniowania danej anteny, znajdują się miejsca dostępne dla ludzi. Przy czym, w ocenie Kolegium, określenie tej odległości dokonuje się dla istniejącego stanu zagospodarowania otoczenia instalacji, a nie dla stanu hipotetycznego lub przyszłego co bezzasadnie podnoszą odwołujący się.
W świetle poczynionych wyżej uwag Kolegium wskazało, że w rozpoznawanej sprawie należy zbadać i ocenić, czy planowana inwestycja, wymaga prowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko i wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody, a następnie - w oparciu o te ustalenia - ocenić, czy istnieją podstawy prawne do wydania stosownej decyzji. Wykazanie bowiem, że inwestycja mieści się w katalogu przedsięwzięć wymienionych w § 2 ust. 1 pkt 7 lub w § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia, wymagałoby kontynuacji postępowania i zakończenia go odpowiednią decyzją merytoryczną, natomiast wynik przeciwny skutkowałby zakończeniem postępowania poprzez jego umorzenie, z uwagi na bezprzedmiotowość postępowania wobec braku podstaw prawnych do dokonania oceny oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko planowanego przedsięwzięcia.
W oparciu o posiadane informacje, dotyczące charakterystyki inwestycji, w tym graficzne przedstawienie przebiegu osi głównych wiązek promieniowania i ich przekrojów przyjęto, że brak jest podstaw prawnych do przeprowadzania postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko i wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanej inwestycji, skoro stwierdzono, że przedsięwzięcie to nie kwalifikuje się do grupy przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, określonych w § 2 ust. 1 pkt 7 lit. a) oraz § 3 ust. 1 pkt 8 lit. c) i e) powoływanego rozporządzenia. Zdaniem Kolegium, takie stanowisko ma swoje pełne uzasadnienie w przywołanych wyżej przepisach i ustalonym stanie faktycznym. Wszystkie bowiem istotne dla sprawy parametry techniczne przedsięwzięcia nie mieszczą się w zakresie wyznaczonym wskazanymi na wstępie przepisami prawa.
Ponadto wskazano, że w bezpośredniej bliskości miejsca lokalizacji stacji bazowej brak jest miejsc dostępnych dla ludności w odległości, która uzasadniałaby w jakikolwiek sposób konieczność przeprowadzania postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko i wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanej inwestycji. W kontekście podnoszonych przez odwołujących się argumentów podkreślono, że żaden z przepisów regulujących instytucję decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, nie uzależnia wydania rozstrzygnięcia w tej sprawie od tego, czy w przyszłości oś główna wiązki promieniowania anteny może znaleźć się w miejscu dostępnym dla ludności w wyniku realizacji inwestycji na podstawie planu miejscowego, czy w sąsiedztwie inwestycji występuje zabudowa mieszkaniowa lub biurowa. W sprawie niniejszej organ winien był ustalić, co też uczynił, czy w aktualnym stanie faktycznym, w określonej w rozporządzeniu odległości w przestrzeni oddziaływania wiązki promieniowania danej anteny, znajdują się miejsca dostępne dla ludzi.
Mając na uwadze podnoszone w odwołaniu argumenty wyjaśniono także, że przez miejsca dostępne dla ludności rozumie się wszelkie miejsca, z wyjątkiem miejsc, do których dostęp ludności jest zabroniony lub niemożliwy bez użycia sprzętu technicznego (art. 124 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tj. Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 ze zm.). W rozporządzeniu zaś z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów, wskazano, że pomiary poziomów pól elektromagnetycznych w otoczeniu instalacji radiokomunikacyjnych, radionawigacyjnych oraz radiolokacyjnych, w przyjętych pionach pomiarowych, wykonuje się w punktach pomiarowych położonych na wysokościach od 0.3 m do 2 m nad powierzchnia ziemi albo nad innymi powierzchniami, na których mogą przebywać ludzie.
Mając na względzie powyższe regulacje oraz poglądy judykatury wskazano, że pojęcie miejsc dostępnych dla ludzi należy interpretować w sposób szeroki, uwzględniając miejsca, w których człowiek nie tylko mieszka, ale także pracuje, wypoczywa i ogólnie przebywa, a dotyczy to jedynie terenów ogólnodostępnych, a nie terenów, na których dostanie się wymaga podjęcia odpowiednich, czasem specjalistycznych czynności.
Wskazano także, że trudny do zaakceptowania jest zarzut sugerujący, że decyzja nie zawiera przepisów dotyczących ochrony środowiska jak również parametrów anten, ich typów, azymutów, mocy maksymalnej, więc w istocie nie wiadomo, dla jakiego przedsięwzięcia została wydana. Wszystkie bowiem istotne dane dotyczące rozstrzyganej kwestii opisano w zaskarżonej decyzji. Decyzja ponadto, wbrew temu, co twierdzą odwołujący się, zawiera kompletne wskazanie podstaw prawnych, na których oparto zaskarżone rozstrzygnięcie. Także zarzut wskazujący na brak proceduralnego opisu czynności, które doprowadziły organ do poszczególnych konkluzji, nie można uznać za trafny, skoro całą procedurę postępowania w tego typu sprawach regulują przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, na które organ powołał się w zaskarżonej decyzji.
Za bezzasadny nadto uznano zarzut naruszenia § 4 rozporządzenia, wymagającego zsumowania istniejących i planowanych oddziaływań, wskazując, iż z akt sprawy nie wynika, aby w odległościach wskazanych w rozporządzeniu, w § 2 ust. 1 pkt 7 lit. a) oraz § 3 ust. 1 pkt 8 lit. c) i e), znajdowały się inne stacje bazowe, których dodatkowo główne wiązki promieniowania kumulowały się pokrywając z wiązkami planowanej inwestycji.
W rozpatrywanej sprawie Kolegium - z urzędu- nie dopatrzyło się też żadnych uchybień procesowych w toku pierwszoinstancyjnego postępowania, a ocena materiału dowodowego nie wychodzi poza granice swobodnej oceny materiału dowodowego.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu złożył R. K., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenie oraz zwrot kosztów postępowania.
Kwestionowanej decyzji, podobnie jak decyzji organu I instancji zarzucano naruszenie:
- przepisów postępowania: art. 7, art. 10, art. 77, art. 80, art. 81, art. 84 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych;
- art. 63 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 oraz art. 63 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko w powiązaniu z § 2 ust. 1 pkt 7, § 2 ust. 2, § 3 ust. 1 pkt 8, § 3 ust. 2 oraz § 4, § 5 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko – poprzez ich pominięcie;
- § 2 ust. 1 pkt 7, § 2 ust. 2 pkt 2, § 3 ust. 1 pkt 8, § 3 ust. 2 pkt 2, § 4, § 5 Rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.
Zdaniem skarżącego R. K. organ kwestionując stanowisko odwołującego się oparte na jednolitej doktrynie orzeczniczej, iż w niniejszej sprawie w odległości do 150 metrów od środka elektrycznego anteny znajdują się miejsca dostępne dla ludności miał obowiązek ustosunkować się do podniesionej kwestii, a nie całkowicie ją pominąć tylko i wyłącznie dlatego, że jest niekorzystna dla inwestora. Jak dalej wskazano cytowane w odwołaniu stanowisko sądów administracyjnych jest prawidłowe albowiem ustaleń należy dokonywać w przestrzenni oddziaływania głównej wiązki promieniowania, która nie jest osią. Jednakże brak własnych ustaleń organu uniemożliwia dokonania oceny stanowiska organu.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W.wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentacje i wywody prawne zawarte w kwestionowanej decyzji.
Zdaniem organu odwoławczego wszystkie potrzebne dane zawarte są w aktach sprawy i nie ma potrzeby dokonywania jakichkolwiek matematycznych obliczeń.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wskazanym na wstępie wyrokiem z dnia 25 marca 2011 r. skargę oddalił.
Sąd pierwszoinstancyjny zwrócił uwagę, iż w rozpoznawanej sprawie kwestię sporną stanowi ocena czy objęte zamiarem inwestycyjnym przedsięwzięcie polegające na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej sieci Plus należy do mogących znacząco oddziaływać na środowisko, w konsekwencji czego wymaga wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na jego realizację.
Sąd podniósł, że w rozpoznawanej sprawie istotne jest to, iż - jak słusznie zauważył organ odwoławczy – z uwagi na fakt, iż Rada Ministrów nie określiła w drodze rozporządzenia przedsięwzięć, mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko – zastosowanie ma art. 173 ust. 2 powołanej powyżej ustawy, stanowiący, że do czasu wydania przepisów, o których mowa w art. 60 ustawy: 1) za przedsięwzięcia mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, określone w art. 59 ust. 1 pkt 1 ustawy, uważa się określone w dotychczasowych przepisach przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko, wymagające sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko; 2) za przedsięwzięcia mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, określone w art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy, uważa się określone w dotychczasowych przepisach przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko, dla których obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko może być stwierdzony.
Powyższe zatem oznacza, iż w niniejszej sprawie oceny czy objęte zamiarem inwestycyjnym przedsięwzięcie należy do znacząco oddziałujących na środowisko należy dokonać mając na względzie postanowienia § 2 lub 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz.U. z 2004, Nr 254, poz. 2573 ze zm.).
Sąd podzielił stanowisko organów, iż objęte zamiarem inwestycyjnym przedsięwzięcie, nie mieści się w zakresie zastosowania tak § 2 i § 3 powyższego rozporządzenia, a dokładniej nie wypełnia ona dyspozycji § 2 ust. 1 pkt 7. Nie można także uznać, iż planowana inwestycja stanowi przedsięwzięcia określonego w § 3 ust. 1 pkt 8 lit. c i e. Oznacza to więc, że niniejsza inwestycja nie może być pojmowana jako znacząco oddziałująca na środowisko.
Odnosząc się z kolei do zarzutów skarżącego Sąd wskazał, że brak jest podstaw do uznania, iż w niniejszej sprawie w odległości do 150 m od środka elektrycznego anteny znajdują się miejsca dostępne dla ludności. Z akt administracyjnych, a szczególnie ze sporządzonego przez biegłego opisu zasięgu i przebiegu głównych wiązek promieniowania w układzie horyzontalnym i wertykalnym wynika, że obszary o gęstości mocy promieniowania > 0, 1W/m² wystąpią przed antenami nadawczymi, na kierunkach ich promieniowania, w maksymalnym zasięgu do 51,4 m od anten oraz na wysokości powyżej 15,3 m nad poziomem terenu. W przewidywanym zasięgu obszarów o powyższej gęstości mocy promieniowania maksymalna wysokość okolicznej zabudowy kończy się zaś na wysokości 9 m. Oznacza to więc – jak słusznie zauważyło Kolegium - że ponadnormatywne pole znajdzie się powyżej 6, 3 m nad poziomem najwyższych dachów sąsiednich, a zatem w miejscu niedostępnym dla ludności.
Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia § 4 wskazanego rozporządzenia, który stanowi, że parametry tego samego rodzaju, charakteryzujące skalę przedsięwzięcia i odnoszące się do przedsięwzięć tego samego rodzaju położonych na terenie jednego zakładu lub obiektu, istniejących i planowanych, sumuje się, wyjaśnić należy, iż w normatywnej odległości badania oceny oddziaływania na środowisko, ograniczonej do obszaru 150 m od środka elektrycznego anteny, nie występują inne stacje bazowe emitujące elektromagnetyczne promieniowania niejonizujące, które w połączeniu z emisją pochodzącą z planowanego przedsięwzięcia przekroczyłyby dopuszczalny poziom określony rozporządzeniem z dnia 3 października 2008 r.
Sąd stwierdził również, iż nie sposób zgodzić się także z argumentem skarżącego, iż w rozpoznawanej sprawie naruszono art. 63 ust 1 i 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Powyższe regulacje dotyczą bowiem obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Procedura oceny oddziaływania na środowisko przeprowadzana jest więc po stwierdzeniu, że przedsięwzięcie może zawsze znacząco albo potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. W rozpoznawanej jednak sprawie z powodów wskazanych powyżej nie mamy do czynienia z takim przedsięwzięciem, co w konsekwencji oznacza, iż powyższe regulację nie znajdują zastosowania w rozpoznawanej sprawie.
Na uwzględnienie nie zasługuje zdaniem Sądu także twierdzenie skarżącego, że inwestor podał wyliczenia tylko dla tiltu 3, co nie może być zaakceptowane albowiem pomiary wykonuje się przy maksymalnym pochyleniu. Jak słusznie bowiem wskazało Kolegium – inwestor wniósł o wydanie decyzji dla przedsięwzięcia planując, że kąt nachylenia głównych wiązek promieniowania wyniesienie 3°, a organ ochrony środowiska jest związany żądaniem inwestora. Wskazano przy tym jednak, iż późniejsza zmiana założeń inwestycyjnych będzie skutkowało koniecznością przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko.
Sąd uznał również, że w rozpoznawanej sprawie organ w należyty sposób zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy, opierając swoje przekonanie na wiadomościach zawartych w Karcie informacyjnej przedsięwzięcia - stacja bazowa telefonii komórkowej sieci Plus BT 34131 W., Kwalifikacji przedsięwzięcia pod względem konieczności sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko dla stacji bazowej telefonii cyfrowej Plus GSM - 900/1800/2000 MHz Nr BT-34131 W. oraz istniejących w aktach organu I instancji dokumentach opracowanych przez biegłego z zakresu sporządzania ocen oddziaływania na środowisko. Motywy zaś podjętego rozstrzygnięcia zostały przedstawione w uzasadnieniu podjętej decyzji, które zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. powinna zawierać tak wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji jak i ukazanie faktów, które organ uznał za udowodnione.
W ocenie Sądu z uzasadnienia kwestionowanego rozstrzygnięcia wynika, że organ rozpoznający sprawę przeprowadził dokładną analizę stanu faktycznego, ustalił wszystkie zaistniałe w sprawie okoliczności, które miały znaczenie dla podjęcia decyzji, a także wyjaśnił znaczenie zastosowanej normy prawnej, a także odniósł się merytorycznie do zarzutów zawartych w odwołaniu.
Wskazano także, że chybiony jest zarzut strony skarżącej, iż organ nie mógł umorzyć postępowania ze względu na jego bezprzedmiotowość. Stosownie bowiem do art. 105 § 1 k.p.a. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzje o umorzeniu postępowania. Zważyć jednakże trzeba, iż sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa w rozumieniu powyższego przepisu wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego. Wówczas jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne pozytywne, czy negatywne staje się prawnie niedopuszczalne. W rozpoznawanej sprawie, uwzględniając zebrany materiał dowodowy, Sąd nie miał wątpliwości, iż brak jest podstaw do wydania decyzji merytorycznej, a dokładniej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody, co motywuje zasadność podjętego przez organy rozstrzygnięcia.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosło O. zaskarżając tenże wyrok w całości i zarzuciło naruszenie przepisów prawa materialnego oraz procesowego:
1) art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 28, art. 77 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c oraz art. 174 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - poprzez uznanie, iż lakoniczne wyjaśnienia oparte na nieobowiązujących przepisach są zgodne z prawem,
2) § 2 ust. 1 pkt 7 lit. a oraz § 3 ust. 1 pkt 8 lit. c i e w zw. z § 4 w zw. z § 5 pkt 1 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. b w zw. z art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko w zw. z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. - poprzez nieuwzględnienie kumulacji pola elektromagnetycznego zachodzącej pomiędzy antenami sektorowymi i radiolinii oraz z znajdującej się w bliskim sąsiedztwie innej stacji bazowej telefonii komórkowej,
3) art. 141 § 4 p.p.s.a. - poprzez pominięcie stanowiska Stowarzyszenia, a tym samym nieodniesienie się do podniesionych zarzutów, przez co spowodowanie bezpośredniego zagrożenia dla zdrowia, życia oraz mienia, a także bezpodstawne przyjęcie, iż tilt elektryczny wynosić będzie 3 w sytuacji kiedy w rzeczywistości będzie się on zmieniał automatycznie, albowiem decyduje o tym abonent.
Naczelny Sąd Administracyjny, wydając wyrok kasacyjny z dnia 14 grudnia 2011 r., stwierdził, iż na uwzględnienie zasługiwał zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 63 ust. 1 pkt 1b ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko w zw. z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz.U. Nr 257, poz. 2573 zez m.) a także naruszenia prawa procesowego tj. art. 141 § 4 p.p.s.a.
Sąd zwrócił uwagę, iż zgodnie z treścią powołanego powyżej art. 63 ust. 1 pkt 1b, obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, uwzględniając rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia, z uwzględnieniem powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć znajdujących się na obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie.
Sąd kasacyjny uznał jednocześnie w sprawie bezspornym jest, że oceny czy objęte zamiarem inwestycyjnym przedsięwzięcie należy do znacząco oddziałujących na środowisko należy dokonać mając na względzie postanowienia § 2 lub 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz.U. z 2004, Nr 254, poz. 2573 ze zm.). Wobec powyższego zastosowanie znajduje również przepis § 4 ww. rozporządzenia zgodnie z którym sumuje się parametry tego samego rodzaju, charakteryzujące skalę przedsięwzięcia i odnoszące się do przedsięwzięć tego samego rodzaju położonych na terenie jednego zakładu lub obiektu, istniejących i planowanych.
Podkreślono przy tym, że w skardze do wojewódzkiego sądu administracyjnego podniesiony był zarzut naruszenia tegoż przepisu poprzez jego pominięcie i nieuwzględnienie kumulacji pola elektromagnetycznego zachodzącej pomiędzy poszczególnymi antenami sektorowymi i radiolinii oraz z znajdującej się w bliskim sąsiedztwie innej stacji bazowej telefonii komórkowej. Sąd pierwszej instancji odnosząc się do zarzutu naruszenia § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko wskazał natomiast jedynie, że w normatywnej odległości badania oceny oddziaływania na środowisko, ograniczonej do obszaru 150 m od środka elektrycznego anteny, nie występują inne stacje bazowe emitujące elektromagnetyczne promieniowania niejonizujące, które w połączeniu z emisją pochodzącą z planowanego przedsięwzięcia przekroczyłyby dopuszczalny poziom określony rozporządzeniem. Sąd pierwszej instancji, nie dokonał jednakże oceny, a w każdym razie nie znalazło to odzwierciedlenia w uzasadnieniu wyroku, czy nie zachodzi konieczność zsumowania poszczególnych anten sektorowych, które miałyby zostać zrealizowane w ramach projektowanej stacji bazowej telefonii komórkowej.
Sąd kasacyjny podniósł przy tym, że przepis § 2 ust. 1 pkt 7 powoływanego rozporządzenia wyraźnie wskazuje na konieczność wzięcia pod uwagę równoważnej mocy promieniowania izotropowo wyznaczonej dla pojedynczej anteny jako podstawy zakwalifikowania instalacji radiokomunikacyjnych, radionawigacyjnych i radiolokacyjnych, z wyłączeniem radiolinii, emitujących pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 0,03 MHz do 300.000 MHz, do rzędu przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Sąd pierwszej instancji nie wykazał tymczasem, czy organy obu instancji rozważyły i zbadały możliwości i zakresy stosowania przepisu § 4 rozporządzenia w oparciu o dowody zebrane w sprawie. Organy tymczasem winny były szczegółowo wyjaśnić czy i w jakim zakresie możliwe lub konieczne jest sumowanie mocy poszczególnych anten dla oceny i wyznaczenia ich równoważnej mocy promieniowanej izotropowo, czego – jak już wspomniano - wymaga przepis § 2 pkt 1 ppkt 7 przywołanego wyżej rozporządzenia, a w razie potrzeby winny dokonać dodatkowych analiz lub ekspertyz, koniecznych dla pełnej realizacji wytycznych wynikających z przepisu § 4 rozporządzenia (zob. uzasadnienie wyroku NSA z dnia 5 grudnia 2008 r., sygn. akt II OSK 1928/07).
Odnosząc się natomiast do argumentów podnoszonych w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, w których skarżący kasacyjnie wskazuje na to, iż "NSA winien na podstawie zarzutów ustalić rzeczywistą energię danej anteny (...)" a także "NSA winien ustalić społeczno-gospodarcze przeznaczenie terenu (...)" podniesiono, że zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym jak stanowi § 2 kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Celem kontroli sprawowanej przez sąd administracyjny jest zatem ocena zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Sąd, na skutek zaskarżenia aktu lub czynności (bezczynności) organu administracji publicznej, nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie skontrolować (ocenić) działalność tego organu. Sąd administracyjny nie zastępuje organu administracji publicznej i nie rozstrzyga sprawy administracyjnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak również rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego - art. 145 §1 pkt 1 lit. a), lit. b) i lit. c) p.p.s.a.
Należy również podkreślić, iż zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przy ponownym rozpoznawaniu skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, zastosowanie ma również art. 190 p.p.s.a, stanowiący że sąd, któremu sprawę przekazano, związany jest wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Pojęcie "wykładni prawa" użyte w art. 190 p.p.s.a. należy rozumieć wąsko, jako wyjaśnienie treści przepisów w granicach określonych podstawami kasacyjnymi. Związanie sądu pierwszej instancji wykładnią dokonaną przez NSA nie obejmuje zatem kwestii będących jej przedmiotem, lecz wykraczających poza przesłanki pozytywnego lub negatywnego ustosunkowania się do podstaw kasacyjnych, poglądów prawnych wypowiedzianych na marginesie orzeczenia, a także ocen dotyczących stanu faktycznego sprawy. "Sąd pierwszej instancji jest związany dokonaną przez NSA wykładnią prawa odnośnie takiego, a nie innego rozumienia określonych przepisów prawa w zakresie sformułowanych w skardze kasacyjnej jej podstaw, co nie odnosi się jednak do oceny prawidłowości ustaleń stanu faktycznego." (wyrok NSA z 4.09.2007 r., sygn. akt I FSK 1130 / 06). W niniejszej sprawie sąd związany jest oceną prawną wyrażoną w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, która w istocie przesądza o kierunku i treści rozstrzygnięcia skargi na decyzje organu w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Tylko gwoli przypomnienia wskazać trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, że sąd pierwszoinstancyjny niedostatecznie odniósł się do zarzutu naruszenia § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, gdyż wskazał jedynie, że w normatywnej odległości badania oceny oddziaływania na środowisko, ograniczonej do obszaru 150 m od środka elektrycznego anteny, nie występują inne stacje bazowe emitujące elektromagnetyczne promieniowania niejonizujące, które w połączeniu z emisją pochodzącą z planowanego przedsięwzięcia przekroczyłyby dopuszczalny poziom określony rozporządzeniem. Sąd kasacyjny zarzucił Sądowi pierwszoinstancyjnemu niedokonanie oceny, a w każdym razie pominięcie jej w uzasadnieniu wyroku, czy nie zachodzi konieczność zsumowania poszczególnych anten sektorowych, które miałyby zostać zrealizowane w ramach projektowanej stacji bazowej telefonii komórkowej.
Jednocześnie Sąd kasacyjny wywiódł, iż przepis § 2 ust. 1 pkt 7 powoływanego rozporządzenia wyraźnie wskazuje na konieczność wzięcia pod uwagę równoważnej mocy promieniowania izotropowo wyznaczonej dla pojedynczej anteny jako podstawy zakwalifikowania instalacji radiokomunikacyjnych, radionawigacyjnych i radiolokacyjnych, z wyłączeniem radiolinii, emitujących pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 0,03 MHz do 300.000 MHz, do rzędu przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.
Wytknięto Sądowi pierwszej instancji również niewykazanie, czy organy obu instancji rozważyły i zbadały możliwości i zakresy stosowania przepisu § 4 rozporządzenia w oparciu o dowody zebrane w sprawie, przy czym równocześnie stwierdzono, że organy winny były szczegółowo wyjaśnić czy i w jakim zakresie możliwe lub konieczne jest sumowanie mocy poszczególnych anten dla oceny i wyznaczenia ich równoważnej mocy promieniowanej izotropowo, czego wymaga przepis § 2 pkt 1 ppkt 7 przywołanego wyżej rozporządzenia, a w razie potrzeby winny dokonać dodatkowych analiz lub ekspertyz, koniecznych dla pełnej realizacji wytycznych wynikających z przepisu § 4 rozporządzenia.
Kierując się dokonaną powyżej wykładnią prawa należało bezdyskusyjnie stwierdzić, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwala Sądowi na obecnym etapie postępowania wyczerpująco rozważyć nakreślonego przez Sąd kasacyjny zagadnienia możliwości przekroczenia dopuszczalnego poziomu emitowanego elektromagnetycznego promieniowania niejonizującego w przypadku zsumowania poszczególnych anten sektorowych, które miałyby zostać zrealizowane w ramach projektowanej stacji bazowej telefonii komórkowej, bez dokonania dodatkowych analiz i ekspertyz.
Dopiero po uzupełnieniu materiału dowodowego w kierunku wskazanym przez Sąd kasacyjny, i po jego wnikliwym przeanalizowaniu przez organy administracyjne, zwłaszcza pod kątem wytycznych zawartych w uzasadnienie wyroku NSA z dnia 5 grudnia 2008 r., sygn. akt II OSK 1928/07, możliwa będzie właściwa odpowiedź czy i w jakim zakresie możliwe lub konieczne jest sumowanie mocy poszczególnych anten dla oceny i wyznaczenia ich równoważnej mocy promieniowanej izotropowo.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) p.p.s.a, orzekł jak w sentencji.
W przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji oraz o zwrocie kosztów postępowania sądowego orzeczono w oparciu o art. 152 i art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło