II SA/Lu 227/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędziowie Sędzia NSA Krystyna Sidor, Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska (sprawozdawca), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Beata Basak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi I. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z. utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta Z. w dniu [...] listopada 2011 r. odmawiającą I. T. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad mężem W. T. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż w dniu 14 października 2011 r. weszła w życie ustawa z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentacji (Dz.U. Nr 205, poz. 1212). Na mocy art. 1 pkt 6 lit. b/ tej ustawy zmieniono treść art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a/ ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 ze zm.), który otrzymał brzmienie: "świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności". Organ odwoławczy podniósł, iż pomimo dotychczasowego orzecznictwa sądowego, opartego na powołanym w odwołaniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2008 r., sygn. akt P 27/07, ustawodawca stoi na stanowisku, iż obowiązek wzajemnej pomocy i wspierania się łączący współmałżonków nie ma charakteru obowiązku alimentacyjnego, o którym mowa w art. 128 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Innymi słowy, jednemu małżonkowi nie przysługuje świadczenie pielęgnacyjne w związku z koniecznością opieki nad drugim małżonkiem. Kolegium wskazało, iż W. T., na mocy orzeczenia o stopniu niepełnosprawności Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Z. z dnia [...] grudnia 2007 r. został zaliczony do znacznego stopnia niepełnosprawności. Wnioskodawczyni jest żoną osoby wymagającej opieki, a więc osobą, na której ciąży obowiązek wspólnego pożycia, wzajemnej pomocy i wierności oraz do współdziałania dla dobra rodziny (art. 23 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego), który nie jest obowiązkiem alimentacyjnym w pełnym tego słowa znaczeniu. W skardze na powyższą decyzję I T. wniosła o jej zmianę poprzez przyznanie jej świadczenia pielęgnacyjnego lub uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi administracji. W skardze podniosła, iż pozbawienie jej prawa do świadczenia alimentacyjnego będzie dla niej krzywdzące i znacznie utrudni jej funkcjonowanie w codziennym życiu. Wskazała, że zarejestrowała się w urzędzie pracy i nie ma prawa do żądnych świadczeń, gdyż pełni opiekę nad mężem. Brakuje pieniędzy na podstawowe potrzeby, gdyż rodzina utrzymuje się jedynie z zasiłku z tytułu ukończenia 60. roku życia i zasiłku męża z opieki społecznej. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Skarżąca domagała się przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy w związku opieką nad osobą niepełnosprawną. W rozpoznawanej sprawie zastosowanie mają zatem przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 ze zm., zwanej dalej ustawą). W myśl art. 17 ust. 1 ustawy, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59 ze zm.) ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, 3) opiekunowi faktycznemu dziecka - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W niniejszej sprawie bezsporne jest, iż W. T., w związku z opieką nad którym skarżąca ubiega się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, jest niepełnosprawny w znacznym stopniu, przy czym orzeczenie o stopniu niepełnosprawności ma charakter trwały (orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] grudnia 2007 r., k. 6 akt adm.). Współmałżonka tej osoby – skarżąca I. T. nie ma orzeczonego stopnia niepełnosprawności. W myśl art. art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a/ ustawy, zmienionego przez art. 1 pkt 6 lit. b/ ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. Nr 205, poz. 1212), przesłanką odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest pozostawanie osoby wymagającej opieki w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Jak wynika z materiału dowodowego niniejszej sprawy, skarżąca nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Treść przepisu art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a/ ustawy w obecnie obowiązującym brzmieniu, wbrew zarzutom skarżącej, jest jednoznaczna i nie budzi wątpliwości na gruncie rozpoznawanej sprawy. Jedną z obligatoryjnych przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest legitymowanie się przez współmałżonka osoby wymagającej opieki znacznym stopniem niepełnosprawności. Odnosząc się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2008 r., sygn. akt P 27/07, podkreślić należy, że orzekł on o niekonstytucyjności art. 17 ust. 1 ustawy tylko w zakresie, w jakim przepis ten uniemożliwia nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osobie obciążonej obowiązkiem alimentacyjnym, opiekującej się niepełnosprawnym członkiem rodziny. Trybunał nie stwierdził niekonstytucyjności art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a/, wyłączającego z grona podmiotów uprawnionych, osoby sprawujące opiekę nad niepełnosprawnymi pozostającymi w związku małżeńskim. Z tych wszystkich względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., Poz. 270).