IV SA/Po 114/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Popowska Sędziowie WSA Donata Starosta (spr.) WSA Anna Jarosz Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi I. O. i L. O. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odstąpienia od nałożenia obowiązku wykonania określonych robót budowlanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] września 2011 r. nr [...]; 2. zasądza od Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz Skarżących I. O. i L. O. solidarnie kwotę 500 (pięćset) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] września 2011 r., nr [...] (decyzja z dnia [...] września 2011 r.) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. (dalej PINB albo organ I instancji) działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 oraz art. 83 ust. 1, art. 81 ust. 1 pkt 2, art. 80 ust. 2 pkt 1, ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. 2010 r., nr 243, poz. 1623 ze zm., dalej pb) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej kpa) w związku z prowadzeniem sprawy dotyczącej wykonanego remontu ogrodzenia nieruchomości - Ośrodka Wypoczynkowego stanowiącego własność Centrum Zdrowia i Relaksu V., sp. z o.o. w K. (dalej ośrodek wypoczynkowy), usytuowanego w obrębie granic działek gruntu oznaczonych w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Starostę Konińskiego, numerem: [...],[...],[...], w miejscowości Ś., w Gminie Ś. orzekł o odstąpieniu od nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót przy remoncie wyżej opisanego ogrodzenia nieruchomości do stanu zgodnego z prawem. W uzasadnieniu organ I instancji ustalił następujący stan faktyczny sprawy: Postępowanie administracyjne przeprowadzone zostało na skutek treści pisma L. O. z dnia [...] czerwca 2010 r. informującego PINB, że na drodze publicznej, przy której znajduje się aktualnie Ośrodek Centrum Zdrowia i Relaksu V. Sp. z o.o. w K. - Oddział w Ś.ie, miała miejsce samowolna budowa ogrodzenia i dwóch bram. Przedmiotowe ogrodzenie usytuowane jest wzdłuż działki gruntu oznaczonej nr ewid. [...], w kierunku wschodnio-zachodnim, na odcinku: od wschodniej granicy działki gruntu oznaczonej nr ewid. [...], do zachodniej granicy działki gruntu oznaczonej nr ewid. [...]. Właściciel działki gruntu oznaczonej nr ewid. [...] jest nieustalony, władającym jest Gmina Ś.. Ogrodzenie powstało w połowie lat siedemdziesiątych ubiegłego stulecia, pod rządami ustawy z dnia [...] października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. 1974 r., nr 38, poz. 229 ze zm., dalej pb z 1974 r.). Stanowiło ono ogrodzenie ówczesnego Ośrodka Wypoczynkowego Kopalni Węgla Brunatnego w K. (dalej KWB w K. albo inwestor). Ogrodzenie wykonane zostało z siatki stalowej osadzonej w ramkach stalowych, przytwierdzonych do słupków stalowych. W dacie budowy ustawodawca nie nałożył na inwestora obowiązku legitymowania się pozwoleniem na budowę bądź zgłoszeniem właściwemu organowi, w przedmiocie wykonywania tego ogrodzenia. Wykonane ogrodzenie nie było stałe (nie było na stałe połączone z gruntem, brak było cokołu wzdłuż przęseł ogrodzeniowych). Inwestor nie musiał ubiegać się o wydanie pozwolenia na budowę ogrodzenia. W 1991 r., na skutek protestów właścicieli działek sąsiednich, twierdzących że trasa ogrodzenia przebiega przez własność ich gruntów, KWB w K. zdemontowała ogrodzenie i wybudowała nowe, lokalizując je o ok. 12 m dalej - w stronę północną w stosunku do zdemontowanego ogrodzenia, jak w chwili obecnej. Roboty te wykonane zostały również pod rządami pb z 1974 r. W latach 2002 - 2003, KWB w K. dokonała remontu przedmiotowego ogrodzenia. Remont polegał na zastąpieniu przęseł ogrodzenia z siatki osadzonej w ramkach stalowych na siatkę stalową powlekaną tworzywem, osadzoną na słupkach stalowych o wysokości [...] cm. Bramy zostały wykonane z kształtowników stalowych. Inwestor powyższe roboty remontowe wykonał w miejscu istniejącego od 1991 r. ogrodzenia, co zgodnie potwierdziły strony postępowania. W dacie wykonania remontu ogrodzenia 2002/2003 r. inwestor był zwolniony z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 7 pb, jednakże na podstawie art. 29 ust. 2 pkt 1 pb nie był zwolniony z obowiązku dokonania zgłoszenia zamiaru przystąpienia do remontu ogrodzenia. Inwestor zatem powyższe roboty remontowe wykonał samowolnie, nie dopełniając ustawowego obowiązku ich zgłoszenia rozpoczęcia właściwemu organowi, zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 29 ust. 2 pkt 1 pb. Następstwem powyższego było wydanie przez PINB postanowienia z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...], na podstawie art. 81c pb, nakładającego na aktualnego Właściciela - Centrum Zdrowia i Relaksu V. sp z o. o. obowiązek przedłożenia oceny stanu technicznego dotychczas wykonanych robót budowlanych wybudowanego ogrodzenia ośrodka wypoczynkowego, pod względem ich zgodności z obowiązującymi przepisami techniczno-budowlanymi, zasadami wiedzy technicznej oraz jakości wbudowanych materiałów budowlanych, wykonanej przez osobę posiadającą prawo wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie i stosowne uprawnienia budowlane, spełniającą kryteria określone w art. 12 lub w art. 12a pb oraz przedłożenia inwentaryzacji geodezyjnej wybudowanego ogrodzenia ośrodka wypoczynkowego, zgodnie z zasadami określonymi w ustawie z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. 2005 r., nr 240, poz. 2027 ze zm.). Z przedłożonej w dniu [...] lipca 2011 r. oceny stanu technicznego wynika, że roboty budowlane wybudowanego ogrodzenia, wykonane zostały zgodnie z obowiązującymi przepisami techniczno-budowlanymi i zasadami wiedzy technicznej obowiązującymi w tym zakresie. Wbudowane materiały posiadają stosowne atesty. Ogrodzenie jest w dobrym stanie technicznym. Brak jest zatem zakresu czynności pozostałych do wykonania, bowiem remont jest już zakończony. Wykonane ogrodzenie zostało zrealizowane pod względem technicznym prawidłowo. Z uwagi, że lokalizacja ogrodzenia nie została w trakcie jego remontu w 2003 r. zmieniona, a ogrodzenie wykonane w 1991 r. zostało zrealizowane zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami, brak jest aktualnie podstaw prawnych, aby żądać w trybie naprawczym wg art. 50 i 51 pb prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W odwołaniu, które wpłynęło do PINB dnia [...] października 2011 r. I. O. i L. O. (dalej odwołujący) opisując dotychczasowy przebieg sprawy, począwszy od wzniesienia ogrodzenia przez KWB w K. w latach 70 ubiegłego stulecia zwrócili uwagę, że było ono niezgodne z prawem, ponieważ inwestor nie ubiegał się wówczas w ogóle o pozwolenie na budowę do czego był zobowiązany wznosząc ogrodzenie na stałe związane z gruntem. Odnosząc się do ogrodzenia postawionego w latach 2002-2003 odwołujący zwrócili uwagę na miejsce jego wzniesienia, co zostało w zupełności pominięte przez PINB. Poza tym, zdaniem odwołujących, PINB dokonał nieuprawnionego przekwalifikowania robót budowlanych z wykonania ogrodzenia na remont. Organ I instancji uznał, że nie miała miejsca budowa, lecz remont ogrodzenia, dokonując błędnej interpretacji prawa materialnego, zupełnie marginalizując instytucję zgłoszenia. W swoich rozważaniach PINB pominął kwestię sankcji związanych z jego brakiem. Reasumując, prace wykonane przy budowie ogrodzenia miały charakter samowoli budowlanej, co w świetle art. 48 pb obligowało organ do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę. Odwołujący wskazali nadto, że dnia [...] września 2011 r. złożyli w PINB wnioski o uzupełnienie postępowania, wnosząc o zbadanie legalności położonego asfaltu, a także legalności położenia kabla telefonicznego w drodze przylegającej do spornego ogrodzenia. W decyzji z dnia [...] września 2011 r. nie ma na ten temat żadnej wzmianki. Zdaniem odwołujących PINB rozpatrzył sprawę stronniczo. Na skutek wydanej decyzji właścicielom działek uniemożliwiono dojazd do nich oraz prawidłowego zagospodarowania. Decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] (dalej decyzja z dnia [...] grudnia 2011 r.) Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej WWINB albo organ II instancji), utrzymał w mocy decyzję z [...] września 2011 r. W uzasadnieniu WWINB opierając się na wykładni art. 103 pb wyjaśnił, że w sprawie znajdują zastosowanie przepisy tej ustawy, a nie pb z 1974 r. Natomiast ogrodzenie wzniesione przez inwestora w latach 70 ubiegłego stulecia nie wymagało uzyskania pozwolenia na budowę. Zgodnie z §44 ust. 1 pkt 3 lit. c rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz. U. 1975 r., nr 8, poz. 48 ze zm.), pozwolenia na budowę wymagało wykonanie po pierwsze stałych ogrodzeń od strony dróg (ulic) i placów publicznych oraz od innych miejsc publicznych, po drugie, z cementu jako pełne oraz z kształtowników metalowych i blach lub ze stali budowlanej, niezależnie od położenia tych ogrodzeń. W niniejszym przypadku ogrodzenie zostało posadowione wzdłuż gruntów oznaczonych w rejestrze gruntów jako lasy i grunty leśne. WWINB podkreślił jednak, że w niniejszym przypadku dokonano przebudowy ogrodzenia, która nastąpiła w latach 2002-2003, zatem zastosowanie powinny znaleźć przepisy art. 50-51 pb. Z przedłożonej w dniu 18.07.2011 r. przez inwestora oceny stanu technicznego wynika, że roboty budowlane wybudowanego ogrodzenia wykonane zostały zgodnie z obowiązującymi przepisami techniczno-budowlanymi i zasadami wiedzy technicznej. Wbudowane materiały posiadają stosowne atesty. Ogrodzenie jest w dobrym stanie technicznym. W związku z powyższym PINB prawidłowo uznał, że brak jest zatem zakresu czynności pozostałych do wykonania, bowiem remont jest już zakończony. Nie można wobec tego inwestorowi nakazać doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Odnosząc się do zarzutów sformułowanych w odwołaniu WWINB wyjaśnił, że w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 51 pb, organy nadzoru budowlanego nie zajmują się kwestią prawa do dysponowania nieruchomością. Ratio legis art. 51 ust. 1 pkt 2 pb polega na doprowadzeniu wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, ale w aspekcie przepisów prawa administracyjnego, a nie cywilnego. Art. 51 ust. 1 pkt 2 pb nie wiąże wydania na jego podstawie decyzji umożliwiającej legalizację wykonanych robót budowlanych z prawem inwestora do terenu, zaś ewentualne roszczenia związane z naruszeniem prawa własności mogą być dochodzone tylko na drodze sądowej przed sądem powszechnym. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu (dalej WSA) z dnia [...] stycznia 2012 r. I. O. i L. O. (dalej skarżący) zaskarżyli decyzję WWINB z dnia [...] grudnia 2011 r. w całości zarzucając naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności art. 77 §2 i art. 80 kpa oraz naruszenie art. 50 ust. 4 i art. 51 ust. 1 pkt 1 pb, wnosząc o jej uchylenie oraz zasądzenie kosztów według norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżący podkreślili, że od momentu powstania ośrodka wypoczynkowego i jego zagrodzenia wszyscy właściciele mają utrudniony dostęp do swoich lasów. Skarżący nie może natomiast prowadzić w sposób swobodny działalności gospodarczej. Organy obu instancji pominęły zasadę zgodnie z którą budowa ogrodzeń w miejscach publicznych przy sąsiedniej nieruchomości lub też w zbliżeniu do granicy może być uznana za legalną wyłącznie wyjątkowo, gdy istnieją ku temu szczególnie uzasadnione przyczyny i gdy nie narusza to zasad współżycia społecznego, jak też nie zakłóca korzystania z sąsiedniej nieruchomości. Odnosząc się do ustaleń faktycznych przyjętych przez organy obu instancji skarżący zanegowali ich prawdziwość i wiarygodność, przedstawiając własne ustalenia faktyczne. Skarżący podkreślili przy tym, że stanowiące przedmiot postępowania ogrodzenie zostało postawione przy drodze publicznej, ulicy Leśnej, przedstawiając na poparcie tej tezy szereg argumentów. Organy obu instancji powinny były w sposób dokładny ustalić stan faktyczny sprawy, przesłuchując przede wszystkim w charakterze świadków wszystkich, którzy są właścicielami nieruchomości leśnych (k. 5-10 akt sądowych). W odpowiedzi na skargę z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...], WWINB wniósł o jej oddalenie (k. 24 akt sądowych). Pismem z dnia [...] kwietnia 2012 r. o oddalenie skargi wniósł uczestnik postępowania – ośrodek wypoczynkowy (k. 100-101 akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Złożona skarga zasługiwała na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli zgodności z prawem w niniejszym postępowaniu sądowym była decyzja z dnia [...] grudnia 2011 r. oraz poprzedzające jej wydanie czynności procesowe, które zostały zainicjowane pismem skarżącego z dnia [...] czerwca 2010 r., dotyczące zasadności nałożenia na ośrodek wypoczynkowy obowiązku wykonania określonych czynności, celem doprowadzenia wykonanych robót budowlanych odnoszących się do ogrodzenia nieruchomości, do stanu zgodnego z prawem. W pierwszej kolejności zdaniem Sądu w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, skarżący zasadnie zauważyli, że zarówno WWINB, jak i PINB nie ustaliły w sposób prawidłowy stanu faktycznego sprawy, nie mogąc tym samym należycie odnieść dokonanych ustaleń do hipotezy właściwej normy prawa materialnego, a tym samym w sposób zgodny z prawem orzec w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych. Organy obu instancji pominęły w dokonanych ustaleniach faktycznych okoliczność, czy działka o nr geodezyjnym [...] ma status drogi publicznej w rozumieniu ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz.U. 2007 r., nr 19, poz. 115 ze zm., dalej ustawa o drogach publicznych). Pozytywne przesądzenie tej okoliczności powodowałoby szereg istotnych dla rozpoznawanej sprawy konsekwencji z punktu widzenia dopuszczalności sytuowania w pasie drogowym urządzeń budowlanych, o czym stanowią przepisy rozdziału 4 przywołanej ustawy. Zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 3 pb, zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej wymaga budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów, torów kolejowych i innych miejsc publicznych. Organ do którego wpłynęło zgłoszenie ma wówczas możliwość oceny przedsięwzięcia z punktu widzenia jego zgodności z prawem. Sankcją związaną z prowadzeniem robót budowlanych jest możliwość zastosowania art. 49b pb, czego skutkiem może być nakazanie rozbiórki obiektu budowlanego. Z tej perspektywy na uwagę zasługuje twierdzenie uczestnika postępowania – ośrodka wypoczynkowego wyrażone w piśmie z dnia [...] kwietnia 2012 r. (k. 100-101 akt sądowych) dotyczące braku zaliczenia działki o nr geodezyjnym [...] do kategorii dróg gminnych, co wynika z pisma Burmistrza Miasta i Gminy Ś. złożonego do akt sprawy cywilnej toczącej się w przedmiocie zasiedzenia przez ośrodek wypoczynkowy powyższej nieruchomości. Z uzasadnień rozstrzygnięć podjętych przez organy obu instancji nie wynika, aby miały one wiedzę na temat powyżej wskazanego postępowania oraz zajętego na temat charakteru prawnego działki o nieustalonym stanie prawnym stanowiska przez organ wykonawczy gminy Ś. Zarówno PINB, jak i WWINB ustalając, że w latach 2002-2003 istniejące wzdłuż działki o nr [...] ogrodzenie zostało poddane modernizacji, nie określiły dokładnie, na czym ona polegała i w jaki sposób należy odnieść zakres prowadzonych prac do terminologii przyjętej przez ustawodawcę w pb. PINB w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] września 2011 r. wskazał, że KWB w K. dokonał remontu ogrodzenia, który polegał na zastąpieniu jego przęseł wykonanych z siatki osadzonej w ramkach stalowych na siatkę stalową powlekaną tworzywem, osadzoną na słupkach stalowych, wysokości 160 cm. WWINB w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] grudnia 2011 r. powtarzając we wstępnej części za organem I instancji, że prace przy ogrodzeniu prowadzone w 2002-2003 r. polegały na jego remoncie, w dalszej części prezentowanych motywów wywiódł, że polegały one na przebudowie ogrodzenia. Natomiast skarżący przytaczając ustalenia faktyczne wyjaśnili, że istniejące ogrodzenie na przełomie 2002 i 2003 r. zostało całkowicie usunięte z powodu złego stanu technicznego, a następnie wzniesione od nowa z innych materiałów budowlanych. Twierdzenia skarżących pozostają tożsame z ustaleniami poczynionymi przez PINB podczas kontroli spornego ogrodzenia, przeprowadzonej dnia [...] grudnia 2010 r. W pkt 3 ustaleń wskazano wyraźnie, że w roku 2002-2003 kopalnia zdemontowała ogrodzenie (z ramek stalowych na słupkach stalowych) i w trasie przebiegu postawiła nowe ogrodzenie istniejące do dnia dzisiejszego. Ustawodawca w pb, w sposób wyraźny oddzielił od siebie pojęcia budowy zdefiniowanej w art. 3 pkt 6 pb, przebudowy o której stanowi art. 3 pkt 7a pb oraz remontu zdefiniowanego w art. 3 pkt 8 pb. Stosownie do art. 3 pkt 6 pb, pod pojęciem budowy należy również rozumieć odbudowę obiektu budowlanego przez którą należy rozumieć odtworzenie istniejącego pierwotnie obiektu budowlanego w tym samym miejscu oraz z zachowaniem pierwotnych wymiarów i układu funkcjonalnego (wyrok NSA z 20 lipca 2011 r., II OSK 1104/10, baza orzeczeń NSA). Zakres ingerencji w układ funkcjonalny budynku w przypadku jego przebudowy oraz remontu jest mniejszy, aniżeli przyjęty w pojęciu budowy. W szczególności pod pojęciem remontu nie można rozumieć prowadzonych robót budowlanych polegających na rozbiórce istniejącego obiektu budowlanego i budowie obiektu nowego, nawet jeśli budowa polega na odbudowie obiektu istniejącego z ewentualnym wykorzystaniem materiałów pozostałych po rozbiórce obiektu dotychczasowego. Aby można było mówić o remoncie obiektu budowlanego musi bowiem istnieć remontowany obiekt, dlatego też przy remoncie następuje najczęściej wymiana tylko poszczególnych elementów obiektu i zastąpienie ich nowymi (wyrok NSA z 13 grudnia 2011 r., II OSK 1835/10, baza orzeczeń NSA). Zakwalifikowanie prowadzonych robót budowlanych do jednego z wymienionych pojęć ustawowych odgrywa istotne znaczenie z punktu widzenia instytucji zgłoszenia o której stanowi art. 30 pb. Organ II instancji z jednej strony podzielając ustalenia faktyczne PINB, z drugiej strony wskazując, że prowadzone roboty budowlane polegały na przebudowie ogrodzenia, popadł w wewnętrzną sprzeczność, co z punktu widzenia istotnych różnic pomiędzy wskazanymi powyżej pojęciami miało istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia, czyniąc dodatkowo sporządzone uzasadnienie niejednoznacznym. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela pogląd wyrażony przez NSA zgodnie z którym uznanie urządzenia budowlanego, a więc również ogrodzenia, jako części obiektu budowlanego oznacza, że w przypadku wybudowania ogrodzenia w warunkach samowoli budowlanej możliwym jest zastosowanie art. 49b ust. 1 pb (wyrok NSA z 15.07.2010 r., II OSK 1195/09, lex nr 597159. Zob. też wyrok WSA w Poznaniu z 23.10.2010 r., II SA/Po 226/10, lex nr 643791, wyrok WSA w Krakowie z 16.04.2010 r., II SA/Kr 53/10, lex nr 619932). Zważywszy na to, że do zgłoszenia o którym stanowi art. 30 ust. 1 pkt 3 pb należy dołączyć oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (art. 30 ust. 2 w zw. z art. 32 ust. 4 pkt 2 pb), w ramach art. 49b ust. 2 pkt 1 pb, weryfikacji podlega również tytuł prawny do nieruchomości. Mając powyższe na uwadze Sąd działając na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej ppsa) w pkt 1 wyroku uchylił decyzję z dnia 22 grudnia 2011 r. oraz decyzję z 15 wrzesnia 2011 r. Ponownie rozpoznając niniejszą sprawę organ I instancji powinien prawidłowo ustalić stan faktyczny sprawy w odniesieniu do charakteru prawnego działki nr [...] oraz rodzaju robót budowlanych przeprowadzonych w odniesieniu do spornego ogrodzenia na przełomie 2002-2003 r. W razie uznania, że polegały one na budowie ogrodzenia bez wymaganego prawem zgłoszenia o którym stanowi art. 30 ust. 1 pkt 3 pb, PINB powinien rozważyć zastosowanie w sprawie art. 49b pb. W pkt 2 wyroku Sąd działając na podstawie art. 200 ppsa zasądził od WWINB na rzecz skarżących kwotę 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, na którą złożył się jedynie uiszczony wpis od skargi w podanej wyżej kwocie, stosownie do §2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193).