IV SA/Po 124/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Popowska Sędziowie WSA Donata Starosta WSA Anna Jarosz (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi M.P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu oddala skargę Postanowieniem z dnia (...) r. nr(...). Starosta P. na podstawie art. 219 oraz art. 124 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. z 2000 r. Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej kpa) odmówił M. P. wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu mieszkalnego nr 1 oraz lokalu mieszkalnego nr 3 położonych w L. przy ul. S. (...), gm. L., nr ewidencyjny działki (...). W uzasadnieniu podano, iż w dniu (...) r. M. P. złożył wniosek o wydanie zaświadczenia o samodzielności lokalu. Przedmiotowy obiekt budowlany, w którym znajdują się lokale objęte wnioskiem został zrealizowany na podstawie decyzji pozwolenia na budowę nr (...) z dnia (...) r. wydanej przez Starostę P., następnie przeniesionej na rzecz wnioskodawcy decyzją z dnia (...) r. nr (...). Wyżej wymienione decyzje dotyczą budowy dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej na działce nr (...) (przedmiotowy budynek) oraz na działce nr (...). W dniu (...) r. wnioskodawca wraz z G. P. wystąpił o wydanie zaświadczenia o samodzielności dwóch lokali mieszkalnych w budynku mieszkalnym na działce nr (...). Wnioskodawcy przedstawili między innymi zaświadczenie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego (dalej PINB) nr (...) o zgłoszeniu zakończenia budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej – segmentu lewego. Wystawienie powyższego zaświadczenia jest potwierdzeniem realizacji budowy zgodnie z zatwierdzonym, będącym załącznikiem do pozwolenia na budowę, projektem budowlanym. W dniu (...) r. wystawiono zaświadczenie o żądanej treści. W niniejszej sprawie wnioskodawca wystąpił z żądaniem wydania zaświadczenia na dwa lokale mieszkalne powstałe z podziału jednego z lokali, na które zostało już wydane zaświadczenie o jego samodzielności. Tym samym wnioskodawca żąda potwierdzenia istnienia samodzielności trzech lokali mieszkalnych w budynku mieszkalnym jednorodzinnym, który w myśl art. 3 pkt 2a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 243, poz. 1623, dalej prawo budowlane) może zawierać nie więcej niż dwa lokale mieszkalne. W świetle tego przepisu budynek, w którym istnieją trzy samodzielne lokale mieszkalne nie jest budynkiem jednorodzinnym, lecz wielorodzinnym. Jeśli inwestor jest zainteresowanym tym, aby w budynku mieszkalnym jednorodzinnym mogły znaleźć się legalnie trzy lokale, to jest wymagana zmiana sposobu użytkowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego dwu-lokalowego na budynek mieszkalny wielorodzinny trzy-lokalowy Inwestor nie może natomiast skutecznie domagać się od organu by zaświadczył o istnieniu więcej niż dwóch lokali mieszkalnych w budynku mieszkalnym jednorodzinnym. Podstawą wydania zaświadczenia przez organ administracji publicznej jest przepis art. 217 kpa. W niniejszej sprawie odmowa wydania zaświadczenia o żądanej treści jest podyktowana faktem, iż wydanie zaświadczenia naruszałoby przepis art. 3 pkt 2a prawa budowlanego. Na powyższe postanowienie pełnomocnik wnioskodawcy wniósł zażalenie zarzucając naruszenie art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali poprzez odmowę wydania zaświadczenia o samodzielności przedmiotowych lokali mieszkalnych nr 1 i 3 , w sytuacji gdy obydwa lokale stanowią zespół izb wydzielonych trwałymi ścianami w obrębie budynku przeznaczonym na stały pobyt ludzi i służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych, o czym stanowi powołanych przepis oraz naruszenie art. 3 pkt 2a prawa budowlanego poprzez jego zastosowanie do stanu faktycznego i oparcie na nim zaskarżonego rozstrzygnięcia, w sytuacji gdy w świetle przesłanki samodzielności lokalu z art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali jako wyłącznej podstawy wydania przedmiotowego zaświadczenia, jest obojętne czy budynek, w którym znajdują się lokale mieszkalne objęte wnioskowanym zaświadczeniem, jest jednorodzinny czy też wielorodzinny. Z uwagi na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i wydanie zaświadczenia o samodzielności lokalu mieszkalnego nr 1 i 3. Wnioskodawca dostarczył organowi wszelką niezbędną dokumentację, z której jednoznacznie wynika, że lokale mieszkalne nr 1 i 3 spełniają wymogi samodzielności w świetle art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali (rzuty inwentaryzacyjne lokali). Nadto, przedmiotowe lokale wypełniają warunki techniczne jakim powinny odpowiadać pomieszczenia przeznaczone na stały pobyt ludzi. W tym stanie rzeczy odmowa organu I instancji wydania zaświadczenia o samodzielności lokali nr 1 i 3 nie była uprawniona. Żądanie przedłożenia dokumentu potwierdzającego oddanie do użytku budynku wielorodzinnego nie znajduje oparcia w przepisach prawa, ponieważ to samodzielność jest jedyną przesłanką jaką musi spełniać lokal, zaś ustawa o własności lokali nie przewiduje innych wymagań w tym zakresie. W następstwie tego Starosta nie miał racji twierdząc, że skoro przedmiotowy budynek figuruje w rejestrach jako jednorodzinny, to ze względu na treść art. 3 pkt 2a prawa budowlanego nie mogą w nim istnieć trzy lokale mieszkalne. Orzecznictwo sądów administracyjnych wskazuje, że przepis art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali zawiera definicję samodzielnego lokalu mieszkalnego obowiązująca dla celów tej ustawy. Niedopuszczalne jest posługiwanie się definicjami tego pojęcia skonstruowanego dla potrzeb innych aktów prawnych, w tym ustawy Prawo budowlane (wyrok WSA w Szczecinie z dnia 21 stycznia 2009 r. II SA/Sz 910/08, opubl. Legalis). Organ bowiem nie ma prawa rozważać kwestii czy budynek jest budynkiem jednorodzinnym, czy też wielorodzinnym (wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 28 marca 2007 r. II SA/Wr 55/07, opubl. Legalis). Decyzją z dnia (...) r. nr (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. (dalej SKO bądź Kolegium) na podstawie art. 127 § 2 , art. 138 § 1 pkt 1, art. 144 kpa utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu Kolegium wyjaśniło, powołując treść art. 218 kpa, art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali oraz art. 3 pkt 2a prawa budowlanego, iż w analizowanej sprawie istotne jest, że w posiadanej przez organ administracji budowlanej dokumentacji, przedmiotowy budynek figuruje jako budynek mieszkalny jednorodzinny – w zabudowie bliźniaczej (zaświadczenie PINB z dnia (...) r. o zgłoszeniu zakończenia budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej). Rzeczą mających interes prawny jest doprowadzenie do zgodności stanu faktycznego ze stanem prawnym budynku. Bez zgodnej z prawem zmiany kwalifikacji budynku jednorodzinnego organ administracyjny nie mógł wydać zaświadczeń o samodzielności trzech lokali mieszkalnych. Właściwy do załatwienia wniosku organ nie mógł spełnić żądania ze względu na wyraźny zakaz w odrębnym przepisie. Wydanie zaświadczenia o samodzielności trzech lokali mieszkalnych w budynku jednorodzinnym byłoby sprzeczne ze stanem formalnoprawnym wybudowanego i dopuszczonego do użytku budynku. W skardze na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżącego zarzucił naruszenie art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali poprzez odmowę wydania zaświadczenia o samodzielności przedmiotowych lokali mieszkalnych nr 1 i 3 , w sytuacji gdy obydwa lokale stanowią zespół izb wydzielonych trwałymi ścianami w obrębie budynku przeznaczonym na stały pobyt ludzi i służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych, o czym stanowi powołanych przepis, naruszenie art. 3 pkt 2a prawa budowlanego poprzez jego zastosowanie do stanu faktycznego i oparcie na nim zaskarżonego rozstrzygnięcia, w sytuacji gdy w świetle przesłanki samodzielności lokalu z art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali jako wyłącznej podstawy wydania przedmiotowego zaświadczenia, jest obojętne czy budynek, w którym znajdują się lokale mieszkalne objęte wnioskowanym zaświadczeniem, jest jednorodzinny czy też wielorodzinny oraz naruszenie art. 217 § 1 i 2 kpa poprzez ich nie zastosowanie i odmowę urzędowego potwierdzenia określonych faktów podczas gdy są one zgodne z rzeczywistością. Ze względu na powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. W uzasadnieniu podniesiono argumenty tożsame jak te w zażaleniu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc argumenty jak w swym rozstrzygnięciu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. 2012. 270, dalej ppsa) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 ppsa, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Dokonana po tym kątem kontrola zaskarżonego postanowienia nie dała podstaw do uznania, iż wydane ono zostało z naruszeniem prawa. Zgodnie z art. 218 § 1 kpa w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2 kpa, tj. gdy osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego, organ administracji publicznej zobowiązany jest wydać takie zaświadczenie na podstawie danych wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Postępowanie w tej kwestii ma charakter uproszczony. Organ przeprowadza tylko niezbędne postępowanie wyjaśniające, polegające na badaniu zgodności żądanej treści zaświadczenia z posiadanymi w rejestrach lub ewidencjach danymi. Jeśli potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego nie można dokonać na podstawie danych znajdujących się w posiadaniu organu - organ winien w trybie art. 219 kpa odmówić wydania zaświadczenia o zadanej przez wnioskodawcę treści, jeżeli treść ta nie znajduje potwierdzenia w posiadanych przez organ danych. Postępowanie wyjaśniające prowadzone zgodnie z art. 218 kpa może zatem odnosić się jedynie do faktów i okoliczności wynikających z posiadanej przez organ ewidencji, rejestru czy zbioru danych innego rodzaju. Nie ma natomiast podstaw do wydania w tym postępowaniu zaświadczenia co do innych faktów lub okoliczności. Wydając określony akt administracyjny, w tym też zaświadczenie o potwierdzeniu stanu prawnego, o którym mowa w art. 217 i 218 kpa organ administracyjny musi opierać się na obowiązującym w dacie wydania tego aktu stanie prawnym. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o własności lokali samodzielny loka mieszkalny, a także lokal o innym przeznaczeniu, zwane dalej "lokalami", mogą stanowić odrębne nieruchomości. Samodzielnym lokalem mieszkalnym, w rozumieniu ustawy, jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych (...) (art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali). Stosownie natomiast do art. 3 pkt 2 a prawa budowlanego ilekroć w ustawie jest mowa o budynku mieszkalnym jednorodzinnym, należy przez to rozumieć budynek wolno stojący albo budynek w zabudowie bliźniaczej, szeregowej lub grupowej, służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, stanowiący konstrukcyjne samodzielną całość, w którym dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych albo jednego lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego o powierzchni całkowitej nie przekraczającej 30% powierzchni całkowitej budynku. W przedmiotowej sprawie, w posiadanej przez organ dokumentacji budowlanej, budynek przy ul S. na działce nr ewid. (...) figuruje jako budynek mieszkalny jednorodzinny - w zabudowie bliźniaczej (zaświadczenie PINB z dnia (...) r. o zgłoszeniu zakończenia budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniacze –segment prawy. W dniu (...) r. wydano, na wniosek skarżącego, zaświadczenie o samodzielności dwóch lokali mieszkalnych w budynku mieszkalnym na działce nr ewid. (...). Natomiast wniosek w przedmiotowej sprawie dotyczył żądania wydania kolejnego zaświadczenia na dwa lokale mieszkalne powstałe z podziału jednego lokalu, na które wydane zostało zaświadczenie. Pojęcia "budynku mieszkalnego jednorodzinnego" oraz "samodzielnego lokalu mieszkalnego" jak wskazano wyżej mają określoną treść normatywną, wynikającą z właściwych regulacji prawnych. Słusznie zatem organ uznał, iż nie można wydać zaświadczenia o istnieniu trzech samodzielnych lokali mieszkalnych w budynku posiadającym status budynku jednorodzinnego. Budynki służące zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych i stanowiące konstrukcyjne samodzielną całość nie zostaną uznane za budynki mieszkalne jednorodzinne, jeżeli zostaną w nich wydzielone więcej niż dwa lokale mieszkalne albo jeden lokal mieszkalny i lokal użytkowy o powierzchni całkowitej przekraczającej 30% powierzchni całkowitej budynku. Ratio legis takiego rozwiązania należy upatrywać w zapobieganiu budowania budynków jednorodzinnych, które w rzeczywistości pełnić mają funkcję wielorodzinnych, w szczególności ze względu na specyficzne wymogi, którym podlega budownictwo wielorodzinne bądź w celu ominięcia ograniczeń wynikających z przepisów zawartych w planach zagospodarowania przestrzennego (Prawo budowlane. Komentarz. Pod redakcją Z. Niewiadomskiego 3 wydanie C.H. Beck Warszawa 2009 s. 44) W sytuacji takiej, jaka występuje w rozpatrywanej sprawie, konieczne jest uprzednie uzyskanie zmiany kwalifikacji budynku, z czym wiąże się, określona w art. 71 prawa budowlanego, zmiana sposobu jego użytkowania. Budynek, w którym istnieją trzy samodzielne lokale mieszkalne, nie jest bowiem budynkiem jednorodzinnym, lecz wielorodzinnym (por wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 października 2009 r. I OSK 428/09, opubl. cbois.nsa.gov.pl). Rzeczą mających interes prawny jest doprowadzenie do zgodności stanu faktycznego ze stanem prawnym budynku. Kwestia ta nie może zostać uregulowana w drodze wydania zaświadczenia w trybie art. 217-218 kpa. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 ppsa orzekł jak w sentencji. MZ