I SA/Gl 384/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Sędzia NSA Przemysław Dumana (spr.), Sędzia WSA Teresa Randak, Protokolant Izabela Maj-Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2012 r. sprawy ze skargi A S.A. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości postanawia: 1) umorzyć postępowanie sądowe; 2) zasądzić od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. na rzecz strony skarżącej kwotę 5.117 (pięć tysięcy sto siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Przedmiotem skargi A S.A. w W. – dalej także w skrócie: A S.A. - jest w tej sprawie decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...]. Na jej podstawie utrzymano w mocy decyzję Wójta Gminy M. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2008 r. W aktach administracyjnych sprawy o sygn. akt I SA/Gl 1118/10, w której postępowanie zostało zawieszone, zamieszczona została decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...], mocą której stwierdzono nieważność zaskarżonej obecnie decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy M. W tym stanie rzeczy, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I WSA w Gliwicach z dnia 9 lutego 2012 r. wystąpiono do organu odwoławczego o udzielenie – w terminie 7 dni – informacji, czy decyzja tamtejszego organu z dnia 26 lutego 2010 r. została zaskarżona do Sądu. W odpowiedzi organ nadesłał pismo z dnia 17 lutego 2012 r., w którym wskazał, że decyzja [...] z dnia [...] r. nie została zaskarżona. W piśmie procesowym z dnia 14 maja 2012 r. (nadesłanym do Sądu faksem w dniu 15 maja 2012 r.) pełnomocnik strony skarżącej, przywołując ustaloną wyżej okoliczność, zwrócił się o umorzenie postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Jednocześnie, działając na podstawie art. 201 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – dalej w skrócie: P.p.s.a., wystąpił o zwrot kosztów postępowania, w tym zwrot kosztów zastępstwa procesowego. Wyjaśnił dalej, że w postanowieniu z dnia 27 września 2010 r. sygn. akt I SA/Kr 414/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził, "iż umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. wynikało z uznania, iż wydanie decyzji w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji objętej skargą jest równoznaczne z uwzględnieniem skargi, o którym mowa w art. 54 § 3 p.p.s.a. Stwierdzając nieważność swojej decyzji, Kolegium dokonało swoistej samokontroli tej decyzji i stwierdziło, że jest ona sprzeczna z prawem i jako taka powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego. Przyjęcie odmiennego poglądu prowadziłoby do sytuacji, w której strona składa uzasadnioną skargę, ponosi koszty związane z jej złożeniem i nie otrzymuje zwrotu tych kosztów. W razie zaś umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3 p.p.s.a., zgodnie z art. 201 § 1 tej ustawy, skarżącej przysługuje od organu zwrot kosztów postępowania." Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a, Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, jeżeli postępowanie to z innych przyczyn niż wskazane w pkt 1 - 2 (tj. skuteczne cofnięcie skargi, śmierć strony) tego przepisu stało się bezprzedmiotowe. Z bezprzedmiotowością postępowania sądowoadministracyjnego "z innych przyczyn" w rozumieniu wskazanego wyżej przepisu będziemy mieć do czynienia, kiedy w toku tego postępowania, a przed wydaniem wyroku przestanie istnieć przedmiot zaskarżenia. Taka sytuacja będzie miała miejsce w szczególności wówczas, gdy zaskarżona decyzja zostanie pozbawiona bytu prawnego w nadzwyczajnym wewnątrzadministracyjnym postępowaniu kontrolnym (np. w wyniku stwierdzenia jej nieważności) lub w rezultacie skorzystania przez organ, którego decyzja została zaskarżona, z uprawnień autokontrolnych przewidzianych w art. 54 § 3 P.p.s.a. i uchylenia jej, wygaśnięcia decyzji obarczonej terminem ustawowym lub ustalonym w decyzji (zob. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk., M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz, Warszawa 2005 r., s. 495). W ramach niniejszego postępowania ma miejsce pierwszy ze wskazanych wyżej wariantów, jako że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. decyzją z dnia [...] r. nr [...], działając na zasadzie art. 247 § 1 pkt 3, art. 248 § "1-3" ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), stwierdziło nieważność własnej, zaskarżonej obecnie decyzji. Postępowanie o stwierdzenie nieważności jest nowym postępowaniem, w związku z czym wydana w jego wyniku decyzja eliminująca z obrotu prawnego decyzję objętą tym postępowaniem jest decyzją w nowej sprawie, od której stronie przysługują środki zaskarżenia. W przedmiotowej sprawie strona nie skorzystała z przysługującego jej prawa do dwukrotnego rozpatrzenia sprawy administracyjnej, nie składając odwołania od decyzji wydanej w ramach nadzwyczajnego postępowania, wobec czego decyzja stwierdzająca nieważność zaskarżonej decyzji stała się ostateczna. W konsekwencji przyjęto, że wyeliminowano z obrotu prawnego zaskarżoną do tutejszego Sądu decyzję, a tym samym uznać należy, że odpadła przyczyna będąca podstawą wniesienia skargi. Okoliczność ta sprawia, że postępowanie sądowoadministracyjne, zainicjowane wniesieniem skargi stało się bezprzedmiotowe i dlatego o jego umorzeniu orzeczono w pkt 1 sentencji postanowienia na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. W punkcie II tejże sentencji, Sąd zasądził na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania. Sąd podzielił powołane przez jej pełnomocnika stanowisko przyjęte w orzecznictwie, że umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., jest konsekwencją uznania, iż wydanie przez organ administracji decyzji w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji objętej skargą jest równoznaczne z uwzględnieniem skargi w trybie autokontroli wskazanej w art. 54 § 3 P.p.s.a. (por. postanowienie WSA w Krakowie z dnia 27 września 2010 r., sygn. akt I SA/Kr 414/10; postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 29 listopada 2011 r., sygn. akt III SA/Po 392/11; postanowienie WSA w Łodzi z dnia 8 listopada 2011 r., sygn. akt III SA/Łd 943/11; dostępne na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Stwierdzając nieważność swojej decyzji Kolegium zastosowało najdalej idący tryb wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Przyjęcie odmiennego poglądu prowadziłoby do sytuacji, w której strona składając uzasadnioną skargę i ponosząc koszty związane z jej złożeniem, nie otrzymuje ich zwrotu. W razie zaś umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3 P.p.s.a., zgodnie z art. 201 § 1 P.p.s.a. stronie skarżącej przysługuje od organu zwrot kosztów postępowania. Na zasądzone koszty postępowania składa się: wpis od skargi (1500 zł), opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej (3600 zł).