VII SA/Wa 273/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), , Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Protokolant ref. Hubert Dobrowolski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 maja 2012 r. sprawy ze skargi P. S.A. z siedzibą w W. Oddziału [...] w K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2011 r. znak [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku dostarczenia ekspertyzy technicznej skargę oddala. [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] października 2011r. Nr [...], na podstawie art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) zwanej dalej Prawem budowlanym nałożył na P.S. A. Oddział [...]w K.obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej w zakresie stanu technicznego kładki dla pieszych na stacji [...] nad torami linii kolejowej nr [...] w km. [...], na działce [...] ze szczególnym uwzględnieniem stateczności jej konstrukcji i bezpieczeństwa użytkowania obiektu, w tym bezpieczeństwa dla ruchu kolejowego. Jednocześnie organ ustalił termin wykonania obowiązku do 31 grudnia 2011r. W uzasadnieniu organ stwierdził, że podczas czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu 16 marca 2011 r. na kładce dla pieszych w [...] nad torami linii kolejowej nr [...] w km. [...], na działce [...] terenu zamkniętego stwierdził: - korozję stalowych elementów konstrukcyjnych kładki, - brak siatek przeciwporażeniowych nad torami zelektryfikowanymi, - uszkodzenie stopni w biegach schodowych. W trakcie ponownych czynności kontrolnych na kładce j.w. przeprowadzonych w dniu 4 lipca 2011 r., przedstawiciel P.S.A. Oddział [...]w K.zobowiązał się uzupełnić jedynie brakujące osłony przeciwporażeniowe, zawiadamiając o ich uzupełnieniu pismem z dnia 11 lipca 2011 r. znak: [...]. W protokole z kontroli okresowych rocznej i pięcioletniej, z dnia 8 czerwca 2011r. stwierdzono, że kładka znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym, nadto, że jej stan jest przedawaryjny. Powstała zatem wątpliwość dotycząca zapewnienia bezpieczeństwa użytkowania obiektu, w tym bezpieczeństwa dla ruchu kolejowego, ze względu na jej obecny stan techniczny. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011r., znak: [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 w zw. z art. 144 k.p.a., po rozpatrzeniu zażalenia P. S.A. Oddział [...]w K.utrzymał w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2011r., Nr [...]. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał w uzasadnieniu, że zgodnie z treścią art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623, tekst jednolity z późniejszymi zmianami), organ nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do stanu technicznego obiektu budowlanego, może nałożyć, w drodze postanowienia, na właściciela lub zarządcę obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Wskazał też, że zobowiązana strona , nie negując zasadności sporządzenia przedmiotowej ekspertyzy, wniosła zażalenie od ww. postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego argumentując, że nie jest właścicielem ani zarządcą objętego tym rozstrzygnięciem obiektu, w związku z czym nie jest podmiotem właściwym do wykonania obowiązku. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podniósł, że na mocy decyzji Nr [...] Ministra Infrastruktury z dnia [...] grudnia 2009 r. w sprawie ustalenia terenów, przez które przebiegają linie kolejowe, jako terenów zamkniętych (Dz. Urz. MI z 2009 r. Nr [...] poz. [...] z późn. zm., tom XII załącznika poz. [...]), działka Nr [...] obręb [...], Gmina S., powiat T., woj. [...], uznana została za teren zamknięty, zastrzeżony ze względu na obronność i bezpieczeństwo państwa w rozumieniu przepisu art. 2 pkt 9 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287, z późn. zm.). Jak ustalono na podstawie rejestru publicznego Starosty T., działka nr [...] obręb [...], Gmina S., oznaczona jako teren kolejowy, na której usytuowany jest objęty skarżonym rozstrzygnięciem obiekt budowlany stanowi własność Skarbu Państwa i pozostaje we władaniu P. S.A. w W. z siedzibą przy ul. [...]. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał również, ze z mocy prawa, art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "P." (Dz. U. Nr 84, poz. 948 z późn. zm.) grunty będące własnością Skarbu Państwa, znajdujące się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu P., co do których P.nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych, stają się z dniem wejścia w życie ustawy, z mocy prawa, przedmiotem użytkowania wieczystego P. Natomiast zgodnie z art. 34 ust. 3 ww. ustawy budynki, inne urządzenia i lokale znajdujące się na gruntach, o których mowa w ust. 1, stają się z mocy prawa, nieodpłatnie, własnością P. Natomiast ze zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów nie wynika, czy przedmiotowa kładka dla pieszych stanowi odrębny od gruntu przedmiot własności. Wskazują więc na powyższe przepisy prawa oraz stan faktyczny sprawy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał za uzasadnione nałożenie na P. S.A. Oddział [...]w K.obowiązku sporządzenia ekspertyzy. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie wniosły P. SA w W. zarzucając zaskarżonemu postanowieniu: 1/ obrazę art. 34 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 08 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego P. (Dz. U. Nr 84 poz. 845 ze zmianami) przez uznanie, że przedsiębiorstwo P. nabyło z mocy ustawy prawo użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w N. oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...], oraz własność posadowionej na stacji N. nad torami linii kolejowej nr [...] w km. [...] kładki, jakkolwiek decyzja potwierdzająca nabycie praw określonych tym przepisem należy do wojewody, a nadto żaden z organów rozstrzygających sprawę nie ustalił czy w dniu 5 grudnia 1990 roku przedsiębiorstwo P.było zarządcą lub posiadaczem wymienionego gruntu, czy i kto oraz w jakiej formie powierzył zarząd nieruchomością, 2/ obrazę art. 66 ust. 1 w zw. z art. 61 Prawa budowlanego przez nałożenie na P.SA obowiązku dostarczenia ekspertyzy w zakresie stanu technicznego kładki nad torami, jakkolwiek spółka ta nie była ani właścicielem ustanowionym prawnie zarządcą nieruchomości, a obowiązek utrzymania obiektu budowlanego należytym stanie technicznym spoczywa wyłącznie na właścicielu lub zarządcy nieruchomości, a P.SA nie było ani właścicielem ani zarządcą nieruchomości. 3/ obrazę art. 15 ust. 4 ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego P. w zw. z art. 143 K.c. przez ustalenie, że kładka dla pieszych przebiegająca nad gruntem zabudowanym torami kolejowymi, które zostały oddane w zarząd P.[...] SA, nie wchodzi w skład mienia, którym spółka [...] SA winna zarządzać z mocy ustawy. Zdaniem Skarżącej spółki, brak formalnego, zgodnego z prawem powierzenia zarządu nieruchomością uniemożliwił stosowanie art. 66 w zw. z art. 61 ustawy Prawo budowlane wobec P. Obowiązek dokonania oceny stanu technicznego kładki został nałożony na podmiot, który nie powinien być stroną postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Przedmiotem dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji lub postanowienia. Po myśli zaś art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Decyzja lub postanowienie administracyjne są zgodne z prawem, gdy są zgodne z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie zaskarżonego aktu przez sąd administracyjny następuje tylko w przypadku uchybienia przepisom prawa materialnego, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), jak też w przypadku naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Badając pod tym kątem zaskarżone postanowienie Sąd uznał, że skarga P.SA nie zasługiwała na uwzględnienie, bowiem nie doszło do naruszenia prawa materialnego ani przepisów postępowania administracyjnego, dające podstawę do jego uchylenia. Podstawę materialnoprawną zaskarżonego w niniejszej sprawie postanowienia stanowi przepis art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623), stanowiącego, iż organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1 obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen lub ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia. Z powołanego wyżej przepisu wynika, że przesłanką zastosowania przez właściwy organ art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego jest powstanie uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych bądź też stanu technicznego obiektu budowlanego. W ocenie Sądu prawidłowo ustalony stan faktyczny niniejszej sprawy i zgromadzony materiał dowodowy w pełni wyjaśnia, dlaczego organ I jak i II instancji powzięły uzasadnione wątpliwości, co do stanu technicznego kładki dla pieszych na stacji [...] nad torami linii kolejowej nr [...] w km. [...], na działce [...]. Również dla strony skarżącej zasadności sporządzenia przedmiotowej ekspertyzy nie budziła zasadniczej wątpliwości. Natomiast strona zobowiązana nie godzi się z tym by to na nią został nałożony obowiązek sporządzenia ekspertyzy technicznej kładki nad torami kolejowymi. W ocenie Sądu organy prawidłowo określiły podmiot zobowiązany do dostarczenia ekspertyzy technicznej. Adresatem przedmiotowego postanowienia, zgodnie z brzmieniem art. 81c ust. 2 w związku z art. 81c ust. 1 może być uczestnik procesu budowlanego, właściciel lub zarządca obiektu. Zauważyć w tym miejscu trzeba, że zgodnie z art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, stanowiącym podstawę prawną postanowienia organu I instancji, organ nadzoru budowlanego w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, może nałożyć w drodze postanowienia na uczestnika procesu budowlanego, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen lub ekspertyz. Obowiązki wynikające z tego przepisu mogą być nałożone wyłącznie na podmioty w nim wymienione, wobec czego uznać należy, iż stroną postępowania administracyjnego prowadzonego w tym trybie jest wyłącznie uczestnik procesu budowlanego, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego (por. wyrok NSA z dn. 23 listopada 2006 r. sygn. akt II OSK 1407/05 Lex nr 321507). Jak ustalono na podstawie rejestru publicznego Starosty T., działka nr [...] obręb [...], Gmina S., oznaczona jako teren kolejowy, na której usytuowany jest objęty skarżonym rozstrzygnięciem obiekt budowlany stanowi własność Skarbu Państwa i pozostaje we władaniu P. S.A. w W. z siedzibą przy ul. [...]. Na mocy decyzji Nr [...] Ministra Infrastruktury z dnia [...] grudnia 2009 r. w sprawie ustalenia terenów, przez które przebiegają linie kolejowe, jako terenów zamkniętych (Dz. Urz. MI z 2009 r. Nr [...] poz. [...] z późn. zm., tom XII załącznika poz. [...]), działka Nr [...] obręb [...], Gmina S., powiat T., woj. [...], uznana została za teren zaknknięty, zastrzeżony ze względu na obronność i bezpieczeństwo państwa w rozumieniu przepisu art. 2 pkt 9 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287, z późn. zm.). Z mocy prawa, art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "P." (Dz. U, Nr 84, poz. 948 z późn. zm.) grunty będące własnością Skarbu Państwa, znajdujące się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu P., co do których P.nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych, stają się z dniem wejścia w życie ustawy, z mocy prawa, przedmiotem użytkowania wieczystego P. Natomiast zgodnie z art. 34 ust. 3 ww. ustawy budynki, inne urządzenia i lokale znajdujące się na gruntach, o których mowa w ust. 1, stają się z mocy prawa, nieodpłatnie, własnością P. Grunty związane z funkcjonowaniem kolei z mocy przepisów regulujących powstanie i funkcjonowanie przedsiębiorstwa P.oddane zostały w jego użytkowanie i zarząd. Bez wzglądu więc na to, czy wymienione przedsiębiorstwo legitymuje się obecnie dokumentem wykazującym przekazanie mu konkretnego gruntu, może ono udowadniać wszelkimi środkami dowodowymi, że konkretna nieruchomość była gruntem związanym z funkcjonowaniem kolei. Podkreślić należy, że ustawodawca wyłączył grunty zarządzane przez P.bez formalnego tytułu prawnego spod komunalizacji. Przyjęcie bowiem stanowiska przeciwnego prowadziłoby do wniosku, że normy z art. 34 i 34a ustawy z 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "P." są puste, gdyż grunty takie zostały już skomunalizowane z dniem 27 maja 1990 r. (wyrok NSA W- wa z 2010-09-06, sygn. akt I OSK 1401/09, LEX nr 745005). Zgodzić się należy ze stanowiskiem Skarżącej, że z mocy prawa, art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "P.", P. [...] S.A. wstępują w prawa i obowiązki P. S.A. w zakresie zarządzania liniami kolejowymi, definiowanymi art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 16, poz. 94, j.t. z późn. zm.) - linia kolejowa to droga kolejowa mająca początek i koniec wraz z przyległym pasem gruntu, na którą składają się odcinki linii, a także budynki, budowle i urządzenia przeznaczone do prowadzenia ruchu kolejowego wraz z zajętymi pod nie gruntami. Jak wynika jednak ze zdjęć, z przedmiotowej kładki nie ma zejść (np. na perony) na pas gruntu na którym zlokalizowana jest linia kolejowa, co powoduje, że nie można zakwalifikować kładki za budowlę przeznaczoną do prowadzenia ruchu kolejowego, a co za tym idzie obciążyć obowiązkami P. [...] S.A. Ponadto zauważyć należy, że zgodnie z art. 61 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane za utrzymywanie i użytkowanie obiektu budowlanego zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 tejże ustawy, odpowiedzialny został opcjonalnie właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. Zapis taki pozwala na nakładanie obowiązków wynikających z rozdziału 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623, tekst jednolity z późniejszymi zmianami) zarówno na właściciela jak również zarządzającego obiektem budowlanym, którym niewątpliwie jest Oddział [...]w K. Reasumując powyższe rozważania stwierdzić należy, iż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Rozpoznając niniejszą sprawę nie stwierdzono również naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, które miałoby wpływ na sposób załatwienia niniejszej sprawy. Z tych przyczyn uznając, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, na podstawie przepisu art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku.