IV SA/Gl 868/11

WyrokWSA w Gliwicach2012-05-24

Skład orzekający: Tadeusz Michalik, Beata Kalaga - Gajewska, Edyta Żarkiewicz - Kunicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Rada Miasta w Piekarach Śląskich, uchwalając zasady udzielania zniżek nauczycielom na stanowiskach kierowniczych oraz ustalając tygodniowy wymiar godzin niektórych nauczycieli, przekroczyła swoje kompetencje ustawowe wynikające z Karty Nauczyciela?
Ratio decidendi
Rada Miasta w Piekarach Śląskich przekroczyła swoje kompetencje ustawowe, naruszając przepisy Karty Nauczyciela. W szczególności, Rada niedozwolenie scedowała uprawnienia do decydowania o zwolnieniu nauczycieli z obowiązku realizacji tygodniowego wymiaru godzin na Prezydenta Miasta, a także nie miała uprawnień do określania maksymalnego wymiaru godzin ponadwymiarowych dla nauczycieli na stanowiskach kierowniczych. Ponadto, Rada przekroczyła zakres upoważnienia ustawowego, określając tygodniowy wymiar godzin dla nauczycieli na stanowiskach niewymienionych w art. 42 ust. 3 Karty Nauczyciela, podczas gdy katalog ten jest zamknięty, a wymiar godzin dla tych nauczycieli jest już uregulowany ustawowo.
Stan faktyczny
Wojewoda Śląski zaskarżył uchwałę Rady Miasta w Piekarach Śląskich dotyczącą zasad udzielania zniżek nauczycielom na stanowiskach kierowniczych oraz ustalenia tygodniowego wymiaru godzin niektórych nauczycieli. Wojewoda zarzucił, że § 5 uchwały stanowi niedozwoloną subdelegację kompetencji Rady na Prezydenta Miasta oraz że § 6 pkt 4, 5 i 6 uchwały wykraczają poza zakres upoważnienia ustawowego, rozszerzając katalog nauczycieli, dla których Rada może ustalać wymiar godzin. Sąd administracyjny rozpoznał skargę na uchwałę, która została następnie uchylona przez nową uchwałę Rady Miasta.
Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w zakresie jej § 5 oraz § 6 w pkt 4, 5 i 6.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz - Kunicka Protokolant Paulina Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2012 r. sprawy ze skargi Wojewody Śląskiego na uchwałę Rady Miasta w Piekarach Śląskich z dnia 27 maja 2010 r. nr LIII/560/10 w przedmiocie służby cywilnej, pracownicy mianowani, nauczyciele – zasady udzielania i rozmiaru zniżek tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin dla nauczycieli stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w zakresie jej § 5 oraz § 6 w pkt 4,5 i 6. Uchwałą z dnia 27 maja 2010 r., nr LIII/560/10 Rada Miasta w Piekarach Śląskich działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15, art. 40 ust. 1, art. 41 ust. 1 i art. 42 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. Nr 142, poz. 1591 z 2001 r. ze zmianami) w związku z art. 42 ust. 7 pkt 2 i 3 w związku z art. 91d pkt 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (t.j. Dz. U. z 2006 r., Nr 97, poz. 674 z póżn. zm.) ustaliła zasady udzielania zniżek nauczycielom, którym powierzono stanowiska kierownicze w szkołach i placówkach oświatowych miasta Piekary Śląskie od obowiązku realizacji tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych oraz ustaliła tygodniowy obowiązkowy wymiar godzin zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych niektórych nauczycieli zatrudnionych w szkołach i przedszkolach miasta Piekary Śląskie. Pismem z dnia 28 kwietnia 2011 r. Wojewoda Śląski złożył skargę na wyżej opisaną uchwałę wnosząc o stwierdzenie jej nieważności w określonych częściach, mianowicie jej § 5, jako niezgodnego z art. 42 ust. 7 pkt 2 w związku z ust. 6 ustawy Karta Nauczyciela oraz § 6 pkt 4, 5, i 6 jako sprzecznej z art. 42 ust. 7 pkt 3 wskazanej ustawy. W uzasadnieniu skargi organ nadzoru przytoczył treść § 5 ust. 1 uchwały zgodnie z którym "w przypadkach uzasadnionych szczególnymi warunkami funkcjonowania przedszkola, szkoły lub placówki powodującymi znaczne zwiększenie zadań na stanowisku kierowniczym dyrektor może zwrócić się do Prezydenta Miasta Piekary Śląskie z wnioskiem o zwolnienie z obowiązku realizacji tygodniowego wymiaru godzin określonego w § 2 niniejszej uchwały." Wojewoda zaznaczył, że przyjęte w regulacji art. 42 ust. 7 pkt 2 Karty Nauczyciela. sformułowania: organ prowadzący szkołę lub placówkę "określa zasady" oraz "przyznaje zwolnienia" świadczy o tym, że do wypowiadania się w przedmiotowym zakresie uprawniony jest wyłącznie organ stanowiący gminy zgodnie z treścią art. 91d pkt 1 Karty Nauczyciela. Dlatego Rada nie miała możliwość scedowania tego uprawnienia na Prezydenta Miasta zatem w tym zakresie Rada dokonała niedozwolonej subdelegacji własnych kompetencji. Organ nadzoru wyjaśnił, że normatywny charakter skarżonej uchwały przesądza o konieczności formułowania jej postanowień jedynie na podstawie i w granicach upoważnienia ustawowego. Jednocześnie Wojewoda wskazał, że w konsekwencji wadliwości wyżej omówionego uregulowania należy również uznać za sprzeczny z prawem zapis przyjęty w § 5 ust. 2 uchwały, gdzie postanowiono, że Dyrektor posiadający zgodę na zwolnienie o którym mowa w § 4 ust. 1, nie może realizować godzin ponadwymiarowych. Skarżący podniósł, że Rada w tym zapisie nieprawidłowo odsyła do unormowania zawartego w § 4 ust. 1 uchwały bowiem, § 4 nie dzieli się na ustępy, a nadto treść § 4 jest nieadekwatna do omawianego odesłania. Bowiem § 4 uchwały dotyczy zniżki godzin dla nauczyciela, który został wyznaczony do pełnienia zastępstwa za dyrektora szkoły. Przyjąć należy, że Radzie chodziło o regulację § 5 ust. 1 uchwały, jednakże zasady legislacji wymagają od organu stanowiącego staranność w działaniach prawodawczych, a zatem obowiązek precyzyjnego konstruowania aktów prawnych. Skarżący podał jednocześnie, że treść § 5 ust. 3 uchwały również budzi zastrzeżenia. Zgodnie bowiem z tym przepisem "nauczyciele, którym powierzono stanowiska kierownicze, w szczególnych przypadkach podyktowanych koniecznością realizacji programu nauczania mogą realizować godziny ponadwymiarowe w wymiarze nieprzekraczającym 4 godzin tygodniowo. W ocenie organu nadzoru takie unormowanie stanowi działanie również wykraczające poza delegację ustawową, zawartą w powołanej przez Radę podstawie prawnej podjęcia uchwały. Wojewoda wskazał, że Rada bezprawnie powtórzyła regulację ustawową, a to art. 35 ust. 1 Karty Nauczyciela, dokonując jednocześnie jego modyfikacji. W ramach upoważnienia ustawowego mieści się bowiem kompetencja do określenia zasad udzielania i rozmiaru obniżek, a także do wypowiadania się w zakresie tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć nauczycieli szkół wyszczególnionych w art. 42 Karty Nauczyciela. W ramach tego upoważnienia nie mieści się w ocenie skarżącego upoważnienie do decydowania o maksymalnym wymiarze godzin ponadwymiarowych. Limity godzin ponadwymiarowych obowiązujących nauczycieli, w tym również nauczycieli, którym zostały powierzone stanowiska kierownicze, wynikają z wyraźnej regulacji ustawowej - art. 35 ust. 1 Karty Nauczyciela. Regulacja ta wskazuje, że liczba godzin ponadwymiarowych nauczyciela nie może przekroczyć ¼ tygodniowo obowiązkowego wymiaru godzin zajęć, a za jego zgodą – ½ tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć. Skarżący wskazał, że niedopuszczalne jest powtarzanie czy modyfikacja wiążących organ uchwałodawczy norm o charakterze powszechnie obowiązujący. Wojewoda podniósł ponadto, że postanowienia przyjęte w § 6 pkt 4, 5, i 6 uchwały również winny zostać uznane za sprzeczne z prawem, jako wykraczające poza zakres upoważnienia ustawowego zawartego w regulacji art. 42 ust. 7 pkt 3 Karty Nauczyciela. Zgodnie z przyjętą przez Radę treścią wskazanych przepisów ustalono tygodniowy obowiązkowy wymiar godzin zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych nauczycieli, zatrudnionych w przedszkolach i szkołach prowadzonych przez miasto Piekary Śląskie na stanowiskach niewymienionych w art. 42 ust. 3 ustawy Karta Nauczyciela, w następującej wysokości: (...) pkt 4: nauczyciel wspomagający w klasach integracyjnych – 20 godzin; pkt 5: nauczyciele prowadzący zajęcia terapeutyczne i rewalidacyjno – wychowawcze – 20 godzin; pkt 6: nauczyciel przedszkola prowadzący zajęcia w grupach mieszanych, obejmujących dzieci realizujące obowiązkowe roczne przygotowanie przedszkolne – 22 godziny. W ocenie skarżącego rada gminy jest upoważniona do określenia tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć wyłącznie tych nauczycieli, którzy zostali wskazani w wyżej powołanym przepisie Karty Nauczyciela. Rada nie ma natomiast kompetencji do rozszerzania tego katalogu. Jednocześnie skarżący wskazał, że tygodniowa liczba godzin obowiązkowego wymiaru zajęć dydaktycznych, wychowawczych, opiekuńczych dla nauczycieli przedszkoli i innych placówek przedszkolnych została określona przez ustawodawcę w tabeli zamieszczonej w przywołanym przepisie. Przy czym obowiązkowy 22 godzinny tygodniowy wymiar zajęć ustalony dla tej kategorii nauczycieli przez ustawodawcę znajduje zastosowanie także względem nauczycieli prowadzących zajęcia w grupach mieszanych, obejmujących dzieci realizujące obowiązkowe roczne przygotowanie przedszkolne. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie wskazując, że podjęta uchwała jest zgodna z obowiązującymi przepisami. Zaznaczył, że kwestionowany przez Wojewodę zapis § 5 uchwały w żaden sposób nie wykracza poza kompetencje Rady Miasta. Przepis ten bowiem daje możliwość dyrektorowi szkoły w uzasadnionych wypadkach zwrócenia się do Prezydenta Miasta z wnioskiem o zwolnienie z obowiązku realizacji tygodniowego wymiaru godzin. Zapis ten stanowi w ocenie organu uszczegółowienie zasad zwalniania z obowiązku realizacji tygodniowego wymiaru godzin, który prawidłowo winien być wykonywany przez organ wykonawczy. W odniesieniu natomiast do zarzutu nieważności § 6 pkt 4, 5, 6 uchwały organ przytoczył treść art. 42 ust. 7 pkt 3 Karty Nauczyciela oraz podał, że jego treść wyraźnie wskazuje na możliwość ustalenia przez organ prowadzący szkołę tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin nauczycieli szkół niewymienionych w ust. 3. Zatem Rada Miasta miała kompetencje do uregulowania wymiaru godzin nauczycieli wskazanych w pkt 4, 5 i 6 § 6 uchwały. Odnosząc się natomiast do powołania się w § 5 uchwały na zapis § 4 ust. 1 pełnomocnik organu wskazał, że zapis ten jest wynikiem omyłki, która zostanie przez organ zmieniona niezwłocznie. Następnie pełnomocnik organu administracji pismem z dnia 14 maja 2012 r. poinformował, że w dniu 26 kwietnia 2012 r. Rada Miasta Piekary Śląskie podjęła uchwałę nr XVII/252/12 w sprawie określenia zasad udzielania i rozmiaru obniżek tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć nauczycielom, którym powierzono stanowiska kierownicze oraz określenia tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć pedagogów, psychologów, logopedów i doradców zawodowych zatrudnionych w szkołach lub przedszkolach. Pełnomocnik wskazał, że zgodnie z § 5 tejże uchwały traci moc zaskarżona w niniejszym postępowaniu uchwała. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia natomiast art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 5 praz pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. - wynika, że kontrola ta obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego. Przechodząc do merytorycznego badania sprawy w pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że ustawodawca wprowadzając sankcję nieważności jako następstwa naruszenia przepisu prawa nie określił rodzaju tego naruszenia. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się jednak, że podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały stanowią takie naruszenia prawa, które mieszczą się w kategorii ciężkich, rażących naruszeń. Przykładowo - w razie podjęcia uchwały przez organ niewłaściwy, braku podstawy prawnej do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwego zastosowania przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały, naruszenia procedury podejmowania uchwał. W sprawie musi zostać więc ustalone w sposób niebudzący wątpliwości istnienie sprzeczności badanej uchwały z przepisami prawa. Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest badanie legalności zapisów zawartych w § 5 oraz w § 6 pkt 4, 5, 6 uchwały Rady Miasta w Piekarach Śląskich w sprawie zasad udzielania zniżek nauczycielom, którym powierzono stanowiska kierownicze w szkołach i placówkach oświatowych miasta Piekary Śląskie od obowiązku realizacji tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych oraz ustalenia tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych niektórych nauczycieli zatrudnionych w szkołach i przedszkolach miasta Piekary Śląskie. Akt ten ma charakter normatywny bowiem odnosi się do wszystkich nauczycieli zatrudnionych w placówkach, dla którego organem prowadzącym jest gmina. Jako zatem akt należący do kategorii prawa miejscowego powinien on spełniać wymogi ustanowione dla tej kategorii aktów wydawanych przez organ stanowiący. W tym zakresie podstawowym przepisem mającym zastosowanie jest art. 87 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zgodnie z którym źródłami powszechnie obowiązującego prawa w Rzeczypospolitej Polskiej są na obszarze działania organów, które je ustanowiły, akty prawa miejscowego. Skoro akty prawa miejscowego stanowią źródła powszechnie obowiązującego prawa zatem koniecznym jest stosowanie w stosunku do nich zasad tworzenia, techniki legislacyjnej oraz obowiązywania systemu źródeł prawa powszechnie obowiązującego. Stosownie natomiast do treści art. 94 Konstytucji organy jednostek samorządu terytorialnego oraz terenowe organy administracji rządowej, na podstawie ustaw i w granicach upoważnień zawartych w ustawie ustanawiają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów. Dlatego tworzenie aktów prawa miejscowego wymaga zawarcia uprzednio w ustawie odpowiedniej delegacji. Postanowienia uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego nie mogą więc przede wszystkim wykraczać poza zakres upoważnienia ustawowego, nie może być również niezgodny z innymi powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, czy też powtarzać regulacji zawartych w takich normach. Nieprzestrzeganie przy uchwalaniu tego typu aktów normatywnych wyżej wskazanych zasad musi skutkować nieważnością takiego wadliwego aktu. Tego typu błędy legislacyjne są traktowane w orzecznictwie sądów administracyjnych jako przypadki istotnego naruszenia prawa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 września 2009 r., II OSK 1077/09 dostępny w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych). W dalszej kolejności, jedynie na marginesie należy stwierdzić, że zaskarżona uchwała jako akt prawa miejscowego do dnia wejścia w życie nowej uchwały Rady Miejskiej w Piekarach Śląskich regulującej kwestie zniżek obowiązkowego wymiaru zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych niektórych grup nauczycieli była wykonywana i wywoływała skutki prawne. Dlatego w sprawie nie ma znaczenia fakt uchwalenia nowych przepisów regulujących te kwestie. W rozpoznawanej sprawie kontrolowana uchwała została podjęta w oparciu o regulację art. 42 ust. 7 pkt 2 i 3 w związku z art. 91d pkt 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karata Nauczyciela (t.j. Dz. U. z 2006 r., Nr 97, poz. 674 z późn. zm.). Zgodnie z pierwszą z przywołanych podstaw prawnych organ prowadzący szkołę lub placówkę określa: 1) zasady rozliczania tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć nauczycieli, dla których ustalony plan zajęć jest różny w poszczególnych okresach roku szkolnego; 2) zasady udzielania i rozmiar obniżek, o których mowa w ust. 6, oraz przyznaje zwolnienia od obowiązku realizacji zajęć, o których mowa w ust. 3; 3) tygodniowy obowiązkowy wymiar godzin zajęć nauczycieli szkół niewymienionych w ust. 3, nauczycieli szkół, o których mowa w art. 1 ust. 2 pkt 1a, nauczycieli prowadzących kształcenie w formie zaocznej, nauczycieli kolegiów pracowników służb społecznych, nauczycieli kształcenia na odległość, nauczycieli realizujących w ramach stosunku pracy obowiązki określone dla stanowisk o różnym tygodniowym obowiązkowym wymiarze godzin, pedagogów, psychologów, logopedów, doradców zawodowych prowadzących zajęcia związane z wyborem kierunku kształcenia i zawodu w celu wspomagania uczniów w podejmowaniu decyzji edukacyjnych i zawodowych, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 11 ustawy o systemie oświaty, bibliotekarzy bibliotek pedagogicznych oraz zasady zaliczania do wymiaru godzin poszczególnych zajęć w formie zaocznej i w kształceniu na odległość. W myśl natomiast art. 91d pkt 1 omawianej ustawy w przypadku szkół i placówek prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego, zadania i kompetencje organu prowadzącego określone w: 1) art. 30 ust. 6 i 10a, art. 42 ust. 7, art. 42a ust. 1, art. 49 ust. 2, art. 54 ust. 7, art. 70a ust. 1 oraz art. 72 ust. 1 - wykonuje odpowiednio: rada gminy, rada powiatu, sejmik województwa. W oparciu i na podstawie przytoczonej regulacji Rada Miasta w Piekarach Śląskich podjęła uchwałę, w której w § 5 ustalono, że: 1. w przypadkach uzasadnionych szczególnymi warunkami funkcjonowania przedszkola, szkoły lub placówki powodującymi znaczne zwiększenie zadań na stanowisku kierowniczym dyrektor może zwrócić się do Prezydenta Miasta Piekary Śląskie z wnioskiem o zwolnienie z obowiązku realizacji tygodniowego wymiaru godzin określonego w § 2 uchwały. 2. Dyrektor posiadający zgodę na zwolnienie, o którym mowa w § 4 ust. 1, nie może realizować godzin ponadwymiarowych. 3. Nauczyciele, którym powierzono stanowiska kierownicze, w szczególnych przypadkach podyktowanych koniecznością realizacji programu nauczania mogą realizować godziny ponadwymiarowe w wymiarze nieprzekraczającym 4 godzin tygodniowo". Należy zgodzić się z argumentacją Wojewody, że Rada podejmując zaskarżoną uchwałę zobowiązana była do określenia zasad udzielania oraz rozmiaru obniżek tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć dyrektorowi i wicedyrektorowi szkoły oraz nauczycielowi pełniącemu inne stanowisko kierownicze w szkole. Do kompetencji organu prowadzącego szkołę lub placówkę należy również możliwość zwolnienia od obowiązku realizacji zajęć dydaktycznych, wychowawczych czy opiekuńczych. To zatem Rada decyduje o tym, czy osobom wskazanym w treści art. 42 ust. 6 Karty Nauczyciela obniży tygodniowy obowiązkowy wymiar zajęć oraz czy zwolni te podmioty z obowiązku prowadzenia tychże zajęć. Omawiana regulacja nie upoważnia natomiast Rady do przekazywania jakiemukolwiek innemu podmiotowi kompetencji do decydowania o tym czy nauczyciel zostanie zwolniony z obowiązującego go wymiaru zajęć. Zatem w niniejszej sprawie Rada przekroczyła swoje uprawnienia upoważniając Prezydenta Miasta do decydowania o tym komu takie zwolnienie zostanie przyznane. To organ stanowiący gminy decyduje czy i ewentualnie komu zostanie przyznane takie zwolnienie. Konsekwencją stwierdzenia nieważności ust. 1 omawianego zapisu uchwały, jest uznanie, że również zapis ust. 2 § 5 uchwały jest sprzeczny z prawem. W tym miejscu należy wskazać, że pełnomocnik organu administracji błędnie przyjął, że powołanie się w omawianym unormowaniu na regulację § 4 ust. 1 uchwały zostało poprawione na właściwe odesłanie do § 5 ust. 1. Jak bowiem wynika z treści uchwały, która opublikowana została w Dzienniku Urzędowym Województwa Śląskiego z 2010 r., Nr 148, poz. 2424 omawiany przepis przywołuje § 4 ust. 1, którego brak jest w kontrolowanej uchwale. § 4 uchwały dotyczy zniżki udzielanej nauczycielowi, który został wyznaczony do pełnienia zastępstwa za dyrektora i norma ta nie jest dzielona na ustępy. Zatem ewentualna korekta treści § 5 ust. 2 wymagałaby podjęcia stosownej uchwały, a nie może być dokonywana poprzez wprowadzenie w treści uchwały zwykłej poprawki, bez uprzedniego podjęcia właściwej uchwały. Jednocześnie stwierdzić należy, że skoro Rada nie mogła powierzyć kompetencji do decydowania o zwolnieniu nauczyciela z obowiązkowego wymiaru tygodniowego godzin Prezydentowi Miasta zatem zapis uchwały wskazujący, że dyrektor posiada taką właśnie zgodę nie może realizować godzin ponadwymiarowych należy uznać za niezgodny z obowiązującym prawem i również stwierdzić jego nieważność. W dalszej kolejności zaznaczyć należy, że treść ust. 3 wyżej cytowanego § 5 uchwały jest niezgodna z obowiązującym prawem. Jak bowiem słusznie wskazuje Wojewoda Śląski art. 42 ust. 7 Karty Nauczyciela nie zawiera w swojej treści delegacji dla rady do określania liczby godzin ponadwymiarowych, które mogą realizować nauczyciele, którym powierzono stanowiska kierownicze. Jak już wyżej zaznaczono omawiana norma uprawnia organ prowadzący szkołę lub placówkę do określenia wyszczególnionych w tym przepisie zasad oraz wymiaru godzin zajęć nauczycieli określonych w nim szkół bądź wykonujących pracę specjalistów. W żadnym razie z treści art. 42 ust. 7 Karty Nauczyciela nie da się wywieść delegacji do określenia maksymalnego wymiaru godzin nadliczbowych, które mogą być realizowane przez nauczycieli, którym powierzono stanowiska kierownicze. Tym bardziej, że zgodnie z regulacją art. 35 ust. 1 Karty Nauczyciela w szczególnych wypadkach, podyktowanych wyłącznie koniecznością realizacji programu nauczania, nauczyciel może być obowiązany do odpłatnej pracy w godzinach ponadwymiarowych zgodnie z posiadaną specjalnością, których liczba nie może przekroczyć 1/4 tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć. Przydzielenie nauczycielowi większej liczby godzin ponadwymiarowych może nastąpić wyłącznie za jego zgodą, jednak w wymiarze nieprzekraczającym 1/2 tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć. To zatem ta norma, o charakterze ustawowym, uregulowała kwestie związane z wykonywaniem przez nauczycieli pracy w godzinach ponadwymiarowych. Kwestie te zostały unormowane kategorycznie, w sposób uniemożliwiający wprowadzanie jakichkolwiek modyfikacji przez organ prowadzący szkołę lub placówkę. Tym bardziej, że zgodnie z treścią art. 3 ust. 1 omawianej ustawy ilekroć w ustawie jest mowa o nauczycielach bez bliższego określenia – rozumie się przez to nauczycieli, wychowawców i innych pracowników pedagogicznych zatrudnionych w przedszkolach, szkołach i placówkach wymienionych w art. 1 ust. 1. Zatem fakt, że nauczycielowi została powierzona funkcja kierownicza nie wpływa na jego status nauczyciela. Nadal pozostaje on nauczycielem, a jak już wyżej zaznaczono kwestie godzin ponadwymiarowych uregulowane zostały w przepisach ustawowych dlatego nie ma możliwości ani potrzeby przenoszenia takiej regulacji, czy tym bardziej jej modyfikacji w przepisach podustawowych. Przechodząc do oceny legalności zapisów zawartych w § 6 pkt 4, 5 i 6 uchwały, zgodnie z którym ustalono "tygodniowy obowiązkowy wymiar godzin zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych nauczycieli, zatrudnionych w przedszkolach i szkołach prowadzonych przez miasto Piekary Śląskie na stanowiskach niewymienionych w art. 42 ust. 3 ustawy Karta Nauczyciela, w następującej wysokości: (...) pkt 4: nauczyciel wspomagający w klasach integracyjnych – 20 godzin; pkt 5: nauczyciele prowadzący zajęcia terapeutyczne i rewalidacyjno – wychowawcze – 20 godzin; pkt 6: nauczyciel przedszkola prowadzący zajęcia w grupach mieszanych, obejmujących dzieci realizujące obowiązkowe roczne przygotowanie przedszkolne – 22 godziny" przyjdzie stwierdzić, że miały one stanowić wykonanie delegacji ustawowej zawartej w regulacji przywołanego na wstępie art. 42 ust. 7 pkt 3 Karty Nauczyciela. Przepis ten upoważnia organ prowadzący szkołę lub placówkę do określenia tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć nauczycieli szkół niewymienionych w ust. 3, nauczycieli szkół o których mowa w art. 1 ust. 2 pkt 1a, nauczycieli prowadzących kształcenie w formie zaocznej, nauczycieli kolegiów pracowników służb społecznych, nauczycieli kształcenia na odległość, nauczycieli realizujących w ramach stosunku pracy obowiązki określone dla stanowisk o różnym tygodniowym obowiązkowym wymiarze godzin, pedagogów, psychologów, logopedów, doradców zawodowych prowadzących zajęcia związane z wyborem kierunku kształcenia i zawodu w celu wspomagania uczniów w podejmowaniu decyzji edukacyjnych i zawodowych, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 11 ustawy o systemie oświaty, bibliotekarzy bibliotek pedagogicznych oraz zasady zaliczania do wymiaru godzin poszczególnych zajęć w formie zaocznej i w kształceniu na odległość. Przepis ten ustanawia katalog zamknięty podmiotów wobec których organ prowadzący jest uprawniony do określenia obowiązkowego tygodniowego wymiaru godzin. Przy czym pierwsza jego cześć stanowiąca, że określa się tygodniowy obowiązkowy wymiar godzin zajęć nauczycieli szkół niewymienionych w ust. 3, w ocenie Sądu w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę należy interpretować w taki sposób, że chodzi o szkoły niewymienione w ust. 3 art. 42 Karty Nauczyciela, a nie jak czyni to zarówno organ jak i skarżący jako rodzaje stanowisk niewymienione w ust. 3 omawianego przepisu. Zaznaczyć bowiem należy, że zgodnie z ust. 3 art. 42 Karty Nauczyciela określono tygodniowy obowiązkowy wymiar godzin zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych nauczycieli zatrudnionych w pełnym wymiarze zajęć zgodnie z normami zawartymi w tym przepisie. Przy czym normy te obejmują: zarówno stanowisko, jak i typ (rodzaj) szkoły. Natomiast ust. 7 omawianej normy odnosi się do nauczycieli szkół niewymienionych w wyżej omówionym ust. 3, a zatem nie odnosi się do stanowisk. Organ prowadzący może więc określić tygodniowy obowiązkowy wymiar godzin zajęć tylko i wyłącznie nauczycieli szkół niewymienionych w ust. 3. Rada natomiast w kontrolowanym zapisie, w zaskarżonej części określiła konkretne stanowiska nauczycieli, którzy zatrudnieni są w przedszkolach i szkołach prowadzonych przez miasto Piekary Śląskie. Tymczasem obowiązkowy wymiar godzin tych zajęć nauczycieli szkół i placówek, dla których organem prowadzącym jest miasto Piekary Śląskie został określony w normie ustawowej i nie może być modyfikowany przez Radę. Uchwalając również omawiany § przekroczono delegację ustawową zawartą w regulacji art. 42 ust. 7 pkt 3 Karty nauczyciela. Konkludując przyjdzie stwierdzić, że skarżona w niniejszym postępowaniu uchwała, w zaskarżonym zakresie, podjęta została z rażącym naruszeniem prawa bowiem organ przekroczył delegację ustawową wynikającą z regulacji art. 42 ust. 7 w zw. z art. 91d Karty Nauczyciela. Dlatego uchwała ta w zakresie, w którym poddana została kontroli Sądu w sposób istotny narusza wyżej przywołane przepisy, czego konsekwencją jest konieczność stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło