I SA/Lu 256/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Czajecka-Szpringer, Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz (spr.),, Sędzia WSA Małgorzata Fita, Protokolant Asystent sędziego Monika Bartmińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 25 maja 2012 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od środków transportowych za 2007 rok I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz A. M. kwotę ... zł (... złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. I SA/Lu 256/12 UZASADNIENIE 1. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta z [...], określającą A.M. / podatnik / zobowiązanie w podatku od środków transportowych za 2007 r. w kwocie 770 zł. Organ podatkowy ustalił, że podatnik jest właścicielem środka transportowego, zarejestrowanego w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym. Organ rejestrujący nie dysponuje informacjami o sprzedaży bądź kasacji środka transportu. W dniu 31 lipca 1991 r. środek transportu został czasowo wyrejestrowany jako czasowo wycofany z ruchu. Podatnik nie wykazał, by środek transportu został wyrejestrowany ze skutkiem w postaci wygaśnięcia obowiązku podatkowego w podatku od środków transportowych. Wyłącznie twierdzenia o złomowaniu środka transportu nie są wystarczające dla wygaśnięcia obowiązku podatkowego przy braku stosownego zaświadczenia o złomowaniu i decyzji o wyrejestrowaniu środka transportu. W podstawie prawnej opodatkowania organ podatkowy wskazał art. 9 ust. 1, 4a i 4b ustawy o podatkach i opłatach lokalnych / Dz.U.06.121.844 – u.p.o.l. /. 2. Podatnik złożył skargę na ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Zarzucił naruszenie art. 145 § 2 w powiązaniu z art. 123 i art. 200 ustawy Ordynacja podatkowa / Dz.U.05.8.60 ze zm. – o.p. / przez pominięcie w postępowaniu podatkowym pełnomocnika podatnika, doręczanie korespondencji wyłącznie podatnikowi; art. 8 u.p.o.l. przez opodatkowanie podatkiem od środków transportowych nieistniejącego środka transportu; art. 9 ust. 1 u.p.o.l. przez przyjęcie, że obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych ciąży na osobie fizycznej niebędącej właścicielem czy posiadaczem zarejestrowanego środka transportu. 3. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Podtrzymało stanowisko, argumenty przyjęte w zaskarżonej decyzji. Przyznało, że decyzja drugiej instancji nie została doręczona pełnomocnikowi, lecz samemu podatnikowi. Argumentowało, że to uchybienie nie spowodowało żadnych ujemnych skutków dla podatnika, który formalnie skutecznie złożył skargę i zainicjował sądową kontrolę legalności decyzji odwoławczego organu podatkowego. W tych okolicznościach podatnik nie został pozbawiony obrony swoich praw. Pełnomocnik podatnika złożył skargę z zachowaniem ustawowego trybu, terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 4. Zaskarżona decyzja nie odpowiada prawu. W pierwszej kolejności podlegał uwzględnieniu zarzut kwalifikowanego naruszenia przepisów postępowania, w warunkach wznowienia. Zasadność tego zarzutu nie pozwoliła na sądową kontrolę legalności zaskarżonej decyzji w pozostałym zakresie. 5. Z przedstawionych akt postępowania podatkowego wynika, że podatnik w postępowaniu drugiej instancji był reprezentowany przez doradcę podatkowego. Decyzja powzięta przez odwoławczy organ podatkowy została doręczona samemu podatnikowi z pominięciem doradcy podatkowego umocowanego do działania w imieniu podatnika / k. 10, 16 akt podatkowych /. Odwoławczy organ podatkowy w odpowiedzi na skargę przyznał te okoliczności postępowania podatkowego drugiej instancji. 6. Stosownie do art. 145 § 1, § 2 o.p. z chwilą ustanowienia przez stronę pełnomocnika w postępowaniu podatkowym organ podatkowy ma obowiązek dokonywać doręczeń pism w prowadzonym postępowaniu podatkowym ustanowionemu pełnomocnikowi, nie samej stronie. W sytuacji ustanowienia przez podatnika pełnomocnika w postępowaniu podatkowym organ podatkowy nie ma prawa wyboru komu dokona doręczenia pism w postępowaniu podatkowym. 7. Przy takim ukształtowaniu obowiązków organu podatkowego prowadzącego postępowanie podatkowe doręczenie decyzji wbrew art. 145 § 2 o.p., z pominięciem ustanowionego przez stronę pełnomocnika, jak to uczynił odwoławczy organ podatkowy w kontrolowanym postępowaniu podatkowym, stanowi działanie uzasadniające wznowienie postępowania podatkowego w warunkach przesłanki z art. 240 § 1 pkt 4 o.p. Okoliczność, że sama strona doręczoną jej decyzję przekazała do rąk pełnomocnika, w konsekwencji pełnomocnik złożył skargę, nie sanuje naruszenia art. 145 § 2 o.p., niezgodności z prawem doręczenia decyzji przez organ podatkowy prowadzący postępowanie. Odwoławczy organ podatkowy niedoręczając decyzji zgodnie z art. 145 § 2 o.p. pozbawił stronę udziału w postępowaniu w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 4 o.p. Aktywność samej strony w celu złożenia skargi i skutecznego zainicjowania sądowej kontroli legalności decyzji nie zmienia konstatacji, że odwoławczy organ podatkowy przez naruszenie art. 145 § 2 o.p., przez niedoręczenie decyzji kończącej postępowanie podatkowego zgodnie z prawem, zakończył postępowanie podatkowe w warunkach art. 240 § 1 pkt 4 o.p., w warunkach pozbawienia strony udziału w postępowaniu podatkowym. W tym miejscu należy wskazać i podzielić stanowisko prawne, zgodnie z którym jedną z podstaw do wznowienia postępowania podatkowego jest art. 240 § 1 pkt 4 o.p. w powiązaniu z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b/ p.p.s.a. Podstawą do zastosowania tego przepisu jest uznanie, że strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. W nauce postępowania administracyjnego przyjmuje się, że pominięcie przez organ pełnomocnika jest wadą równoznaczną z niezapewnieniem stronie udziału w postępowaniu / I FSK 460/09 i powołane tam S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Ordynacja podatkowa. Komentarz, 2006, s. 692, SA/Wr 875/86 /. Idąc za tym tokiem argumentacji prawnej należy stwierdzić, że od momentu złożenia organowi podatkowemu dokumentu pełnomocnictwa do akt prowadzonego postępowania podatkowego / art. 137 § 2 - § 3 o.p. / do zakończenia postępowania podatkowego / jeśli pełnomocnictwo nie zostało wypowiedziane / obowiązkiem organu podatkowego jest doręczanie pism w prowadzonym postępowaniu podatkowym w warunkach art. 145 § 2 o.p. Etapem postępowania podatkowego, kończącym postępowanie, jest wydanie decyzji przez odwoławczy organ podatkowy i doręczenie tej decyzji w warunkach art. 145 § 2 o.p. Innymi słowy doręczenie decyzji odwoławczego organu podatkowego następuje w ramach prowadzonego postępowania podatkowego. Dlatego pominięcie pełnomocnika przy doręczeniu decyzji odwoławczego organu podatkowego jest równoznaczne z pominięciem samej strony w postępowaniu podatkowym. Odwoławczy organ podatkowy, który pomija pełnomocnika strony przy ostatniej czynności postępowania podatkowego, przy doręczeniu decyzji drugiej instancji, w ten sposób pozbawia stronę udziału w postępowaniu podatkowym w warunkach art. 240 § 1 pkt 4 o.p. W takiej sytuacji strona ma prawo skutecznie, w warunkach art. 240 § 1 pkt 4 o.p., żądać wznowienia postępowania podatkowego, w którym została pominięta na etapie zakończenia tego postępowania podatkowego. 8. Wbrew argumentacji odwoławczego organu podatkowego, samo stwierdzenie naruszenia przez odwoławczy organ podatkowy przepisu dotyczącego doręczenia pism w postępowaniu podatkowym w warunkach przesłanki wznowienia postępowania podatkowego jest równoznaczne ze stwierdzeniem istnienia przesłanki uchylenia zaskarżonej decyzji z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b/ ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U.12.270 – p.p.s.a. /. Wprost brzmienie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b/ p.p.s.a. prowadzi do wniosku, że z perspektywy tej przesłanki uchylenia zaskarżonej decyzji nie ma znaczenia czy istnieje jakikolwiek związek między wynikiem sprawy a stwierdzoną przesłanką wznowienia postępowania podatkowego. Art. 145 § 1 pkt 1 lit. b/ p.p.s.a. do takiego związku się nie odwołuje. Innymi słowy w każdym przypadku stwierdzenia w toku sądowej kontroli legalności przesłanki wznowienia postępowania podatkowego, rezultat sądowej kontroli legalności jest opisany w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b/ p.p.s.a. W tym miejscu należy wskazać i podzielić stanowisko prawne, zgodnie z którym relatywizowanie skutków procesowych niedoręczenie wszelkich pism pełnomocnikowi strony na negatywne lub pozytywne dla strony może powodować, że doręczenie w tych samych okolicznościach faktycznych i niezmienionym stanie prawnym, w zależności od późniejszych zdarzeń niezwiązanych z samym aktem doręczenia, raz uważane byłoby za prawnie skuteczne, innym razem odwrotnie, co kłóciłoby się z treścią art. 145 § 2 o.p., który skuteczności doręczenia pism pełnomocnikowi nie uzależnia od skutków procesowych, jakie to doręczenie wywołuje dla strony / S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Ordynacja podatkowa, 2010, s. 673 pkt 4 /. 9. Stwierdzenie, że odwoławczy organ podatkowy działał w warunkach wznowienia postępowania podatkowego / ze wskazaniem na art. 145 § 2 w powiązaniu z art. 240 § 1 pkt 4 o.p. / nie pozwala na tym etapie na sądową kontrolę legalności ustaleń faktycznych i zastosowania materialnego prawa podatkowego, przyjętych przez organ podatkowy u podstaw wymiaru podatku. 10. Z tych względów zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu na podstawie art.. 145 § 1 pkt 1 lit. b/ przy zastosowaniu art. 152 p.p.s.a. Orzeczenie o kosztach postępowania sądowego uzasadnia art. 200 i art. 205 § 2 - § 4 p.p.s.