I SA/Lu 259/12

WyrokWSA w Lublinie2012-05-25

Skład orzekający: Krystyna Czajecka-Szpringer, Wiesława Achrymowicz, Małgorzata Fita

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy doręczenie decyzji stronie działającej przez pełnomocnika bez doręczenia jej pełnomocnikowi skutkuje uchyleniem decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania?
Ratio decidendi
Doręczenie decyzji stronie, która działa przez pełnomocnika, bez doręczenia jej temu pełnomocnikowi jest bezskuteczne i stanowi naruszenie przepisów postępowania, które uzasadnia uchylenie decyzji oraz wstrzymanie jej wykonania. Naruszenie to daje podstawę do wznowienia postępowania niezależnie od wpływu na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Skarżący A. M. zaskarżył decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą podatku od środków transportowych za 2010 rok, w której SKO utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji nakładającą zobowiązanie podatkowe. Skarżący twierdził, że pojazd został czasowo wyrejestrowany i zezłomowany, a decyzja została doręczona bezpośrednio jemu, a nie jego pełnomocnikowi.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję SKO, orzekł, że decyzja nie podlega wykonaniu oraz zasądził od SKO na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Czajecka-Szpringer, Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz,, WSA Małgorzata Fita (spr.), Protokolant Asystent sędziego Monika Bartmińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 25 maja 2012 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od środków transportowych za 2010 rok I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz A. M. kwotę ... zł (... złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. I SA/Lu 259/12 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej – O.p.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej – SKO) po rozpatrzeniu odwołania A. M. (dalej – skarżący, strona) od decyzji z dnia [...] wydanej z upoważnienia Burmistrza Miasta w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych za rok 2010 w kwocie 760,00 zł, utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu podało, że zaskarżoną decyzją organ pierwszej instancji określił zobowiązanie podatkowe w podatku od środków transportowych za 2010 r. w kwocie 760,00 zł płatne w dwóch ratach z tytułu posiadania pojazdu - samochodu ciężarowego [...] o nr rejestracyjnym [...]. Podstawą wszczęcia postępowania podatkowego był otrzymany z Wydziału Komunikacji i Transportu Starostwa Powiatowego wykaz pojazdów podlegających opodatkowaniu podatkiem od środków transportowych oraz niezłożenie deklaracji podatkowej na podatek od środków transportowych, pomimo wezwania do jej złożenia. Od powyższej decyzji strona reprezentowana przez pełnomocnika złożyła odwołanie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz umorzenie postępowania. W odwołaniu podniosła dokonanie błędnej interpretacji art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tj. Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm., dalej – u.p.o.l.). Stwierdziła, że w dniu 31 lipca 1991 r. samochód został czasowo wyrejestrowany z ewidencji Wydziału Komunikacji i Transportu Starostwa Powiatowego, następnie został zezłomowany. Tym samym, od tego czasu nie jest właścicielem przedmiotowego pojazdu. Po rozpoznaniu sprawy SKO uznało, że zaskarżona nie narusza prawa. Materiał dowodowy został zebrany zgodnie z art. 187 § 1 oraz art. 121 i art. 124 O.p.. Nie można zarzucić organowi podatkowemu pierwszej instancji nieinformowania strony co do obowiązujących przepisów w zakresie przedmiotowej sprawy. Wszystkie kierowane do strony pisma zawierały stosowne wyjaśnienia i pouczenia. Organ zapewnił też stronie czynny udział w postępowaniu podatkowym a przed wydaniem decyzji umożliwił wypowiedzenie się w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego zgodnie z art. 123 § 1 i art. 200 § 1 O.p. Poczynione ustalenia faktyczne były wystarczające do zastosowania przez organ podatkowy pierwszej instancji przepisów prawa materialnego i wydania decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w podatku od środków transportowych za 2010 r. Z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, że strona jest właścicielem zarejestrowanego środka transportowego. W zaświadczeniu z dnia 29 sierpnia 2011 r. wydanym przez Wydział Komunikacji i Transportu Starostwa Powiatowego stwierdzono, że pojazd strony figuruje w ewidencji Wydziału jako pojazd aktywny i brak jest danych o sprzedaży bądź kasacji tego pojazdu. Powyższe potwierdza informacja podatkowa za miesiąc czerwiec 2011 r. o pojazdach polegających opodatkowaniu podatkiem od środków transportowych, będących własnością mieszkańców z terenu Gminy. Organ podatkowy nie kwestionuje faktu podnoszonego przez stronę, iż w dniu 31 lipca 1991 r. pojazd został czasowo wyrejestrowany z ewidencji prowadzonej przez Wydział Komunikacji w związku ze zgłoszeniem pojazdu jako czasowo wycofanego z ruchu. Zgodnie jednak z art. 9 ust. 4a u.p.o.l. obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został dopuszczony ponownie do ruchu po upływie okresu, na jaki została wydana decyzja organu rejestrującego o czasowym wycofaniu tego pojazdu z ruchu. Ponowne dopuszczenie pojazdu do ruchu nie wiąże się z ponowną rejestracją a wynika wprost z okresu wskazanego w decyzji o czasowym wycofaniu pojazdu z ruchu. Organ ustalił, że obowiązek podatkowy powstał z dniem 1 sierpnia 1992 r. Wprawdzie w aktach sprawy brak jest decyzji o czasowym wycofaniu pojazdu z ruchu, ale decyzja ta nie jest rozstrzygającym dowodem w sprawie. Dalej SKO stwierdziło, że okoliczność zezłomowania pojazdu nie ma znaczenia, jeżeli właściciel pojazdu nie złoży do Wydziału Komunikacji stosownego wniosku i zaświadczenia o złomowaniu oraz nie została wydana decyzja o wyrejestrowaniu pojazdu. W niniejszej sprawie pomimo poinformowania o tym strony przez organ podatkowy, nie dopełniła ona takiego obowiązku. Dowodem dopuszczenia pojazdu do ruchu jest dowód rejestracyjny wskazujący równocześnie właściciela pojazdu - art. 9 ust. 4b u.p.o.l. w związku z art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r.- Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r , Nr 108, poz. 908, ze zm.). Do czasu kiedy właściciel pojazdu nie złoży wniosku o wyrejestrowanie pojazdu i w następstwie tego nie zostanie wydana decyzja o jego wyrejestrowaniu, ciążyć będzie na nim obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych. W świetle powyższego, SKO uznało, że zarzuty odwołania są nieuzasadnione. Na powyższą decyzję skarżący reprezentowany przez pełnomocnika złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, w której wniósł o stwierdzenie jej nieważności ewentualnie o jej uchylenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił: 1. Naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 2 O.p. poprzez niedoręczenie decyzji pełnomocnikowi strony ale samej stronie, w sytuacji, w której strona działała przez pełnomocnika, co skutkowało naruszeniem dalszych przepisów postępowania, tj. art. 123 i art. 200 O.p. poprzez niewyznaczenie stronie siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia sie w sprawie materiału dowodowego i pozbawieniem jej czynnego udziału w postępowaniu. 2. Naruszenie prawa materialnego, tj. art. 8 u.p.o.l. poprzez opodatkowanie podatkiem od środków transportu nieistniejącego środka transportu. 3. Naruszenie prawa materialnego, tj. art. 9 ust. 1 u.p.o.l. poprzez przyjęcie, że obowiązek podatkowy w podatku od środków transportu ciąży na osobie nie będącej właścicielem środka transportu ani posiadaczem środka transportu zarejestrowanego na terytorium RP jako powierzonego przez zagraniczną osobę fizyczną lub prawną podmiotowi polskiemu. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik strony wskazał na to, że decyzja SKO została doręczona bezpośrednio stronie pomimo, że była ona reprezentowana przez pełnomocnika, ponadto nie został on zawiadomiony o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym w trybie art. 200 O.p. To powoduje, że naruszono przepisy mogące być podstawą wznowienia postępowania. Odnosząc się do naruszenia przepisów prawa materialnego, pełnomocnik skarżącego powtórzył argumentację odwołania, z której wynika, że skoro nie jest on już właścicielem pojazdu, którego pozbył się lata temu, to nie może podlegać obowiązkowi podatkowemu z tytułu posiadania środka transportu. W odpowiedzi na skrgę, SKO wniosło o jej oddalenie wskazując, że doręczenie decyzji stronie a nie jej pełnomocnikowi nie spowodowało dla niej negatywnych następstw bowiem pełnomocnik złożył w terminie od niej skargę. Ponadto podtrzymało swoją argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012 r., Nr 270 – dalej – p.p.s.a.), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; W myśl art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Na podstawie art 145 § 1 i 2 O.p., pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi. Jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Z powyższego przepisu art. 145 O.p. wynika, że od momentu, w którym dokument pełnomocnictwa został organowi doręczony, organ podatkowy ma obowiązek doręczania pism pełnomocnikowi. Doręczenie zatem pisma tylko stronie, jeśli działała ona przez pełnomocnika, jest bezskuteczne i nie ma znaczenia procesowego. Zgodnie natomiast z art. 240 § 1 pkt 4 O.p., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. W jednolitym w tym zakresie orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że pominięcie przez organ administracji publicznej pełnomocnika, bez zawinienia w tym względzie strony, jest wadą równoznaczną z niezapewnieniem udziału strony w postępowaniu (por. wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 2010 r., I FSK 460/09, publ. jak wszystkie inne orzeczenia powołane w uzasadnieniu wyroku - na str. intern. www.orzeczenia nsa.gov.pl). Naruszenie zasady udziału strony w postępowaniu jest przesłanką wznowienia postępowania, uzasadniającą uchylenie decyzji przez sąd administracyjny bez względu na to czy miało ono, czy też nie miało wpływu na wynik sprawy. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a., nie uzależnia bowiem możliwości uchylenia decyzji od istnienia związku między naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania a treścią wydanej decyzji. Funkcją przywołanego przepisu jest ochrona obiektywnego porządku prawnego. (por. wyrok NSA z dnia 12 lipca 2011 r., I FSK 985/10, wyrok WSA w Krakowie z dnia 7 marca 2011 r., I SA/Kr 132/11, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 13 maja 2010 r., II SA/Bk 219/10). Fakt doręczenia decyzji skarżącemu, który następnie doręczył ją swojemu pełnomocnikowi nie sanuje wadliwości doręczenia decyzji. W rozpoznawanej sprawie bezspornie strona ustanowiła pełnomocnika, który wniósł w jej imieniu odwołanie do SKO. Po wezwaniu go do dostarczenia organowi pełnomocnictwa, zostało ono złożone do akt sprawy w SKO w dniu 17 listopada 2011 r. W dniu [...] SKO wydało zaskarżoną decyzję wskazując w rozstrzygnięciu stronę reprezentowaną przez pełnomocnika. Decyzja ta została jednak doręczona stronie bezpośrednio. Jak wskazano wyżej, takie doręczenie nie ma skutku prawnego i może być uznane jedynie za informacyjne. Kontrola zasadności zastosowania w niej przepisów prawa materialnego jest w tych okolicznościach wykluczona albowiem może ona nastąpić dopiero po wydaniu i doręczeniu decyzji zgodnie z przepisami prawa procesowego. Tym samym, w niniejszej sprawie zaszła przesłanka do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.b) p.p.s.a. Orzeczenie o wykonalności wyroku znajduje uzasadnienie w art. 152 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczona na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 4 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło