IV SA/Wa 257/12

WyrokWSA w Warszawie2012-05-31

Skład orzekający: Marian Wolanin, Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Agnieszka Wójcik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w przedmiocie odmowy uzgodnienia warunków zabudowy może zostać utrzymane w mocy, jeśli nie zostało doręczone pełnomocnikowi strony postępowania, mimo że sąd administracyjny w poprzednim wyroku wskazał na konieczność zapewnienia udziału wszystkim stronom?
Ratio decidendi
Zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 153 PPSA oraz art. 10 §1 k.p.a. w zw. z art. 32, 40 §2 i 109 §1 k.p.a., co stanowi wadę określoną w art. 145 §1 pkt 4 k.p.a. skutkującą wznowieniem postępowania. Pominięcie pełnomocnika strony przy doręczaniu postanowienia jest równoznaczne z pominięciem strony, a sąd jest związany oceną prawną i wskazaniami sądu co do dalszego postępowania wyrażonymi w poprzednim wyroku, który również uchylił postanowienia organów z powodu pominięcia stron.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi W. K. i T. K. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (GDOŚ) odmawiające uzgodnienia warunków zabudowy dla budynku rekreacji indywidualnej na działce w K. Parku Krajobrazowym. Organy administracji dwukrotnie odmawiały uzgodnienia, a skarżący zarzucali naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy o ochronie przyrody, w tym pominięcie pełnomocników stron w postępowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie GDOŚ oraz poprzedzające je postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska oraz poprzedzające je postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w G. i zasądził koszty postępowania od Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska na rzecz skarżących.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marian Wolanin (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant ref. staż. Renata Puchalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2012 r. sprawy ze skarg W. K. i T. K. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia warunków zabudowy 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w G. nr [...] z dnia [...] listopada 2010 r.; 2. zasądza od Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska na rzecz skarżącego W. K. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. zasądza od Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska na rzecz skarżącego T. K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym postanowieniem dnia [...] listopada 2011 r. Nr [...] Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska, po rozpatrzeniu zażalenia W. K. i T. K. jako pełnomocnika W. K., uchylił postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w G. z dnia [...] listopada 2010 r. i odmówił uzgodnienia warunków zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego polegającego na budowie budynku rekreacji indywidualnej na działce o nr ewid. [...] położonej we wsi B., gmina C., na terenie K. Parku Krajobrazowego. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia przytoczono dotychczasowy stan faktyczny sprawy oraz argumentację mającą przemawiać za brakiem podstaw do pozytywnego zaopiniowania projektowanej decyzji o warunkach zabudowy. Wskazano także na okoliczność, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 7 czerwca 2010 r. sygn. akt IV SA/Wa 677/10 uchylił uprzednie postanowienia organów obu instancji ze wskazaniem na pominięcie przy ich wydawaniu niektórych stron postępowania uzgodnieniowego, których praw postępowanie to dotyczyło. W skargach do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] listopada 2011 r. Nr [...] W. i T. K. zarzucili naruszenie art. 145 §1 pkt 4 w zw. z art. 10 §1 kpa stanowiącego bezpośrednią przesłankę do wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie, wskutek pominięcia przez organ I instancji pełnomocnika inwestora – T. K., poprzez niedoręczenie jego osobie postanowienia RDOŚ na znajdujący się w aktach sprawy adres wynikający z treści złożonego uprzednio pełnomocnictwa, co skutkowało doręczeniem na znajdujący się w innym mieście adres inwestora, a także poprzez pominięcie przez organ II instancji pełnomocnika właściciela nieruchomości - r.pr. J. B., którego pełnomocnictwo zostało doręczone GDOŚ w dniu [...] listopada 2011 r. wraz ze złożoną skargą na bezczynność tego organu, natomiast skarżone postanowienie GDOŚ wydał w dniu [...] listopada 2011 r., zatem po upływie 2 dni kalendarzowych od powzięcia przez ten organ wiedzy o tym zdarzeniu i z nieznanych skarżącemu przyczyn pominął on pełnomocnika właściciela nieruchomości na której zlokalizowano inwestycję budowlaną, co skutkowało niedoręczeniem jego osobie skarżonego postanowienia organu II instancji. W skargach zarzucono także naruszenie art. 145 §1 pkt 5 w zw. z art. 77 §1 i art. 10 §1 kpa, art. 8, art. 9, art. 10 §1 w zw. z art. 7 i art. 81 kpa, art. 15, art. 77 §1 i art. 80 w zw. z art. 7 kpa, art. 107 §3 w zw. z art. 126 kpa, art. 138 §1 pkt 2 kpa ze wskazaniem na formę i zakres naruszenia wskazanych przepisów prawa. Ponadto, zarzucono niezastosowanie art. 26a ust. 1 pkt 1 oraz niewłaściwe zastosowanie art. 17 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody, błędną wykładnię §4 ust. 1 pkt 3 uchwały nr [...] Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. w sprawie K. Parku Krajobrazowego, jak również niezastosowanie §4 ust. 2 w zw. z §4 ust. 1 pkt 3 tej uchwały; zarzucono również naruszenie art. 2, art. 7 i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. W uzasadnieniu skarg rozwinięto argumentację zgłoszonych zarzutów mających skutkować uchyleniem postanowienia organu drugiej instancji. W odpowiedzi na skargi Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wniósł o ich oddalenie podtrzymując motywy zaskarżonego postanowienia i wskazując m.in., że okoliczność nie doręczenia zaskarżonego postanowienia pełnomocnikowi T. K. stanowi uchybienie, które jednak pozostaje bez wpływu na wynik w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargi zasługują na uwzględnienie. Wbrew zarzutowi skarg, organy orzekające nie naruszyły art. 145 §1 pkt 4 i 5 kpa, ponieważ przepisy te określają wady rozstrzygnięć administracyjnych, których zaistnienie oceniane jest w postępowaniu wznowieniowym, natomiast zaskarżone postanowienie wydane zostało w merytorycznym postępowaniu uzgodnieniowym. Zaskarżone postanowienie wydano natomiast z naruszeniem art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i art. 10 §1 w zw. z art. 32, art. 40 §2 i art. 109 §1 w zw. z art. 126 kpa co wypełnia wadę określoną w art. 145 §1 pkt 4 kpa, skutkującą wznowieniem postępowania. Sam organ orzekający przyznał bowiem w odpowiedzi na skargi, iż zaskarżone postanowienie nie zostało doręczone pełnomocnikowi T. K., który jest właścicielem nieruchomości objętej zaskarżonym postanowieniem. W wiążącym zaś w niniejszej sprawie wyroku z dnia 7 czerwca 2010 r. sygn. akt IV SA/Wa 677/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, iż w uprzednio prowadzonym postępowaniu uzgodnieniowym nie brały udziału wszystkie podmioty, których praw to postępowanie dotyczy, co stanowi naruszenie zasady czynnego udziału stron w postępowaniu - art. 10 §1 kpa i jest przesłanką do wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Z art. 32, art. 40 §2 i art. 109 §1 w zw. z art. 126 kpa wynika zaś, iż w przypadku ustanowienia przez stronę postępowania pełnomocnika, wszelkie czynności, w tym doręczanie postanowienia dokonywane jest wobec pełnomocnika. Pominięcie pełnomocnika strony w postępowaniu jest natomiast równoznaczne z pominięciem samej strony. Skoro zaś w powołanym wyżej wyroku Sąd wskazał na konieczność zapewnienia przez organ orzekający udziału w postępowaniu wszystkim jego stronom uznając, iż pominięcie niektórych stron stanowi przesłankę do wznowienia postępowania, to pominięcie obecnie przez organ orzekający pełnomocnika T. K. przy wydaniu zaskarżonego postanowienia nadal stanowi wadę z art. 145 §1 pkt 4 kpa, jako przesłankę do wznowienia postępowania zakończonego zaskarżonym postanowieniem, której zaistnienie w rozumieniu art. 145 §1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonego postanowienia niezależnie od wpływu tej okoliczności na wynik sprawy. Pomimo wytycznych Sądu wyrażonych w powołanym wyżej wyroku z dnia 7 czerwca 2010 r., organ orzekający nadal zatem nie zapewnił wszystkich stronom udziału w prowadzonym postępowaniu, czym naruszył także art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określający zasadę związania oceną prawną i wskazaniami sądu co do dalszego postępowania. Oceną tą jest związany także obecnie orzekający Sąd. Skoro zaś uprzednie zaistnienie przesłanki wznowienia postępowania polegającej m.in. na nie doręczeniu wszystkim stronom postępowania postanowień organów obu instancji w ocenie poprzednio orzekającego Sądu wykluczało możliwość ustosunkowania się Sądu do pozostałych zarzutów podniesionych w skardze, tak i obecnie zaistnienie takiej samej przesłanki wznowienia postępowania - uwzględniając art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - wyklucza możliwość rozważenia przez Sąd pozostałych zarzutów skargi. Kontrola w tym względzie - jak wskazał Sąd w uprzednim wyroku z dnia 7 czerwca 2010 r. - będzie mogła bowiem nastąpić dopiero po niewadliwie przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji. W zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 §2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ orzekający uwzględni ocenę prawną i wytyczne Sądu wyrażone w wyroku z dnia 7 czerwca 2010 r. sygn. akt IV SA/Wa 677/10, w myśl których organ orzekający podejmie kroki mające na celu zapewnienie udziału w postępowaniu wszystkim podmiotom uprawnionych do wzięcia w nim udziału oraz zapewni im czynny udział w nim, uwzględniając także okoliczność, które spośród stron ustanowiły pełnomocnika, aby postępowanie przeprowadzić z jego udziałem.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło