II SA/Kr 502/12
WyrokWSA w Krakowie2012-06-20
Skład orzekający: Krystyna Daniel, Kazimierz Bandarzewski, Renata Czeluśniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo stwierdziło niedopuszczalność odwołania wniesionego po terminie przez stronę, która nie brała udziału w postępowaniu przed organem pierwszej instancji?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo stwierdziło niedopuszczalność odwołania, ponieważ zostało ono wniesione po terminie przez podmioty, które nie były stronami postępowania przed organem pierwszej instancji i nie doręczono im decyzji. W takiej sytuacji stronom przysługuje jedynie wniosek o wznowienie postępowania, a nie odwołanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest właściwy do przywracania terminu do wniesienia odwołania.Stan faktyczny
R.F. i M.F. domagali się wszczęcia postępowania w sprawie niezgodnego z prawem podwyższania poziomu działki. Organ pierwszej instancji odmówił im statusu strony, ponieważ ich działka nie graniczyła bezpośrednio z działką, na której składowano odpady. Po wydaniu decyzji o umorzeniu postępowania, skarżący wnieśli odwołanie, które Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało za niedopuszczalne z powodu wniesienia po terminie i braku przymiotu strony. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Daniel Sędziowie: WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) WSA Renata Czeluśniak Protokolant: Anna Pałasz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi R.F. i M.F. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 9 stycznia 2012 r., znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania skargę oddala
R.F. wnioskiem z dnia 1 lipca 2010 r. zwróciła się do Prezydenta Miasta K. o wszczęcie postępowania w zakresie niezgodnego z prawem podwyższania poziomu działki nr [....] przy ul. [....] ziemią i odpadami przez T.D. Między działką nr [....] a działką wnioskodawczyni (nr....) zlokalizowana jest jeszcze działka nr [....].
Prezydent Miasta K. pismem z dnia 12 sierpnia 2010 r. zawiadomił jedyną stronę – T.D. o wszczęciu postępowania w sprawie usunięcia odpadów składowanych w rejonie działki nr [....] (akta administracyjne sprawy, karta nr 17). Na późniejszych etapach postępowania organ sprecyzował, że postępowanie dotyczy składowania odpadów na działce nr [....] .
Pismem z dnia 18 sierpnia 2010 r. R.F. zwróciła się do organu I. instancji o uznanie jej za stronę tego postępowania (akta administracyjne sprawy, karty nr 35-31).
Pismem z dnia 14 września 2010 r. Prezydent Miasta K. poinformował R.F. że uznaje ją za stronę tego postępowania (akta administracyjne sprawy, karty nr 43-41).
Prezydent Miasta K. postanowieniem z dnia 27 października 2010 r. odmówił przyznania statusu strony R.F. wskazując, że postępowanie dotyczy składowania odpadów na działce nr [....] , a działka ,R.F. nr [....] nie graniczy bezpośrednio z działką nr [....] (akta administracyjne sprawy, karty nr 69-68). Obie działki rozdziela działka nr [....] . Postanowieniem o zbliżonej treści z dnia 27 października 2010 r. odmówiono przymiotu strony M.F. (akta administracyjne sprawy, karty nr 73-72). W obu postanowieniach zamieszczono informację, że nie przysługuje na nie zażalenie.
Pismem z dnia 5 listopada 2010 r. R.F. i M.F. zwrócili się do organu I. instancji o poinformowanie ich, na jakim etapie jest prowadzone postępowanie, a gdyby już została wydana decyzja i był otwarty termin do wniesienia odwołania, to o potraktowanie tego pisma jako odwołanie bądź w razie zakończenia biegu terminu do wniesienia odwołania – o potraktowanie tego pisma jako wniosek o wznowienie postępowania (akta administracyjne sprawy, karta nr 109). Na to pismo skarżący otrzymali odpowiedź (pismo z dnia 14 stycznia 2011 r.), że postępowanie jeszcze się nie zakończyło (akta administracyjne sprawy, karta nr 111).
Pismem z dnia 5 listopada 2010 r. skarżący złożyli skargę do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na Prezydenta Miasta K. na bezzasadne i niezgodne z przepisami prawa nie umieszczanie pouczeń o przysługujących środkach zaskarżenia na postanowienia o odmowie uznania danej osoby za stronę (akta administracyjne sprawy, karty nr 125-123). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. przekazało tą skargę, uznając ją za skargę wniesioną w trybie art. 231 K.p.a., do załatwienia Radzie Miasta K. jako skarga na Prezydenta Miasta K. (akta administracyjne sprawy, karta nr 126). Z akt wynika, że skarżący złożyli zażalenie na postanowienie o połączeniu prowadzonych spraw z powodu braku przyznania skarżącym przymiotu strony. To zażalenie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. przekazało do rozpoznania radzie Miasta K.
R.F. i M.F. kolejnym pismem z dnia 24 marca 2011 r. zwrócili się do organu I. instancji o poinformowanie ich, na jakim etapie jest prowadzone postępowanie, a gdyby już została wydana decyzja i był otwarty termin do wniesienia odwołania, to o potraktowanie tego pisma jako odwołanie bądź w razie zakończenia biegu terminu do wniesienia odwołania – o potraktowanie tego pisma jako wniosek o wznowienie postępowania (akta administracyjne sprawy, karta nr 134).
Na to pismo skarżący otrzymali odpowiedź (pismo z dnia 19 kwietnia 2011 r.), że postępowanie jeszcze się nie zakończyło (akta administracyjne sprawy, karta nr 145).
R.F. i M.F. kolejnym pismem z dnia 12 maja 2011 r. zwrócili się do organu I. instancji o poinformowanie ich, na jakim etapie jest prowadzone postępowanie, a gdyby już została wydana decyzja i był otwarty termin do wniesienia odwołania, to o potraktowanie tego pisma jako odwołanie bądź w razie zakończenia biegu terminu do wniesienia odwołania – o potraktowanie tego pisma jako wniosek o wznowienie postępowania (akta administracyjne sprawy, karta nr 162).
Na to pismo skarżący otrzymali odpowiedź (pismo z dnia 23 maja 2011 r.), że postępowanie jeszcze się nie zakończyło, a planowane zakończenie sprawy wyznaczone zostało na dzień 29 lipca 2011 r. (akta administracyjne sprawy, karta nr 168).
R.F. i M.F. kolejnym pismem z dnia 20 sierpnia 2011 r. (data wpływu do organu I. instancji - 24 sierpnia 2011 r.) zwrócili się do organu I. instancji o poinformowanie ich, na jakim etapie jest prowadzone postępowanie, a gdyby już została wydana decyzja i był otwarty termin do wniesienia odwołania, to o potraktowanie tego pisma jako odwołanie bądź w razie zakończenia biegu terminu do wniesienia odwołania – o potraktowanie tego pisma jako wniosek o wznowienie postępowania (akta administracyjne sprawy, karta nr 209).
Na to pismo skarżący odpowiedzi nie otrzymali, a organ I. instancji pismem z dnia 26 września 2011 r. przekazał je do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. jako odwołanie od decyzji wydanej w dniu 16 września 2011 r. (akta administracyjne sprawy, karta nr 210). Pismo to otrzymali także skarżący. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. przekazało akta sprawy I. instancyjnej wyjaśniając, że pismo skarżących z daty 20 sierpnia 2011 r. nie jest odwołaniem, skoro jeszcze wtedy nie była wydana decyzja, a należy je potraktować jako wniosek o udzielenie informacji publicznej (akta administracyjne sprawy, karty nr 223 i 224).
Prezydent Miasta K. decyzją z dnia 16 września 2011 r. znak [....] orzekł o umorzeniu jako bezprzedmiotowego postępowania administracyjnego w sprawie wydania nakazu usunięcia odpadów, składowanych w rejonie działki nr [....] obr. [....] jednostka ewidencyjna [....] , zlokalizowanej w K. , przy ul. [....] .
W uzasadnieniu podniesiono, że postępowanie to zostało wszczęte z urzędu pismem z dnia 12 sierpnia 2010 r., znak: [....] . Wszczęcie postępowania poprzedzono wizją lokalną w dniu [....] 2010 r. W czasie wizji stwierdzono, że na przedmiotową działkę zostały nawiezione odpady budowlane typu gruz betonowy, ceglany, rozkruszone płytki ceramiczne oraz ziemia zmieszana z dużymi elementami betonowymi. W trakcie rozprawy administracyjnej połączonej z wizją lokalną w dniu [....] 2010 r. ustalono na podstawie oświadczenie K.B. - pełnomocnika właściciela działki nr [....] T.D. , że gruz został przywieziony na przedmiotową działkę za zgodą jej właściciela, po obsunięciu się ziemi w części północnej działki w czerwcu 2010 r. i miał służyć do zasypywania wyrw powstałych po obsunięciu się ziemi na skutek intensywnych opadów deszczu.
Po przeanalizowaniu zebranego w sprawie materiału dowodowego, organ I. instancji doszedł do wniosku, że stroną postępowania jest tylko właściciel działki nr [....] . W związku z tym organ I instancji odmówił postanowieniami z dnia 27 października 2010 r. przymiotu strony w postępowaniu właścicielom działki nr [....] , niegraniczącej z działką nr [....] - R.F. i M.F. .
W toku dalszych czynności organ I. instancji dopuścił w charakterze strony A.W. , gdyż jak wynikało z treści ujawnionych podczas jego przesłuchania, gruz zdeponowany na działce nr [....] pochodził z wykonywanej przez A.W. działalności gospodarczej, polegającej na świadczeniu usług ogólnobudowlanych. Mając na względzie art. 25 ust. 3 ustawy o odpadach, a także to, że T.D. nie legitymował się wtedy żadnym z dokumentów wymienionych w tym przepisie, organ I. instancji musiał uznać wytwórcę odpadów - A.W. za odpowiedzialnego za odpady - gruz nawieziony na działkę nr [....] .
W dniu [....] kwietnia 2011 r. odbyła się kolejna rozprawa administracyjna, połączona z oględzinami przedmiotowej działki. W jej trakcie stwierdzono, że odpady gruzu budowlanego oraz inne znajdujące się uprzednio na działce zostały uprzątnięte. Z faktem uprzątnięcia odpadów nie zgadzała się R.F. , twierdząc ze śmieci zostały przysypane ziemią.
W trakcie kolejnej rozprawy administracyjnej w dniu 13 lipca 2011 r., połączonej z oględzinami i zeznaniami świadka R.F. stwierdzono, że teren działki w miejscu, gdzie miały znajdować się odpady porasta bujna i wysoka trawa, a spośród tej trawy nie wystają żadne elementy gruzu ani innych odpadów. Świadek nie potrafiła wskazać jednoznacznie miejsca przysypywania gruzu.
W związku z tym, po zebraniu całego materiału dowodowego w sprawie organ I. instancji w swym rozstrzygnięciu oparł się na dowodach z oględzin z dnia [....] kwietnia i [....] lipca 2011 r., w czasie których nie stwierdzono składowania ani też magazynowania odpadów na działce nr [....] i umorzył postępowanie w sprawie usunięcia odpadów.
Decyzji tej nie doręczano skarżącym. Strony otrzymały decyzję 23 i 26 września 2011 r. (akta administracyjne sprawy, karty nr 211-212).
Pismem z dnia 17 października 2011 r. skarżący złożyli wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją z dnia 16 września 2011 r., o której dowiedzieli się 26 września 2011 r. (akta administracyjne sprawy, karta nr 216). Na ten wniosek organ I. instancji wydał postanowienie z dnia 31 października 2011 r. o odmowie wznowienia postępowania (akta administracyjne sprawy, karta nr 222).
Pismem z daty 9 listopada 2011 r. zatytułowane jako odwołanie od decyzji z dnia 16 września 2011 r. wniesione w dniu 10 listopada 2011 r. osobiście R.F. i M.F. zaskarżyli ww. decyzję do organu odwoławczego podnosząc, że organ I. instancji nie doręczył im decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 16 września 2011 r. znak [....] W odwołaniu R.F. i M.F. podnieśli m. in., że nie dopuszczono ich do rozprawy administracyjnej z osobami, które nawoziły i wywoziły śmieci, a także utrudniano im czynny udział w postępowaniu. W związku z czym wnieśli o uchylenie kwestionowanej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
W dniu 9 stycznia 2012 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wydało postanowienie znak [....] , w którym stwierdziło niedopuszczalność odwołania z dnia 9 listopada 2011 r. R.F. i M.F. od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 16 września 2011 r. znak [....] umarzającej jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne w sprawie wydania nakazu usunięcia odpadów, składowanych w rejonie działki nr [....] obr. [....] jednostka ewidencyjna [....] , zlokalizowanej w K. , przy ul. [....] .
W uzasadnieniu Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, ż niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn przedmiotowych, jak też z przyczyn podmiotowych. W pierwszej grupie wymienić można brak przedmiotu zaskarżenia, wyłączenie możliwości wniesienia środka odwoławczego (zażaleniowego) czy też wyczerpanie przysługujących środków zaskarżenia. W sytuacji, gdy wyłączona jest możliwość wniesienia środka odwoławczego oznacza to, że w obrocie prawnym znajduje się ostateczne rozstrzygnięcie organu administracji publicznej. Przeszkoda o charakterze formalnym - wyłączenie możliwości wniesienia środka odwoławczego sprawia, że zachodzi konieczność stwierdzenia w trybie art. 134 K.p.a. niedopuszczalności odwołania.
Kolegium Odwoławcze podniosło, że w orzecznictwie podnosi się, że stronie, która nie brała udziału w postępowaniu I-instancyjnym, przysługuje prawo do wniesienia odwołania wówczas, gdy podmiot ten, któremu organ nie doręczył ani nie ogłosił decyzji (a jest strona w rozumieniu art. 28 K.p.a.) wnosi odwołanie w terminie przewidzianym dla pozostałych stron postępowania, którym decyzję doręczono. Po upływie tego terminu stronie przysługuje jedynie wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. (Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 lipca 2002 r., sygn. akt II SA 2230/00, opub. w M.Prawn. 2002 r., nr 20, s. 916). Ponadto Strona, która bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu przed wydaniem decyzji I instancji, może wnieść odwołanie od tej decyzji tylko zanim decyzja ta stała się ostateczna, to jest do czasu rozpatrzenia przez organ II instancji odwołania przez inne strony, a gdy strony nie wniosły odwołania przed upływem 14 dni. Po upływie tych terminów strona, która nie brała udziału w postępowaniu może wnosić o wznowienie postępowania z przyczyny wymienionej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 listopada 1998 r., sygn. akt II SA 1391/98, opub. w LEX nr 41308).
W niniejszej sprawie decyzja została doręczona stronom: K.B. do rąk dorosłego domownika - T.D. w dniu 27 września 2011 r., A.W. do rąk własnych w dniu 28 września 2011 r. W związku z tym termin do złożenia odwołania dla strony, która jako ostatnia otrzymała decyzję upływał w dniu 12 października 2011 r. Taki też był zatem termin do złożenia odwołania dla R.F. i M.F. , w związku z tym, że twierdzą, że są stronami, które organ I. instancji pominął w postępowaniu i nie doręczył im decyzji. Odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 16 września 2011 r. znak [....] , w dniu 10 listopada 2011 r. złożyli R.F. i M.F. . Kolegium Odwoławcze podniosło, że jak wynika z powyższej argumentacji i akt sprawy, R.F. i M.F. , wnosząc odwołanie w dniu 10 listopada 2011 r. uchybili terminowi do jego wniesienia.
Kolegium Odwoławcze wskazało, że jak wynika z powołanych powyżej orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego R.F. i M.F. mogli skutecznie wnieść odwołania, a tylko wniosek o wznowienie postępowania z przyczyny wymienionej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Kolegium Odwoławcze nie mogło zatem stwierdzić postanowieniem uchybienia terminu do wniesienia odwołania, gdyż termin ten służył jedynie stronom postępowania, którym doręczono decyzję (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 1854/05, opub. w LEX nr 221943). W takim przypadku w obrocie prawnym pozostaje ostateczna decyzja administracyjna, której zgodnie z art. 16 § 1 zdanie 2 K.p.a. uchylenie lub zmiana, stwierdzenie nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. W związku z tym, że od takiej decyzji nie służy już odwołanie, Kolegium Odwoławcze stwierdziło postanowieniem niedopuszczalność odwołania.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższe postanowienie Kolegium wnieśli osobiście w dniu 21 lutego 2012 r. R.F. i M.F. Jednocześnie ze skargą (w tym samym piśmie) złożyli wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 16 września 2011 r. znak [....] umarzającej jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne w sprawie wydania nakazu usunięcia odpadów, składowanych w rejonie działki nr [....] obr. [....] jednostka ewidencyjna [....] , zlokalizowanej w K. , przy ul. [....] . Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. Wniosek w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania został rozpoznany przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (akta administracyjne sprawy, karta nr 248).
Skarżący w skardze zarzucili zaskarżonemu postanowieniu naruszenie prawa, mające wpływ na wynik sprawy, w tym: art. 112 K.p.a. poprzez błędne pouczenie ich przez Prezydenta Miasta K. w wyniku zastosowania wobec nich art. 133 K.p.a.; art. 77 § 1 K.p.a. poprzez zaniechanie zebrania w sprawie istotnych dowodów i przeprowadzenia w sposób wyczerpujący postępowania dowodowego; art. 7 K.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy; art. 11 i art. 107 § 1 i 3 K.p.a. poprzez niedostateczne uzasadnienie decyzji; art. 28 K.p.a. w zw. z art. 3 pkt 2 i art. 42 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 15, póz. 139 z późn. zm.) poprzez błędne przyjęcie braku interesu prawnego składających niniejszą skargę; art. 65 K.p.a. poprzez nie zbadanie właściwości organu, który wydał decyzję w sprawie; art. 55 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. (Dz. U. Nr 62, poz. 627 z późn. zm.) na podstawie art. 3.3 pkt 33 c, 31, 32, 46, 47, 48, 51, 52, 53, 57, 81, 125 i 127 w związku z art. 11 tej ustawy; art. 5 w zw. z art. 74 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej; Dyrektyw Unii Europejskiej.
W uzasadnieniu swojej skargi R.F. i M.F. podnieśli, że błędnie pouczono ich o terminie i trybie wnoszenia odwołania, co nie może wywołać dla nich negatywnych skutków.
Podali, że nie umożliwiono im uczestnictwa w postępowaniu, składania wniosków, zapoznania się z aktami sprawy, uczestniczenia w rozprawie administracyjnej i przesłuchaniu świadków. Odmawiając im przymiotu strony organ I. instancji sprawił, że nie mogli się także zapoznać z decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia 16 września 2011 r. znak [....] . W takiej sytuacji nie mogli łącznie z tą decyzją zaskarżyć postanowień wydanych w czasie postępowania, na które nie służy zażalenie.
Podkreślili, że w piśmie Prezydenta Miasta K. z 26 września 2011 r. zostali poinformowani, że ich pismo z dnia 20 sierpnia 2011 r. przesłał on jako odwołanie od decyzji wydanej w sprawie.
Zaznaczyli, że ich pismo z dnia 9 listopada 2011 r. było jedynie uzupełnieniem odwołania złożonego 20 sierpnia 2011 r. i błędnym było rozpatrywanie go jako osobnego odwołania.
Postanowieniu Kolegium Odwoławczego z dnia 9 stycznia 2012 r. znak [....] zarzucili ponadto pominiecie faktu złożenia przez skarżących odwołania w dniu 20 sierpnia 2011 r. Podkreślili, że byli stronami postępowania, gdyż są nimi na podstawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 października 2007 r. sygn. akt II SA/Kr 911/06 oraz wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 września 2004 r. sygn. akt OSK 394/04 właściciele nieruchomości niesąsiadującej bezpośrednio z terenem zaplanowanej inwestycji.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie w pełni podtrzymując zawarte w zaskarżonym postanowieniu stanowisko.
Odnosząc się do zarzutów Skarżących Kolegium wyjaśniło, że pismo Prezydenta Miasta K. z dnia 26 września 2011 r. było informacją dla R.F. i M.F. , że ich pismo z dnia 20 sierpnia 2011 r. zostało jako odwołanie przekazane Kolegium Odwoławczemu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z dnia 27 października 2011 r., znak [....] stwierdziło niedopuszczalność odwołania z dnia 20 sierpnia 2011 r. jako wniesionego przed wydaniem decyzji. W związku z czym Kolegium Odwoławcze w swoim postanowieniu z dnia 9 stycznia 2012 r. znak [....] nie odnosiło się już do pisma z dnia 20 sierpnia 2011 r., gdyż sprawa ta została uprzednio załatwiona ostatecznym postanowieniem. A zatem nie można było odwołania R.F. i M.F. z dnia 9 listopada 2011 r. potraktować jako uzupełnienia pisma z dnia 20 sierpnia 2011 r.
Nadto podkreślono, że Kolegium Odwoławcze załatwiając sprawę w formie postanowienia o niedopuszczalności odwołania nie miało prawa badać merytorycznie sprawy. W związku z tym niezasadny jest zarzut naruszenia art. 7, 28, 65 i 77 § 1 K.p.a. oraz art. 3 pkt 2 i art. 42 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, art. 55 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. (Dz. U. Nr 62, poz. 627 z późn. zm.) na podstawie art. 3.3 pkt 33 c, 31, 32, 46, 47, 48, 51, 52, 53, 57, 81, 125 i 127 w związku z art. 11 tej ustawy, art. 5 w zw. z art. 74 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, Dyrektyw Unii Europejskiej.
Kolegium Odwoławcze podniosło, że uzasadnienie zaskarżonego postanowienia jest pełne i w pełni wyjaśnia motywy przedmiotowego rozstrzygnięcia, w związku z czym, zdaniem Kolegium, nie narusza ono art. 11 i art. 107 § 1 i 3 K.p.a.
Wyjaśniono również, że załatwiając sprawę w formie postanowienia o niedopuszczalności odwołania nie badało już posiadania przymiotu strony postępowania przez R.F. i M.F.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), w skrócie jako "P.p.s.a.", uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.).
Wady, skutkujące koniecznością uchylenia postanowienia, stwierdzenia jego nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, określone są w przepisie art. 145 § 1 P.p.s.a.
Sąd kontrolując zgodność z prawem wydania zaskarżonego postanowienia stwierdza, że nie narusza ono prawa.
Stan faktyczny sprawy nie budzi wątpliwości. Skarżący pismem z dnia 20 sierpnia 2011 r. (data wpływu do organu I. instancji - 24 sierpnia 2011 r.) zwrócili się do organu I. instancji o poinformowanie ich, na jakim etapie jest prowadzone postępowanie, a gdyby już została wydana decyzja i był otwarty termin do wniesienia odwołania, to o potraktowanie tego pisma jako odwołanie bądź w razie zakończenia biegu terminu do wniesienia odwołania – o potraktowanie tego pisma jako wniosku o wznowienie postępowania. Ponieważ w dacie wniesienia tego pisma (tj. 24 sierpnia 2011 r.) postępowanie przed organem I. instancji nie zostało jeszcze zakończone, a skarżący nie zostali uznani za strony tego postępowania, to pismo to nie mogło być w dacie 24 sierpnia 2011 r. uznane ani za odwołanie, ani tym bardziej za wniosek o wznowienie postępowania.
Organ I. instancji zakończył postępowanie w I. instancji wydając decyzję w dniu 16 września 2011 r. i przekazał pismo skarżących Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu informując, że traktuje je jako odwołanie (pismo z dnia 26 września 2011 r.). Informacja zawarta w tym piśmie organu I. instancji nie miała żadnego znaczenia. Odwołanie można bowiem wnieść tylko po wydaniu decyzji przez organ I. instancji i po jej doręczeniu danej stronie. Nawet, gdy pismo zatytułowane zostało jako "odwołanie", ale wniesiono by je do organu administracyjnego przed datą wydania decyzji, to nie mogłoby ono uzyskać statusu odwołania, ani też organ administracji nie mógł uznać takiego pisma za odwołanie.
Rację mają skarżący wskazując, że informacja zawarta w piśmie Prezydenta Miasta K. z dnia 26 września nie powinna zawierać nieprawdziwych informacji. Nie powinna mieć miejsca taka sytuacja, w której organ I. instancji nieprawidłowo kwalifikuje pismo wniesione przez podmiot, którego nie uznał za stronę. Jednakże tak dokonana przez organ I. instancji nieprawidłowa kwalifikacja nie miała w tej sprawie znaczenia.
Zgodnie z art. 129 § 2 K.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Tej podstawowej zasady nie można kwestionować.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że pismo skarżących z dnia 20 sierpnia 2011 r. (data wpływu do organu I. instancji – 24 sierpnia 2011 r.) nie był odwołaniem.
Decyzja organu I. instancji z dnia 16 września 2011 r. została doręczona stronom w dniach 23 i 26 września 2011 r. (akta administracyjne sprawy, karty nr 211-212). Nie została doręczona skarżącym, ponieważ organ I. instancji nie uznał ich za strony. Odwołania mogły wnieść strony do dnia 10 października 2011 r. Ponieważ żadna strona nie wniosła odwołania, stąd decyzja organu I. instancji stała się ostateczna z dniem 11 października 2011 r. W takiej sytuacji skarżącym pozostawała procedura wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją i z tej procedury skarżący skorzystali wnosząc w dniu 17 października 2011 r. pismo zawierające wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją z dnia 16 września 2011 r. Ten wniosek został załatwiony postanowieniem z dnia 31 października 2011 r. o odmowie wznowienia postępowania (akta administracyjne sprawy, karta nr 222). Sąd w tej sprawie nie bada legalności postanowienia o odmowie wznowienia postępowania, ponieważ jest to inna sprawa administracyjna, ale tyko przywołał tą informację celem wskazania, że skarżący skorzystali z trybu weryfikacji decyzji z 16 września 2011 r.
Dalej skarżący pismem z daty 9 listopada 2011 r. zatytułowanym jako odwołanie od decyzji z dnia 16 września 2011 r. zaskarżyli ww. decyzję do organu odwoławczego podnosząc, że organ I. instancji nie doręczył im decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 16 września 2011 r. znak [....] .
Na to odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wydało w dniu 9 stycznia 2012 r. postanowienie znak [....] stwierdzające niedopuszczalność odwołania. To odwołanie było niedopuszczalne, ponieważ nie pochodziło od osoby będącej stroną w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia 16 września 2011 r. Zostało ono również wniesione po upływie terminów do wniesienia odwołania przez strony tego postępowania. Tym samym zasadnym było wydanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowienia w trybie art. 134 K.p.a. o niedopuszczalności odwołania. Odwołania tego (niezależnie od jego nazwy) nie można było potraktować również jako wniosku o wznowienie postępowania, ponieważ ci sami skarżący wnieśli w dniu 17 października 2011 r. wniosek o wznowienie postępowania, zarzucając - tak jak i w odwołaniu z dnia 9 listopada 2011 r. – że bez swojej winy nie brali udziału w postępowaniu administracyjnym zakończonym decyzją z 16 września 2011 r. Tym samym w dacie 10 listopada 2011 r. już była rozstrzygnięta (prawomocnie lub nieprawomocnie, co w tej sprawie nie ma znaczenia) kwestia wznowienia postępowania.
Nie można przyznać racji skarżącym, którzy zarzucają organom błędne pouczenie ich o terminie i trybie wnoszenia odwołania, co – jak podnoszą - nie powinno wywołać dla nich negatywnych skutków. Organy ani razu nie pouczały skarżących o trybie wniesienia odwołania od decyzji z 16 września 2011 r., a zawarta w piśmie z 26 września 2011 r. informacja nie jest pouczeniem. Nie jest uzasadnionym twierdzenie, że pismo skarżących z daty 9 listopada 2011 r. jest tzw. "uzupełnieniem" ich odwołania z dnia 20 sierpnia 2011 r. Skoro pismo z dnia 20 sierpnia 2011 r. nie mgło być odwołaniem, to i pismo z dnia 9 listopada 2011 r. nie mogło konwalidować pisma z 20 sierpnia 2011 r. jako odwołania. Gdyby nawet hipotetycznie założyć, że to pismo z 9 listopada 2011 r. należałoby traktować nie jako samodzielnie pismo, tylko jako część poprzedniego pisma skarżących z dnia 20 sierpnia 2011 r., to konsekwentnie należałoby uznać, że dzieli ono losy pisma z 20 sierpnia 2011 r., a więc zostało wniesione przed wszczęciem jakiegokolwiek terminu do jego wniesienia. To także uzasadniałoby za uznaniem niedopuszczalności pisma z dnia 9 listopada 2011 r. jako odwołania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny nie posiada kompetencji do przywracania terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I. instancji. Sąd administracyjny kontroluje czynności organów administracyjnych, ale nie zastępuje tych organów w podejmowaniu rozstrzygnięć. Stąd zasygnalizowany w skardze ewentualny wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie może być przedmiotem jakiegokolwiek rozpoznania przez sąd administracyjny z powodu braku ko temu kompetencji sądu.
Także pozostałe kwestie podnoszone przez skarżących, a dotyczące nieprawidłowego prowadzenia postępowania, nie mogą być objęte badaniem w tej sprawie, ponieważ pozostają poza granicami sprawy rozpoznawanej przez Sąd. W sprawie o sygn. akt II SA/Kr 502/12 Sąd jedynie bada legalność postanowienia z dnia 9 stycznia 2012 r. stwierdzające niedopuszczalność odwołania i Sąd nie może niejako "przy okazji" zbadać prawidłowość merytorycznego rozpoznania sprawy zakończonej decyzją z 16 września 2011 r.
Tym samym mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że zasadnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło niedopuszczalność odwołania.
Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia Sąd nie orzeka merytorycznie w sprawie.
Stosownie do art. 151 P.p.s.a. w razie uznania, że zaskarżone postanowienie zostało wydane zgodnie z prawem, sąd skargę oddala.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło