I OW 89/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Banasiewicz (spr.) Sędziowie sędzia NSA Jan Paweł Tarno sędzia del. NSA Wiesław Morys Protokolant sekretarz sądowy Joanna Drapczyńska po rozpoznaniu w dniu 24 lipca 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Burmistrza Bobolic o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem Bobolic a Prezydentem Miasta Szczecina w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku P. M. o potwierdzenie prawa do świadczeń zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych postanawia: wskazać Prezydenta Miasta Szczecina jako organ właściwy do rozpoznania wniosku. Wnioskiem z dnia 8 lutego 2012 r. Burmistrz Bobolic wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego powstałego pomiędzy Burmistrzem Bobolic a Prezydentem Miasta Szczecina w sprawie organu właściwego do rozpatrzenia wniosku P. M. o potwierdzenie prawa do świadczeń zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych. Wniosek ten został przekazany w dniu 9 marca 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który postanowieniem z dnia 29 marca 2012 r. sygn. akt II SO/Sz 7/12 przekazał ten wniosek do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że w dniu 22 grudnia 2011 r. P. M. złożył w Miejskim Ośrodku Pomocy Rodzinie w Szczecinie wniosek o objęcie ubezpieczeniem zdrowotnym finansowanym ze środków publicznych na okres 90 dni od 15 stycznia 2012 r. Zawiadomieniem z dnia 17 stycznia 2012 r. organ przekazał sprawę Burmistrzowi Bobolic (Miejsko - Gminnemu Ośrodkowi Pomocy Społecznej w Bobolicach) powołując się na art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2008 r. Nr 164, poz.1027 ze zm.). W ocenie organu brak jest podstaw do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy przez Miejsko Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Boblicach, albowiem wnioskodawca nie mieszka na terenie Bobolic, jedynie przebywa czasowo na leczeniu w Ośrodku Rehabilitacyjno -Postresocjalizacyjnym w Darżewie, gm. Bobolice. W odpowiedzi na wniosek Prezydent Miasta Szczecin wskazał, że zgodnie z art. 21 § 1 pkt 3 K.p.a. w zw. z art. 54 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej właściwym do rozpoznania wniosku P.M. jest Burmistrz Bobolic. W uzasadnieniu organ podniósł, że zgodnie z art. 25 Kc, miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że miejscem stałego pobytu jest miejsce, w którym koncentrują się czynności życiowe danej osoby, przebywanie w sensie fizycznym w określonej miejscowości. Zgodnie ze złożonym oświadczeniem z dnia 5 stycznia 2012 r., P. M. jest osobą bez stałego zameldowania, przebywającą na leczeniu odwykowym i nie jest w stanie określić gdzie się osiedli po leczeniu. Wobec tego centrum spraw życiowych P. M. w obecnej chwili skupia się w Ośrodku Rehabilitacyjno - Postresocjalizacyjnym w Darżewie 6 Gmina Bobolice i miejscowość Darżewie jest jego miejscem zamieszkania. Gdyby stwierdzić, że art. 54 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej daje nie tylko podstawę materialną do wydania decyzji, ale wskazuje również organ właściwy rzeczowo i miejscowo do załatwienia sprawy wg miejsca zamieszkania świadczeniobiorcy, to przepis ten nie zawiera uregulowań pozwalających ustalić organ właściwy do wydania decyzji potwierdzającej prawo do świadczeń opieki zdrowotnej w razie braku miejsca zamieszkania. W takiej sytuacji zastosowanie znajdą więc normy ogólne zawarte w Kodeksie postępowania administracyjnego (art. 21 § 1 pkt 3 K.p.a.), który stanowi że właściwość miejscową w sprawach innych niż wskazane w pkt 1 i 2 ustala się według miejsca zamieszkania, pobytu lub ostatniego miejsca zamieszkania lub pobytu zaś jeżeli nie można ustalić właściwości według miejsca zamieszkania lub pobytu, określa się ją według zdarzenia powodującego wszczęcie postępowania (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lipca 2009 r. sygn. akt I OW 173/2008). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej "P.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Spór zainicjowany wnioskiem złożonym w niniejszej sprawie jest negatywnym sporem o właściwość pomiędzy Burmistrzem Bobolic a Prezydentem Miasta Szczecin, oba organy uznają się za niewłaściwe do rozpoznania wniosku z dnia 22 grudnia 2011 r. P. M. w sprawie potwierdzenia przyznania prawa do świadczeń zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych. Rozstrzygnięcie sporu sprowadza się do ustalenia organu właściwego do wydania decyzji potwierdzającej prawo do świadczeń opieki zdrowotnej na podstawie art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm.). Stosownie do treści art. 54 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych właściwość organu w sprawie potwierdzenia prawa do świadczenia opieki zdrowotnej ustala się w oparciu o miejsce zamieszkania świadczeniobiorcy. Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych nie zawiera definicji pojęcia "miejsce zamieszkania". W konsekwencji przy ustalaniu miejsca zamieszkania świadczeniobiorcy należy posiłkować się treścią art. 25 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. W świetle tego przepisu o miejscu zamieszkania decydują dwa czynniki: zewnętrzny (fakt przebywania) i wewnętrzny (zamiar stałego pobytu). Wyrażenie zamiaru stałego pobytu nie wymaga złożenia oświadczenia woli (nie jest czynnością prawną). Wystarczy więc, że zamiar taki wynika z zachowania danej osoby, polegającego na ześrodkowaniu swojej aktywności życiowej w określonej miejscowości. Obecna sytuacja życiowa P.M. pozwala na uznanie, że Miasto Szczecin należy uznać za jego miejsce zamieszkania. Pobyt P. M. w Ośrodku Rehabilitacyjno-Postresocjalizacyjnym w Darżewie, gmina Bobolice ma charakter czasowy i jest ściśle związany z leczeniem, które prawdopodobnie będzie trwało 6 miesięcy. W takiej sytuacji całkowicie nieuprawnione jest twierdzenie Prezydenta Miasta Szczecina, że Bobolice są miejscowością w której ubiegający się o świadczenie przebywa z zamiarem stałego pobytu. Również dowolne jest przypuszczenie, że po okresie leczenia pozostanie on na terenie tej miejscowości. P. M. był ostatnio zameldowany na stałe w Szczecinie ul. (...). W dniu 22 grudnia 2012 r. wystąpił do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Szczecinie o objęcie ubezpieczeniem zdrowotnym finansowanym ze środków publicznych. Z akt sprawy nie wynika, by kiedykolwiek jego miejscem zamieszkania była inna miejscowość niż Szczecin. Wniosek o potwierdzenie prawa do świadczeń zdrowotnych złożył w Szczecinie. Czasowa nieobecność w tym mieście spowodowana leczeniem w Ośrodku w Darżewie nie daje podstaw, by przyjąć, że Szczecin nie jest już jego miejscem zamieszkania. Oświadczenie P. M. z dnia 5 stycznia 2012 r., w którym stwierdził, że nie jest w stanie określić, gdzie się osiedli po leczeniu nie przekreśla możliwości jego powrotu po leczeniu do Szczecina. Przeciwnie, biorąc pod uwagę, że w sprawie nie ustalono, by wcześniej przebywał z zamiarem stałego pobytu w jakiejkolwiek innej miejscowości, należało przyjąć, że z uwagi na trwające nadal związki z tym miastem, że Szczecin jest miejscem zamieszkania P. M.. Wobec powyższego należało uznać, że Prezydent Miasta Szczecina, zgodnie z art. 54 ust 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych jest organem właściwym w sprawie. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 4 w związku z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 P.p.s.a. postanowił jak na wstępie.