IV SA/Po 80/12
WyrokWSA w Poznaniu2012-07-26
Skład orzekający: Donata Starosta, Bożena Popowska, Tomasz Grossmann
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego, zatwierdzając projekt budowlany zamienny na podstawie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego, ma obowiązek dokonać merytorycznej oceny tego projektu zgodnie z art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, czy też jego kompetencje mają charakter czysto formalny?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego, zatwierdzając projekt budowlany zamienny na podstawie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego, ma obowiązek dokonać jego merytorycznej oceny pod kątem wymogów określonych w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, w tym zgodności z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Samo przedłożenie projektu zamiennego nie rodzi automatycznego obowiązku jego zatwierdzenia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego dla budynku mieszkalnego jednorodzinnego, w którym wprowadzono istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego. Organy nadzoru budowlanego obu instancji zatwierdziły projekt zamienny, uznając, że inwestorzy spełnili nałożony obowiązek. Strona skarżąca kwestionowała prawidłowość tego postępowania, zarzucając organom brak merytorycznej oceny projektu i naruszenie przepisów prawa budowlanego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia [...] listopada 2011 r. i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego z dnia [...] października 2011 r. Określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Zasądził od Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu na rzecz D.S. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta Sędziowie WSA Bożena Popowska (spr.) WSA Tomasz Grossmann Protokolant st.sek.sąd. Agata Tyll-Szeligowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lipca 2012 r. sprawy ze skargi D.S. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu Poznańskiego z dnia [...] października 2011 r. nr pisma [...] 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana 3. zasądza od Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu na rzecz D.S. kwotę [...] złotych ([...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania
Decyzją z dnia [...] października 2011 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego (dalej PINB organ nadzoru budowlanego bądź inspektor powiatowy) na podstawie art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. nr 243 poz. 1623, dalej Prawo budowlane) i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071, dalej K.p.a.) zatwierdził inwestorom M.S. oraz D.S. projekt budowlany zamienny budynku mieszkalnego jednorodzinnego zrealizowanego na działce nr ewidencyjny [...] położonej przy ul. K. [...] w K. i jednocześnie zobowiązał inwestorów do uzyskania decyzji pozwolenia na użytkowanie wyżej wymienionego obiektu.
W uzasadnieniu wskazano, że w dniu [...] maja 2000 r. Wójt Gminy K. wydał decyzję nr [...], znak [...] o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego i budynku gospodarczo - garażowego na działce nr ewidencyjny [...] położonej w K. Starosta P w dniu [...] czerwca 2000 r. wydał decyzję nr [...] na rzecz A. i J. H. - zatwierdzającą projekt budowlany i wydającą pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wg dokumentacji typowej MURATOR D 43L na działce nr ewidencyjny [...] położonej przy ul. K. w K. Powyższa decyzja została przeniesiona na rzecz D. i M. S. decyzją Starosty P. z dnia [...] maja 2001 r., znak [...].
Na podstawie kontroli przeprowadzonej przez pracowników PINB w dniu 19 kwietnia 2005 r. ustalono, że w trakcie budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego na przedmiotowej działce wprowadzono odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego polegające na zmianie układu i funkcji pomieszczeń, zmianie układu ścian, otworów okiennych i drzwiowych; zmianie układu i kąta nachylenia połaci dachowej, zabudowaniu wiatrołapu oraz przeniesieniu tarasu na tył budynku. Ponadto, jak wynika z porównania planu realizacyjnego (projekt zagospodarowania działki) zatwierdzonego decyzją Starosty P. z dnia [...] czerwca 2000 r. nr [...] z mapą zasadniczą aktualną na dzień 12 stycznia 2010 r. oraz realizacyjnego planu zagospodarowania przestrzennego (projektu zagospodarowania działki) zawartego w projekcie budowlanym zamiennym, sporządzonym w grudniu 2010 r. (przedłożonym w dniu 24 stycznia 2011 r.), przedmiotowy budynek wykonano również z odstępstwem polegającym na zwiększeniu szerokości głównej bryły obiektu (nie wliczając szerokości wiatrołapu) z 7,68 m do 9,50 m
Przywołując treść art. 36a ust. 5 Prawa budowlanego w obowiązującym brzmieniu stwierdzono, że odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego wymienione w pkt 5. lit c-e oraz 6. mają w świetle obecnie obowiązujących przepisów charakter odstępstw istotnych. Zgodnie z art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych w sposób istotnie odbiegających od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź przepisach. Wyżej przywołany przepis ma zastosowanie również dla robót budowlanych, które zostały faktycznie zakończone. W związku z powyższym, działając na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego, w dniu 4 listopada 2010 r. wydano postanowienie nakazujące współwłaścicielom M.S. oraz D.S. wstrzymać roboty budowlane wykonywane przy budynku mieszkalnym jednorodzinnym zlokalizowanym na przedmiotowej działce.
Decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. nakazano M.S. oraz D.S. sporządzić i przedstawić projekt budowlany zamienny budynku mieszkalnego jednorodzinnego na przedmiotowej działce uwzględniający dokonane w trakcie prowadzenia robót budowlanych odstępstwa od ustaleń i warunków określonych w projekcie budowlanym zatwierdzonym decyzją pozwolenia na budowę w terminie 2 miesięcy od daty doręczenia niniejszej decyzji. Powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu (dalej WWINB, inspektor nadzoru budowlanego bądź inspektor wojewódzki) z dnia [...] stycznia 2011 r., znak [...]. Prawomocnym wyrokiem z dnia 1 czerwca 2011 r., sygn. akt IV SA/Po 270/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę D.S. na wyżej wymienioną decyzję.
W dniu 24 stycznia 2011 r. inwestorzy przedłożyli stosowny projekt budowlany zamienny.
Przechodząc do oceny przedłożonego projektu, PINB stwierdził, że projekt ten jest zgodny z ostateczną decyzją Wójta Gminy K. z dnia [...] maja 2000 r. nr [...] o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Przedłożony projekt budowlany w szczególności nie narusza ustaleń powyższej decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu zawartych w pkt A.1, mianowicie projektowany budynek jest budynkiem wolno stojącym, dwukondygnacyjnym z dachem stromym w układzie kalenicy prostopadłym do ul. K., zlokalizowanym w odległości 5,00 m od frontowej granicy działki (tzn. zgodnie z obowiązującą linią zabudowy określoną w załączniku graficznym do powyższej decyzji).
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł J.S. podnosząc, iż decyzja ta nie zawiera podstawy prawnej dla zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego. Powoływanie się na katalog odstępstw jest niewłaściwe, bowiem przepisy te nie mogą działać wstecz. Jednocześnie odwołujący podniósł, że brak jest podstaw do stwierdzenia przez organ nadzoru budowlanego, iż projekt ten jest zgodny z ostateczną decyzją Wójta Gminy K. z dnia [...] maja 2000 r., ponieważ faktyczne odstępstwa istotne i nieistotne nie zostały opisane i zinwentaryzowane przez PINB (z wyjątkiem pkt. 5). Przedmiotowe odstępstwa spowodowały ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości nr [...] w sposób zagwarantowany planem zagospodarowania tego terenu. Ponadto projekt wykonany przez kierownika budowy, który dopuścił się tych odstępstw jak i pomiary dokonane przez geodetę na przedmiotowej działce są niewiarygodne. W przedmiotowej sprawie wydano dwie decyzje z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] i z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...], a obiekty stoją i zaskarżoną decyzją mają być usankcjonowane. Z powyższych względów odwołujący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...], WWINB na podstawie art. 104 § 1 i 2 oraz art. 138 § 1 pkt. 1 K.p.a. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu decyzji organu II instancji wskazano, że inwestorzy zastosowali się do nakazu wykonania projektu budynku zamiennego z zaznaczonymi odstępstwami wprowadzonymi w trakcie budowy i przedłożyli stosowne opracowanie w organie nadzoru budowlanego I instancji. W związku z powyższym, PINB działając w oparciu o przepisy art. 51 ust 4 Prawa budowlanego, zatwierdził przedłożony projekt zamienny budynku mieszkalnego jednorodzinnego na przedmiotowej działce. Powołany wyżej przepis zobowiązuje organ nadzoru budowlanego do zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i nałożenia obowiązku uzyskania przez inwestorów decyzji o pozwolenie na użytkowanie, jeżeli inwestorzy wykonali obowiązki nałożone w oparciu o przepisy art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. W omawianym przypadku, inwestorzy zastosowali się do nałożonego obowiązku, wobec czego organ zobowiązany był do wydania decyzji o zatwierdzeniu projektu zamiennego. Zatem zarzuty w tej kwestii zawarte w odwołaniu nie są zasadne. Odnosząc się do zarzutów dotyczących katalogu odstępstw, WWINB stwierdził, że zostały one wymienione w p. 5 zaskarżonej decyzji. Są to odstępstwa istotne i nieistotne, przy czym pamiętać należy, że organ wydając w tej kwestii decyzję opiera się na przepisach obecnie obowiązujących. Ponieważ odstępstwa te można zalegalizować, organ budowlany I instancji zatwierdził złożony projekt zamienny budynku mieszkalnego.
Organ II instancji stwierdził, że Odwołujący nie sprecyzował jaki wpływ na ograniczenia w korzystaniu z jego nieruchomości miały wprowadzone odstępstwa. Z realizacyjnego planu zagospodarowania przestrzennego dla działki nr [...] wynika, że odległość wiatrołapu budynku na działce [...] od granicy z działką nr ewid. [...] wynosi 3,0 m. Ściana wiatrołapu równoległa do granic w/w działek posiada dwa otwory dzienne zamurowane luxferami co traktuje się jako ścianę pełną ( rys. w skali 1:100- rzut parteru oraz rys. elewacje- elewacja lewa). Z w/wym rysunku- rzut parteru wynika, że szerokość wiatrołapu wynosi 2,0 m, a więc odległość budynku głównego od granic działek wynosi 5,0 m. Odległości te spełniają wymogi §12 ust. 3 pkt 1 lit. a i b rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 ze. zm. ). W związku z tym należy stwierdzić, że odległości obiektu od granicy dziełek, nie miały żadnego wpływu na ograniczenie w korzystaniu z działki sąsiedniej przez jej właścicieli.
Zdaniem WWINB, zarzuty dotyczące autora projektu oraz geodety nie są zasadne, gdyż osoby te posiadają stosowne uprawnienia do działalności w zakresie budownictwa oraz geodezji i uprawnień tych nie zostali pozbawieni.
W skardze na powyższą decyzję D.S. wniosła o jej uchylenie z uwagi na sprzeczność z obowiązującymi przepisami prawa budowlanego. Uzasadniając skargę wskazała, że w piśmie z dnia 29 stycznia 2005 r. zawiadomiła organ, iż na działce nr [...] powstała zabudowa niezgodna z zatwierdzonym projektem, jak i z planem zagospodarowania działki. Skarżąca stwierdziła brak możliwości legalizacji budynku mieszkalnego w oderwaniu od planu zagospodarowania działki przy zmianie minimalnych wymiarów budynku i zmianie położenia tarasu wraz z równoczesnym odsyłaniem do "innego postępowania". Do postępowania legalizacyjnego zastosowano w sposób nieodpowiedni obowiązujące prawo, które brzmi,,... w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem, przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian". Mimo wykonania projektu zamiennego, zabrakło enumeratywnego wyszczególnienia odstępstw istotnych i nieistotnych, w stosunku do zatwierdzonego wcześniej projektu budynku jednorodzinnego. Powyższe umożliwia manipulację, jaką stosuje inspekcja budowlana w ostatnich decyzjach (we wcześniejszych podobnie). Ustaleń organu nadzoru budowlanego, że przeprowadzona w dniu 19 kwietnia 2005 r. kontrola realizowanego budynku mieszkalnego wykazała wprowadzenie w trakcie budowy odstępstw, w tym odstępstw istotnych, nie potwierdza dokument nr 11 teczki przedmiotowej sprawy. W pkt. 3 tego dokumentu zawarte jest jedynie stwierdzenie "powyższe zmiany zostały wykonane w trakcie budowy". Zebrany materiał dowodowy, w tym wydawane wcześniej decyzje potwierdzają, iż powiatowy inspektor nie miał zamiaru tego ujawniać. Celem nadrzędnym inspekcji budowlanej jest zalegalizowanie odstępstw w sposób naruszający obowiązujące prawo. Natomiast stwierdzenie, że skarżący nie sprecyzował, jaki wpływ mają wprowadzone odstępstwa, jest sprzeczny z K.p.a. Przepis art. 128 K.p.a. nie nakłada takiego obowiązku zwłaszcza, kiedy inspekcja budowlana ich nie wyegzekwowała. Z wykonanej dokumentacji przedmiotowego budynku wynika, że powstał budynek mieszkalny, czego nie dopuszczało prawo miejscowe. ( Uchwała Nr XXI/18/92 z dnia 30 kwietnia.1992 r. w sprawie uchwalenia uproszczonych planów terenów budownictwa mieszkaniowego /Dz.Urz.Woj. Poznańskiego nr 14 z 1992 roku poz. 104/. Część II - TEKST PLANU - ustalenia realizacyjne. Wp. 2 Ustalenia szczegółowe, 1 MN Teren budownictwa jednorodzinnego, zabudowa wolnostojąca i bliźniacza. Zgodnie z ustaleniami graficznymi przedstawionymi na planie w skali 1:1000. Budynki ogniotrwałe 2-wu kondygnacyjne z dachem stromym. 3 MN jak 1 MN.). Powyższe oznacza, iż inspekcja budowlana naruszyła Prawo budowlane tj. art. 35 ust.1. Zdaniem skarżącej, inwestor nie wykonał nakazu w sposób wymagany prawem i stąd należy zastosować art. 51 ust. 5. prawa budowlanego. Ponadto skarżąca podniosła, że zarzuty wobec autora projektu jak i geodety są zasadne. Projektant jako kierownik budowy realizował inwestycję od początku z istotnymi odstępstwami, zatem obowiązkiem inspekcji budowlanej było zastosowanie art. 97 prawa budowlanego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o oddalenie. Wniosek o odrzucenie został uzasadniony tym, że D.S wniosła skargę po terminie, liczonym od dnia doręczenia zaskarżonej decyzji jej pełnomocnikowi. Wniosek o oddalenie skargi uzasadniono argumentacja podniesiona w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r., nr 153, poz. 1269) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012, poz. 270 – dalej P.p.s.a.), ogranicza się do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się więc do zbadania czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, czy zgodnie z art. 7, 77 § 1 i 80 kpa dokonano ustalenia stanu faktycznego a dokonana ocena tych ustaleń znajduje oparcie w materiale dowodowym i uzasadnieniu decyzji sporządzonym zgodnie z art. 107 kpa, a więc w sposób przekonywujący. Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany powołaną podstawą prawną (art. 134 §1 P.p.s.a.).
W pierwszej kolejności Sąd zobowiązany jest zbadać dopuszczalność skargi w związku z zarzutem wniesienia jej po terminie. Organ podał, że J.S. - jako pełnomocnikowi D.S. – doręczono zaskarżoną decyzję w dniu 01.12.2011 r., zaś D.S. skargę wniosła w dniu 13.01.2012 r. Orzekający Sąd stwierdza na podstawie zwrotnego potwierdzenia doręczenia, że J.S. – doręczono zaskarżoną decyzję w dniu 15.12.2011 r., zatem skarga została wniesiona w ustawowym terminie.
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest decyzja dnia [...] listopada 2011 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję PINB dla powiatu poznańskiego z dnia [...] października 2011 r. nr [...] zatwierdzającą inwestorom M.S. oraz D.S. projekt budowlany zamienny budynku mieszkalnego jednorodzinnego zrealizowanego na działce nr ewidencyjny [...] położonej przy ul. K. [...] w K. z jednoczesnym zobowiązaniem inwestorów do uzyskania decyzji pozwolenia na użytkowanie wyżej wymienionego obiektu.
Orzekający Sąd stwierdza, że stan faktyczny sprawy jest niesporny. Wątpliwości nie budzi zatem fakt, że inwestor M.S. i D.S. podczas realizacji inwestycji w sposób istotny odstąpili od zatwierdzonego projektu budowlanego poprzez zmianę układu i funkcji pomieszczeń, zmianę układu ścian, otworów okiennych i drzwiowych, zmiany układu i kąta nachylania połaci dachowej, zabudowaniu wiatrołapu i przeniesienia tarasu na tył budynku. Ponadto zwiększono szerokość głównej bryły obiektu z 7,68 do 9,5, czego skutkiem było uchylenie przez Starostę poznańskiego decyzją z dnia [...].02.2011 r.(k. 167 akt) w trybie art. 36 a ust. 2 ustawy Prawo budowlane wydanego wcześniej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego na działce nr nr ewid. [...], położonej w K. przy ul k. [...]. Wobec powyższego, decyzją z dnia [...] listopada 2010 PINB nakazał M.S. i D.S. sporządzenie i przedstawienie projektu zamiennego budynku mieszkalnego jednorodzinnego uwzględniającego dokonane w trakcie prowadzenia robót budowlanych odstępstwa od ustaleń i warunków określonych w projekcie budowlanym zatwierdzonym decyzją pozwolenia na budowę (art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane). Decyzja ta i utrzymująca ją w mocy decyzja Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zostały poddane kontroli sądu administracyjnego sygn. akt IV SA/Po 270/11 na skutek skargi D.S., która została oddalona.
Przechodząc do oceny zaskarżonej decyzji w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego, Sąd zauważa, że istota sporu sprowadza się do ustalenia zakresu kompetencji organu działającego na podstawie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego. Tj., czy organ ma sprawdzić wyłącznie zrealizowanie nałożonego obowiązku w postaci przedłożenia projektu budowlanego zamiennego, czy też ma obowiązek dokonania analizy przedłożonego projektu zgodnie z art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego. Z lakonicznego uzasadnienia organu II instancji, akceptującego orzeczenie organu I instancji wynika wprost, że kompetencje określone w art. 51 ist. 1 pkt 4 mają charakter czysto formalny. Organ pisze bowiem "(...) jak wyżej zauważono inwestorzy zastosowali się do nałożonego obowiązku, wobec czego organ zobowiązany był do wydania decyzji o zatwierdzeniu projektu zamiennego." Także z w/w uzasadnienia oraz z uzasadnienia decyzji zatwierdzającej projekt zamienny nie wynika, aby organy podejmując decyzje, kierowały się regułami wymienionymi w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego. Orzekający Sąd z takim stanowiskiem organów nie może się zgodzić, a stanowisko w tej kwestii opiera na poglądach doktryny i ugruntowanego orzecznictwa.
Jak zauważa się w orzecznictwie sądowym, decyzja o której stanowi art. 51 ust. 4 prawa budowlanego zastępuje decyzję o pozwoleniu na budowę, ponieważ legalizuje roboty budowlane w zakresie w jakim inwestor odstąpił od zatwierdzonego pozwolenia budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę. Oznacza to, że po przedstawieniu przez inwestora organowi nadzoru budowlanego projektu budowlanego zamiennego, obowiązkiem tego ostatniego jest dokonanie jego merytorycznej oceny pod kątem wymogów wskazanych w art. 35 ust. 1 prawa budowlanego, a więc zwłaszcza zgodności z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi oraz oceny kompletności projektu i posiadania wymaganych opinii, uzgodnień i pozwoleń. Wymogom tym winien odpowiadać również projekt budowlany zamienny, ponieważ do zmian projektu budowlanego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące tego projektu (red. Z. Niewiadomski, "Prawo budowlane. Komentarz." C. H. Beck 2011, s. 572-573,Nb 2). Nie można z art. 51 ust. 4 prawa budowlanego dekodować normy prawnej, zgodnie z którą przedstawienie przez inwestora, który dopuścił się samowoli budowlanej, projektu budowlanego zamiennego w zakreślonym przez organ nadzoru budowlanego terminie, rodzi po stronie organu obowiązek zatwierdzenia tegoż projektu. Oznaczałoby to, że projekt ten w istocie pozostaje poza merytoryczną kontrolą organów nadzoru budowlanego (wyrok NSA z: 26.5.2011 r., II OSK 923/10; 18.3.2011 r., II OSK 532/10; 31.5.2010 r., II OSK 609/09 - baza orzeczeń NSA). Art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego nie może być tak rozumiany, że uprawnia on do wydania przez właściwy organ wyłącznie decyzji pozytywnej dla inwestora, a więc zatwierdzającej złożony przezeń projekt budowlany. Samo brzmienie tego przepisu, stanowiącego o tym, że decyzję wydaje się "w sprawie" zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego, jednoznacznie przesądza o tym, że decyzja może być zarówno pozytywna, jak i negatywna, oczywiście w zależności od warunków danej sprawy (wyrok NSA 09.7.2008 r., II OSK 801/07, baza orzeczeń NSA). Przyjęcie odmiennego stanowiska prowadziłoby do nieuzasadnionego uprzywilejowania inwestora, na którego rzecz została wydana decyzja o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych w stosunku do inwestora legitymującego się pozwoleniem na budowę wydanym na zasadach ogólnych.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, nie sposób uznać, że organ I instancji dokonał dokładnej analizy/oceny przedłożonego projektu zgodnie z art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego. Jak już wskazywano, w orzecznictwie przyjmuje się, że "wykonanie obowiązku przedłożenia projektu budowlanego zamiennego nie oznacza automatycznego jego zatwierdzenia. Przed wydaniem decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego organ nadzoru budowlanego powinien działać stosownie do dyspozycji art. 35 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane" (wyrok WSA w Warszawie z dnia 31 maja 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 504/07). W myśl art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska (...). W omawianej sprawie PINB nie przeprowadził w/w czynności, czym naruszył dyspozycję art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Samo stwierdzenie w uzasadnieniu decyzji I-szoinstancyjnej, że projekt jest zgodny z ostateczną decyzją Wójta Gminy K. z [...].05.2000 r. nr [...], znak [...] o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji, nie wystarcza, by uznać, że wymóg określony w art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego został spełniony. Wprawdzie w przedłożonym przez inwestora projekcie budowlanym zamiennym znajduje się decyzja Wójta Gminy K. o warunkach zabudowy z dnia [...].05.2000r., jednak należy zauważyć, że w/w decyzja straciła swoją ważność w dniu 31.12.2001. Organ I instancji ten istotny dla oceny projektu zamiennego fakt przeoczył. Z kolei organ II instancji w ogóle kwestii zgodności projektu zamiennego z ustalonymi warunkami zabudowy nie podnosił. Natomiast w odpowiedzi na skargę WWINB stwierdził, że przedmiotowy budynek jak i sąsiednie wybudowane zostały na podstawie pozwolenia na budowę, "co jednoznacznie przesądza o zgodności tych obiektów z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego." Trudno zaakceptować taki wniosek w okolicznościach niniejszej sprawy, zwłaszcza, że z akt nie wynika, aby dany obszar objęty był miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Sąd zauważa nadto, że organ I instancji nie dokonał również analizy zgodności projektu zamiennego z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U Nr 75, poz. 690). Z kolei organ II instancji, wskazując na odległości przedmiotowego budynku od granic działek,
powołał się na § 12 ust. 3 pkt 1 lit a i b rozporządzenia w brzmieniu obowiązującym przed zmianą wynikającą rozporządzenia z dnia 7 kwietnia 2004 r. (Dz.U.2004.109.1156) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 27 maja 2004r. Sąd stwierdza, że powyższa norma odpowiada jednak normie ujętej w §12 ust. 1 rozporządzenia.
Powyższe uchybienia przepisom prawa materialnego wiążą się z nieprawidłowo prowadzonym postępowaniem administracyjnym, tak przez organ I instancji, jak i przez organ II instancji, naruszającym normy zawarte w art. 7, art. 77 § 1 K.p.a., art. 80 K.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, organ administracji publicznej stoi na straży praworządności i podejmuje kroki niezbędne do dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 K.p.a.). Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 K.p.a.) i dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (zasada swobodnej oceny dowodów – art. 80 K.p.a.). Obowiązek rozpatrzenia całego materiału dowodowego jest związany ściśle z przyjętą zasadą swobodnej oceny dowodów. Swobodna ocena dowodów, aby nie przerodziła się w samowolę, musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz z zachowaniem reguł tej oceny, tj.: po pierwsze – opierać się należy na materiale dowodowym zebranym przez organ, z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w przepisach prawa. Po drugie – ocena powinna być oparta na wszechstronnej ocenie całokształtu materiału dowodowego i po trzecie – organ powinien dokonać oceny znaczenia i wartości dowodów dla toczącej się sprawy. Po czwarte – rozumowanie, w wyniku którego organ ustala istnienie okoliczności faktycznych, powinno być zgodne z zasadami logiki. Zaś podstawy prawne, tok rozumowania i motywy decyzji powinny być wyjaśnione w uzasadnieniu decyzji, spełniającej wymogi określone w art. 107 § 3 K.p.a.
Podsumowując, z uwagi na wskazane uchybienia przepisom prawa procesowego i materialnego, należało, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a oraz c uchylić zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję. O wykonalności orzeczono na podstawie art. 152 P.p.s.a., a o kosztach na podstawie art. 200 tej ustawy.
Rozpoznając ponownie sprawę, PINB uwzględni poglądy prawne i uwagi zawarte w niniejszym uzasadnieniu, zwłaszcza dotyczące zakresu obowiązków organu oceniającego projekt budowlany zamienny, określonych nie tylko w art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego, ale i w art. 35 ust. 1 tej ustawy, i da temu wyraz w postępowaniu prowadzonym zgodnie z wymogami K.p.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło