II SA/Wa 796/12

WyrokWSA w Warszawie2012-08-28

Skład orzekający: Sławomir Antoniuk, Iwona Dąbrowska, Adam Lipiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, w sytuacji przedłużającego się postępowania karnego i zawieszenia w czynnościach służbowych, jest zgodne z prawem, nawet jeśli narusza to indywidualny interes policjanta, a interes społeczny przemawia za zwolnieniem?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo zastosowały art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, zwalniając policjanta ze służby po upływie 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych, gdy przyczyny zawieszenia nie ustały, a postępowanie karne nadal się toczyło. Sąd podkreślił, że choć przepis ma charakter uznaniowy, to długotrwałe zawieszenie policjanta negatywnie wpływa na funkcjonowanie jednostki Policji, a interes społeczny związany z utrzymaniem autorytetu i skuteczności Policji jest nadrzędny wobec indywidualnego interesu funkcjonariusza. Sąd nie dopatrzył się przekroczenia granic uznania administracyjnego.
Stan faktyczny
Policjant P. K. został zwolniony ze służby decyzją Komendanta Wojewódzkiego Policji z powodu upływu 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych, które nastąpiło w związku z toczącym się przeciwko niemu postępowaniem karnym o przestępstwo z art. 178a § 1 kk. Policjant odwołał się, zarzucając naruszenie przepisów kpa, w tym brak czynnego udziału w postępowaniu i nierozpatrzenie wniosku o zawieszenie postępowania. Komendant Główny Policji uchylił decyzję w części dotyczącej daty zwolnienia, ustalając ją na późniejszy termin, ale w pozostałej części utrzymał ją w mocy. Policjant zaskarżył rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji do WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska (spr.), Adam Lipiński, Protokolant Asystent sędziego Mateusz Rogala, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi P. K. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby - oddala skargę - Komendant Wojewódzki Policji [...] rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r., wydanym na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 w zw. z art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn. Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.), zwolnił P. K. ze służby w Policji z dniem [...] grudnia 2011 r. Jednocześnie na podstawie art. 108 § 1 kpa organ nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu organ podał, że w dniu [...] marca 2010 r. Prokurator Prokuratury Rejonowej w [...] w ramach prowadzonego śledztwa własnego przedstawił P. K. zarzut popełnienia przestępstwa z art. 178a § 1 kk, polegający na tym, że: "w dniu [...] marca 2010 r. w [...] , będąc w stanie nietrzeźwości - mając [...] mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu, kierował samochodem osobowym (...)". W związku z tym, zgodnie z treścią art. 39 ust. 1 ustawy o Policji wszczęcie przeciwko policjantowi postępowania karnego o przestępstwo umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego, nałożyło na przełożonego właściwego w sprawach osobowych obowiązek zawieszenia P. K. w czynnościach służbowych, co zostało dokonane rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] marca 2010 r. Następnie rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] maja 2010 r., Komendant Wojewódzki Policji [...] przedłużył okres zawieszenia P. K. w czynnościach służbowych do czasu ukończenia postępowania karnego. W związku z upływem 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych Komendant Wojewódzki Policji [...] w dniu [...] sierpnia 2011 r., wszczął postępowanie administracyjne zmierzające do zwolnienia P. K. ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji. Zgodnie z jego dyspozycją policjanta można zwolnić ze służby w Policji w przypadku upływu 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych, jeżeli nie ustały przyczyny będące podstawą tego zawieszenia. Organ zaznaczył przy tym, że zwolnienie stanowi jedną z fakultatywnych podstaw zwolnienia policjanta ze służby. Ponadto organ wyjaśnił, że ustawa o Policji w żaden sposób nie reguluje, jakimi przesłankami powinien kierować się przełożony przy podejmowaniu tego rodzaju decyzji oraz nie wskazuje szczególnych okoliczności, które należy uwzględnić przy analizowaniu i ocenie sprawy. Decydującym dla zastosowania tego trybu zwolnienia jest fakt upływu 12 miesięcy zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych oraz nie ustania przyczyn będących podstawą tego zawieszenia. Dalej organ podał, że w toku przeprowadzonego postępowania potwierdzono fakt przedstawienia P. K. zarzutu popełnienia przestępstwa umyślnego, ściganego z oskarżenia publicznego z art. 178 § 1 kk. W materiałach postępowania administracyjnego zgromadzono także kserokopie dokumentów z akt postępowania przygotowawczego. Podjęte w toku postępowania administracyjnego czynności dowodowe nie dały podstaw do jednoznacznego określenia daty zakończenia postępowania karnego oraz stanowiącego podstawę faktyczną zawieszenia wymienionego policjanta w czynnościach służbowych. Organ podniósł, że nie można w sposób pewny i jednoznaczny określić terminu zakończenia postępowania przygotowawczego w sprawie. Dlatego też, z uwagi na fakt toczącego się wobec P. K. postępowania karnego i związany z nim fakt zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych oraz trudny i jednoznaczny do określenia termin jego zakończenia, Komendant Wojewódzki Policji [...] wydał rozkaz personalny o zwolnieniu P. K. ze służby w Policji. Dodatkowo organ wskazał, że obok faktu przedłużającego się od dnia [...] marca 2010 r. stanu zawieszenia funkcjonariusza w czynnościach służbowych, za zwolnieniem P. K. ze służby w Policji, w trybie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, przemawia charakter zarzucanego mu przestępstwa oraz wzgląd na wizerunek Policji w społeczeństwie. Zdaniem organu, szczególny status i zadania Policji w zapewnianiu porządku prawnego, które nie mogą być realizowane przez osoby podejrzane o popełnienie tego rodzaju przestępstwa, stanowiły usprawiedliwioną przesłankę podjęcia postępowania zmierzającego do zwolnienia funkcjonariusza ze służby. Komendant Wojewódzki Policji [...] dodał, że zgodnie z art. 25 ustawy o Policji, służbę w Policji może pełnić obywatel o nieposzlakowanej opinii, niekarany, korzystający z pełni praw publicznych, posiadający, co najmniej średnie wykształcenie oraz zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach uzbrojonych, podległych szczególnej dyscyplinie służbowej, której gotów jest się podporządkować. Policjant jako osoba powołana do egzekwowania przepisów prawa sama musi przestrzegać tego prawa w najwyższym stopniu. Wszelkie niepraworządne działanie policjanta, jak również uzasadnione podejrzenie o takie działanie, rodzić muszą kroki zmierzające do usunięcia funkcjonariusza z szeregów Policji. W ocenie organu, powyższe argumenty wypełniają nie tylko pojęcie ważnego interesu służby, ale również ważnego interesu społecznego. Dodatkowo organ zaznaczył, że zgodnie z art. 42 ust. 7 ustawy o Policji zakończenie postępowania karnego prawomocnym wyrokiem uniewinniającym bądź orzeczeniem o umorzeniu postępowania z powodu niepopełnienia przestępstwa albo przestępstwa skarbowego lub braku ustawowych znamion czynu zabronionego, w stosunku do policjanta zwolnionego ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy, stanowi podstawę do przywrócenia go do służby na stanowisko równorzędne. Na powyższy rozkaz personalny P. K. wniósł odwołanie, któremu zarzucił naruszenie: 1. art. 7 kpa poprzez niewyważenie interesu społecznego utożsamianego z interesem służby ze słusznym interesem strony, w sytuacji, w której okres zawieszenia w czynnościach służbowych trwał od [...] marca 2010 r. do dnia [...] grudnia 2011 r. czyli prawie 21 miesięcy, zaś prawomocne rozstrzygnięcie postępowania karnego, którego jednym ze skutków było zawieszenie strony w czynnościach służbowych nastąpi [...] stycznia 2012 r., 2. art. 10 kpa poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym, a w szczególności uniemożliwienie wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, 3. art. 101 kpa poprzez nierozpatrzenie złożonego w dniu [...] grudnia 2011 r. wniosku o zawieszenie postępowania administracyjnego i niewydanie w tym przedmiocie stosownego postanowienia, 4. art. 108 § 1 kpa poprzez nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, pomimo, iż zagrożenia wartości wymienionych enumeratywnie w przywołanym przepisie realne nie było, 5. art. 110 kpa poprzez wprowadzenie do obrotu prawnego i związanie decyzją administracyjną organu administracji publicznej przed jej doręczeniem. W związku z powyższym P. K. wniósł o wstrzymanie wykonania decyzji oraz o jej uchylenie, względnie uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu odwołania P. K. podał, że pomimo faktu, iż w czynnościach służbowych był zawieszony prawie 21 miesięcy, czyli faktycznie od 9 miesięcy istniała prawna możliwość zwolnienia go ze służby, to Komendant Wojewódzki Policji [...] z niezrozumiałych dla niego powodów wydał niekorzystną decyzję administracyjną w dniu [...] grudnia 2011 r., wiedząc zapewne, iż mające zapaść [...] stycznia 2012 r. prawomocne orzeczenie sądu drugiej instancji, najprawdopodobniej będzie korzystne. Zdaniem P. K., nadanie decyzji administracyjnej rygoru natychmiastowej wykonalności stanowi nadużycie i obejście przepisów prawnych, ponieważ w decyzji organ nie wykazał, w jaki sposób nadanie rygoru może naruszać istotny interes społeczny utożsamiany z interesem służby. Komendant Główny Policji rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] marca 2012 r., wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 127 § 2 kpa, uchylił rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] w części dotyczącej daty zwolnienia ze służby w Policji i ustalił datę zwolnienia na dzień [...] stycznia 2012 r., w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny. W uzasadnieniu Komendant Główny Policji podał, że zawiadomieniem z dnia [...] sierpnia 2011 r. Komendant Wojewódzki Policji [...] poinformował P. K. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie zwolnienia go ze służby w Policji w trybie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji. Jednocześnie poinformował go o przysługujących mu uprawnieniach i obowiązkach, m.in. prawie do czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz do przeglądania akt sprawy. W dniu [...] września 2011 r. P. K. złożył do Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] wniosek o zawieszenie prowadzonego postępowania administracyjnego w przedmiocie zwolnienia go ze służby w Policji do czasu prawomocnego zakończenia postępowania karnego toczącego się przed Sądem Rejonowym w [...] . Postanowieniem z dnia [...] września 2011 r. Komendant Wojewódzki Policji [...] , na podstawie art. 98 § 1 kpa odmówił zawieszenia postępowania administracyjnego. Postanowienie to następnie zostało utrzymane w mocy przez Komendanta Głównego Policji postanowieniem nr [...] z dnia [...] listopada 2011 r. W dniu [...] grudnia 2011 r. P. K. zapoznał się ze zgromadzonymi w sprawie materiałami. W dniu [...] grudnia 2011 r. do Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] wpłynął wniosek P. K. o wydanie postanowienia w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego, na podstawie art. 97 § 1 pkt 3 i 4 kpa, tj. z uwagi na załączone do wniosku zwolnienie lekarskie skutkujące, zdaniem P. K., ograniczeniem jego zdolności do czynności prawnych oraz zamiar złożenia "(...) skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [...] na postanowienie Komendanta Głównego Policji w przedmiocie odrzucenia (...) wniosku o zawieszenie postępowania do czasu zakończenia postępowania karnego (...)". Ponadto organ II instancji wskazał, że art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, zgodnie z którym policjanta można zwolnić ze służby w przypadku upływu 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych, jeżeli nie ustały przyczyny będące podstawą zawieszenia, jest jasny i klarowny, dotyczy bowiem sytuacji policjantów, którym postawione zostały zarzuty karne, w sprawie których trwa postępowanie karne i brak jest możliwości określenia terminu zapadnięcia prawomocnego wyroku. Powyższe niewątpliwie miało miejsce w sprawie P. K. Bezsporną w sprawie okolicznością jest również fakt, iż P. K. pozostawał w zawieszeniu w czynnościach służbowych nieprzerwanie od dnia [...] marca 2010 r. W kontekście powyższego, organ stwierdził, że niewątpliwie niepełnienie czynności służbowych przez policjanta przez okres ponad 12 miesięcy może ujemnie wpływać na wypełnianie przez jego jednostkę organizacyjną ustawowych zadań należących do Policji. Zwolnienie ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji jest uprawnieniem pracodawcy związanym z przedłużającą się niemożnością świadczenia pracy przez policjanta. Sposób wykonywania zaś przez policjanta obowiązków służbowych oraz zachowanie w życiu prywatnym nie mogą być brane pod uwagę przy podejmowaniu decyzji o zwolnieniu. Dodatkowo organ wskazał, że przyczyny zwolnienia ze służby policjanta ustanowione w art. 41 ust. 2 ustawy o Policji, zawierają tę wspólną cechę, że odwołują się one do okoliczności lub zdarzeń związanych z zachowaniem się policjanta w służbie lub w życiu prywatnym, bądź do okoliczności, na powstanie których nie miał on wprawdzie decydującego wpływu, lecz powstanie których utrudnia mu lub wręcz uniemożliwia jej pełnienie. We wszystkich zatem wypadkach ocena końcowa poprzedzająca decyzję o zwolnieniu policjanta ze służby musi uwzględniać okoliczności konkretnego, indywidualnego przypadku. Organ podkreślił, że sformułowanie "można zwolnić" oznacza, że zwolnienie ze służby na podstawie tego przepisu ma charakter fakultatywny i pozostawione zostało tzw. uznaniu administracyjnemu. Korzystając z takiego uprawnienia, niezbędne jest zatem wyjaśnienie okoliczności faktycznych istotnych z punktu widzenia przepisów prawa materialnego. Organ wskazał, że służbę w Policji może pełnić obywatel polski o nieposzlakowanej opinii, który nie był skazany prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe (...). Policjant zatem jako osoba powołana do egzekwowania przepisów prawa sama musi przestrzegać tego prawa w najwyższym stopniu, zatem fakt naruszenia obowiązującego porządku prawnego, bez względu na to, jaki charakter ma owo naruszenie, stanowi sprzeniewierzenie się obowiązkom i zasadom etyki zawodowej policjanta. Policja jako formacja służąca społeczeństwu i przeznaczona do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego jest jedną z instytucji, która dysponuje bardzo dolegliwymi dla obywateli środkami realizacji władztwa państwowego. Szczególna rola tej formacji i jej zhierarchizowana struktura wymaga dla skutecznego i prawidłowego działania przestrzegania także innych, poza normami prawa karnego, przepisów i zasad. Nałożenie na policjantów szczególnych obowiązków uzasadnia przede wszystkim społeczna rola tej formacji, charakter powierzonych jej zadań i kompetencji oraz związane z działalnością Policji zaufanie społeczne. Służyć ma ona również przeciwdziałaniu takim zachowaniom, które mogłyby pozbawić ją wiarygodności w oczach opinii publicznej, zwłaszcza, że wiele uprawnień przyznanych Policji pozwala na ingerencję w sferę wolności i praw obywatelskich. Organ podkreślił, że postępowanie administracyjne prowadzone w trybie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji zmierza jedynie do ustalenia, czy wystąpiły przesłanki umożliwiające podjęcie decyzji o zwolnieniu policjanta ze służby w Policji. Na tym etapie sprawy nie może być zatem mowy o przesądzeniu czyjejś winy czy też niewinności, bowiem to nie leży w kompetencji organu administracji publicznej. Organ, odnosząc się do zarzutów przedstawionych w odwołaniu podkreślił, że organ I instancji dokonał wszechstronnej oceny okoliczności na podstawie analizy zebranego materiału dowodowego, mając na względzie interes służby tożsamy z interesem społecznym. Świadczy o tym liczba zgromadzonych w sprawie dokumentów, jak też ich szczegółowa analiza w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego. Nie zaniechano również uwzględnienia pozytywnych opinii z przebiegu służby. Wydana decyzja zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne, wskazuje fakty, które organ uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł oraz przyczyny, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Odnosząc się do wniosku o zawieszenie postępowania administracyjnego w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji, organ wskazał, że w sprawie nie doszło do naruszenia prawa poprzez jego nierozpoznanie, bowiem wniosek ten mimo, że został nadany w dniu [...] grudnia 2011 r., to wpłynął do organu dopiero w dniu [...] grudnia 2011 r., a więc po wydaniu przez Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] rozkazu personalnego z dnia [...] grudnia 2011 r. o zwolnieniu ze służby. Powyższe oznacza, iż wniosek z dnia [...] grudnia 2011 r. nie mógł zostać rozpoznany, gdyż postępowanie administracyjne prowadzone przed tym organem zostało już zakończone. Dodatkowo organ wyjaśnił, że toczące się przed Sądem Rejonowym w [...] postępowanie karne nie stanowi zagadnienia wstępnego dla rozpatrzenia kwestii określonej w art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, bowiem postępowanie w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji jest postępowaniem samodzielnym i niezależnym od toczącego się przeciwko P. K. postępowania karnego. Odnosząc się natomiast do kwestii przedstawionego zaświadczenia lekarskiego o czasowej niezdolności do służby z powodu choroby, organ podał, że zaświadczenie to zostało wydane przez lekarza medycyny, zgodnie natomiast z art. 97 § 1 pkt 3 kpa przeszkodą do dalszego prowadzenia postępowania administracyjnego jest utrata przez stronę zdolności do czynności prawnych, która jest oceniana według przepisów art. 11 - art. 17 Kodeksu cywilnego. Zatem jedyną możliwością utraty przez osobę pełnoletnią zdolności do czynności prawnych jest jej ubezwłasnowolnienie całkowite lub częściowe, dokonane przez właściwy sąd. Taka sytuacja nie miała jednak miejsca na gruncie niniejszego postępowania. Wymieniony w toku sprawy legitymował się bowiem jedynie niezdolnością do pracy od dnia [...] grudnia 2011 r. do dnia [...] stycznia 2012 r. ze wskazaniem, że "chory może chodzić", a nie niezdolnością do podejmowania czynności prawnych. Analizując natomiast zasadność nadania zaskarżonej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, organ wskazał, że wykonanie decyzji nieostatecznej ma charakter wyjątkowy, dlatego też przesłanki nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności poddawane są ścisłej wykładni. Jedną z tych przesłanek jest "niezbędność" niezwłocznego wprowadzenia decyzji w życie. Odwołując się do wskazanego pojęcia należy podkreślić, że może to nastąpić wówczas, gdy w danym czasie i w danej sytuacji nie można się obejść bez wykonania praw lub obowiązków, o których rozstrzyga się w decyzji, ponieważ zwłoka w ich wykonaniu zagraża dobrom chronionym, określonym w art. 108 § 1 kpa. Komendant Główny Policji podkreślił przy tym, że organ I instancji, nadając rygor natychmiastowej wykonalności, miał na uwadze ważny interes społeczny przejawiający się szczególnym statusem - zadaniami Policji, która jako formacja służąca społeczeństwu i przeznaczona do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego jest jedną z instytucji, której szczególna rola i zhierarchizowana struktura wymaga skutecznego i prawidłowego działania. W ocenie organu II instancji, zaskarżona decyzja spełnia wymagania określone w art. 108 § 1 kpa, gdyż w jej uzasadnieniu przytoczono okoliczności uzasadniające przedłożenie interesu społecznego nad indywidualny interes strony. Komendant Główny Policji wskazał, że zgodnie z art. 110 kpa, organ który wydał decyzję jest nią związany od dnia jej doręczenia. Z uwagi więc na fakt, iż decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. nadano rygor natychmiastowej wykonalności, a P. K. rozstrzygnięcie to zostało doręczone w dniu 4 stycznia 2012 r., to należało na nowo określić datę zwolnienia P. K. ze służby w Policji. Dlatego datę tę określono stosownie na dzień [...] stycznia 2012 r. Powyższy rozkaz personalny stał się przedmiotem skargi P. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucił rażące naruszenie art. 7, art. 10, art. 101, art. 108 § 1 oraz art. 107 § 3 kpa poprzez całkowite nieuwzględnienie przy wydawaniu decyzji administracyjnej o charakterze uznaniowym, interesu strony; niepowiadomienie o terminie końcowego zaznajomienia z materiałami sprawy, przez co uniemożliwiono mu złożenie wniosków dowodowych w przedmiocie przesłuchania w charakterze świadka bezpośredniego przełożonego na okoliczność, czy wielomiesięczna nieobecność w pracy w istotny sposób zakłócała funkcjonowanie komórki organizacyjnej, w której pracował i czy tolerowanie takiej sytuacji stało w sprzeczności z interesem społecznym utożsamianym z interesem służby. Ponadto zarzucił nierozpatrzenie w formie postanowienia wniosku o zawieszenie postępowania. Ponadto skarżący podniósł, że zastosowanie instytucji rygoru natychmiastowej wykonalności w jego sprawie, ocenia jako nadużycie i obejście prawa. Podkreślił, iż nie jest winny sytuacji, że postępowanie karne, wszczęte [...] marca 2010 r. obarczone jest cechą przewlekłości. Przewlekłość ta zaś bezpośrednio przekłada się na długotrwałość okresu zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych, a tym samym daje możliwość przełożonemu w sprawach osobowych skorzystania z uprawnienia wynikającego z art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji. W ocenie skarżącego, decyzja o jego zwolnieniu ze służby w Policji jest niesprawiedliwa i nosząca znamiona dowolności. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności zaskarżonej decyzji z prawem obowiązującym w dacie jej wydania. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga analizowana w aspekcie tych podstaw nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżony rozkaz personalny prawa nie narusza. W ocenie Sądu, organy administracji obu instancji, w sposób wystarczający zbadały istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą, przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego (art. 7, art. 77 § 1 kpa), oceniły zebrany w toku postępowania materiał dowodowy (art. 80 kpa). Co prawda, uzasadnienie rozstrzygnięć organów nie jest doskonałe, nie mniej jednak spełnia wymagania art. 107 § 3 kpa. Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji o zwolnieniu P. K. ze służby w Policji był przepis art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.), zgodnie z którym policjanta można zwolnić ze służby w przypadku upływu 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych, jeżeli nie ustały przyczyny będące podstawą jego zawieszenia. Przepis art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji jest przepisem o charakterze częściowo uznaniowym. Oznacza to, iż z jednej strony decyzję, co do zwolnienia ze służby funkcjonariusza ustawodawca pozostawia właściwym organom Policji, ale jednocześnie wskazuje przesłanki, które muszą być spełnione, aby organ mógł w ogóle rozpocząć rozważania w tym przedmiocie. Uznaniowy charakter decyzji nie zezwala organom administracji publicznej na całkowitą i niekontrolowaną swobodę w rozstrzyganiu sprawy. Na organie prowadzącym postępowanie administracyjne, również działającym w ramach uznania administracyjnego, ciąży bowiem obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Natomiast z uwagi na specyficzny rodzaj służby, do jakiej należy formacja Policji, konieczne jest ponadto zbadanie możliwości pozostawienia w służbie funkcjonariusza przez pryzmat zadań, które określa ustawa o Policji, uprawnień przełożonego w zakresie zapewnienia prawidłowego działania podległych mu jednostek oraz kształtowania składu osobowego podległego mu zespołu ludzi oraz interesu służby. W przedmiotowej sprawie przesłanki zastosowania tego przepisu zostały spełnione. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że policjant, w stosunku do którego wydany został rozkaz personalny o zwolnieniu ze służby, był zawieszony w czynnościach służbowych, w związku z toczącą się przeciwko niemu sprawą karną o przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego przez okres prawie 21 miesięcy (do dnia wydania decyzji pierwszoinstancyjnej). Zawieszenie w czynnościach służbowych nastąpiło najpierw na okres 3 miesięcy rozkazem personalnym Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] nr [...] z dnia [...] marca 2010 r., a następnie okres zawieszenia w czynnościach służbowych został przedłużony kolejnymi rozkazami personalnymi do czasu zakończenia postępowania karnego. Bezspornym jest też, iż postępowanie karne przeciwko policjantowi toczy się nadal, co oznacza, iż nie ustała przyczyna zawieszenia go w czynnościach służbowych. Powyższe okoliczności uprawniały zatem organ do wydania decyzji administracyjnej o zwolnieniu P. K. ze służby w oparciu o przepis art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji. Uprawniona, zdaniem Sądu, była ocena organu odwoławczego, iż przedłużające się postępowanie karne i długotrwałe zawieszenie w czynnościach służbowych, skutkujące niepełnieniem czynności służbowych przez policjanta przez okres ponad 12 miesięcy ujemnie wpływa na wypełnianie przez jego jednostkę organizacyjną ustawowych zadań należących do Policji. Sąd nie dopatrzył się przekroczenia przez organ granic uznania administracyjnego. Motywy przytoczone przez organ administracji w dostateczny sposób uzasadniają podjętą decyzję. Wynika z nich, że organy obu instancji brały pod uwagę okoliczność, że zawieszenie w czynnościach służbowych trwało więcej niż 12 miesięcy i nadal trudno było przewidzieć, kiedy toczące się postępowanie karne, które legło u podstaw jego zawieszenia, zostanie prawomocnie zakończone. Nie ma racji skarżący zarzucając, że organ nie uwzględnił słusznego interesu skarżącego i nie wykazał interesu społecznego przemawiającego za zwolnieniem go ze służby. Organy policyjne podniosły bowiem fakt niepełnienia przez skarżącego służby przez długi okres, co powoduje ograniczenia w wykonywaniu zadań przez Policję. Należy zgodzić się z oceną organu odwoławczego, że "dolegliwość w postaci zawieszenia w czynnościach służbowych w związku z podejrzeniem popełnienia przestępstwa wynika ze szczególnej pozycji grupy zawodowej, do której przynależy wymieniony, bowiem status funkcjonariusza Policji w demokratycznym państwie prawnym w nierozerwalny sposób łączy się z koniecznością pilnego przestrzegania standardów praworządności i etyki zawodowej". Wśród służb mundurowych Policja wyróżnia się zakresem przydzielonych jej zadań, które mają charakter wieloaspektowy. Policja tworzy formację uzbrojoną służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Do podstawowych jej zadań należy m.in. ochrona życia i zdrowia ludzi oraz mienia przed bezprawnymi zamachami, ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego, inicjowanie i organizowanie działań mających na celu zapobieganie popełnianiu przestępstw i wykroczeń oraz zjawiskom kryminogennym, wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców, współdziałanie z policjami innych państw oraz ich organizacjami międzynarodowymi, gromadzenie, przetwarzanie i przekazywanie informacji kryminalnych (art. 1 ust. 2 ustawy o Policji). Należy podkreślić podstawowe znaczenie prawidłowego wykonywania zadań Policji dla bezpieczeństwa państwa i jego obywateli. Publiczny wymiar Policji powoduje, że w istotnym stopniu jej działania kształtują autorytet organów państwa i zaufanie do ich funkcjonariuszy. Stąd też, wymagania w stosunku do funkcjonariuszy publicznych Policji i innych służb mundurowych muszą być tak wysokie, aby umacniały podstawy ich autorytetu (wyrok TK, sygn. akt SK 14/98, publ. OTK ZU nr 7/1999, poz. 163). Jest więc rzeczą oczywistą, że podejmując pracę w Policji funkcjonariusz godzi się na te zwiększone obowiązki i ograniczenia, do których należy nie tylko obowiązek wykonywania, w sposób podyktowany dobrem służby, obowiązków służbowych, ale także dbanie o nieposzlakowaną opinię i niekaralność. Godzić się zatem musi, iż nawet tylko podejrzenie utraty tych dwóch istotnych przymiotów wymaganych od osoby pozostającej w służbie, może uniemożliwiać dalsze jej sprawowanie. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 lipca 2009 r. sygn. akt I OSK 1506/08 podkreślił, że niewątpliwie zwolnienie ze służby spowodowane zawieszeniem w czynnościach służbowych z powodu toczącej się sprawy karnej stanowi dla skarżącego dolegliwość. Należy mieć jednak na uwadze, iż art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji jest kompromisem między uprawnieniami pracodawcy i uprawnieniami pracownika. Celem zatrudnienia pracownika jest świadczenie przez niego pracy. Można wymagać od pracodawcy, by tolerował niemożność wykonywania przez pracownika pracy przez pewien okres czasu, jednakże pracodawca musi mieć też możliwość zwolnienia pracownika, jeżeli stan ten się przedłuża. Skład Sądu rozpoznający niniejszą skargę w pełni podziela stanowisko wyrażone w powyżej powołanym wyroku. Dodać należy, że w niniejszym postępowaniu Sąd nie bada prawidłowości zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych, względnie przedłużenia okresu zawieszenia w czynnościach, wynikającego z art. 39 ust. 1 ustawy o Policji. Prawdą jest, iż przedłużenie tego okresu może w przyszłości decydować o zwolnieniu ze służby, a zatem na tym etapie działania organu istotne jest szczegółowe wykazanie faktów, które przesądziły, iż zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek". Powinność ta natomiast nie dotyczy już działania w przedmiocie zwolnienia ze służby. Mimo, iż słuszny interes strony przemawia za pozostawieniem funkcjonariusza w służbie, organy prawidłowo uznały, że wobec nadrzędności interesu społecznego, jakim jest skuteczność wypełniania ustawowych zadań Policji, sprawa nie mogła zostać załatwiona w sposób zgodny ze słusznym interesem P. K. Odnosząc się zaś do wniosku skarżącego z dnia [...] grudnia 2011 r. o zawieszenie postępowania w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby, to wskazać należy, że organ istotnie nie rozpoznał tego wniosku. Wskazać jednakże należy, że zaniechanie przez organ administracji orzekającej w sprawie formalnego rozstrzygnięcia wniosku skarżącego o zawieszenie postępowania jest wprawdzie naruszeniem prawa, lecz niemającym istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Wniosek ten był bowiem w istocie bezzasadny. Stwierdzić należy, że wniosek ten nadany został przez stronę w dniu [...] grudnia 2011 r., wpłynął on do organu w dniu [...] grudnia 2011 r., a zatem już po wydaniu rozkazu personalnego przez Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. Ponadto zgodzić się należy z organem, że toczące się przed Sądem Rejonowym w [...] postępowanie karne nie stanowi zagadnienia wstępnego dla rozpatrzenia kwestii określonej w art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, bowiem postępowanie w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji jest postępowaniem samodzielnym i niezależnym od toczącego się przeciwko P. K. postępowania karnego. Jeśli zaś chodzi o kwestię przedstawionego zaświadczenia lekarskiego o czasowej niezdolności do służby z powodu choroby to zaświadczenie to zostało wydane przez lekarza medycyny, natomiast zgodnie z art. 97 § 1 pkt 3 kpa przeszkodą do dalszego prowadzenia postępowania administracyjnego jest utrata przez stronę zdolności do czynności prawnych, która jest oceniana według przepisów art. 11 - art. 17 Kodeksu cywilnego. Zatem jedyną możliwością utraty przez osobę pełnoletnią zdolności do czynności prawnych jest jej ubezwłasnowolnienie całkowite lub częściowe, dokonane przez właściwy sąd. Taka sytuacja nie miała jednak miejsca na gruncie niniejszego postępowania. Wymieniony w toku sprawy legitymował się bowiem jedynie niezdolnością do pracy od dnia [...] grudnia 2011 r. do dnia [...] stycznia 2012 r. ze wskazaniem, że "chory może chodzić", a nie niezdolnością do podejmowania czynności prawnych. Ponadto podkreślić należy, że organ II instancji odniósł się w uzasadnieniu swojego rozkazu personalnego do argumentów będących, zdaniem skarżącego, powodem do zawieszenia postępowania w jego sprawie. Sąd nie podzielił ponadto innych zarzutów skarżącego, zawartych w skardze, uznając, że rozkaz personalny organu nie narusza prawa w stopniu powodującym konieczność jego uchylenia. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), orzekł jak w wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło