III SA/Gd 427/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka, Sędziowie Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Kaczmar, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2012 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia 28 lipca 2010 r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 14 czerwca 2010 r., nr [...]; 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej K. K. kwotę 100 zł. (sto złotych) tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego; 3. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na rzecz adw. A. A. kwotę 295,20 zł. (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) zawierającą należny podatek od towarów i usług - tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną skarżącej z urzędu. Decyzją z dnia 14 czerwca 2010r. Prezydent Miasta odmówił wymeldowania D. Z. z miejsca pobytu stałego. W uzasadnieniu organ podał, iż D. Z. złożył w lutym 2009r. pozew o ochronę naruszonego posiadania i wyrokiem z dnia 8 maja 2009r. (sygn. akt I C 182/09) Sąd Rejonowy w G. nakazał K. K. przywrócenie naruszonego posiadania, poprzez wydanie powodowi kluczy do drzwi wejściowych lokalu nr [...] przy ul. [...] w G.. Prawomocnym wyrokiem z dnia 3 grudnia 2009 r. Sąd Okręgowy w G. oddalił apelację od powyższego wyroku. W tej sytuacji organ uznał, że D. Z. nie wyprowadził się z mieszkania dobrowolnie, wobec czego nie została spełniona przesłanka dobrowolnego opuszczenia lokalu, o jakiej mowa w art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W wyniku odwołania od ww. decyzji wniesionej przez K. K., Wojewoda decyzją z dnia 28 lipca 2010 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Zdaniem organu prawomocny wyrok przywracający posiadanie lokalu osobom bezprawnie z niego usuniętym oznacza brak przesłanki dobrowolnego opuszczenia lokalu, wobec czego decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowa. Na decyzję tę skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniosła K. K. wskazując, że D. Z. wyprowadził się z mieszkania dobrowolnie, a ona jako właścicielka mieszkania nie chce, by był on w nim zameldowany . W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wyrokiem z dnia 25 listopada 2010r., sygn. akt III SA/Gd 485/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę K. K. na decyzję Wojewody z dnia 28 lipca 2010r. w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego. Skargę kasacyjną od tego wyroku wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego K. K.. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 9 maja 2012r., sygn. akt II OSK 299/11 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku. W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, że wydany przez sąd cywilny wyrok przywracający posiadanie lokalu nie zwalnia organu administracji z czynienia jakichkolwiek dalszych ustaleń w zakresie dobrowolności opuszczenia lokalu, zwłaszcza jeśli od uprawomocnienia się wyroku do dnia orzekania przez organ administracji upływa znaczny okres czasu. Skutki wyroku posesoryjnego nie odnoszą się bowiem do charakteru opuszczenia lokalu, jakie mogą nastąpić już po jego wydaniu. W tym okresie mogą bowiem zajść okoliczności świadczące o tym, iż dana osoba, pomimo przywróconego jej posiadania, przedmiotowy lokal opuściła i opuszczenie to ma charakter trwały. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że organy orzekły o odmowie wymeldowania w oparciu o prawomocny wyrok Sądu Rejonowego G. z dnia 8 maja 2009 r., mimo iż od daty jego prawomocności (3 grudnia 2009 r.) do dnia wydania decyzji przez organ I instancji, czyli do dnia 14 czerwca 2010 r. upłynęło ponad 6 miesięcy. Nie poczyniono przy tym żadnych ustaleń, czy Z. Z. po tym wyroku faktycznie przebywa w miejscu stałego zameldowania, czy też może przeniósł już swoje centrum życiowe w inne miejsce. Organy administracji orzekające w sprawie wymeldowania winny zaś uwzględniać stan faktyczny istniejący na dzień wydania decyzji administracyjnej. Jeżeli bowiem pomimo wyroku przywracającego posiadanie i upływu znacznego czasu od momentu, w którym wyrok ten mógł być wyegzekwowany, osoba której posiadanie lokalu przywrócono, do lokalu tego nie powraca i nie czyni żadnych starań, aby do niego powrócić, to takie zachowanie można ocenić jako dobrowolne i trwałe opuszczenia miejsca pobytu stałego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270) sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Mając na uwadze stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego i dokonaną przez niego ocenę prawną w niniejszej sprawie stwierdzić należy, że zaskarżona skargą decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca są wadliwe. Zostały one oparte o przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( tj. Dz. U. z 2006 r., nr 139, poz.993 ze zm.), który stanowi, że organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Organy obu instancji przy rozstrzyganiu kwestii wymeldowania D. Z. z miejsca pobytu stałego uznały za nie spełnioną przesłankę dobrowolności opuszczenia lokalu jedynie na podstawie prawomocnego wyroku sądu powszechnego, który uwzględnił jego pozew o przywrócenie naruszonego posiadania. Organy nie wzięły pod uwagę, że od daty uprawomocnienia się wyroku Sądu Rejonowego G. z dnia 8 maja 2009 r., czyli od dnia 3 grudnia 2009 r., do dnia wydania decyzji przez organ I instancji, czyli do dnia 14 czerwca 2010 r. minęło ponad pół roku. Organy nie poczyniły żadnych ustaleń, czy Z. Z. po wyroku sądu powszechnego faktycznie przebywa w miejscu stałego zameldowania, czy też przeniósł swoje centrum życiowe w inne miejsce. Organy administracji orzekające w sprawie wymeldowania winny uwzględniać stan faktyczny istniejący w dniu wydania decyzji administracyjnej. Jeżeli osoba, której posiadanie lokalu przywrócono wyrokiem sądu pomimo upływu znacznego czasu od momentu , w którym wyrok ten mógł być wyegzekwowany , do lokalu tego nie powraca i nie czyni żadnych starań, by do niego powrócić, to takie zachowanie można ocenić jako dobrowolne i trwałe opuszczenie miejsca pobytu stałego. Z uwagi na brak ustaleń dotyczących tych kwestii i oceny stanu faktycznego istniejącego w dniu wydawania decyzji decyzje organów obu instancji należy uznać za wadliwe. Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ) w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy powinny ustalić, na podstawie obiektywnych okoliczności, a nie tylko twierdzeń zainteresowanych stron, czy faktycznie doszło do opuszczenia lokalu przez Z. Z. i czy opuszczenie to miało charakter dobrowolny. Istotne jest, czy Z. Z. przebywa w miejscu stałego zameldowania, czy też przeniósł swoje centrum życiowe w inne miejsce. Organy będą także zobowiązane do dokonania ustaleń, czy Z. Z. czynił jakieś - a jeżeli tak – to jakie – starania, by powrócić do przedmiotowego lokalu. Organy administracji powinny poczynić konieczne ustalenia z uwzględnieniem stanu faktycznego istniejącego w dniu wydawania decyzji administracyjnej, a po ich dokonaniu podjąć rozstrzygnięcia stosowne do ich treści. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a., a o wynagrodzeniu wyznaczonego adwokata na podstawie art. 250 p.p.s.a.