II SA/Gl 852/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2012 r. sprawy ze skargi A.N. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. J. H. otrzymał pozwolenie na budowę udzielone decyzją z dnia [...] roku nr [...]. Pozwolenie to dotyczyło parceli stanowiącej własność J. H., położonej w B., przy ul. [...]. Pismem z dnia [...] roku właściciel sąsiedniej nieruchomości nr [...] – A. N. poinformował Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. (dalej powoływanego jako "organ I instancji") iż inwestor J. H. prowadzi prace budowlane niezgodnie z projektem budowlanym. Organ I instancji po przeprowadzeniu oględzin ([...] roku) postanowieniem z dnia [...] roku nakazał J. H. wstrzymanie wykonywania robót budowlanych – związanych z budową basenu wraz z murem granicznym okalającym basen na posesji położonej w B. przy ul. [...] – w terminie natychmiastowym. Postanowienie to zostało doręczone inwestorowi w dniu [...] roku. Postanowienie z dnia [...] roku zostało utrzymane w mocy postanowieniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] roku, z tym że organ odwoławczy zmienił podstawę wstrzymania na art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego. Pismem z dnia [...] roku A. N. i B. N. poinformowali organ I instancji, że inwestor J. H. – mimo otrzymanego postanowienia o wstrzymaniu wykonania robót budowlanych – przystąpił w dniu [...] roku do kontynuowania prac budowlanych, a mianowicie krycia dachu. Decyzją nr [...] z dnia [...] roku, wydaną na podstawie art. 50a pkt 2 w związku z art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy z ;dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2010 roku, nr 243, poz. 1623 – dalej powoływana jako "Prawo budowlane") Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. nakazał J. H. rozebranie muru stanowiącego aktualną ścianę basenu, usytuowanego w granicy działki nr [...] stanowiącej własność inwestora (J. H.) i działki nr [...] będącej własnością B. i A. N. oraz rozebranie części dachu stanowiącego zadaszenie nad powierzchnią uzyskaną w wyniku przesunięcia ściany basenu. Decyzja powyższa została uchylona, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania organowi I instancji przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] roku. Postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach zakończyło się postanowieniem z dnia 24 października 2011 roku (aktualnie prawomocnym) o umorzeniu postępowania sądowoadministracyjnego (sygn. akt II SA/GL 665/11). W dniu [...] roku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. decyzją nr [...], wydaną na podstawie art. 50a pkt 2 Prawa budowlanego nakazał J. H. rozbiórkę dachu basenu wykonanego z profili aluminiowych tj. części budynku basenu, która została wykonana po doręczeniu postanowienia z dnia [...] roku (w okresie jego obowiązywania to jest 2 miesięcy od daty jego doręczenia, od [...] roku do [...] roku) o wstrzymaniu robót budowlanych, związanych z budową basenu oraz muru granicznego, a prowadzonych na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] roku z odstępstwem od zatwierdzonego tą decyzją projektu budowlanego. W uzasadnieniu organ wskazał na oględziny z dnia [...] roku, które wykazały wykonanie dachu basenu z profili aluminiowych i oględziny z [...] roku, w czasie których ustalono pokrycie konstrukcji aluminiowej szkłem, przesłuchanie świadków i stron postępowania oraz złożone przez skarżącego zdjęcia. Zdaniem organu I instancji analiza dziennika budowy oraz złożonych zdjęć prowadzi do wniosku, że inwestor w okresie obowiązywania postanowienia o wstrzymaniu robót roboty prowadził. W ocenie organu roboty objęte decyzją zostały wykonane po [...] roku, a przed [...] roku, co wynika z porównania fotografii z dnia [...] roku z protokołem z kontroli przeprowadzonej w dniu [...] roku. W odwołaniu od powyższej decyzji inwestor J. H. wniósł o jej uchylenie i umorzenie postępowania. Twierdził, że organ I instancji nie wykazał by inwestor w okresie obowiązywania postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych wykonywał roboty budowlane. Oświadczył, że żadnych robót w tym okresie nie prowadził z wyjątkiem prac konserwacyjnych wcześniej wykonanego dachu basenu (wpis w dzienniku budowy z [...] roku). Akcentował brak określenia w sentencji, a także w uzasadnieniu decyzji organu I instancji "...co dokładnie oraz jakiej wielkości ma podlegać rozbiórce...", a także brak przeprowadzenia rozprawy. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżoną decyzją z dnia [...] roku – na podstawie art. 138 § 2 kpa – uchylił w całości decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi. W uzasadnieniu organ powołując się na art. 50a ust. 2 Prawa budowlanego wskazał, że zastosowanie tego przepisu jest uzależnione od ustalenia, że po doręczeniu postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych roboty te były kontynuowane oraz od ustalenia zakresu tych robót. Z dziennika budowy wynika, że sporny dach basenu (łącznie z jego zaszkleniem) został wykonany [...] roku. Dziennik budowy stanowi urzędowy dokument przebiegu robót budowlanych (art. 45 ust. 1 Prawa budowlanego), a więc stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone (art. 76 § 1 kpa). Dane zawarte w prawidłowo prowadzonym dzienniku budowy korzystają z domniemania prawdziwości z tym, że obalenie tego domniemania jest dopuszczalne poprzez przeprowadzenie dowodu przeciwnego w trybie art. 76 § 3 kpa. Zdaniem organu odwoławczego w postępowaniu przed organem I instancji nie doszło do obalenia domniemania prawdziwości dziennika budowy. Prokurator Rejonowy w B. postanowieniem z dnia [...] roku umorzył dochodzenie prowadzone w sprawie poświadczenia nieprawdy w [...] roku w "Dzienniku budowy" dotyczącym spornego basenu, bowiem uznał, że nie wykonywano robót budowlanych po dniu [...] roku, a Sąd Rejonowy w B. prawomocnym postanowieniem z dnia [...] roku, sygn. akt [...] nie uwzględnił zażalenia na wyżej wymienione postanowienie. Także oględziny spornej nieruchomości ([...] r., [...] r., [...] r.) nie pozwalają na ustalenie czy w okresie po doręczeniu postanowienia o wstrzymaniu roboty były wykonywane i jaki był ich ewentualny zakres co stanowi przede wszystkim następstwo treści protokołów oględzin i braku dokumentacji fotograficznej. Także jako nie dające możliwości obalenia prawdziwości dziennika budowy organ ocenił zeznania świadków i stron postępowania. W konsekwencji organ stwierdził, że w sprawie nie zaistniały przesłanki zastosowania art. 50a pkt 2 ustawy. Organ orzekający podkreślił, że nie umorzył postępowania przed organem I instancji, gdyż postępowanie to jest postępowaniem wpadkowym, prowadzonym w ramach głównego postępowania dotyczącego wykonania robót budowlanych z istotnym odstąpieniem od zatwierdzonego projektu budowlanego, a więc postępowania w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. W sprawie więc nadal istnieje przedmiot postępowania (roboty wykonane z odstępstwem od zatwierdzonego projektu budowlanego). Skargę na decyzję ostateczną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach złożył A. N. wnosząc o jej uchylenie i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji z dnia [...] roku. Skargę tą uzupełnił pismem procesowym z dnia [...] w którym przedstawił swoje dotychczasowe stanowisko sprowadzające się do twierdzenia, że inwestor w okresie obowiązywania postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych roboty te wykonywał. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi z przyczyn wskazanych w decyzji ostatecznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie bowiem zaskarżona decyzja nie jest dotknięta naruszeniami prawa materialnego lub (i) naruszeniami prawa procesowego, które przesądzałyby o potrzebie jej usunięcia z obiegu prawnego, chociaż nie wszystkie argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Sąd podziela. Zaskarżona decyzja dotyczy robót budowlanych, o których mowa w art. 50a ust. 2 Prawa budowlanego. Decyzja ta uchyla decyzję organu I instancji z dnia [...] roku, którą właśnie na podstawie art. 50a ust. 2 Prawa budowlanego nakazano rozbiórkę robót, które zdaniem organu I instancji zostały wykonane w okresie obowiązywania postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych, związanych z budową basenu oraz muru granicznego, a prowadzonych na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] r. W sprawie jest bezsporne, że wspomniane postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych obowiązywało od dnia [...] roku do [...] roku. Podzielając stanowisko organu odwoławczego, że warunkiem wydania decyzji na podstawie art. 50a pkt 2 Prawa budowlanego jest ustalenie, że w okresie obowiązywania postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych roboty były wykonywane oraz ustalenie zakresu tych robót. Sąd w całości akceptuje uzasadnienie decyzji tego organu dotyczące zakresu robót i przyjmuje je za własne. Na wstępie należy stwierdzić, że zgodnie z art. 50a ust. 2 Prawa budowlanego właściwy organ w przypadku wykonywania robót budowlanych – pomimo wstrzymania ich wykonywania postanowieniem o którym mowa w art. 50 ust. 1 tego prawa – nakazuje w drodze decyzji rozbiórkę części obiektu budowlanego wykonanego po doręczeniu postanowienia albo doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu poprzedniego. Z powyższego przepisu wynika, że warunkiem wydania decyzji na podstawie art. 50a ust. 2 jest stwierdzenie, że roboty budowlane były wykonywane pomimo wstrzymania ich wykonania postanowieniem, o którym mowa w art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego. W przeciwieństwie jednak do decyzji podejmowanej na podstawie art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego możliwość wydania decyzji na podstawie art. 50a ust. 2 nie jest ograniczona terminem dwumiesięcznym, bowiem norma zawarta w art. 50a nie zawiera takiego ograniczenia. Ograniczenia takiego nie można też wywodzić z treści art. 50 ust. 4 Prawa budowlanego, gdyż przepis ten dotyczy okresu ważności postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych, podjętego na podstawie art. 50 ust. 1, nie zaś ograniczenia czasowego możliwości wydania decyzji na podstawie art. 50a pkt 2 Prawa budowlanego. Skład orzekający podziela także stanowisko organu odwoławczego, że wykonanie w okresie obowiązywania postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych wydanego na podstawie art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego wszelkich prac niezbędnych dotyczących zabezpieczeń nie może być uznane za niezastosowanie się do tego postanowienia. Celem postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych jest niedopuszczenie do dalszego naruszenia prawa, a naruszenia takiego nie stanowi realizacja obowiązków wynikających z przepisów. W niniejszej sprawie sporne było (i jest) czy w okresie obowiązywania postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych inwestor takie roboty wykonywał. W tym zakresie organ I instancji przeprowadził szerokie postępowanie dowodowe. Sąd podziela – o czym było już mowa – ocenę tego materiału dowodowego dokonaną przez organ odwoławczy. W szczególności należy podkreślić, że dziennik budowy stanowi urzędowy dokument i stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone (art. 76 § 1 kpa). Dane zawarte w dzienniku budowy korzystają z domniemania prawdziwości i posiadają pierwszeństwo przed innymi dowodami. Domniemanie prawdziwości dziennika budowy nie zostało w postępowaniu obalone, co szeroko uzasadnił organ odwoławczy. Oznacza to, że za prawdziwy należy między innymi uznać zapis w tym dzienniku z dnia [...] roku dotyczący właśnie robót, które organ I instancji uznał za wykonane w okresie od [...] roku do [...] roku. W tej sytuacji należy podzielić stanowisko organu orzekającego, że w sprawie nie zachodziły przesłanki zastosowania art. 50a ust. 2 Prawa budowlanego. W ocenie Sądu stwierdzenie tego faktu powinno prowadzić do umorzenia postępowania w zakresie przedmiotu decyzji, czyli robót o których mowa w art. 50a ust. 2 Prawa budowlanego. Istotnie postępowanie to jest postępowaniem wpadkowym w stosunku do prowadzonego postępowania z art. 51 Prawa budowlanego, jednakże jego umorzenie nie stanowiłoby umorzenia postępowania "głównego" z art. 51 Prawa budowlanego. Natomiast decyzję o której mowa w art. 138 § 2 kpa można wydać jedynie w przypadkach określonych w tym przepisie. Uchybienie to jednak Sąd uznał za uchybienie nie mające istotnego wpływu na wynik sprawy. Ustosunkowując się do żądań skarżącego Sąd pragnie wyjaśnić, że w jego kompetencji mieści się jedynie badanie zgodności z prawem decyzji wydanej w sprawie. W związku z tym – nawet przy przyjęciu, że zaskarżona decyzja prawo narusza (czego Sąd nie stwierdził) – jej uchylenie spowodowałoby ponowne rozpoznanie odwołania inwestora od decyzji organu I instancji, a nie utrzymanie w mocy tej ostatniej decyzji. Kierując się powyższą argumentacją na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) oddalono skargę.