II SA/Gd 643/12
WyrokWSA w Gdańsku2012-12-19
Skład orzekający: Tamara Dziełakowska, Jolanta Górska, Krzysztof Ziółkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy tytuł wykonawczy wystawiony na podstawie decyzji administracyjnej może zawierać błąd co do osoby zobowiązanego oraz niezgodność treści egzekwowanego obowiązku z treścią decyzji, a jeśli tak, to jakie są skutki takiego błędu dla prowadzenia egzekucji administracyjnej?Ratio decidendi
Tytuł wykonawczy, który zawiera błąd co do osoby zobowiązanego lub określa egzekwowany obowiązek niezgodnie z treścią decyzji administracyjnej będącej podstawą egzekucji, jest wadliwy i prowadzenie egzekucji na jego podstawie jest niezgodne z prawem. Organ egzekucyjny nie może samodzielnie ustalać osoby zobowiązanej ani merytorycznie badać zasadności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. W przypadku stwierdzenia takich błędów postępowanie egzekucyjne powinno zostać umorzone.Stan faktyczny
Naczelnik Gminy D. – L. w 1978 r. wydał decyzję nakazującą rozbiórkę domku letniego na działce nr [...], będącej własnością L. S. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wystawił w 2012 r. tytuł wykonawczy wobec K. S. na podstawie tej decyzji, mimo że K. S. nie był adresatem decyzji. K. S. wniósł zarzuty co do błędu osoby zobowiązanego i niezgodności treści tytułu wykonawczego z decyzją. Organ egzekucyjny oddalił zarzuty, a Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję. Skarżący zaskarżył postanowienie do WSA.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 września 2012 r. oraz postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 13 lutego 2012 r. i zasądził od Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego kwotę 357 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tamara Dziełakowska Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski Protokolant Sekretarz sądowy Joanna Mierzejewska po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2012 r. na rozprawie w Gdańsku sprawy ze skargi K.S. na postanowienie Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 września 2012 r., nr [...] w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzenia egzekucji w sprawie nakazu rozbiórki 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 13 lutego 2012 r., nr [...] 2. zasądza od Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego K.S. kwotę 357 zł (trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Naczelnik Gminy D. – L., decyzją z dnia 3 czerwca 1978 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. nr 38, poz. 220), po rozpatrzeniu sprawy wybudowania domku letniego w miejscowości R., na terenie będącym własnością L. S., nakazał rozbiórkę domku letniego zlokalizowanego na działce nr [...] w miejscowości R.. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Wojewódzkiego Zarządu Gospodarki Przestrzennej w G. z dnia 23 sierpnia 1978 r. nr [...].
Następnie, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie istniejącej zabudowy letniskowej na terenie działki nr [...] w R., gmina D. i decyzją z dnia 25 lipca 2011 r. umorzył to postępowanie, albowiem doszedł do przekonania, że budynek letniskowy na działce nr [...] to ten sam budynek, na który wydano nakaz rozbiórki decyzją Urzędu Gminy D. – L. z dnia 3 czerwca 1978 r. W ocenie organu, w decyzji wydanej przez Urząd Gminy D. – L. mylnie podana została lokalizacja budynku na działce nr [...] a nie na działce nr [...], a właścicielem obiektu na tej działce jak i sprawcą samowoli budowlanej dotyczącej tego obiektu jest K. S.. Decyzja z dnia 25 lipca 2011 r. umarzająca postępowanie administracyjne dotyczące budowy budynku letniskowego, zlokalizowanego na działce nr [...] w R., nie została zaskarżona do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G..
W rezultacie, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., upomnieniem z dnia 11 października 2011 r. nr [...], wezwał K. S. do wykonania obowiązku nałożonego decyzją Naczelnika Gminy D. – L. z dnia 3 czerwca 1978 r., polegającego na rozebraniu samowolnie wybudowanego na terenie działki nr [...] w R. obiektu budowlanego pełniącego funkcję letniskową, z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego.
W dniu 25 października 2011 r. do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w K. wpłynęło pismo adwokata J. T. - jako pełnomocnika K. S. zatytułowane "zarzuty strony postępowania", w którym podniesiono, że "decyzja wydana w sprawie, zawiera błąd co do osoby zobowiązanej". Pełnomocnik wyjaśnił, że w dacie wydania decyzji z dnia 3 czerwca 1978 r., jak i w dacie wszczęcia postępowania egzekucyjnego, właścicielem obiektu znajdującego się na działce nr [...] w R. była W. S., a Sąd Rejonowy w K. nieprawomocnym postanowieniem z dnia 11 marca 2011 r. sygn. akt [...] orzekł, że własność nieruchomości (zatem również i związanego z nią obiektu) przeszła na K. S. i R. S. na zasadach wspólności majątkowej małżeńskiej. Tym samym, niezależnie od okoliczności, czy oceniamy decyzję w dacie jej wydania, czy w dacie wszczęcia postępowania egzekucyjnego, nie została ona skierowana do podmiotu, czy też podmiotów, które winny mieć w tym postępowaniu status strony. Z uwagi na powyższe, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., pismem z dnia 7 listopada 2011 r., zwrócił się do R. S. oraz pełnomocnika K. S. o podanie, kto jest właścicielem obiektu budowlanego, usytuowanego na działce nr [...] w R., objętego nakazem rozbiórki. W odpowiedzi, pismem z dnia 14 listopada 2011 r., adwokat J. T. wskazał, że kwestia własności obiektu budowlanego położonego na działce nr [...] R. nie została rozstrzygnięta z uwagi na nieprawomocność orzeczenia w sprawie o zasiedzenie toczącej się przed Sądem Rejonowym w K. pod sygn. akt [...]. Pełnomocnik wskazał ponadto, że zmiany co do kształtu prawnego oraz fizycznego działki gruntu, na której posadowiony jest obiekt oraz jej oznaczenie ewidencyjne również będzie następstwem ostatecznej treści orzeczenia w tejże sprawie.
W dniu 5 stycznia 2012 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wystawił wobec K. S. tytuł wykonawczy nr [...], w którym jako podstawę prawną obowiązku wskazano orzeczenie z dnia 3 czerwca 1978 r. nr [...], a w treści obowiązku określono wykonanie rozbiórki samowolnie wybudowanego na terenie działki [...] w R. obiektu budowlanego. Tytuł wykonawczy został doręczony K. S. w dniu 24 stycznia 2012 r. oraz adwokatowi J. T. w dniu 10 stycznia 2012 r.
Pismem wniesionym dnia 20 stycznia 2012 r. (data stempla pocztowego) adwokat J. T. – działający w imieniu K. S. wniósł zarzut wobec tytułu wykonawczego z dnia 5 stycznia 2012 r. wskazując na "skierowanie decyzji do niewłaściwej osoby, która nie może być uznana za dłużnika obowiązku administracyjnego" i wyjaśnił, że zarówno z danych zawartych w ewidencji gruntów jak i w księgach wieczystych wynika, że K. S. nie jest, jak też i nigdy nie był właścicielem działki o numerze ewidencyjnym nr [...]. Co więcej, z decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia 16 grudnia 2010 r. wynika, że K. S. nie był również inwestorem obiektu zlokalizowanego na tej działce.
Ponadto, pismem z dnia 31 stycznia 2012 r. (data stempla pocztowego), adwokat J. T. – działający w imieniu K. S. wniósł zarzuty wobec tytułu wykonawczego z dnia 5 stycznia 2012 r., wskazując na skierowanie decyzji do niewłaściwej osoby, która nie może być uznana za dłużnika obowiązku administracyjnego.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., postanowieniem z dnia 13 lutego 2012 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 34 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 1991 r. nr 36 poz. 161 ze zm.), oddalił zarzuty wniesione przez K. S. na tytuł wykonawczy z dnia 5 stycznia 2012 r. Organ ten ustalił bowiem, że właścicielem budynku letniskowego, usytuowanego na działce nr [...] w R., na który został wydany nakaz rozbiórki decyzją Naczelnika Gminy D. – L. z dnia 3 czerwca 1978 r., jest K. S. i tym samym tytuł wykonawczy nie zawiera błędu co do osoby zobowiązanego. W ocenie organu przemawiają za tym znajdujące się w aktach sprawy: pismo z dnia 4 maja 2010 r., w którym zobowiązany poinformował, że obiekt został wybudowany przez K. S. w 1974 r., decyzja Wojewódzkiego Zarządu Gospodarki Przestrzennej z dnia 23 sierpnia 1978 r., utrzymująca w mocy decyzję nakazową, która jako strony podaje wyłącznie K. S. oraz L. S., odwołanie od decyzji nakazowej, w którym K. S. podaje siebie jako inwestora i wykonawcę prac oraz oświadczenie L. S. zawarte w protokole z dnia 19 kwietnia 1978 r., że inwestorem i właścicielem budynku jest jej syn K. S..
Rozpoznając sprawę w trybie odwoławczym, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w G., postanowieniem z dnia 12 marca 2012 r., uchylił postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 13 lutego 2012 r. w całości i umorzył postępowanie organu egzekucyjnego, dotyczące zarzutu z dnia 31 stycznia 2012 r. w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej obowiązku rozbiórki wybudowanego na działce nr [...] w R., gmina D. obiektu budowlanego, określonego w tytule wykonawczym z dnia 5 stycznia 2012 r., albowiem doszedł do przekonania, że zarzuty te wniesione zostały z uchybieniem terminu.
Jednakże Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 4 lipca 2012 r., sygn. akt II SA/Gd 218/12 uchylił postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 12 marca 2012 r., wyjaśniając, że dopiero po skutecznym wszczęciu postępowania egzekucyjnego, a więc po doręczeniu zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego, zobowiązany może ustanowić pełnomocnika w postępowaniu egzekucyjnym. A ponieważ w niniejszej sprawie postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte dopiero w dniu 24 stycznia 2012 r. to dopiero od tego dnia K. S. mógł ustanowić pełnomocnika do działania w jego imieniu w postępowaniu egzekucyjnym i dopiero od tego dnia zaczął biec 7-dniowy termin do wniesienia zarzutów dotyczących tytułu wykonawczego z dnia 5 stycznia 2012 r. Termin ten upływał zatem dla skarżącego w dniu 31 stycznia 2012 r. i w tym też dniu zobowiązany, działając już przez pełnomocnika ustanowionego w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym wniósł zarzuty do tytułu wykonawczego z dnia 5 stycznia 2012 r. Z kolei wniesienie zarzutów w terminie wszczynało postępowanie egzekucyjne wymagające ich merytorycznej oceny i wykluczało możliwość umorzenia go z powodu bezprzedmiotowości.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, postanowieniem z dnia 19 września 2012 r., nr [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 13 lutego 2012 r. Organ odwoławczy doszedł bowiem do przekonania, że to K. S. jest inwestorem wybudowanego na działce nr [...] w R. obiektu budowlanego o funkcji letniskowej, podlegającego przymusowej rozbiórce na podstawie decyzji ostatecznej i to on, stosownie do treści art. 38 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, obowiązany jest dokonać jej na swój koszt. WINB wyjaśnił, że fakt ten wynika z:
- decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 czerwca 2012 r., w której napisano: "jak wynika z akt sprawy, na mocy aktu własności ziemi nr [...], wydanego w dniu 5 września 1977 r. przez Naczelnika Gminy D. – L., właścicielem działki nr [...] w R. stal się pan Z. S., natomiast Pani L. S. przysługiwało prawo dożywocia obciążające nieruchomość (...). Ponadto, w aktach sprawy znajduje się protokół z dnia 19 kwietnia 1978 r., w którym istnieje zapis, że wg. oświadczenia właścicielki gruntu ob. S., domek buduje jej syn zamieszkały w G.. Natomiast w odwołaniu z dnia 16 czerwca 1978 r. od decyzji Naczelnika Gminy D. – L. z dnia 3 czerwca 1978 r. nr [...] pan K. S. wskazuje, że wykonawstwem do tej pory zajmowałem się sam ze względu na brak środków finansowych. Przez okres jednego urlopu, tzn. ok. miesiąca doprowadziłem budowę do stanu surowego z zadaszeniem. W roku bieżącym mógłbym budowę dokończyć. Przystępując do budowy, nie wiedziałem, że na budowanie w takim miejscu wymagane jest specjalne zezwolenie";
-pozyskanych w kwietniu 2011 r. przez organ I instancji kopii akt sprawy domku letniskowego, w których wyjaśniono, że inwestorem tego obiektu był w istocie K.S., który w odwołaniu od decyzji Urzędu Gminy D. – L. wskazał na siebie jako inwestora i wykonawcę robót; z oświadczenia L. S. do protokołu kontroli w dniu 19 kwietnia 1978 r., gdzie wskazała, że inwestorem i właścicielem budynku jest jej syn K. S.;
-z pisma pełnomocnika K. S. z dnia 4 maja 2010 r. skierowanego do PINB w K., w którym zapisano, że "działając w imieniu i na rzecz K. S. jako jego pełnomocnik, w związku z wezwaniem z dnia 22.04.2010 r. oświadczam, iż K. S. nie posiada decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zatwierdzonego projektu budowlanego - dokumentów dotyczących budowy budynku letniskowego na działce nr [...] w R. Jednocześnie informuję, że przedmiotowy obiekt został wybudowany przez K. S. w roku 1974 z przeznaczeniem rekreacyjnym".
Na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniósł K. S., domagając się jego uchylenia i przeprowadzenia dowodu z odpisu decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia 20 czerwca 2012 r., mocą której stwierdzono wydanie decyzji Wojewódzkiego Zarządu Gospodarki Przestrzennej w G. z dnia 23 sierpnia 1978 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Gminy D. – L. z dnia 3 czerwca 1978 r. z naruszeniem prawa oraz z odpisu decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia 24 lipca 2012 r., mocą której utrzymano w mocy decyzję własną z dnia 20 czerwca 2012 r.
W ocenie skarżącego zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. wydane zostało z naruszeniem:
-art. 38 ust 1 ustawy Prawo budowlane oraz art. 33 pkt 4 ustawy prawo o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez stwierdzenie, że K. S. był inwestorem w procesie budowlanym prowadzonym w latach 1977 - 1978 na nieruchomości położonej w R., przez co zarzut skierowania decyzji o rozbiórce stwierdzonej tytułem wykonawczym z dnia 5 stycznia 2012 r. do osoby nie będącej stroną postępowania, uznano za nietrafiony;
-art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez prowadzenie postępowania w oparciu o tytuł wydany na podstawie decyzji, która uznana została za sprzeczną z prawem przed wykonaniem przedmiotowego orzeczenia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w pełni argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i uznając za całkowicie niezasadne zarzuty skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontrolę zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Zgodnie zaś z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Kontroli Sądu w niniejszej sprawie poddane zostało postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 września 2012 r., utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 13 lutego 2012 r., oddalające zarzuty wniesione przez K. S. na tytuł wykonawczy z dnia 5 stycznia 2012 r. nr [...], wystawiony w celu wyegzekwowania wykonania obowiązku wynikającego z decyzji Naczelnika Gminy D. – L. z dnia 3 czerwca 1978 r. nr [...].
Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie postanowień stanowiły przepisy art. 33 i art. 34 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (DZ.U. nr 229, poz. 1954 z 2005 r. z późn. zm.), które dotyczą możliwości wniesienia zarzutów do wystawionego tytułu wykonawczego, stanowiącego podstawę prowadzenia egzekucji administracyjnej.
Zarzuty do tytułu wykonawczego są środkiem prawnym zwalczania przez zobowiązanego niezgodności z prawem egzekucji administracyjnej (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 sierpnia 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 600/12, dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym stanowią środek ochrony zobowiązanego, gdy postępowanie egzekucyjne narusza istotne zasady tego postępowania lub gdy egzekucja jest niedopuszczalna (zob. R. Hauser, Z. Leoński, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2004, str. 110).
Zgodnie z art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:
1. wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;
2. odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;
3. określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;
4. błąd co do osoby zobowiązanego;
5. niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;
6. niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;
7. brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;
8. zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;
9. prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;
10. niespełnienie wymogów określonych w art. 27.
Wniesienie zarzutów z innych przyczyn nie upoważnia organu egzekucyjnego do ich rozpatrzenia (por. zob. R. Hauser, Z. Leoński, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2004, str. 110).
W niniejszej sprawie K. S. wniósł zarzut do wystawionego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. w dniu 5 stycznia 2012 r. tytułu wykonawczego, mającego na celu wyegzekwowanie wykonania obowiązku wynikającego z decyzji Naczelnika Gminy D. – L. z dnia 3 czerwca 1978 r. nr [...], wskazując na "błąd co do osoby zobowiązanego".
W ocenie Sądu, ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że tytuł wykonawczy z dnia 5 stycznia 2012 r. istotnie zawiera błąd co do osoby zobowiązanego do wykonania obowiązku rozbiórki domku letniskowego, wynikającego z decyzji Naczelnika Gminy D. – L. z dnia 3 czerwca 1978 r.
Zgodnie z treścią art. 27 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji tytuł wykonawczy powinien zawierać wskazanie imienia i nazwiska lub firmy zobowiązanego (...). Zobowiązanym zaś, zgodnie z art. 1a pkt 20 tej ustawy, jest osoba prawna albo jednostka organizacyjna nieposiadającą osobowości prawnej albo osoba fizyczna, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym lub obowiązku o charakterze niepieniężnym, a w postępowaniu zabezpieczającym - również osoba lub jednostka, której zobowiązanie nie jest wymagalne albo jej obowiązek nie został ustalony lub określony, ale zachodzi obawa, że brak zabezpieczenia mógłby utrudnić lub udaremnić skuteczne przeprowadzenie egzekucji, a odrębne przepisy na to zezwalają. Z kolei, jak wskazuje się w piśmiennictwie, "błąd co do osoby zobowiązanego" zachodzi po pierwsze wówczas, gdy w tytule wykonawczym wskazano osobę, na której nie ciąży obowiązek, co zostaje ujawnione poprzez porównanie danych osoby wskazanej w tytule wykonawczym z danymi podmiotu, ujętymi w orzeczeniu lub innym dokumencie stanowiącym podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Po drugie, błąd taki może mieć miejsce wówczas, gdy organ egzekucyjny lub egzekutor podjęli czynności egzekucyjne wobec osoby, którą błędnie uznali za zobowiązanego (por. P. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji, Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2003, str. 130-131). Błąd co do osoby zobowiązanego ma miejsce wówczas, gdy osoba przeciwko, której wystawiono tytuł wykonawczy, jest inną osobą niż adresat decyzji (aktu normatywnego), stanowiącego podstawę egzekwowanego obowiązku (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 11 maja 2010 r., sygn. akt III SA/Łd 575/09, dostępny na stronie internetowej http://orzecznia.nsa.gov.pl).
Wystawiony przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. tytuł wykonawczy z dnia 5 stycznia 2012 r. dotyczy egzekucji obowiązku wynikającego z decyzji Naczelnika Gminy D. – L. z dnia 3 czerwca 1978 r. nr [...]. Decyzją tą nakazano, na podstawie art. 37 ust 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, wykonać rozbiórkę domku letniego zlokalizowanego na działce nr [...] w R. stanowiącej własność L. S. i nie ulega wątpliwości, że decyzja ta została skierowana wyłącznie do L. S.. Dlatego też, to L. S. była i jest zobowiązana do wykonania obowiązku z tej decyzji wynikającego i to wobec niej powinien być wystawiony tytuł wykonawczy, którego celem jest wyegzekwowanie wykonania tego obowiązku. Zmiana osoby zobowiązanej, wskazanej w orzeczeniu, na podstawie którego wystawiony jest tytuł wykonawczy, mogłaby mieć miejsce jedynie w sytuacji następstwa prawnego, co jednakże w niniejszej sprawie nie zostało wykazane. Zgodnie bowiem z treścią art. 28a ustawy w przypadku przejścia obowiązku objętego tytułem wykonawczym na następcę prawnego zobowiązanego postępowanie egzekucyjne jest kontynuowane, a dokonane czynności egzekucyjne pozostają w mocy. Art. 28a dotyczy jednak jedynie takich sytuacji, gdy wskutek czynności cywilnoprawnych dochodzi do przekształcenia zobowiązanego w nowy podmiot prawa albo do zmiany właściciela rzeczy, z którą jest związany egzekwowany obowiązek (zob. P. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji, Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2003, str. 116).
Organ prowadzący egzekucję nie może natomiast sam "na nowo" przeprowadzać postępowania mającego na celu ustalenie osoby zobowiązanej do wykonania obowiązku wynikającego z orzeczenia objętego tytułem wykonawczym. Zgodnie bowiem z treścią art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Zarzuty oraz inne środki odwoławcze przysługujące w ramach postępowania egzekucyjnego nie mogą być wykorzystywane do weryfikacji decyzji administracyjnych, stanowiących podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 października 1999 r., sygn. akt IV SA 1104/96, Lex nr 47780). Dopóki więc w obiegu prawnym pozostaje decyzja ostateczna stanowiąca tytuł wykonawczy, podlega ona egzekucji, a organ egzekucyjny nie jest uprawniony do merytorycznego badania tej decyzji i nie ma możliwości negowania prawidłowości nałożenia obowiązków. Ewentualna wadliwość decyzji nakazującej czynności może być podnoszona w innym, odrębnym postępowaniu, nie zaś w sprawie, której przedmiotem jest wyłącznie ocena legalności wszczęcia postępowania egzekucyjnego. W przeciwnym wypadku organ egzekucyjny orzekałby o meritum sprawy, a to należy do organu wydającego rozstrzygnięcie, będące podstawą egzekucji administracyjnej – nawet wówczas, gdy organem egzekucyjnym jest organ, który wydał decyzję. Nie można bowiem łączyć postępowania egzekucyjnego z postępowaniami administracyjnymi zmierzającymi do merytorycznego rozpoznania sprawy. Co więcej, nawet wydanie decyzji stwierdzającej wydanie z naruszeniem prawa decyzji objętej tytułem wykonawczym, nie będzie miało znaczenia w tym zakresie, albowiem decyzja wydana na podstawie art. 158 § 2 kpa, nie usuwa z obrotu prawnego wadliwej decyzji, ale otwiera drogę do weryfikacji tego załatwienia sprawy w toku instancji administracyjnych oraz przez sąd administracyjny, dając podstawę do wystąpienia z roszczeniem odszkodowawczym na podstawie przepisów kodeksu cywilnego (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011 r., Wydawnictwo C.H. Beck, str. 645).
Mając powyższe na uwadze, uznać zatem należało, że tytuł wykonawczy z dnia 5 stycznia 2012 r., mający na celu wyegzekwowanie wykonania obowiązku wynikającego z decyzji Naczelnika Gminy D. – L. z dnia 3 czerwca 1978 r., a wskazujący jako zobowiązanego do jej wykonania K. S. obarczony jest błędem co do osoby zobowiązanego.
Ponadto Sąd, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zauważył, że wystawiony przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. tytuły wykonawczy z dnia 5 stycznia 2012 r. zawiera błąd, o którym mowa w art. 33 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a polegający na określeniu egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4. Treść obowiązku egzekwowanego w tytule wykonawczym powinna być spójna z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, na podstawie którego wystawiono tytuł wykonawczy. W niniejszej sprawie, w decyzji Naczelnika Gminy D. – L. z dnia 3 czerwca 1978 r. nakazano rozbiórkę domku letniego zlokalizowanego na działce nr [...], natomiast w tytule wykonawczym z dnia 5 stycznia 2012 r. w treści obowiązku wskazano wykonanie przez K. S. rozbiórki samowolnie wybudowanego na terenie działki [...] w R. obiektu budowlanego, pełniącego funkcję letniskową, trwale związanego z gruntem, o wymiarach 8,60 m na 4,70 m. Z powyższego jednoznacznie wynika, że treść obowiązku określona w decyzji objętej tytułem wykonawczym oraz treść obowiązku wskazana w tytule wykonawczym nie są ze sobą zgodne, gdyż dotyczą dwóch różnych działek, a taka rozbieżność nie może zostać zaakceptowana. W kwestii tej nie mogą mieć natomiast żadnego znaczenia ustalenia dokonane przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. przed wydaniem decyzji z dnia 25 lipca 2011 r., umarzającej postępowanie administracyjne dotyczące budowy budynku letniskowego wraz z dobudowana wiatą na terenie działki nr [...] w R., gdyż tytuł wykonawczy został wystawiony w celu wyegzekwowania obowiązku wynikającego z pozostającej w obrocie prawnym decyzji z dnia 3 czerwca 1978 r., która to dotyczyła działki nr [...] w R. a nie działki nr [...] w R.
Podsumowując, wskazać należy, że dla powyższych ustaleń i wniosków nie ma znaczenia fakt, że decyzją z dnia 20 czerwca 2012 r. nr [...], wydana na podstawie art. 158 § 2 kpa, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w Warszawie stwierdził wydanie decyzji Wojewódzkiego Zarządu Gospodarki Przestrzennej w G. z dnia 23 sierpnia 1978 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Gminy D. – L. z dnia 3 czerwca 1978 r. z naruszeniem prawa. Jak już wyżej bowiem zaznaczono, wydanie decyzji na podstawie art. 158 § 2 kpa, nie usuwa z obrotu prawnego wadliwej decyzji, która nadal istnieje, nadal kształtuje stosunek prawny i nadal wywołuje skutki prawne w niej określone. Dlatego też Sąd nie zgodził się z argumentacją przedstawioną w skardze, a dotyczącą prowadzenia egzekucji w oparciu o tytuł wykonawczy wydany na podstawie decyzji, która została uznana za sprzeczną z prawem.
Z uwagi na powyższe Sąd doszedł do przekonania, że zarówno postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 września 2012 r., jak i poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 13 lutego 2012 r., oddalające zarzuty do tytułu wykonawczego z dnia 5 stycznia 2012 r., zawierającego błędy, o których mowa w art. 33 pkt 3 i 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie są zgodne z prawem. Zgodnie bowiem z treścią art. 59 § 1 tej ustawy jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sadowego albo bezpośrednio z przepisu prawa (pkt 3) oraz gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego (pkt 4) – postępowanie egzekucyjne umarza się.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając zatem na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zarówno zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 września 2012 r., jak i poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 13 lutego 2012 r.
O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Z uwagi na wydane przez Sąd orzeczenie, wniesione przez K. S. zarzuty do tytułu wykonawczego z dnia 5 stycznia 2012 r., będą ponownie rozpatrywane przez organ egzekucyjny, który, stosownie do treści art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zobowiązany będzie uwzględnić ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło