IV SA/Po 1116/12

WyrokWSA w Poznaniu2013-01-24

Skład orzekający: Tomasz Grossmann, Anna Jarosz, Maciej Busz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu o wydanie pozwolenia na rozbiórkę obiektu budowlanego organ administracji ma obowiązek uwzględniać skutki w zakresie termoizolacji sąsiedniego budynku, które mogą wystąpić po wykonaniu rozbiórki?
Ratio decidendi
Organ administracji nie ma obowiązku uwzględniać w postępowaniu o wydanie pozwolenia na rozbiórkę kwestii związanych z termoizolacją sąsiedniego budynku, gdyż są to zagadnienia o charakterze cywilnoprawnym, które powinny być rozstrzygane na drodze cywilnej. Przepisy Prawa budowlanego dotyczące rozbiórki nie nakładają na inwestora obowiązku zapewnienia termoizolacji sąsiednich obiektów.
Stan faktyczny
Spółdzielnia Mieszkaniowa wniosła skargę na decyzję Wojewody Wielkopolskiego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta o pozwoleniu na rozbiórkę budynku mieszkalnego. Spółdzielnia zarzuciła, że rozbiórka spowoduje odsłonięcie ściany jej sąsiedniego budynku, utratę izolacji termicznej i konieczność poniesienia kosztów docieplenia. Organy administracji uznały, że kwestie te nie mogą być przedmiotem postępowania o pozwolenie na rozbiórkę, a inwestor spełnił wszystkie wymagane prawem warunki.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann /spr./ Sędziowie WSA Anna Jarosz WSA Maciej Busz Protokolant st. sekr. sąd. Laura Szukała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24stycznia 2013r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej [...] na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] września 2012r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na rozbiórkę oddala skargę Dnia [...] kwietnia 2012 r. do [...] wpłynął wniosek inwestora, N-I R. N. (dalej: "Wnioskodawca" lub "Inwestor"), z [...] kwietnia 2012 r. o pozwolenie na rozbiórkę budynku mieszkalnego wielorodzinnego zlokalizowanego na działce nr [...]. Decyzją nr [...] z [...] czerwca 2012 r. (znak: [...]) Prezydent Miasta [...] (dalej: "Prezydent Miasta" lub "organ I instancji") – działając na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623; dalej: "Prawo budowlane", w skrócie "pr.bud.") – udzielił Wnioskodawcy pozwolenia na rozbiórkę przedmiotowego budynku mieszkalnego wielorodzinnego, ustalając zarazem obowiązek zabezpieczenia terenu objętego robotami przed dostępem osób trzecich, a także wskazując na obowiązek kierownika robót: prowadzenia dziennika rozbiórki, umieszczenia na widocznym miejscu tablicy informacyjnej i ogłoszenia zawierającego dane dotyczące bezpieczeństwa pracy i ochrony zdrowia. Uzasadniając swe rozstrzygnięcie Prezydent Miasta wyjaśnił, że decyzja jest zgodna z wnioskiem Inwestora, właściciel obiektu wyraził zgodę na jego rozbiórkę, a strony postępowania zostały stosownie zawiadomione. Organ I instancji ocenił, że przeprowadzone postępowanie administracyjne wykazało spełnienie warunków wydania pozwolenia na rozbiórkę obiektu budowlanego, zaś uwagi Spółdzielni Mieszkaniowej w [...] (dalej: "Spółdzielnia" lub "Skarżąca"), dotyczące zabezpieczenia termicznego ściany sąsiedniego budynku wielorodzinnego usytuowanego na działce [...] nie stanowią podstawy do wstrzymania wydania wnioskowanej decyzji. Od opisanej decyzji odwołanie złożyła Spółdzielnia, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji Prezydenta Miasta. W uzasadnieniu wyjaśniła, że jest współwłaścicielem, w [...] części, sąsiadującej z przedmiotową nieruchomością działki nr [...],zabudowanej budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym, sześciokondygnacyjnym, przylegającym bezpośrednio do budynku Wnioskodawcy. Skarżąca zarzuciła, że organ I instancji nie uwzględnił skutków technicznych, ekonomicznych i prawnych, które zaistnieją po podjęciu robót rozbiórkowych. Podkreśliła, że zgodnie z ekspertyzą techniczną wykonaną na zlecenie Inwestora, oba budynki oddziela przerwa dylatacyjna wynosząca około 2 cm. Po rozbiórce budynku, którego dotyczy pozwolenie, nastąpi całkowite odsłonięcie ściany szczytowej budynku Spółdzielni i utrata zabezpieczenia termicznego. Tym samym w celu zapewnienia odpowiedniej izolacji termicznej przedmiotowej ściany i tej części budynku zachodzi konieczność wykonania odpowiedniego docieplenia. Spółdzielnia zwróciła uwagę, iż nie ma gwarancji, że Inwestor wyrazi zgodę na nieodpłatne udostępnienie terenu w celu wykonania robót termomodernizacyjnych oraz na ustanowienie na przyszłość nieodpłatnej służebności gruntowej. Podniosła, że skoro nie z jej winy nastąpi pogorszenie warunków technicznych budynku, to dlaczego ją mają obciążać skutki ekonomiczne decyzji rozbiórkowej w postaci kosztów opracowania dokumentacji technicznej i wykonania prac termomodernizacyjnych. Podkreśliła, że w świetle obowiązujących przepisów każda nieruchomość będąca w zasobach Spółdzielni posiada osobny fundusz remontowy i tylko w ramach środków finansowych zgromadzonych na tym koncie może planować i wykonywać określone roboty remontowe, zaś wszystkie działania wykraczające poza zwykły zarząd muszą być uzgadniane ze współwłaścicielami nieruchomości. Decyzją z [...] września 2012 r., nr [...], Wojewoda Wielkopolski (dalej: "Wojewoda") – działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.; dalej: "k.p.a.") – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając wyjaśnił, że stosownie do art. 32 ust. 1 pr.bud. pozwolenie na rozbiórkę obiektu budowlanego może być wydane po uprzednim przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz uzyskaniu przez inwestora, wymaganych przepisami szczególnymi, pozwoleń, uzgodnień lub opinii innych organów. Wojewoda zaznaczył, że planowane roboty rozbiórkowe nie wymagają przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko ani na obszar Natura 2000, gdyż nie jest ona wymagana przepisami ustawy z dnia 03 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 z późn. zm.; dalej: "ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku"). Do wniosku została dołączona ostateczna decyzja – wydane przez [...] Konserwatora Zabytków (dalej: "MKZ") pozwolenie nr [...] z [...] marca 2012 r. na prowadzenie robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków lub na obszarze wpisanym do rejestru zabytków zespołu urbanistyczno-architektonicznego, zezwalające na usunięcie elementu zespołu urbanistyczno-architektonicznego centrum miasta, jakim jest przedmiotowy budynek mieszkalny przy ul. Rybaki 1. Organ odwoławczy ocenił, że Inwestor dołączył do wniosku wszystkie wymagane dokumenty, w tym m.in.: projekt budowlany rozbiórki, ekspertyzę techniczną dotyczącą możliwości rozbiórki oraz wyjaśnienia z [...] sierpnia 2012 r. odnośnie do tej ekspertyzy. Z tych dokumentów wynika, że przedmiotowy budynek znajduje się w bardzo złym stanie technicznym oraz że przy zachowaniu wszelkich norm i odpowiedniej kolejności rozbiórki elementów tego budynku nie zostanie naruszona konstrukcja budynków sąsiadujących. Odnosząc się do treści odwołania Wojewoda podkreślił, że pomiędzy przedmiotowym budynkiem a sąsiednim, nowo wybudowanym budynkiem Spółdzielni znajduje się dylatacja wypełniona trzycentymetrową wkładką styropianową, zatem ściany tych budynków nie łączą się bezpośrednio ze sobą i istnieje już pomiędzy nimi termoizolacja. Uznał, że wykonanie termoizolacji na budynku należącym do Skarżącej nie może być przedmiotem niniejszego postępowania, lecz ustaleń pomiędzy stronami. Ocenił, biorąc pod uwagę zarówno interes Inwestora, jak i Spółdzielni, że zmiany współczynnika przenikania ciepła – które, zdaniem organu, ze względu na istniejącą trzycentymetrową izolację styropianową nie będą zbyt wielkie – nie mogą stanowić podstawy do odmowy wydania pozwolenia na rozbiórkę przedmiotowego budynku. Kwestia zabezpieczenia termoizolacyjnego budynków sąsiednich czy ich ochrona cieplna w ogóle nie może być przedmiotem postępowania o wydanie pozwolenia na rozbiórkę. Na opisaną decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosła Spółdzielnia, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżąca oceniła, że niedopuszczalne jest wydanie pozwolenia na rozbiórkę bez uwzględnienia negatywnych następstw, które wystąpią w jej wyniku dla obiektu bezpośrednio przylegającego. Dokumentacja opracowana na okoliczność takiego przedsięwzięcia winna być kompleksowa i obejmować wszystkie aspekty techniczno-prawne z nim związane. Odnosząc się do oceny Wojewody o tylko niewielkich stratach ciepła, Spółdzielnia podniosła, że gdyby dokumentacja techniczna była opracowana w sposób prawidłowy i zgodnie z obowiązującymi przepisami, to organ odwoławczy zwróciłby uwagę na fakt, że odpowiednią izolację termiczną obu obiektów zapewniały następujące warstwy: ściana przedmiotowego budynku, dylatacja oraz ściana budynku Spółdzielni. Wykonanie decyzji rozbiórkowej spowoduje całkowite odsłonięcie ściany szczytowej tego ostatniego budynku, ponieważ nie ma technicznej możliwości utrzymania się styropianu stanowiącego zabezpieczenie dylatacyjne obu obiektów. Spółdzielnia podkreśliła, że opracowania przedłożone przez Inwestora nie zawierają przeliczenia współczynnika przenikania ciepła dla odsłoniętej ściany. Dopiero zaś określenie tego współczynnika dałoby podstawę do podjęcia decyzji co do zakresu robót, które powinny być nałożone na Inwestora w ramach udzielonego pozwolenia na rozbiórkę. Zdaniem Skarżącej organ odwoławczy nie rozpatrzył całościowo materiału dowodowego, ponieważ dokumentacja złożona przez Wnioskodawcę nie spełnia wymagań, a kwestia braku odpowiedniego zabezpieczenia termoizolacyjnego przedmiotowego budynku jest naruszeniem słusznego interesu obywateli zamieszkujących ten obiekt. W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji oraz podkreślając, że Skarżąca wykazuje jedynie swój interes faktyczny, który nie może być powodem odmowy udzielenia pozwolenia na rozbiórkę. Przy piśmie procesowym z [...] stycznia 2013 r. Skarżąca przedłożyła ekspertyzę pt. "Charakterystyka energetyczna sprawdzenie współczynników przenikania ciepła", sporządzoną przez [...], na tę okoliczność, że po wykonaniu rozbiórki odsłonięta ściana szczytowa budynku Spółdzielni nie będzie spełniać warunków w zakresie ochrony cieplnej. Na rozprawie w dniu 24 stycznia 2013 r. pełnomocnik Skarżącej wskazał jako podstawę swoich roszczeń art. 5 ust. 1 pkt 9 pr.bud., natomiast pełnomocnik Inwestora podzielił stanowisko organu, że kwestie związane z dociepleniem odsłoniętej ściany i rozliczeniem tych prac powinny być rozstrzygane na drodze cywilnoprawnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga nie może być uwzględniona, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; dalej: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Kontrola sądu nie obejmuje natomiast zasadniczo oceny wypełniania przez organy administracji pozasystemowych kryteriów słusznościowych, w szczególności kierowania się zasadami współżycia społecznego, ani kryteriów celowościowych, takich jak realizacja określonej polityki stosowania prawa administracyjnego (por. wyrok NSA z 25.09.2009 r., I OSK 1403/08, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA"). Stan faktyczny niniejszej sprawy jest zasadniczo niesporny pomiędzy stronami i nie budzi wątpliwości Sądu. Spór w tej sprawie ogniskuje się wokół określenia rzeczywistego stopnia pogorszenia się termoizolacyjności ściany budynku Spółdzielni w przypadku jej odsłonięcia na skutek wykonania zaskarżonej decyzji; przede wszystkim zaś dotyczy rozstrzygnięcia, czy kwestia ta w ogóle może podlegać badaniu i uwzględnieniu w postępowaniu o wydanie pozwolenia rozbiórkowego. W tym kontekście godzi się zauważyć, że zgodnie z art. 4 pr.bud. każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami. W ocenie Sądu tak wyrażona przez ustawodawcę zasada wolności budowlanej (zwana też "wolnością zabudowy") obejmuje swym zakresem nie tylko swobodę decydowania przez inwestora o podjęciu w danym miejscu budowy, rozbudowy czy przebudowy określonego obiektu budowlanego, ale także o jego ewentualnej rozbiórce. Wszelkie ograniczenia tej swobody muszą mieć wyraźne oparcie w przepisach prawa. Podstawowe ograniczenie wolności zabudowy wprowadza już art. 28 ust. 1 pr.bud., który, z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w art. 29-31 pr.bud., statuuje regułę, że roboty budowlane – a więc, zgodnie z definicją legalną tego pojęcia (art. 3 pkt 7 pr.bud.), m.in. także prace polegające na rozbiórce obiektu budowlanego – można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę (tu: pozwoleniu na rozbiórkę). Przepisy Prawa budowlanego precyzyjnie wskazują, jakie dokumenty należy załączyć do wniosku o wydanie pozwolenia na rozbiórkę. Zgodnie z art. 32 ust. 1 pkt 1 i 2 pr.bud. [zamieszczony w tym ustępie pkt 3 pominięto, gdyż dotyczy on jedynie budowy określonej kategorii gazociągów], pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektu budowlanego może być wydane po uprzednim: (1) przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko albo oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, jeżeli jest ona wymagana przepisami ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku; (2) uzyskaniu przez inwestora, wymaganych przepisami szczególnymi, pozwoleń, uzgodnień lub opinii innych organów. W myśl natomiast art. 33 ust. 4 pr.bud., do wniosku o pozwolenie na rozbiórkę należy dołączyć: 1) zgodę właściciela obiektu; 2) szkic usytuowania obiektu budowlanego; 3) opis zakresu i sposobu prowadzenia robót rozbiórkowych; 4) opis sposobu zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia; 5) pozwolenia, uzgodnienia lub opinie innych organów, a także inne dokumenty, wymagane przepisami szczególnymi; nie dotyczy to uzgodnienia i opinii uzyskiwanych w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko albo oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000; 6) w zależności od potrzeb, projekt rozbiórki obiektu. Sąd podziela ocenę organów administracji, że w niniejszej sprawie Wnioskodawca spełnił wszystkie ww. warunki, aby pozwolenie na rozbiórkę obiektu budowlanego mogło zostać wydane. Wojewoda słusznie ocenił, że planowane roboty rozbiórkowe nie wymagały przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko ani na obszar Natura 2000. Przepisy § 3 pkt 53 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 09 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213, poz. 1397), zaliczają wprawdzie do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko "zabudowę mieszkaniową wraz z towarzyszącą jej infrastrukturą", ale o powierzchni zabudowy od 0,5 ha wzwyż. Nie ulega ponadto wątpliwości, że Inwestor legitymuje się wymaganą w tym przypadku, ostateczną decyzją udzieloną przez MKZ oraz że dołączył do wniosku dokumenty, o których mowa w art. 33 ust. 4 pr.bud. Wyrażane w toku postępowania administracyjnego obawy Spółdzielni dotyczyły przede wszystkim tego, że w wyniku rozbiórki przedmiotowego budynku nastąpi całkowite odsłonięcie ściany szczytowej budynku Spółdzielni i utrata zabezpieczenia termicznego. Argumenty o konieczności ewentualnego następczego wykonania (uzupełnienia) zabezpieczenia termicznego danego budynku same w sobie nie mogą być jednak powodem odmowy udzielenia pozwolenia na rozbiórkę budynku stojącego obok. Sąd podziela pogląd sformułowany w odpowiedzi na skargę, że w ten sposób strona skarżąca w istocie wykazuje jedynie swój interes faktyczny. Taki interes nie znajduje zaś uzasadnienia dla jego ochrony w przepisach Prawa budowlanego. W tym miejscu należy zauważyć, że wskazany przez Skarżącą przepis art. 5 ust. 1 pkt 9 pr.bud. nakazujący zapewnić poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich dotyczy expressis verbis etapu "projektowania" i "budowy" obiektu budowlanego. Tym samym, literalnie rzecz ujmując, przepis ten nie dotyczy etapu "rozbiórki" obiektu, której zdefiniowana w art. 3 pkt 6 pr.bud. "budowa" (rozumiana jako "wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowa, rozbudowa, nadbudowa obiektu budowlanego") niewątpliwie nie obejmuje. Wolę ustawodawcy zawężenia zakresu zastosowania wymogu z art. 5 ust. 1 pkt 9 pr.bud. tylko do czynności projektowania i budowy obiektu zdaje się potwierdzać art. 5 ust. 2 pr.bud., który poprzez zawarte w nim odesłanie tylko do ust. 1 pkt 1–7 (a już nie pkt 9) niedwuznacznie wyłącza "poszanowanie uzasadnionych interesów osób trzecich" z katalogu wymogów ustalonych dla etapu "użytkowania" obiektu budowlanego. Nawet gdyby jednak przyjąć, że przez wzgląd na usytuowanie art. 5 ust. 1 pkt 9 pr.bud. w rozdziale 1 Prawa budowlanego (tj. wśród "Przepisów ogólnych" tej ustawy), ma on znaczenie dla wykładni i stosowania wszystkich przepisów o charakterze szczegółowym, zwłaszcza materialnoprawnych, zamieszczonych w następnych rozdziałach Prawa budowlanego, w tym do przepisów o rozbiórce (argumentum a rubrica), to i tak dla wykazania, że podnoszony przez Skarżącą interes, którego ochrony domaga się w niniejszym postępowaniu, jest interesem "uzasadnionym" w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 9 pr.bud., niezbędne byłoby wskazanie jeszcze przepisu szczególnego, będącego źródłem takiego interesu. Tylko wówczas można bowiem mówić o istnieniu interesu prawnego osoby trzeciej, a tylko taki interes – w odróżnieniu od interesu faktycznego – wymaga "poszanowania" na gruncie analizowanej regulacji (por. też wyrok WSA w Gliwicach z 15.09.2008 r., II SA/Gl 886/07, CBOSA). Tymczasem Skarżąca konkretnego przepisu prawa materialnego – który uzasadniałby nałożenie na Inwestora w ramach postępowania rozbiórkowego obowiązku wykonania lub sfinansowania docieplenia budynku sąsiedniego, administrowanego przez Spółdzielnię – nie wskazała. Również Sąd nie dopatrzył się obowiązywania takiego przepisu. Należy mieć przy tym na uwadze pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 lutego 2012 r. (II OSK 2380/10, CBOSA) – który przy szerokim ujęciu zakresu art. 5 ust. 1 pkt 9 pr.bud. (jako obejmującego także rozbiórkę obiektu) należałoby odpowiednio odnieść do okoliczności niniejszej sprawy – że zasada ochrony interesów osób trzecich podlega ograniczeniom wynikającym z ustaw. Nie można bowiem dopuścić do sytuacji, w której uprawnienia właściciela nieruchomości sąsiedniej całkowicie ograniczają uprawnienia inwestora. Ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich w Prawie budowlanym nie może oznaczać w praktyce konieczności wyrażenia zgody na budowę (tu odpowiednio: rozbiórkę) przez właścicieli sąsiednich działek. W art. 32 ust. 1 pr.bud. ustawodawca zastrzegł, że pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektu budowlanego "może być wydane". Zważywszy na argumenty użyte w skardze, a wcześniej w odwołaniu, sens tego zwrotu wymaga wyjaśnienia. W ocenie Sądu w świetle przywołanego przepisu organ właściwy do wydania pozwolenia na rozbiórkę zobowiązany jest każdorazowo do zbadania, czy inwestor spełnił wszystkie przewidziane prawem wymogi. Jeżeli spełnił, to organ nie może odmówić wydania pozwolenia na rozbiórkę. Aby móc skutecznie odmówić udzielenia takiego pozwolenia, organ administracji musiałby bowiem wskazać konkretny przepis prawa uzasadniający odmowę – niekoniecznie zawarty w Prawie budowlanym, ale odnoszący się do rozbiórki obiektu budowlanego takiego, jak przedmiotowy. Przyjęcia takiej wykładni wymaga wzgląd na przywołaną wyżej zasadę wolności budowlanej, znajdującą normatywne oparcie nie tylko w art. 4 pr.bud., ale także w konstytucyjnej zasadzie ochrony własności (art. 21 i art. 64 Konstytucji RP). Sąd, zobowiązany przywołanym na wstępie art. 134 § 1 p.p.s.a. do badania w pełnym zakresie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, ocenia, że jest ona prawidłowa. Wskazuje przy tym, że zna, acz nie podziela wyrażonego w orzecznictwie, raczej odosobnionego, stanowiska, zgodnie z którym rozbiórka obiektu budowlanego wymaga, w przypadku braku planu miejscowego, wcześniejszego wydania decyzji o warunkach zabudowy. Zdaniem Sądu z przepisów Prawa budowlanego jasno bowiem wynika, że dla wydania decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę nie jest konieczne uprzednie uzyskanie w tej kwestii decyzji o warunkach zabudowy (tak też m.in. wyrok WSA w Gdańsku z 12.10.2011 r., II SA/Gd 548/11, CBOSA, i przywołane w jego uzasadnieniu orzecznictwo, CBOSA). W związku z tym Sąd z aprobatą ocenia, że organy administracji tego wątku w niniejszej sprawie nie analizowały. W odwołaniu od decyzji organu I instancji Spółdzielnia podnosiła kwestię braku gwarancji udostępnienia terenu przez właściciela w celu wykonania docieplenia odsłoniętej ściany. Jednakże w tym zakresie za wystarczającą należy uznać szczególną regulację zawartą w art. 47 pr.bud. Podobnie nie mogły odnieść skutku wątpliwości zgłaszane przez stronę skarżącą co do możliwości ustanowienie w przyszłości na rzecz Spółdzielni nieodpłatnej służebności gruntowej, a także odnośnie do tego, kto winien ponieść koszty opracowania dokumentacji technicznej i wykonania prac termomodernizacyjnych, zwłaszcza z uwagi na "brak winy" Spółdzielni w pogorszeniu warunków technicznych budynku. Sąd podkreśla, że organy administracji zasadnie nie rozstrzygały o tych kwestiach w ramach prowadzonego postępowania o udzielenie pozwolenia na rozbiórkę, gdyż zagadnienia te, o niewątpliwie cywilnoprawnym charakterze, w braku uzgodnień pomiędzy stronami winny być dochodzone przed sądem powszechnym. Z tych też względów zarzut skargi wydania decyzji przez organ odwoławczy "z naruszeniem prawa – a w szczególności art. 77 § 1 k.p.a." poprzez niezebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i brak jego całościowego rozpatrzenia należało uznać za niezasadny. Mając wszystko to na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło