II SA/Bd 1191/12
WyrokWSA w Bydgoszczy2013-01-30
Skład orzekający: Jerzy Bortkiewicz, Joanna Brzezińska, Elżbieta Piechowiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okres niezdolności do pracy z powodu opieki nad chorym dzieckiem może być wliczany do 90-dniowego okresu nieprzerwanej niezdolności do pracy z powodu choroby, skutkującego utratą statusu osoby bezrobotnej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że okres niezdolności do pracy z powodu opieki nad chorym dzieckiem nie może być wliczany do 90-dniowego okresu nieprzerwanej niezdolności do pracy z powodu choroby, który skutkuje utratą statusu osoby bezrobotnej. Przepisy ustawy o promocji zatrudnienia rozróżniają te dwie przyczyny niezdolności do pracy, a ich błędna interpretacja przez organy administracji stanowi naruszenie prawa materialnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o utracie statusu osoby bezrobotnej przez S. P. Organy administracji uznały, że skarżąca pozostawała niezdolna do pracy przez 105 dni (84 dni z powodu choroby własnej i 21 dni z powodu opieki nad chorym dzieckiem), co przekroczyło ustawowy 90-dniowy okres nieprzerwanej niezdolności do pracy. Skarżąca kwestionowała tę interpretację, twierdząc, że okres opieki nad dzieckiem nie powinien być wliczany do okresu niezdolności do pracy z powodu choroby. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Protokolant Maciej Hoffman po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi S. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] września 2012 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Decyzją z dnia [...] września 2012 r. nr [...] Starosta L., w oparciu o art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a oraz art. 33 ust. 4 pkt 9 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 z późn.zm.), orzekł o utracie przez S. P. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] września 2012 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że z posiadanych dokumentów wynika, że strona pozostawała niezdolna do pracy wskutek choroby lub przebywania w zamkniętym ośrodku odwykowym przez nieprzerwany okres 90 dni, przy czym za okres nieprzerwany uważa się również okresy niezdolności do pracy wskutek choroby oraz przebywania w zamkniętym ośrodku odwykowym w sytuacji, gdy każda kolejna przerwa między okresami niezdolności do pracy wynosi mniej niż 30 dni kalendarzowych. Zgodnie z przepisami ustawy w takim przypadku następuje utrata statusu osoby bezrobotnej.
W odwołaniu od powyższej decyzji S. P. podniosła, że na zwolnieniu lekarskim z powodu niezdolności do pracy przebywała od [...] czerwca 2012 r. do [...] września 2012 r. tj. 84 dni, a w dniach od [...] września 2012 r. do [...] września 2012 r. przebywała na zwolnieniu lekarskim z powodu opieki nad chorym synem, w związku z czym nie przekroczyła ustawowego 90-cio dniowego terminu. Wydanie decyzji wiązała z niedopatrzeniem urzędników Powiatowego Urzędu Pracy.
Decyzją z dnia [...] października 2012 r. nr [...] Wojewoda [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 33 ust. 4 pkt 9 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż strona od [...] marca 2006 r. pozostawała w rejestrze osób bezrobotnych. W dniu [...] marca 2012 r. otrzymała skierowanie do odbycia stażu w Firmie Handlowo usługowej A. w okresie od [...] kwietnia 2012 r. do [...] września 2012 r. W związku z podjęciem stażu Starosta L., decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. przyznał skarżącej prawo do stypendium od dnia rozpoczęcia stażu. W trakcie odbywania stażu skarżąca pozostawała niezdolna do pracy z powodu choroby przez 84 dni od [...] czerwca 2012 r. do [...] września 2012 r. Następnie od [...] września 2012 r. do [...] września 2012 r. tj. przez 21 dni jej niezdolność do pracy związana była z opieką nad chorym dzieckiem. Cały okres niezdolności do pracy trwający łącznie 105 dni udokumentowany został zaświadczeniami lekarskimi ZUS ZLA.
Organ uznał za bezsporny fakt, iż skarżąca pozostawała niezdolna do pracy przez 84 dni w skutek choroby ([...].06.2012r. – [...].09.2012r.) oraz z tytułu opieki nad chorym dzieckiem przez 21 dni ([...].09.2012r. – [...].09.2012 r.) Dzień [...] września 2012 r. był 91 dniem niezdolności skarżącej do pracy, z czym przepis na którym organ oparł swoje rozstrzygnięcie wiąże podjęciem decyzji o pozbawieniu statusu osoby bezrobotnej. Organ podkreślił, że przepisy powołanej ustawy jednoznacznie stanowią, iż osoba bezrobotna przebywająca przez okres 90 dni w niezdolności do pracy traci status osoby bezrobotnej. W tym zakresie nie ma znaczenia, co przyczyniło się do stwierdzenia przez lekarza niezdolności do pracy. Strona w dacie zgłoszenia się do rejestracji w powiatowym urzędzie pracy ([...].03.2006r.) oraz w dniu [...] marca 2009 r. została pouczona i zapoznana z przysługującymi jej prawami i obowiązkami.
S. P. w skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Bydgoszczy wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty L. oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zdaniem skarżącej zaskarżona decyzja narusza prawo, albowiem w jej sprawie nie ma zastosowania przepisu art. 33 ust. 4 pkt 9 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.
W uzasadnieniu skarżąca zarzuciła organom błędną wykładnię zastosowanego przepisu podkreślając, podobnie jak w odwołaniu, że pozostawała niezdolna do pracy z powodu choroby przez 84 dni, a od [...].09.2012 do [...].09.2012r. (21 dni) niezdolność do pracy związana była z opieką nad chorym dzieckiem, co zostało udokumentowane odpowiednimi zwolnieniami lekarskimi na drukach ZUS ZLA.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270, powoływanej dalej jako P.p.s.a.). W myśl tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości albo w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a); naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b); inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
W niniejszej sprawie przedmiot zaskarżenia stanowi decyzja Wojewody [...] z dnia [...] października 2012r. utrzymująca w mocy decyzję Starosty L. z [...] września 2012 r. o pozbawieniu skarżącej statusu osoby bezrobotnej. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 33 ust. 4 pkt 9 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jedn. Dz.U. z 2008 r., Nr 69, poz. 415 z późn.zm., powoływanej dalej jako ustawa o promocji zatrudnienia).
W pierwszej kolejności należy mieć na uwadze rozwiązania prawne przyjęte w ustawie o promocji zatrudnienia odnoszące się do nabycia statusu bezrobotnego oraz przesłanek jego utraty. Wskazać należy, iż przepis art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy zawiera legalną definicję bezrobotnego, którym jest osoba, wymieniona w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g lub lit. i, j, l, lub cudzoziemiec - członek rodziny obywatela polskiego, niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej (z wyjątkiem osób niepełnosprawnych), zarejestrowana we właściwym urzędzie pracy oraz poszukująca zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jeżeli spełnia pozostałe warunki określone w ustawie. Status bezrobotnego uzależniony jest zarówno od warunku pozostawania bez pracy, jak i od zdolności i gotowości do podjęcia zatrudnienia. Pojęcie "gotowości do podjęcia zatrudnienia" oznacza natomiast sytuację, gdy osoba ma zamiar, chęć i możliwość wykonywania pracy i jednocześnie nie występują żadne przeszkody po stronie tej osoby aby świadczyć pracę (wyrok NSA z dnia 18 listopada 2010 r. sygn. I OSK 1008/10). Oznacza to zatem, że bezrobotny musi być pod tym względem w pełni dyspozycyjny Element weryfikacji tej dyspozycyjności stanowi obowiązek zgłaszania się bezrobotnego do urzędu pracy w wyznaczonym terminie, zgodnie z art. 33 ust. 3 ustawy, ale również realizowanie innych obowiązków wynikających z ustawy, w tym uczestnictwo w stażach, szkoleniach i i.t.p. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowany jest pogląd, że bezrobotny zobligowany jest usprawiedliwić przyczyny zarówno niestawiennictwa w urzędzie pracy (w wyznaczonych terminach), jak również nieobecności na szkoleniu, stażu, przygotowaniu zawodowym. Natomiast organ zobowiązany jest do oceny wskazanych okoliczności, a nie do samodzielnego ustalenia powodów absencji bezrobotnego (vide wyrok NSA z dnia 17 lutego 2011 r. sygn. akt I OSK 1780/10 Lex nr 1070797).
W art. 33 ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia, ustawodawca zawarł katalog przesłanek skutkujących obligatoryjnym pozbawieniem bezrobotnego statusu bezrobotnego. Zważyć przyjdzie, że znaczna część z nich związana jest właśnie z brakiem dyspozycyjności i rzeczywistej zdolności oraz gotowości do podjęcia zatrudnienia. Starosta, z zastrzeżeniem sytuacji określonych w art. 75 ust. 3 ustawy, pozbawia przedmiotowego statusu bezrobotnego, który między innymi:
- nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomił w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od dnia niestawienia się w powiatowym urzędzie pracy odpowiednio na okres wskazany w pkt 3, w zależności od liczby niestawiennictw (pkt 4);
- nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w terminie, o którym mowa w art. 73 ust. 2a (w przypadku zmiany miejsca zamieszkania)- pkt. 4a;
- z własnej winy przerwał szkolenie, staż lub wykonywanie prac, o których mowa w art. 73a, lub inną formę pomocy określoną w ustawie; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od dnia przerwania na okres wskazany w pkt 3 (pkt 7);
- po skierowaniu nie podjął szkolenia, przygotowania zawodowego dorosłych, stażu, wykonywania prac, o których mowa w art. 73a, lub innej formy pomocy określonej w ustawie; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od następnego dnia po dniu skierowania na okres wskazany w pkt 3 (pkt 8);
- pozostaje niezdolny do pracy wskutek choroby lub przebywania w zakładzie lecznictwa odwykowego przez nieprzerwany okres 90 dni, przy czym za okres nieprzerwany uważa się również okresy niezdolności do pracy wskutek choroby oraz przebywania w zakładzie lecznictwa odwykowego w sytuacji, gdy każda kolejna przerwa między okresami niezdolności do pracy wynosi mniej niż 30 dni kalendarzowych; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje z upływem ostatniego dnia wskazanego okresu 90-dniowego (pkt 9);
- nie przedstawił zaświadczenia o niezdolności do pracy wskutek choroby, o którym mowa w art. 80 ust. 2 (pkt 10).
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że S. P. decyzją Starosty L. z dnia [...] marca 2006 r. został uznana za osobę bezrobotną. W dniu [...]marca 2012 r. została skierowana do odbycia stażu w Firmie Handlowo-Usługowej [...] od 1 kwietnia 2012 r. do [...] września 2012 r. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. Starosta L., w związku z rozpoczęciem stażu przyznał skarżącej prawo do stypendium od dnia 1 kwietnia 2012 r. w wysokości 20% zasiłku, o którym mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, czyli 120% kwoty 761,40 tj. 913.70 zł brutto miesięcznie. W aktach sprawy znajduje się lista obecności u pracodawcy osoby odbywającej staż za miesiąc czerwiec 2012 r., w której widnieją podpisy skarżącej do dnia [...] czerwca, przy oznaczeniu dni od [...] czerwca 2012 r. widnieje adnotacja: "Ch" oraz odpowiednio listy za miesiące lipiec i sierpień 2012 r., wskazujące na nieobecność skarżącej u pracodawcy, u którego odbywać miała staż w tych miesiącach. Ponadto z akt administracyjnych sprawy wynika, iż skarżącą w dniu [...] czerwca 2012 r. przedłożyła organowi zaświadczenie lekarskie na druku ZUS ZLA stwierdzające jej niezdolność do pracy z powodu choroby w dniach od [...] czerwca 2012 r. do dnia [...] czerwca 2012 r. Skarżąca następnie przedkładała organowi zaświadczenia lekarskie stwierdzające jej niezdolność do pracy odpowiednio w dniach [...],[...] i [...] lipca i [...] sierpnia 2012 r. na okresy od [...] do [...] i od [...] do [...] lipca, od [...] lipca do [...] sierpnia, od [...] sierpnia do [...] sierpnia, od [...] sierpnia do [...] września 2012r. oraz zaświadczenia lekarskie na drukach ZUS ZLA stwierdzające niezdolność do pracy z powodu konieczności sprawowania opieki nad chorym członkiem rodziny – dzieckiem w okresach od [...] do [...] i od [...] do [...] września 2012 r. (przedłożone [...] .09.2012r.).
Skutkowało to orzeczeniem przez Starostę L. decyzją z [...] września 2012 r. z urzędu o pozbawieniu skarżącej statusu osoby bezrobotnej, w związku z uznaniem, że pozostawała ona niezdolna do pracy wskutek choroby lub przebywania w zamkniętym ośrodku odwykowym przez nieprzerwany okres 90 dni (art. 33 ust. 4 pkt 9 ustawy o promocji zatrudnienia). Wojewoda [...], do którego skarżąca wniosła odwołanie wskazując, iż niezdolność do pracy spowodowana choroba trwała 84 dni, a dalszy okres niezdolności do pracy nastąpił wskutek sprawowania opieki nad chorym dzieckiem, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do interpretacji ustawowej przesłanki pozbawienia bezrobotnego statusu bezrobotnego określonej w art. 33 ust. 4 pkt 9 ustawy o promocji zatrudnienia, czyli do odpowiedzi na pytanie, czy w okolicznościach niniejszej sprawy prawidłowo organy uznały, że skarżąca jako bezrobotna, pozostawała niezdolna do pracy wskutek choroby lub przebywania w zakładzie lecznictwa odwykowego przez nieprzerwany okres 90 dni (...), wskutek czego pozbawiono ją statusu bezrobotnego z upływem ostatniego dnia wskazanego okresu 90-dniowego ([...] września 2012 r.).
W ocenie organów, stwierdzona niezdolność skarżącej do pracy przez nieprzerwany okres 105 dni (stwierdzona zaświadczeniami ZUS ZLA), stanowi wystarczającą przesłankę pozbawienia statusu osoby bezrobotnej bez względu na okoliczności faktyczne, które przyczyniły się do stwierdzenia przez lekarza niezdolności skarżącej do pracy (tak uzasadnienie zaskarżonej decyzji).
W ocenie Sądu, interpretacja powyższej normy prawnej dokonana przez organy w tej sprawie jest niewłaściwa i niezgodna z ratio legis ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz zasadami wykładni językowej
i systemowej, w świetle których należało dokonać prawidłowego odkodowania treści spornej normy prawnej. Wykładni normy prawnej stanowiącej podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie nie można dokonywać w oderwaniu od innych regulacji zarówno ustawy o promocji zatrudnienia, jak też innych aktów prawnych kształtujących uprawnienia i obowiązki osób zatrudnionych, jak również bezrobotnych związane z sytuacją, w której bez swojej winy pozostają niezdolni do pracy np. z powodu choroby. Prawodawca uregulował zarówno materialnoprawnie, jak również proceduralnie także sytuacje, w których bezrobotny pozostaje niezdolny do pracy wskutek choroby (w tym długotrwałej) lub innych zdarzeń o podobnym charakterze.
W tym kontekście zwrócić należy uwagę, że w art. 33 ust. 4 pkt 10 ustawy o promocji zatrudnienia ustawodawca ujął jako odrębną przesłankę pozbawienia bezrobotnego tego statusu nie przedstawienie zaświadczenia o niezdolności do pracy wskutek choroby, o którym mowa w art. 80 ust. 2.
Zgodnie z przepisem art. 80 ust. 1 ustawy bezrobotny zachowuje prawo do zasiłku i stypendium za okres udokumentowanej niezdolności do pracy, przypadający w okresie przysługiwania zasiłku lub odbywania stażu, przygotowania zawodowego dorosłych i szkolenia, za który na podstawie odrębnych przepisów pracownicy zachowują prawo do wynagrodzenia lub przysługują im zasiłki z ubezpieczenia społecznego w razie choroby lub macierzyństwa. W ust. 2 art. 80 ustawodawca zastrzegł, że bezrobotni, z wyjątkiem odbywających leczenie w zakładzie lecznictwa odwykowego, są obowiązani do przedstawienia zaświadczeń o niezdolności do pracy wskutek choroby lub opieki nad chorym członkiem rodziny na druku określonym odrębnymi przepisami. Nieprzedstawienie zaświadczenia w wymaganej formie skutkuje pozbawieniem statusu bezrobotnego z pierwszym dniem niezdolności do pracy.
Zestawienie powyższych przepisów jednoznacznie wskazuje, iż ustawodawca dostrzega i reguluje zróżnicowane kategorie zdarzeń wywołujących trwałą lub czasową niezdolność i brak gotowości do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie spowodowaną przeszkodami zdrowotnymi. Odróżnić należy zatem niezdolność do pracy bezrobotnego spowodowaną: odbywaniem leczenia w zakładzie lecznictwa odwykowego, chorobą bezrobotnego oraz koniecznością sprawowania opieki nad chorym członkiem rodziny. Przy czym przepisy nie zawsze jednorodnie regulują sposób udokumentowania i konsekwencje tych zdarzeń.
W art. 80 ustawy o promocji zatrudnienia ustawodawca jednoznacznie wskazuje, że bezrobotny zachowuje uprawnienia do zasiłku, stypendium za okres udokumentowanej niezdolności do pracy, przysługujący w okresie pobierania zasiłku lub odbywania stażu, za który na podstawie odrębnych przepisów pracownicy zachowują prawo do wynagrodzenia lub przysługują im zasiłki z ubezpieczenia społecznego w razie choroby lub macierzyństwa. Przy czym dla wykazania swego prawa bezrobotni są obowiązani do przedstawienia zaświadczeń o niezdolności do pracy wskutek choroby lub opieki nad chorym członkiem rodziny na druku określonym odrębnymi przepisami. Na podstawie upoważnienia zawartego w art. 83 ww. ustawy Minister Pracy i Polityki Społecznej wydał rozporządzenie z dnia 18 sierpnia 2009 r. w sprawie szczegółowego trybu przyznawania zasiłku dla bezrobotnych, stypendium i dodatku aktywizacyjnego (Dz.U. Nr 136 poz. 1118 z późn.zm.). Powyższy akt wykonawczy określa w § 3 ust. 1, że stypendium za okres szkolenia, stażu lub przygotowania zawodowego dorosłych nie przysługuje za dni nieobecności na szkoleniu, stażu lub przygotowaniu zawodowym dorosłych, z zastrzeżeniem ust. 2 i § 7 ust. 1. Z kolei w myśl § 7 ust. 1 rozporządzenia, bezrobotnemu uprawnionemu do zasiłku dla bezrobotnych lub stypendium, w przypadku czasowej niezdolności do pracy z powodu choroby lub pobytu w stacjonarnym zakładzie opieki zdrowotnej lub konieczności osobistego sprawowania opieki nad członkiem rodziny w przypadkach, o których mowa w przepisach o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, powiatowy urząd pracy wypłaca zasiłek lub stypendium po przedstawieniu odpowiedniego zaświadczenia lekarskiego.
Przepisy te odsyłają do ustawy z dnia 26 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U. z 2010 r. Nr 88 poz. 512). Zgodnie z art. 53 ust. 1 ww. ustawy, przy ustalaniu prawa do zasiłków i ich wysokości dowodami stwierdzającymi czasową niezdolność do pracy z powodu choroby, konieczność osobistego sprawowania opieki nad chorym członkiem rodziny, pobyt w stacjonarnym zakładzie opieki zdrowotnej - są zaświadczenia lekarskie, o których mowa w art. 55. W myśl art. 55 ust. 1 i 2 ww. ustawy, zaświadczenie lekarskie o czasowej niezdolności do pracy z powodu choroby lub pobytu w stacjonarnym zakładzie opieki zdrowotnej, konieczności osobistego sprawowania przez ubezpieczonego opieki nad chorym członkiem rodziny, zwane dalej "zaświadczeniem lekarskim", jest wystawiane na odpowiednim druku, według wzoru określonego w przepisach wydanych na podstawie art. 59 ust. 14. Zaświadczenie lekarskie zawiera informacje identyfikujące ubezpieczonego, któremu zostało ono wystawione, jego płatnika składek, wystawiającego zaświadczenie lekarskie i jego miejsce wykonywania zawodu oraz:
1) okres orzeczonej czasowej niezdolności do pracy, w tym okres pobytu w stacjonarnym zakładzie opieki zdrowotnej, numer statystyczny choroby ustalonej według Międzynarodowej Statystycznej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych, kody literowe, o których mowa w art. 57, i wskazania lekarskie;
2) okres zwolnienia od wykonywania pracy z powodu konieczności sprawowania osobistej opieki nad chorym członkiem rodziny, datę urodzenia członka rodziny i jego stosunek pokrewieństwa z ubezpieczonym.
Ustawa ta również jednoznacznie odrębnie identyfikuje czasową niezdolność do pracy z powodu choroby lub pobytu w stacjonarnym zakładzie opieki zdrowotnej oraz konieczność osobistego sprawowania przez ubezpieczonego opieki nad chorym członkiem rodziny (art. 32 i 33).
Bezspornym pozostaje fakt ustalony przez organ odwoławczy, iż skarżąca posiadając status bezrobotnej, w okresie odbywania stażu pozostawała niezdolna do pracy przez łączny okres 105 dni tj. 84 dni z powodu choroby własnej oraz 21 dni z powodu konieczności sprawowania opieki nad chorym członkiem rodziny – dzieckiem. Na potwierdzenie tych okoliczności skarżąca przedłożyła zaświadczenia lekarskie ZUS ZLA, które stanowiły dowody w sprawie a ich treść nie była przez organ kwestionowana. Organy nie dokonały także analizy okoliczności wynikających z tych zaświadczeń.
W ocenie Sądu, nie można jednak zgodzić się z organami administracji rozstrzygającymi niniejszą sprawę, że tak ustalony stan faktyczny wypełnia dyspozycję normy prawnej określonej w art. 33 ust. 4 pkt 9 ustawy o promocji zatrudnienia. Należy bowiem zauważyć, iż ustawodawca sankcję pozbawienia statusu osoby bezrobotnej wiąże jedynie z faktem długotrwałego (90 dni) pozostawania niezdolnym do pracy wskutek choroby lub przebywania w zakładzie lecznictwa odwykowego. Mając na uwadze treść przywoływanych wyżej regulacji, wykładni zarówno językowej jak i systemowej spornej normy prawnej należy dokonywać z uwzględnieniem rozróżnienia pomiędzy niezdolnością do pracy bezrobotnego zaistniałą wskutek choroby, a koniecznością sprawowania osobistej opieki nad chorym członkiem rodziny. Podkreślić należy, że w a art. 33 ust. 4 pkt 10 poprzez odesłanie do art. 80 ust. 2 i innych przepisów ustawodawca jednoznacznie i świadomie objął regulacją także konieczność sprawowania opieki nad członkiem rodziny, zatem mając na uwadze jego racjonalność, konsekwentnie brak jest podstaw do zastosowania rozszerzającej wykładni omawianej normy prawnej, celem pozbawienia skarżącej statusu bezrobotnej.
Wobec powyższego zasadnie skarga zarzuca wydanie decyzji organów administracji zarówno drugiej jak i pierwszej instancji z naruszeniem prawa materialnego art. 33 ust. 4 pkt 9 ustawy o promocji zatrudnienia, polegającym na jego błędnej wykładni, co miało wpływ na wynik niniejszej sprawy, poprzez uznanie, że skarżąca pozostawała niezdolna do pracy wskutek choroby lub przebywania w zakładzie lecznictwa odwykowego przez nieprzerwany okres 90 dni, co nie wynika z akt sprawy. Do okresu tego błędnie bowiem doliczono okres, za który skarżąca przedstawiła zaświadczenie stwierdzające, że jej niezdolność do pracy wynikała z konieczności sprawowania opieki nad chorym dzieckiem.
Niezależnie od powyższego wskazać należy, że organ pierwszej instancji dopuścił się również istotnych naruszeń prawa procesowego, które skutkować winny uchyleniem decyzji przez organ odwoławczy i orzeczeniem reformatoryjnym. Starosta L. wszczął bowiem z urzędu postępowanie w sprawie pozbawienia strony przyznanych jej wcześniej ostateczną decyzją uprawnień, a następnie bez zapewnienia możliwości czynnego udziału w tym postępowaniu wydał decyzję z naruszeniem art. 61 § 4, a w szczególności art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego. Ponadto uzasadnienie decyzji organu pierwszej instancji nie spełnia wymogów określonych w art. 107 § 3 K.p.a. Decyzja Starosty L. podjęta została z całkowitym lekceważeniem procedury administracyjnej i naruszeniem jej podstawowych zasad, w szczególności zasady praworządności, prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, informowania, czynnego udziału strony w postępowaniu i jej wysłuchania oraz informowania. (art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1 i art. 11 K.p.a.). Z tych powodów bezwzględnie winna zostać uchylona przez organ odwoławczy, który wszakże dysponuje możliwością wydania orzeczeń reformatoryjnych w sprawie. Naruszenia te nie miały jednak w okolicznościach sprawy wpływu na jej wynik, w postępowaniu odwoławczym strona miała bowiem zapewnioną możliwość czynnego udziału, przy czym nie podnosiła w nim okoliczności powodujących konieczność prowadzenia postępowania dowodowego w celu wyjaśnienia zakresu sprawy mającego istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Wobec tego powyższe uchybienia proceduralne organu pierwszej instancji i organu odwoławczego samoistnie nie mogłyby stanowić podstawy uchylenia zaskarżonej decyzji w postępowaniu sądowoadministracyjnym (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c a contrario P.p.s.a.).
Rozstrzygając sprawę ponownie organ administracji winien uwzględnić powyższą ocenę prawną i wskazania. O ile w toku postępowania właściwy starosta nie stwierdzi zaistnienia przesłanek do pozbawienia skarżącej statusu osoby bezrobotnej, określonych w art. 33 ust. 4 pkt 9 ustawy o promocji zatrudnienia (np. uwzględniając ewentualne dalsze okresy niezdolności bezrobotnej do pracy wskutek choroby), postępowanie w niniejszej sprawie winien umorzyć jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 105 § 1 K.p.a.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. O wykonalności decyzji orzeczono na podstawie art. 152 ustawy P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło