I SA/Wr 296/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Olejnik (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Lidia Błystak, Sędzia WSA Anetta Chołuj, Protokolant Edyta Luniak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 8 maja 2013 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] 2012 r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2011 r. oddala skargę. Decyzją z dnia [...]2012 r. Nr [...] Wójt Gminy K. po wszczęciu postępowania dokonał wymiaru podatków, w formie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2011 r., należnych od J. S.. Opodatkowaniem objęto następujące przedmioty: - podatkiem rolnym: użytki rolne tj. łąki trwałe i grunty orne, podlegające ustawowemu zwolnieniu z uwagi na niskie klasy bonitacyjne, od których nie naliczył podatku, podatkiem od nieruchomości: 1) grunty pozostałe (tereny mieszkaniowe), o powierzchni 3300 m2 x 0,23 zł/1m2 = 759 zł, 2) budynek mieszkalny o powierzchni użytkowej 184,40 m2 x 0,61 zł/1m2 = 112,50 zł, 3) garaż jako budynek pozostały o powierzchni 51,70 m2 x 5,53 zł/1 m2 = 285,90 zł. Kwotę łącznego zobowiązania pieniężnego stanowił podatek od nieruchomości w wysokości 1.157 zł, wyliczony przy zastosowaniu stawek określonych uchwałą Nr [...] r. Rady Gminy K. z dnia 17 grudnia 2010 r. w sprawie określenia stawek podatku od nieruchomości obowiązujących na terenie Gminy K.. W decyzji tej wskazano też podstawy prawne zastosowania dwóch rodzajów opodatkowania i wyjaśniono rozbieżności pomiędzy złożoną przez Podatnika informacją podatkową, a ustaleniami dokonanymi, przy udziale Strony, w ramach oględzin przeprowadzonych na nieruchomości J. S.. Od decyzji wymiarowej Podatnik wniósł odwołanie, zarzucając, że złożoną deklarację podatkową ZN-1 i załącznik oznaczony ZN-1/A, przyjęto bez zastrzeżeń. Grunty użytkuje rolniczo. W skład gruntów wchodzą tereny mieszkaniowe oznaczone jako grunty rolnicze, orne B/R i łąki trwałe B/Ł. Jest rolnikiem od 40 lat i posiada odpowiednie kwalifikacje. W uzupełnienie odwołania (data wpływy do Kolegium: 15 listopada 2012 r.) J. S. podniósł, że jest właścicielem zabudowanej nieruchomości rolnej w B. (ul. Z. [...]), od kwietnia 2007 r. W poprzednich decyzjach od gruntów ornych - zabudowanych nie był naliczany podatek. Zarzucił, że w skarżonej decyzji podatkiem objęto także piwnicę, której budynek nie posiada. Pierwotną deklarację podatkową wypełnił jak umiał, bo nie posiadał do niej instrukcji, jednak ma wątpliwości, czy dom i garaż nie służą rolnikowi do wykonywania prac, bądź przechowywania sprzętu lub wytwarzania dóbr materialnych. Wskazał: "Od 2006 do 2010 należności za tę nieruchomość wzrosły ze 100 zł do 1910 zł w roku 2011", a "ziemiankę", która mogła wpłynąć na wielkość nieruchomości odbudował w 2011 r. Do odwołania załączył cztery załączniki. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. po rozpoznaniu sprawy decyzją z dnia [...] 2012 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Wskazało, że na Podatniku ciąży obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego oraz podatku od nieruchomości. Podatki te są opłacane w okresie rocznym. Podatnik zobowiązany był złożenia informacji o nieruchomościach, obiektach budowlanych i gruntach, sporządzonych na formularzach według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego lub od dnia zaistnienia zdarzenia mającego wpływ na wysokość opodatkowania w danym roku, organowi podatkowemu właściwemu ze względu na miejsce położenia przedmiotów opodatkowania za dany rok podatkowy (art. 6 ust. 6 i 7 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, zwana dalej : "u.p.o.l."; Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm. oraz art. 6a ust. 5 i 6 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym, Dz. U. z 2006 r. Nr 136, poz. 969 ze zm.). Natomiast na organie podatkowym spoczywał obowiązek ustalenia podatku w drodze decyzji (art. 6 ust. 7 ustawy o podatkach opłatach lokalnych oraz art. 6a ust. 6 i art. 6c ustawy o podatku rolnym, dalej w skrócie "u.p.r.", w związku z art. 21 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.). Zdaniem organu odwoławczego uwzględniając wszystkie okoliczności faktyczne i prawne sprawy zasadne było obliczenie łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2011, według danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Stosownie bowiem do art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.), dalej w skrócie "u.p.g.k.", podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Na konieczność ustalania charakteru gruntu na podstawie danych ewidencyjnych wskazuje także bezpośrednio art. 1a ust. 3 -stawy o podatkach i opłatach lokalnych, a ponadto art. 1 ustawy o podatku rolnym. Organ argumentował, że taki walor ewidencji gruntów i budynków potwierdza utrwalone orzecznictwo sądowoadministracyjne, którego przykłady przytoczono w decyzji Kolegium. Dane z ewidencji mają walor dokumentu urzędowego, o jakim mowa w art. 194 Ordynacji podatkowej (Dz.U. z 2012 r. poz.749) stanowią dowód tego, co zostało w nich stwierdzone. Organy podatkowe nie mogą danych tych pominąć w postępowaniu podatkowym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło, że Podatnik nabył w dniu 11 kwietnia 2007 r. nieruchomość zabudowaną we wsi B., gmina K., stanowiącą działkę nr [...], o powierzchni 1 h. Fakt ten potwierdza zawiadomienie Sądu Rejonowego w M. - Wydział Ksiąg Wieczystych z dnia 14 maja 2007 r. Dz. Kw. [...]). Zmiana właściciela została także odnotowana w ewidencji gruntów i budynków, co potwierdza zawiadomienie o zmianie w danych ewidencji gruntów i budynków z dnia 12 czerwca 2007 r. Według tego zawiadomienia były jednak zmieniane: opisy użytków, ich : znaczenia i symbolika kwalifikacji geodezyjnej ani powierzchnie. Grunty te zarówno przed jak i po nabyciu przez Skarżącego oznaczone były jako: tereny mieszkaniowe B - 0,33 ha, grunty orne =VI - 0,14 ha oraz RV -0,20 ha i łąki ŁV - 0,33 ha, łącznie 1 ha. Żadne dokumenty, z których wynikałby inny sposób zaliczenia części działki gruntu oznaczonej geodezyjnie jako tereny mieszkaniowe (B), nie zostały przedłożone. W skardze na opisaną wyżej decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego J. S., wniósł o jej uchylenie w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucił, że decyzja została wydana z naruszeniem: - art. 7, w związku z art. 77 k.p.a., przez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego przez organy obu instancji oraz - art. 80 k.p.a., przez jego niezastosowanie i dokonanie szeregu niekorzystnych dla Skarżącego ustaleń jedynie na podstawie danych ewidencji gruntu, bez uwzględnienia potwierdzenia nieprawdy i działania sprzecznego z danymi rzeczywistymi wyrażonymi w piśmie Geodety Powiatowego z dnia 2012.01.12 nr [...] w świetle wypisu z rejestru gruntów z dnia 2003-11-14; - art. 107 § 3 k.p.a., w związku z niewskazaniem dowodów, które uprawniają Geodetę Powiatowego do przeprowadzenia wizji lokalnej na nieruchomości i stwierdzeń, iż grunt nie jest wykorzystywany rolniczo. Zmiana kwalifikacji gruntu o powierzchni 0,3300 ha na działce nr [...] dokonana w dniu 4 kwietnia 2004 r., bez decyzji Starosty na tereny mieszkaniowe o symboli B, budzi wątpliwości Skarżącego, co do rzetelności i prawomocności oraz jest, w Jego ocenie, sprzeczne z przepisami ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych; - naruszenie prawa materialnego przez Starostę M., przez zaniechanie weryfikacji i aktualizacji danych w ewidencji gruntów i budynków lub błędną interpretację, co miało wpływ na wynik decyzji Wójta Gminy K.. W uzasadnieniu skargi Podatnik wskazał, że posiadana nieruchomość stanowi rodzinne gospodarstwo rolne. To, że grunt o powierzchni 0,33 ha jest wyłączony z produkcji rolnej w ewidencji gruntów, stanowi błędną informację, rozpowszechnianą przez Geodetę Powiatowego w związku z urbanizacją. Działka o nr [...], AM1, obręb B. położona jest na skraju wsi, pod lasem. Dostęp do mediów jest ograniczony odległością. Brak jest instalacji ściekowej (własna oczyszczalnia ekologiczna), woda pobierana jest z własnego ujęcia bo przyłącze do rurociągu odległe jest o 100 m, gaz jest niedostępny, energia elektryczna doprowadzona jest kablem od słupa odległego o 30 m, przyłącze telefoniczne znajduje się w odległości 300 m. Z uwagi na bliskość lasu brak jest zasięgu TV i sieci GSM, zaś woda opadowa pozostaje na działce. Z powyższych względów Skarżący uważa, że działka [...] nie jest zurbanizowana mediami. Podniósł, że plan zagospodarowania Gminy K., uchwalony w 2003 r., przewiduje na działce [...] budownictwo pensjonatowe oraz dopuszcza zabudowę istniejącą w dniu uchwalenia planu. Zgodnie z otrzymanym pismem ze Starostwa M. z dnia 12 stycznia 2012 r. oraz wypisem z ewidencji gruntów, kwalifikacja gruntów m dniu 14 listopada 2003 r. obejmowała następujące "klasoużytki": RV - 0,20 ha, RVI - 0,14 ha, i - 0,33 ha, B/RV - 0,21 ha + 0,12 ha, łącznie 0,33 ha (to sporny grunt). W ocenie Skarżącego stan geodezyjnej kwalifikacji istniał do 2009 r., dlatego poddaje pod "wątpliwość wiarygodność dokumentu, według którego naliczony został podatek, zaaprobowany zaskarżoną decyzją Kolegium. Skarżący donosi o "fakcie potwierdzenia nieprawdy" przez Geodetę Powiatowego M., w piśmie z dnia 12 stycznia 2012 r., w którym Geodeta stwierdził, że "grunt nie jest wykorzystywany do produkcji rolniczej i żaden z budynków nie służy produkcji rolniczej". Skarga w tej kwestii została oddalona przez D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Katastralnego we W., pismem z dnia 17 lutego 2012 r. W zakończeniu skargi J. S. stwierdził: "Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa rzeczowego, weterynaryjnego oraz higieniczno-zdrowotnego, gospodarstwo pasieczne wymaga najmniej oprócz pożytku 10-cioro pomieszczeń oddzielonych od siebie i pasieki. Wymaga także środka transportu, narzędzi uprawowych oraz urządzeń technicznych pszczelarskich. Uprawy te na omawianej działce to głównie pożytki dla pszczół (kwiaty, krzewy, drzewa w tym owocowe )". Zarzucił, że organy obu instancji pominęły te okoliczności uznając, że powierzchnia wydzielonej geodezyjnie działki 0,33 ha, oznaczonej jako tereny mieszkaniowe (B), jest sprzeczne z ustawą o ochronie gruntów rolnych i stanowi naruszenie prawa. W piśmie procesowym z dnia 25.04.2013 r. Skarżący ponownie podnosi, że zapisy w ewidencji gruntów zastały dokonane z naruszeniem przepisów prawa oraz Konstytucji. Wskazuje, że rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29.03.2001 r. w zakresie w jakim dopuszcza możliwość zmiany klasyfikacji użytków rolnych na inne grunty jest sprzeczne z ustawą o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Domaga się od Sądu, aby ten doprowadził do usunięcia wadliwego wpisu w ewidencji gruntów i budynków. W odpowiedzi na skargę samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. wniosło o jej oddalenie podtrzymując w całości swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem wydając zaskarżoną decyzję organ nie dopuścił się naruszenia przepisów procesowych oraz prawidłowo zastosował normy prawa materialnego. W zasadzie skarga w sposób w istocie pośredni odnosi się do zaskarżonej decyzji SKO we W. utrzymującej w mocy pierwszoinstancyjny wymiar łącznego obowiązania pieniężnego. Podatnik w sposób zdecydowany neguje bowiem poprawność kwalifikacji, w ewidencji gruntów i budynków, części posiadanego gruntu, o powierzchni 0,33 ha, oznaczonego w tej ewidencji jako tereny mieszkaniowe, o symbolu B. To stanowi główny zarzut skargi. Działania Skarżącego w zakresie przekwalifikowania spornego gruntu na użytek rolny, prowadzone przed Starostą M., jako organie właściwym do prowadzenia ewidencji gruntów i budynków, zakończyły się niepowodzeniem. Również WSA we Wrocławiu w prawomocnym wyroku z dnia 13.02.2013 r. sygn. akt II SA/Wr 814/12 uznał, że organy ewidencyjne zasadnie odmówiły wprowadzenia zmian wpisu w operacie ewidencji gruntów i budynków. Stwierdzić należy, że ta sfera niezadowolenia Skarżącego nie odnosi się do podatkowego postępowania wymiarowego, prowadzonego przez Wójta Gminy K. i przez Kolegium, lecz do odrębnego postępowania ewidencyjnego zakończonego już prawomocnym wyrokiem Sądu. Dlatego Sąd odstępuje od ustosunkowania się do zarzutów dotyczących odrębnego postępowania. Skarżący kwestionuje ustalenie w ramach łącznego zobowiązania pieniężnego, zobowiązania w podatku od nieruchomości od budynków oraz gruntów określonych w decyzji jako "tereny mieszkaniowe", podczas gdy grunty te oraz posadowione na nich budynki winny być, jej zdaniem, objęte opodatkowaniem podatkiem rolnym. Argumenty Skarżącego zmierzają do wykazania, że konieczne jest odwołanie się nie tylko treści ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne, ale także ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Uwzględnienie tejże regulacji prowadzi natomiast, jej zdaniem, do wniosku, że posiadane przez nią nieruchomości gruntowe, wraz z posadowionymi na nich budynkami, stanowią w całości gospodarstwo rolne. Powyższe rozumowanie należy jednak ocenić jako nieprawidłowe. Istota zarzutów skargi sprowadza się w istocie do kwestionowania jako podstawy wymiaru podatku od nieruchomości zapisów zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Rozpatrzenie zarzutów sformułowanych w skardze, a dotyczących naruszenia przepisów Rozporządzenia MRRiB z 29.03.2001 r. poprzedzić należy analizą uregulowań ustawowych dotyczących ewidencji gruntów i budynków. Poprzez bowiem zarzut naruszenia § 44 pkt. 2 i § 68 ust. 1 Rozporządzenia MRRiB z 29.03.2001 r. kwestionowany jest w istocie walor jako dokumentu urzędowego ewidencji gruntów i budynków. Należy zatem w pierwszej kolejności ustalić jakie znaczenie dla wymiaru podatku od nieruchomości miała w 2010 r. ewidencja gruntów i budynków. Zgodnie z art. 1a ust. 3 pkt. 1 u.p.o.l. przez użyte w ustawie określenie użytki rolne rozumie się grunty sklasyfikowane w ten sposób w ewidencji gruntów i budynków. Prócz tego zgodnie z art. 1 u.p.r. – opodatkowaniu nim podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Tym samym na gruncie prawa podatkowego ewidencja ta zyskała walor normatywny dla wyznaczania zakresu opodatkowania. Bez zmian w ewidencji gruntów i budynków nie jest możliwe opodatkowanie podatkiem rolnym gruntów stanowiących użytki rolne. Tym samym kwestionowanie danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków, i przyjmowanie wbrew jej zapisom, że dany grunt stanowi użytek rolny w efekcie prowadziłoby do sytuacji, w której teren taki nie mógłby zostać opodatkowany ani podatkiem od nieruchomości, ani podatkiem rolnym. Tym samym o tym czy dany grunt jest użytkiem rolnym, czy też nim nie jest decyduje w pierwszej kolejności zapis w ewidencji gruntów. Tego dowodu nie mogą samodzielnie kwestionować organy podatkowe, poprzez klasyfikowanie danego gruntu jako gruntu rolnego wyłącznie w oparciu o własne ustalenia i z pominięciem zapisu w ewidencji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia z dnia 29 czerwca 2006 r., w sprawie II FSK 842/05, publ. LEX nr 242985). Dodatkowo potwierdza to reguła wynikająca z art. 21 ust. 1 u.p.g.k., od której nie zostały przewidziane żadne wyjątki, a organy ustalające wysokość zobowiązań podatkowych nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów (por. wyrok NSA z dnia z dnia 13 stycznia 2010 r., w sprawie II FSK 1243/08, publ. LEX nr 558871). Przywołany art. 21 u.p.g.k. wyraźnie stanowi, że podstawą wymiaru podatków nie jest stan faktyczny, lecz stan ujawniony (zapisany) w ewidencji gruntów i budynków. W tym kontekście można mówić o formalnym związaniu ewidencją, która dla wymiaru podatku ma znaczenie rozstrzygające, niezależnie od tego, jaki w określonym czasie jest charakter danych gruntów. Stosownie do art. 22 ust. 1 u.p.g.k. ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów prowadzą starostowie. Z kolei właściciele i osoby władające obowiązane są zgłaszać właściwemu staroście wszelkie zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni licząc od dnia powstania tych zmian (art. 22 ust. 2 u.p.g.k. ). Zgodnie z § 49 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 pkt. 1 Rozporządzenia MRRiB z 29.03.2001 r. o dokonanych zmianach w danych ewidencyjnych starosta zawiadamia organy podatkowe - w przypadku zmian danych mających znaczenie dla wymiaru podatków: od nieruchomości, rolnego i leśnego. Zawiadomienie to zawiera w szczególności oznaczenie dokumentu, który stanowił podstawę do zmiany, oraz datę jej wprowadzenia. Wyłącznie zatem starostowie upoważnieni są do dokonywania zmian w ewidencji gruntów i budynków. Wbrew zarzutom skargi, organy nie dopuściły się naruszenia art. 7 ust. 1 pkt 4 u.p.o.l. Przepis ten stanowi podstawę zwolnienia od podatku od nieruchomości m.in. budynków położonych na gruntach gospodarstw rolnych, służących wyłącznie działalności rolniczej. Korzystać z tego zwolnienia mogą jednak jedynie te budynki, które, poza spełnieniem warunku faktycznego służenia wyłącznie działalności rolniczej, spełniają tez warunek położenia na gruntach gospodarstw rolnych. Gospodarstwo rolne, dla celów stosowania niniejszego przepisu, powinno odpowiadać definicji zawartej w ustawie o podatku rolnym, co oznacza, że zwolnieniu od podatku od nieruchomości podlegają jedynie budynki posadowione na gruntach sklasyfikowanych jako użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych (podobnie L. Etel, Komentarz do art. 7 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, wydawnictwo ABC , 2008). Jest to rozwiązanie spójne z ustawa o podatku rolnym, bowiem wyłącza z zakresu opodatkowania podatkiem od nieruchomości budynki znajdujące się na gruntach nie podlegających opodatkowaniu tym podatkiem. Zważywszy, że należące do skarżącego budynki znajdują się na działce klasyfikowanej jako tereny mieszkaniowe na gruntach zabudowanych i zurbanizowanych, nie klasyfikowanych jako grunty rolne, przedmiotowe zwolnienie nie mogło w tym wypadku znaleźć zastosowania. Mocą art. 5 ust. 1 u.p.o.l., rada gminy, w drodze uchwały, określa wysokość stawek podatku od nieruchomości, z tym że stawki nie mogą przekroczyć rocznie stawek wynikających z obwieszczenia Ministra Finansów (wydawanego w każdym roku) w sprawie górnych granic stawek kwotowych podatków i opłat lokalnych. Rada Gminy K. podjęła uchwałę Nr [...] z dnia 17 grudnia 2010 r. w sprawie określenia stawek podatku od nieruchomości obowiązujących na terenie Gminy K., którą stawki podatkowe odnoszące się do poszczególnych przedmiotów opodatkowania zostały ustalone w niższej niż maksymalnie dopuszczonej wysokości. W zakresie przedmiotów opodatkowania podatkiem od nieruchomości objętych kwestionowaną decyzją, stawki te zostały ustaloną wskazaną wyżej uchwałą, odpowiednio: od budynków mieszkalnych i ich części na 0,61 zł/1 m2 (przy maksymalnej 0,67 zł/1m2), od budynków pozostałych i ich części, do których zalicza się garaż na 5,53 zł/1m2, (przy maksymalnej 7,06 zł/1m2) oraz od gruntów pozostałych na 0,23 zł/1/m2 powierzchni użytkowej (przy maksymalnej 0,41 zł/1m2). Organ pierwszej instancji wyliczył, przy zastosowaniu odpowiednich stawek i ustalonych powierzchniach przedmiotów opodatkowania, przypadające od nich kwoty podatku. Zastosował ustawowe zwolnienie w podatku rolnym, z uwagi na niskie klasy bonitacyjne użytków rolnych. Zarzuty zatem dotyczące nieprawidłowego wymiaru łącznego zobowiązania są nieuzasadnione. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, wobec czego skarga, jako bezzasadna, podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270).