I SA/Wa 2504/12

WyrokWSA w Warszawie2013-05-28

Skład orzekający: Joanna Skiba, Iwona Maciejuk, Tomasz Szmydt

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy jest związany oceną prawną wyrażoną w prawomocnym wyroku sądu administracyjnego i czy powinien orzec co do istoty sprawy na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego bez ponownego przekazywania sprawy do organu I instancji?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy jest związany oceną prawną wyrażoną w prawomocnym wyroku sądu administracyjnego i obowiązany jest orzec co do istoty sprawy na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, jeśli nie zachodzi potrzeba jego uzupełnienia. Niezastosowanie się do tej oceny prawnej i ponowne przekazanie sprawy do organu I instancji narusza zasadę związania organu oceną prawną i powoduje wadliwość decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewody uchylającej decyzję Prezydenta miasta o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości będącej własnością Skarbu Państwa, położonej w Warszawie. Wnioskodawcami byli następcy prawni dawnego właściciela nieruchomości. Organ II instancji wielokrotnie przekazywał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, nie stosując się do prawomocnych wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nakazujących merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. Skarżący zarzucił naruszenie zasady związania organu wskazaniami sądowymi oraz błędną interpretację przepisów dotyczących planowania przestrzennego.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody z dnia października 2012 r.; stwierdził, że decyzja ta nie podlega wykonaniu; zasądził od Wojewody na rzecz skarżącego kwotę 457 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Iwona Maciejuk Sędzia WSA Tomasz Szmydt Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2013 r. sprawy ze skargi Z. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz Z. P. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2012 r. nr [...] Wojewoda [...], po rozpoznaniu odwołania Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, uchylił decyzję Prezydenta W. z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] ustanawiającą prawo użytkowania wieczystego co do części nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] róg [...], nr hip. [...], o pow. [...] m2, stanowiącej własność Skarbu Państwa – Wojskowej Agencji Mieszkaniowej (działki ewidencyjne nr [...],[...],[...] i [...]) na rzecz K. K. w 1/3 części, H. T. w 1/3 części i Z. P. w 1/3 części i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu organ przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy: Nieruchomość położona w W. przy ul. [...] znajduje się na terenie objętym działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279), dalej "dekret". W dniu 21 listopada 1945 r., tj. z dniem wejścia w życie dekretu, grunt przedmiotowej nieruchomości, na podstawie przepisu art. 1, przeszedł na własność Gminy W. Objęcie w posiadanie przez gminę W. niniejszego gruntu nastąpiło w dniu [...] sierpnia 1948 r. wraz z dniem ukazania się ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Nr [..] Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego W. Następnie grunt ten, na mocy art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz. 130), stał się własnością Skarbu Państwa. Organ I instancji ustalił, że wniosek byłego właściciela J. P. o przyznanie prawa własności czasowej skierowany do Zarządu Miejskiego w W. w dniu 18 października 1948 r. został złożony w terminie wynikającym z art. 7 ust. 1 dekretu. Jednocześnie z zaświadczenia Sądu Grodzkiego w W. Wydział Ksiąg Wieczystych z dnia 31 lipca 1948 r. nr [...] wynika, że nieruchomość hip. [...] zawierała powierzchnię [...] m2 i stanowiła własność J. P. Prezydium Rady Narodowej w W. orzeczeniem z dnia [...] maja 1967 r. odmówiło wnioskodawcy przyznania użytkowania wieczystego do [...] m2 pochodzących z hip. [...], objętych decyzją lokalizacyjną z dnia [...] października 1966 r. nr [...] pod budowę zespołu 3 garaży. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 1992 r. nr [...] skomunalizował na rzecz Gminy [...] działkę nr [...]. Następnie Burmistrz [...] decyzją z dnia [...] maja 1992 r. nr [...] orzekł o przyznaniu na rzecz K. K., H. T. i Z. P. prawa użytkowania wieczystego do gruntu o pow. [...] m2 pochodzącego z hip. [...] i stanowiącego działkę ewidencyjną nr [...]. Decyzja ta uzyskała walor prawomocności. Następnie Kierownik Urzędu Rejonowego w W. decyzją z dnia [...] marca 1998 r. nr [...] odmówił spadkobiercom dawnego właściciela ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu o pow. [...] m2 z hip. [...] stanowiącego działki ewidencyjne nr [...], [...] i [...] cz. z obrębu [...]. Od tej decyzji nie wniesiono odwołania, jednakże na skutek złożonego przez K. K., H. T. i Z. P. wniosku o stwierdzenie jej nieważności, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2003 r. nr [...] stwierdził nieważność w/w rozstrzygnięcia. Po czym Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] stycznia 2005 r. stwierdził nieważność decyzji Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] maja 1967 r., a Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 2008 r. nr [...] stwierdził nieważność decyzji Naczelnika [...] z dnia [...] lutego 1974 r. odmawiającej J. P. przyznania prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości o powierzchni [...] m2, w części dotyczącej gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa, tj. działki [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] cz. z obrębu [...]. Zarówno Minister Infrastruktury, jak i Wojewoda [...] orzekli o stwierdzeniu nieważności decyzji, gdyż były one skierowane do osoby zmarłej (J. P.). W związku z powyższymi rozstrzygnięciami, do rozpoznania pozostał wniosek J. P. z dnia 16 października 1948 r. o przyznanie prawa użytkowania wieczystego. Prezydent W. decyzją z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] ustanowił na 99 lat prawo użytkowania wieczystego do zabudowanego gruntu będącego własnością Skarbu Państwa, położonego w W. przy ul. [...] o powierzchni [...] m2, oznaczonego jako działki ewidencyjne nr [...],[...],[...],[...], stanowiącego część dawnej nieruchomości hipotecznej [...], na rzecz następców prawnych dawnego właściciela: K. K., H. T. i Z. P. (każdemu po 1/3 części) oraz ustalił czynsz symboliczny z tego tytułu w wysokości [...] zł netto, płatny z góry w terminie do dnia 31 marca każdego roku. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem Wojskowa Agencja Mieszkaniowa Oddział Regionalny w [...] złożyła odwołanie. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję Prezydenta W. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W wyniku rozpoznania skargi od powyższej decyzji Wojewody [...], Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 marca 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 1772/10 uchylił zaskarżoną decyzję organu II instancji. W ocenie Sądu organ odwoławczy nieprawidłowo zastosował w ramach postępowania odwoławczego dyspozycję art. 138 § 2 kpa, gdyż materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie nie wymagał uzupełnienia w znacznej części. Po ponownym rozpatrzeniu odwołania i zbadaniu akt sprawy Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] uchylił decyzję Prezydenta W. z dnia [...] marca 2010 r. i umorzył postępowanie przed organem I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Wojewoda, powołując się na art. 7 ust. 1 i 2 dekretu uznał, że w rozpatrywanej sprawie w części dotyczącej działek ewidencyjnych pozostających własnością Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, reprezentującej prawa Skarbu Państwa, nie zachodzi potrzeba analizy spełnienia przesłanek materialnych wymienionych w powołanym art. 7 ust. 2 dekretu, gdyż w omawianym zakresie istnieje podstawa do stwierdzenia, że organ I instancji nie miał legitymacji do rozpoznania wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego, z uwagi na treść art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (j.t. Dz.U. z 2010 r. Nr 206, poz. 1367 ze zm.), art. 19 i 20 kpa w związku z art. 14 ust. 1 i art. 14 ust. 2a pkt 1 i 2 w/w ustawy oraz art. 4 pkt 9 i 9b1 oraz art. 11 ust. 1 i art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. Nr 102, poz. 651 ze zm.). W ocenie Wojewody, dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, w ramach przysługujących mu w świetle art. 14 ust. 2a pkt 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP uprawnień starosty wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej, przy gospodarowaniu powierzonymi Agencji nieruchomościami Skarbu Państwa, posiada kompetencje do prowadzenia postępowań administracyjnych i orzekania w przedmiocie przyznania prawa użytkowania wieczystego na zasadzie art. 7 dekretu. Na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli Z. P. oraz Wojskowa Agencja Mieszkaniowa w [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 2026/11 uchylił zaskarżoną decyzję organu wojewódzkiego. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że organ odwoławczy nie zastosował się do oceny prawnej i zaleceń zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 marca 2011 r. sygn. akt 1772/10, przez co naruszył przepisy art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W orzeczeniu tym Wojewódzki Sąd Administracyjny, uchylając zaskarżoną decyzję Wojewody [...], jednoznacznie wyraził bowiem pogląd, że odmienna ocena prawna prawidłowo i wyczerpująco zebranego materiału dowodowego nie daje podstawy do wydania rozstrzygnięcia kasacyjnego. Jeżeli zatem organ II instancji nie ma wątpliwości co do stanu faktycznego i nie stwierdzi potrzeby przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia materiału dowodowego, to obowiązany jest orzec co do istoty sprawy. Wobec powyższego Sąd ten nakazał organowi II instancji, nie kwestionując i nie mając żadnych wątpliwości co do jego właściwości w rozpatrywanej sprawie, "rozpoznać sprawę merytorycznie zgodnie z ogólnym zasadami postępowania odwoławczego i dokonać oceny całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego pod kątem przesłanek określonych w art. 7 ust. 2 dekretu". Wojewódzki Sąd Administracyjny, zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, rozstrzygał poprzednio w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 2 w/w ustawy, z urzędu był zobowiązany wziąć pod uwagę wszelkie wady badanego orzeczenia administracyjnego (w tym również dotyczące kwestii właściwości organu do wydania decyzji), jeżeliby uznał, że zachodzą przyczyny określone w art. 156 kpa. Prawomocny wyrok Sądu obligował zatem organ odwoławczy do uwzględnienia zawartych w nim wytycznych. Zdaniem Sądu orzekającego w sprawie sygn. akt I SA/Wa 2026/11, nie można uznać za zgodną z prawem decyzji, w której przy niezmienionym stanie faktycznym i prawnym organ nie uwzględnił wiążącej oceny prawnej dokonanej przez Sąd w prawomocnym wyroku z dnia 21 marca 2011 r. Biorąc zatem pod uwagę, że Wojewoda [...] ponownie rozpatrując sprawę ograniczył swoje postępowanie jedynie do stwierdzenia, że w obecnej ocenie tego organu Prezydent W. nie jest organem właściwym do rozpatrzenia wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...], która stanowi własność Skarbu Państwa i znajduje się w zarządzie Agencji Mienia Wojskowego, a to oznacza, że organ II instancji nie rozpoznał przedmiotowej sprawy i nie dokonał oceny całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego pod kątem przesłanek określonych w art. 7 ust. 2 dekretu, do czego został zobowiązany. Niezastosowanie się natomiast przez organ administracji publicznej przy ponownym wydaniu decyzji do oceny prawnej wyrażonej przez Sąd w wyroku narusza zasadę związania organu oceną prawną i oznacza, że podjęty akt lub czynność są wadliwe. Po ponownym rozpatrzeniu odwołania Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 2012 r. nr [...] uchylił decyzję Prezydenta W. z dnia [...] marca 2010 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I Instancji. W uzasadnieniu wskazał, że odmowa przyznania byłemu właścicielowi prawa do gruntu – na podstawie art. 7 dekretu – jest dopuszczalna wówczas, jeżeli organ orzekający w sprawie wyraźnie i jednoznacznie ustalił przeznaczenie gruntu na podstawie obowiązującego planu zabudowy (zagospodarowania przestrzennego) i jednocześnie stwierdził, że korzystanie z gruntu nie da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu wynikającym z tego planu. W ocenie organu wojewódzkiego przedmiotowy grunt nie jest objęty obecnie żadnym planem zagospodarowania przestrzennego. Natomiast wydane zostało dla tego terenu studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego W. z dnia [...] października 2006 r., zgodnie z którym przeznaczony jest on pod zabudowę mieszkaniową wielorodzinną i został oznaczony na planie symbolem [...]. Ponadto, pomimo iż dla terenu przy ul. [...] w W. nie uchwalono planu zagospodarowania przestrzennego, to odnośnie przedmiotowej nieruchomości podjęte zostały dwie uchwały Rady W.: z dnia [...] czerwca 2010 r. Nr [...] o przystąpieniu do sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu [...] w rejonie ul. [...] w W. oraz z dnia [...] listopada 2010 r. Nr [...] o wprowadzeniu zmiany do w/w uchwały z dnia [...] czerwca 2010 r. Organ odwoławczy stanął na stanowisku, iż potraktowanie przez organ I instancji ustaleń projektu planu zagospodarowania przestrzennego oraz studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego jako podstawy do uznania, iż korzystanie z przedmiotowego terenu daje się pogodzić z przeznaczeniem gruntu, o którym mowa w art. 7 ust. 2 dekretu, jest nieprawidłowe i narusza w sposób istotny literalne brzmienie w/w przepisu. Studium nie jest bowiem aktem prawa miejscowego. Jak wynika z treści art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 717 ze zm.) w studium nie ustala się przeznaczenia terenu, lecz określa politykę przestrzenną gminy, w tym lokalne zasady zagospodarowania przestrzennego. Takie ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych (art. 9 ust. 4 w/w ustawy). Tożsame z przedstawionym stanowiskiem Wojewoda uznał podejście do oceny przesłanek z art. 7 ust. 2 dekretu w kontekście samego projektu planu zagospodarowania przestrzennego. Uchylając zaskarżoną decyzję i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji Wojewoda stwierdził, że Prezydent W. naruszył art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa oraz art. 7 ust. 2 dekretu. Powyższy wniosek Wojewoda wyprowadził również z faktu, iż w aktach administracyjnych brak jest części graficznej i tekstowej studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowanie terenu nieruchomości przy ul. [...]. Ponadto, w ocenie Wojewody, zastosowanie art. 138 § 2 kpa potwierdza również ewentualna konieczność uzupełnienia materiału dowodowego o opinię rzeczoznawcy majątkowego w zakresie określenia wartości boksów garażowych wybudowanych po wejściu w życie dekretu na części nieruchomości przy ul. [...] o pow. [...] m² (działka nr [...]),[...] m² (działka nr [...]) oraz [...] m² (działka nr [...]). Powyższe organ uzasadnił dyspozycją art. 31 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którą oddanie w użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowej zabudowanej następuje z równoczesną sprzedażą położonych na niej budynków i innych urządzeń. Skargę na decyzję z dnia [...] października 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Z. P., reprezentowany przez adw. A. P., zarzucając: 1. złamanie zasady związania organu wskazaniami sądowymi zawartymi w wyrokach sygn. akt I SA/Wa 1772/10 i I SA/Wa 2026/11 nakładających na organ odwoławczy obowiązek orzeczenia co do istoty sprawy; 2. wadliwą interpretację art. 7 ust. 2 dekretu poprzez uznanie, że brak planu zagospodarowania przestrzennego stanowi przeszkodę dla uwzględnienia wniosku (sprzeczność planu z prywatną własnością); 3. wewnętrzną sprzeczność motywów przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji polegającą na nakazaniu zbadania graficznej i tekstowej części studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przy przekreśleniu możliwości oparcia decyzji dekretowej o takie studium; 4. wadliwą interpretację obowiązku zachowania dwuinstancyjności postępowania ze wskazaniem na konieczność aktualizacji operatów szacunkowych, które nie stanowią składnika decyzji. Z uwagi na powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Przede wszystkim wyjaśnić należy, że przedmiotowa sprawa już po raz trzeci jest rozpatrywana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Poprzednio Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokami z dnia 21 marca 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 1772/10 oraz z dnia 11 kwietnia 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 2026/11 uchylał zaskarżane decyzje Wojewody [...] w sprawie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...]. W związku z tym przypomnieć należy, że zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Ilekroć zatem dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd, tylekroć będzie on związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu. Orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie. Oznacza to, że organ administracji jest obowiązany rozpatrzyć sprawę ponownie, stosując się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach, a tym bardziej w orzeczeniach organów administracyjnych wydanych w innych sprawach lub nowych koncepcji wykreowanych w rozpatrywanej ponownie sprawie. Nawet zatem w przypadku sporu co do stanu faktycznego będącego podstawą subsumcji prawa, a więc i oceny prawnej lub odmiennej interpretacji prawa albo nawet możliwości niezgodności oceny sądu z prawem obowiązującym, zapatrywania prawne wynikające z oceny prawnej sądu mają moc wiążącą do czasu, aż wyrok zostanie wzruszony w przewidzianym do tego trybie. Odmienna ocena materiału dowodowego stanowi prawnie niedopuszczalną polemikę z prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 7 grudnia 1999 r. sygn. akt I SA 1089/99 przywołany przez J.P. Tarno (w:) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 223). Ponadto ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu administracyjnego jest wiążąca w sprawie dla sądu oraz organu administracji państwowej zarówno wówczas, gdy dotyczy zastosowania przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania administracyjnego. Zatem organ administracyjny jest zobowiązany rozpatrzyć sprawę ponownie, stosując się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku. Związanie sądu administracyjnego oraz organów administracyjnych oceną prawną oznacza, że nie mogą one formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej w orzeczeniu sądowym poglądem i zobowiązane są do podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Naruszenie zaś przez organy administracyjne postanowień art. 153 ustawy uzasadnia możliwość powtórnego zaskarżenia aktu lub czynności na tej podstawie i spowoduje jej uchylenie przez sąd administracyjny (wyrok NSA z dnia 10 listopada 1981 r. sygn. akt II SA 364/81, niepubl.), zaś niezastosowanie się przez sąd do oceny prawnej wyrażonej w orzeczeniu sądu administracyjnego jest naruszeniem prawa stanowiącym podstawę do wniesienia skargi kasacyjnej. Wyjaśnić również należy, że ten bezwzględny obowiązek zastosowania się przez organ administracji do poglądu prawnego i wynikających z niego wytycznych co do dalszego biegu postępowania może być wyłączony tylko w razie istotnej zmiany stanu faktycznego lub zmiany przepisów prawa, a także po wzruszeniu zapadłego orzeczenia w przewidzianym do tego trybie. Żadna z tych przesłanek nie wystąpiła jednak w rozpatrywanej sprawie. Przechodząc do realiów niniejszej sprawy, orzekający uprzednio w niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 21 marca 2011 r., którego ustalenia – stosownie art. 153 ustawy – zostały następnie potwierdzone w wyroku z dnia 11 kwietnia 2012 r., nakazał prawidłowo ocenić zebrany materiał dowodowy i rozpoznać sprawę merytorycznie, zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania, pod kątem przesłanek określonych w art. 7 ust. 2 dekretu. Sąd dodał również, że odmienna ocena zebranych dowodów nie upoważnia organu odwoławczego do zastosowania dyspozycji z art. 138 § 2 kpa. Niezastosowanie się do wytycznych Sądu i naruszenie przez Wojewodę [...] po raz kolejny postanowień art. 153 ustawy powoduje zatem uchylenie zaskarżonej decyzji przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Jednocześnie zaznaczyć należy, że niezasadne zastosowanie rozstrzygnięcia z art. 138 § 2 kpa wynika nie tylko z okoliczności podniesionych wyżej, ale również z bezpodstawnego argumentu Wojewody o konieczności sporządzenia nowych opinii w zakresie wartości naniesień budowlanych na nieruchomości. Już sam bowiem fakt, iż w dniu 21 marca 2011 r. (tj. w dacie orzekania w sprawie sygn. akt I SA/WA 1772/10) utraciły aktualność wcześniejsze operaty szacunkowe z dnia 15 grudnia 2009 r., co jednak nie zostało zakwestionowane przez Sąd oznacza, że wykonanie nowych opinii nie jest konieczne w celu określenia spełnienia przesłanek z art. 7 ust. 2 dekretu. Ponownego postępowania przed organem I instancji nie wymaga również kwestia dołączenia do akt administracyjnych sprawy części graficznej i tekstowej studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowanie przestrzennego spornej nieruchomości w sytuacji, gdy istnienie tych dokumentów jest bezsporne. Reasumując zatem, ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy powinien przeanalizować całość dostępnych materiałów dowodowych zgodnie z zaleceniami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawartymi w wyrokach z dnia 21 marca 2011 r. oraz z dnia 11 kwietnia 2012 r. Tym samym Wojewoda powinien orzec merytorycznie co do istoty sprawy, tj. stwierdzić, czy korzystanie z przedmiotowego terenu daje się pogodzić z przeznaczeniem gruntu, o którym mowa w art. 7 ust. 2 dekretu. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 oraz art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło