I FSK 2052/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA : Arkadiusz Cudak po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej A. W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 lipca 2013 r., sygn. akt III SA/Gl 1339/13 odrzucającego skargę A. W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 19 kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług (stwierdzenie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania) postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach. Skarżąca A. W., pismem z dnia 6 września 2013 r., wniosła skargę kasacyjną od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 lipca 2013 r. odrzucającego skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 19 kwietnia 2013 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług (stwierdzenie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania). Sąd pierwszej instancji podał, że skarżąca 24 maja 2013 r. złożyła łączną skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej oraz na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej. Zarządzeniem wstępnym z dnia 27 czerwca 2013 r. skarga strony została rozdzielona na dwie sprawy o sygnaturach akt III SA/Gl 1338/13 i III SA/Gl 1339/13. Skarżąca została poinformowana o rozdzieleniu skarg pismem z dnia 1 lipca 2013 r. doręczonym 8 lipca 2013 r. Zarządzeniem Przewodniczącego z dnia 27 czerwca 2013 r. skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi dotyczącej postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w K. stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w kwocie 100 zł pod rygorem odrzucenia skargi. Odpis tego zarządzenia został skutecznie doręczony stronie skarżącej w dniu 8 lipca 2013 r., na co wskazuje zwrotne potwierdzenie odbioru znajdujące się w aktach sprawy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi, skarżąca przedłożyła kserokopię dowodu uiszczenia wpisu od skargi łącznej z dnia 29 maja 2013 r., który po rozdzieleniu skarg został uznany za wpis od skargi rozpoznawanej pod sygnaturą akt III SA/Gl 1338/13. W postanowieniu z dnia 23 lipca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że w rozpoznawanej sprawie skarżąca została prawidłowo wezwana do uiszczenia wpisu od skargi, w kwocie 100 zł. Odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od przedmiotowej skargi został jej doręczony 8 lipca 2013 r. Skarżącej nie przysługiwało ustawowe zwolnienie od kosztów sądowych na podstawie art. 239 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), a wniosek o przyznanie prawa pomocy w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych, nie został przez skarżąca złożony. Zakreślony przez sąd termin do uiszczenia wpisu od skargi upłynął z dniem 15 lipca 2013 r., przy czym żądany wpis nie został uiszczony. Mając na uwadze powyższe okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę odrzucił. W skardze kasacyjnej skarżąca zaskarżyła powyższe postanowienie w całości, wnosząc o jego uchylenie i orzeczenie o kosztach postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie: - § 2 ust. 1 pkt 1Rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 16 grudnia 2003 r. (Dz. U. nr. 221. poz. 2193, dalej: "Rozporządzenie RM"), na skutek błędnej jego interpretacji i uznania, iż od skargi zaskarżającej dwa postanowienia należne są dwie opłaty, w sytuacji, w jakiej z powyższego przepisu wynika, iż wpis w kwocie 100 zł uiszczony być winien od skargi, niezależnie od tego, ile postanowień jest nią zaskarżanych, - art. 220 § 1 i § 3 p.p.s.a. w związku z art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 p.p.s.a. polegające na odrzuceniu skargi skarżącej na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 19 kwietnia 2013 r. sygn. akt [...] stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. Ośrodek Zamiejscowy w C. z dnia 11 grudnia 2012 r. nr [...] wobec nieuzupełnienia przez stronę braku pisma, poprzez nieziszczenie wpisu sądowego od wyżej wymienionego środka zaskarżenia w sytuacji, gdy otrzymane przez stronę w dniu 8 lipca 2013 r. wezwanie do uzupełnienia owych braków pisma było niejasne i nieprecyzyjne oraz nie wykazywało w sposób niebudzący wątpliwości przedmiotu wezwania oraz jego zakresu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę z powodu nieuzupełnienia przez skarżącego w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi pomimo prawidłowego wezwania go do ich usunięcia. Chodzi tutaj wyłącznie o tzw. brak istotny, tzn. taki, którego występowanie uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu. Do tego rodzaju braków należy nieuiszczenie należnego wpisu. Kwestię dotyczącą wpisu od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym reguluje art. 230 § 1 i 2 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem od tego typu pism w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Przepis ten definiuje jednocześnie, jakie pisma należą do katalogu pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym. Są to: skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania. Opłacenie skargi stanowi niezbędny warunek do podjęcia dalszych czynności z nią związanych. W myśl art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Kategoryczna treść przepisu praktycznie uniemożliwia podejmowanie jakichkolwiek działań, poza możliwością wezwania skarżącego do uiszczenia wpisu. Przewodniczący wzywa wnoszącego skargę, aby pod rygorem odrzucenia skargi uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W wezwaniu sąd powinien zawrzeć: wskazanie braków, jakie strona ma uzupełnić lub poprawić, zakreślenie terminu siedmiu dni na uzupełnienie lub poprawienie pisma, określenie rygoru niezachowania przez stronę terminu. Sąd Najwyższy w postanowieniu z 9 września 1999 r. (III RN 6/99, OSNC 2000, Nr 9, poz. 343), przyjął stanowisko, zgodnie z którym wezwanie do uzupełnienia braków pisma powinno być tak jasne i niedwuznaczne, by u strony, do której zostało skierowane, nie powstała wątpliwość, co do przedmiotu wezwania i rygorów grożących w razie niezastosowania się do jego treści. Jeśli wezwanie do usunięcia braków formalnych pisma budzi wątpliwości, co do treści, to nie można z tego wyprowadzać skutków niekorzystnych dla strony. Zatem niezachowanie wymagań wezwania pozbawia je sankcji. Pogląd ten podzielił NSA w wyroku z 22 kwietnia 2005 r., FSK 1675/04, a także w postanowieniu z 5 września 2006 r., I FZ 292/06. Gdy strona, prawidłowo wezwana do uiszczenia należnego wpisu od skargi, mimo wszystko go nie uiści, skarga zostanie odrzucona na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a., który stanowi samodzielną podstawę do jej odrzucenia. Przechodząc na grunt przedmiotowej sprawy, wskazać należy, skarżąca 31 maja 2013 r. wniosła skargę łączną na postanowienie organu o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oraz na postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Załącznikiem do niniejszej skargi było potwierdzenie uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł, wpłaconego na konto Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego 29 maja 2013 r. Zarządzeniem wstępnym z dnia 27 czerwca 2013 r. skarga strony została rozdzielona na dwie sprawy o sygnaturach akt III SA/Gl 1338/13 i III SA/Gl 1339/13. Zarządzeniem Przewodniczącego z dnia 27 czerwca 2013 r. skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego. Przewodniczący na postawie art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a. wezwał skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 19 kwietnia 2013 r. nr [...] w kwocie 100 zł (stosownie do § 2 ust. 1 pkt 1Rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Pouczył skarżącą, że wymienioną kwotę należy uiścić w kasie sądu lub na rachunek bankowy w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi, skarżąca przesłała do sądu pierwszej instancji pismo o następującej treści "W załączniku potwierdzenie dokonania wpłaty w dniu 29 maja 2013 r.", do pisma dołączyła kserokopię dowodu uiszczenia wpisu w kwocie 100 zł od skargi, w rubryce tytułem widnieje oznaczenie decyzji [...] oraz [...]. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, treść wezwania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego potwierdza zawarty w skardze kasacyjnej zarzut niejasnego i nieprecyzyjnego wezwania strony do uiszczenia wpisu sądowego. Pismo to zostało sformułowane w sposób niewłaściwy, mogący wprowadzić skarżącą w błąd. Wobec przedstawionych powyżej faktów należy przyjąć, że skierowane do strony wezwanie było nieprecyzyjne. W wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego należy dokładnie określić braki formalne oraz sposób ich usunięcia. W przedmiotowej sprawie niewystarczającym było użycie standardowego wezwania do uiszczenia wpisu sądowego, gdyż kwota, którą skarżąca wpłaciła (100 zł) pokrywała się z kwotą, którą powinna była dopłacić (100 zł), ponadto sąd nie poinformował skarżącej o zaliczeniu wpłaconych, 29 maja 2013 r., 100 zł na poczet którejkolwiek ze skarg, a postanowienie, które należało dodatkowo opłacić, oznaczono w wezwaniu numerem decyzji Dyrektora Izby Skarbowej, a więc w ten sam sposób jak to zrobiła skarżąca na dowodzie wpłaty z 29 maja 2013 r. W przedmiotowej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny powinien rozszerzyć treść wezwania, doprecyzowując myśl wskazać, że z powodu rozdzielenia skargi na dwie odrębne sprawy zalicza uiszczony wpis na poczet jednej ze spraw i wzywa do uiszczenia należnego wpisu w drugiej. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że nieprecyzyjność wezwania nie może prowadzić do niekorzystnych dla strony skutków. Jak już wskazano wyżej, wezwanie o uzupełnienie braków formalnych pisma powinno być jednoznaczne i nie budzić wątpliwości. W przedmiotowej sprawie nie można uznać by sąd należycie sformułował treść wezwania, brak było zatem podstaw do zastosowania wskazanego w nim rygoru, tj. odrzucenia skargi. Odnosząc się do zarzutu naruszenia § 2 ust. 1 pkt 1Rozporządzenia RM, Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzut ten za niezasadny. Zgodnie z treścią art. 57 § 3 p.p.s.a. jeśli w jednym piśmie zaskarżono więcej niż jeden akt lub czynność, albo bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, przewodniczący zarządza rozdzielenie tych skarg. Przepis ten nakazuje zatem, w sytuacji, gdy strona skarży jednocześnie więcej niż jeden akt, rozdzielenie skarg, nadanie każdej sprawie osobnej sygnatury i orzekanie w każdej z tych spraw indywidualnie (por. wyrok NSA z dnia 26 października 2011 r., sygn. akt I OSK 1068/11). Wiąże się to również z koniecznością uiszczenia wpisu od każdej z tak rozdzielonych skarg, stosownie do treści przepisów art. 211, art. 212 i 214 p.p.s.a. Mając na uwadze prawidłowość rozdzielenia spraw administracyjnych objętych skargą z 6 września 2013 r. na odrębne postępowania sądowe, zasadnym było wezwanie skarżącej do uiszczenia wpisu od skargi wyodrębnionej w tej sprawie w wysokości ustalonej na podstawie § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z 16 grudnia 2003 r. Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny − działając na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 182 § 1 p.p.s.a. − orzekł jak w sentencji.