III SA/Wa 135/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alojzy Skrodzki (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Golat, Sędzia WSA Anna Wesołowska, Protokolant starszy referent Iwona Choińska, po rozpoznaniu w dniu 3 października 2013 r. na rozprawie sprawy ze skargi "N. " z siedzibą w W. na czynność Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odstąpienia od przekazania 1% podatku na rzecz organizacji pożytku publicznego p o s t a n a w i a 1) odrzucić skargę, 2) zwrócić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz "N. " z siedzibą w W. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) uiszczoną tytułem wpisu sądowego. Pismem z 14 listopada 2012 r. Skarżąca "N." zwróciła się do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa poprzez niezwłoczne przekazanie na jej rzecz kwoty w wysokości 1% podatku. Wskazała, że spełniła wszystkie, wymienione w art. 45c ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361 ze zm.) i art. 21b ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. Nr 144, poz.930 ze zm.) warunki do przekazania kwoty 1% podatku. Skarżąca posiada mianowicie status organizacji pożytku publicznego i znajduje się w wykazie tych organizacji. Ponadto podatnicy wskazali w swoich zeznaniach podatkowych numer KRS Skarżącej oraz kwotę do przekazania. Skarżąca wywiodła, że warunkiem skutecznego przekazania tej kwoty nie jest umieszczenie we wspomnianym wykazie numeru rachunku bankowego organizacji pożytku publicznego. Odpowiadając na powyższe pismo Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. zwrócił uwagę na ciążący na organizacji pożytku publicznego, a wynikający z art. 27a ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2010 r. Nr 234, poz. 1536 ze zm.) obowiązek zawiadomienia – w terminie do 31 stycznia roku następującego po roku podatkowym - właściwego naczelnika urzędu skarbowego o numerze rachunku bankowego właściwym do przekazania 1% podatku. Tymczasem oświadczenie o numerze tego rachunku Skarżąca złożyła dopiero w dniu 4 września 2012 r. Stąd też Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. był zobowiązany do odstąpienia od przekazania na jej rzecz kwoty 1% podatku. Powyższy akt Skarżąca zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zastrzegła jednocześnie, że alternatywnie składa skargę na bezczynność Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. polegającą na nieprzekazaniu na jej rzecz 1% podatku wynikającego z zeznań podatkowych za 2011 r. Skarżąca zarzuciła naruszenie: - art. 45c ust. 4 u.p.d.o.f. oraz art. 21b ust. 4 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym poprzez nieprzekazanie na rzecz Skarżącej 1% podatku wynikającego z zeznań podatkowych za 2011 r.; - art. 45c ust. 1-3 u.p.d.o.f. oraz art. 21b ust. 1-3 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym poprzez nieprzekazanie na rzecz Skarżącej 1% podatku pomimo, że w sprawie spełnione zostały wszystkie wymienione w powołanych przepisach warunki do jego przekazania; - art. 27 ust. 1 ustawy o działalności pożytku publicznego poprzez nieprzekazanie na rzecz Skarżącej 1% podatku pomimo, że podatnicy, stosownie do swojego uprawnienia wynikającego z tego przepisu, przekazali 1% podatku na jej rzecz; - art. 27 ust. 2 ustawy o działalności pożytku publicznego poprzez nieprzekazanie na rzecz Skarżącej 1% podatku pomimo, że Skarżąca jako organizacja pożytku publicznego spełniająca ustawowe przesłanki znajdowała się w wykazie organizacji pożytku publicznego Ministra Pracy i Polityki Społecznej; - art. 2 oraz art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji w zw. z art. 1 Protokołu Nr 1 do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (Dz. U. z 1995 r. Nr 36, poz. 175) poprzez nieprzekazanie na rzecz Skarżącej 1% podatku pomimo konstytucyjnych gwarancji ochrony praworządności i praw majątkowych; - art. 32 Konstytucji poprzez nieprzekazanie na rzecz Skarżącej 1% podatku, co pozostaje w sprzeczności z zasadą równego traktowania organizacji pożytku publicznego znajdujących się w wykazie Ministra Pracy i Polityki Społecznej; - art. 121 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) przez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organów podatkowych. Na tej podstawie Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego aktu w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia ewentualnie o zobowiązanie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. do przekazania na rzecz Skarżącej 1% podatku wynikającego z zeznań podatkowych za 2011 r. W uzasadnieniu skargi powtórzyła, że z art. 27a ustawy o działalności pożytku publicznego nie wynika uprawnienie podatnika do przekazania 1% swojego podatku na rzecz jedynie tej organizacji pożytku publicznego, której rachunek bankowy znajduje się w wykazie tych organizacji. W odpowiedzi na skargę Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. W piśmie z 5 września 2013 r. Skarżąca zarzuciła dodatkowo naruszenie art. 207 Ordynacji podatkowej. Podniosła mianowicie, że w niniejszej sprawie jej załatwienie nastąpiło w formie pisemnych informacji zamiast w formie decyzji. Zarzuciła także naruszenie art. 13 § 1 Ordynacji podatkowej przez rozstrzygnięcie sprawy w II instancji przez ten sam organ, tj. naczelnika urzędu skarbowego, zamiast dyrektora izby skarbowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje; Skargę należało odrzucić, ze względu na zasadny zarzut Skarżącej, dotyczący naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania poprzez niewyczerpanie toku instancji. Zgodnie z art. 207 Ordynacji podatkowej organ podatkowy orzeka w sprawie w drodze decyzji (§ 1), chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej (§ 2). W ocenie Sądu uprawniony jest przy tym pogląd prezentowany w piśmiennictwie, że sprawę administracyjną stanowi przewidziana w przepisach materialnego prawa administracyjnego możliwość konkretyzacji wzajemnych uprawnień i obowiązków stron stosunku administracyjnoprawnego, którymi są organ administracyjny i indywidualny podmiot niepodporządkowany organizacyjnie temu organowi. Tak rozumiana sprawa administracyjna staje się przedmiotem postępowania jurysdykcyjnego z chwilą złożenia przez ten podmiot żądania wszczęcia postępowania lub też z chwilą wszczęcia postępowania z urzędu przez organ administracyjny. Stosownie do treści art. 207 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.), decyzja rozstrzyga sprawę co do jej istoty, albo w inny sposób kończy postępowanie w danej instancji. Przywołany przepis prawa wskazuje, iż ustawodawca dokonuje podziału decyzji podatkowych na dwie kategorie: decyzje rozstrzygające "co do istoty" (tzw. materialne) oraz decyzje "w inny sposób" kończące postępowanie podatkowe (tzw. formalne). Z treści pisma z 14 listopada 2012 r. wynika, że skarżąca jako organizacja pożytku publicznego nie otrzymała od Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. stosownych kwot podatku przekazanych przez podatników na jej rzecz. W związku z czym wezwała organ do przekazania należnego jej podatku. W odpowiedzi na to pismo organ powołując się na przepisy prawa materialnego, poinformował skarżącą, że nie dokona jej przekazania podatku za 2011 r., ponieważ w odpowiednim czasie nie uzupełniła informacji o numerze rachunku bankowego. W tym miejscu należy zbadać czy istnieją przepisy prawa materialnego, które uprawniają skarżącą do otrzymania 1% podatku wykazanego w deklaracjach przez podatników. W ocenie Sądu, takim przepisem jest art. 27 ust. 1. u.o.p.p zgodnie z którym, podatnik podatku dochodowego od osób fizycznych może, na zasadach i w trybie określonym w przepisach odrębnych, przekazać 1 % podatku obliczonego zgodnie z odrębnymi przepisami na rzecz wybranej przez siebie organizacji pożytku publicznego. Otrzymane przez organizację pożytku publicznego środki finansowe pochodzące z 1 % podatku dochodowego od osób fizycznych mogą być wykorzystane wyłącznie na prowadzenie działalności pożytku publicznego. Z kolei wedle art. 45c. ust. 1 u.p.d.o.f. naczelnik urzędu skarbowego właściwy miejscowo dla złożenia zeznania podatkowego, na wniosek, o którym mowa w ust. 3, przekazuje na rzecz jednej organizacji pożytku publicznego działającej na podstawie ustawy o działalności pożytku publicznego, wybranej przez podatnika z wykazu, o którym mowa w ustawie o działalności pożytku publicznego, zwanej dalej "organizacją pożytku publicznego", kwotę w wysokości nieprzekraczającej 1% podatku należnego wynikającego: 1) z zeznania podatkowego złożonego w terminie określonym dla jego złożenia, albo 2) z korekty zeznania, o którym mowa w pkt 1, jeżeli została dokonana w ciągu miesiąca od upływu terminu dla złożenia zeznania podatkowego - po jej zaokrągleniu do pełnych dziesiątek groszy w dół. Zatem Skarżąca może domagać się, na podstawie ww. przepisów, od organu przekazania jej określonych kwot podatku wskazanych w deklaracjach przez podatników. Co prawda, samo przekazanie powinno odbywać się, co do zasady, jako czynność materialno – techniczna ale w przypadkach, gdy strona niczego nie kwestionuje. W przypadku, gdy organ odmawia przekazania podatku na rzecz organizacji pożytku publicznego, tak naprawdę pozbawia stronę określonego uprawnienia zawartego w przepisach prawa materialnego. W takiej sytuacji powinna być wystawiona decyzja o odmowie, skoro odmawia się podmiotowi skorzystania z określonego prawa. To, czy zasadnie odmówiono przekazania podatku, powinno być weryfikowane w ramach postępowania administracyjnego z wykorzystaniem toku instancyjnego, jeżeli strona nie zgadza się z rozstrzygnięciem organu I instancji. W rzeczywistości, Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. pismem z 28 grudnia 2012 r. poinformował skarżącą, że nie otrzyma kwot podatku, ze względu na brak podania nr rachunku bankowego we właściwym czasie. W piśmie tym wskazane zostały podstawy prawne odmowy wraz z ich wyjaśnieniem. Zatem można uznać, że pismo to, poza elementem pouczenia o możliwości odwołania, stanowi decyzję. Pismo to w stosunku do skarżących wywołuje skutek prawny w sensie materialnym, tak jak ma to miejsce w wyniku wydania aktu o charakterze decyzji tzn. odmawia przekazania podatku. Skoro tak, to należało wyczerpać tok instancji, zanim złożono skargę do Sądu. Zgodnie bowiem z art. 3 § 2 pkt 1) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej "p.p.s.a."kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg między innymi na decyzje administracyjne. Skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka - art. 52 § 1 p.p.s.a. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Wskazać trzeba, że w sytuacji, gdy ustawa przewiduje środek zaskarżenia, skarga przysługuje wyłącznie na rozstrzygnięcie wydane na skutek jego rozpatrzenia. Niedopuszczalna jest zaś skarga na rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Ponieważ w sprawie niniejszej zaskarżono informację mającą walory decyzji wydaną w pierwszej instancji, skargę należało uznać za niedopuszczalną. W tym stanie rzeczy, mając na uwadze, że w sprawie nie wyczerpano toku instancji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na mocy art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.