VII SA/Wa 1691/13
WyrokWSA w Warszawie2013-11-19
Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Bogusław Cieśla, Halina Emilia Święcicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej, uznając wnioskodawców za nieposiadających przymiotu strony w postępowaniu?Ratio decidendi
Organ drugiej instancji nieprawidłowo ustalił krąg stron postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. Ustalenie obszaru oddziaływania obiektu budowlanego, a tym samym kręgu stron, powinno uwzględniać przepisy odrębne wprowadzające ograniczenia w zagospodarowaniu terenu, w tym przepisy dotyczące dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych oraz warunków technicznych dla obiektów budowlanych i telekomunikacyjnych, a nie ograniczać się jedynie do analizy przepisów dotyczących warunków technicznych budynków i ich usytuowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi D. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), która uchyliła decyzję Wojewody i umorzyła postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej. Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów k.p.a. i Prawa budowlanego poprzez pozbawienie go przymiotu strony w postępowaniu, bez należytego ustalenia obszaru oddziaływania inwestycji i wpływu pola elektromagnetycznego na jego nieruchomość. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz D. P. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka, Protokolant spec. Katarzyna Ławnik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2013 r. sprawy ze skargi D. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2013 r., znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz D. P. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. znak [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. - ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity - Dz. U. z 2013r., poz. 267) po rozpatrzeniu odwołań D. P., M. C., oraz W. K. i A. G. od decyzji Wojewody [...]; odmawiającej stwierdzenia, na wniosek D. P., W. K., M. C., A. K. i A. G., nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] maja 2011 r., Nr [...]; znak: [...]; zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej [...] sp. zo.o. pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej [...], składającej się ze stalowej wieży kratowej o wysokości 59,45 m, anten sektorowych, anten radioliniowych, urządzeń sterujących pracą anten na działce nr ew. [...] w miejscowości [...] II, gmina [...] - uchylił w całości zaskarżoną decyzję organu wojewódzkiego oraz umorzył postępowanie organu pierwszej instancji.
W jej uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że właściwy organ administracji publicznej rozpatrując wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji, ma obowiązek zbadać w pierwszej kolejności, czy pochodzi on od podmiotu, który legitymuje się przymiotem strony. Zgodnie bowiem z brzmieniem przepisu art. 157 § 2 k.p.a., postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Stosownie do treści przepisu art. 28 k.p.a., stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Pojęcie interesu prawnego, na którym oparta jest legitymacja procesowa strony w postępowaniu administracyjnym, należy ustalać według norm prawa materialnego. Ponadto, w postępowaniu w sprawie dotyczącej decyzji o pozwoleniu na budowę, tak rozumiany interes prawny ustala się w oparciu o przepis art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity - Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.), który, jako przepis szczególny względem przywołanego wyżej art. 28 k.p.a., ogranicza pojęcie strony w sprawach dotyczących pozwolenia na budowę do następujących osób: inwestora oraz właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił też, że przez obszar oddziaływania obiektu budowlanego należy rozumieć, zgodnie z unormowaniem art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Samo subiektywne odczucie określonego podmiotu, że inwestycja oddziałuje na jego nieruchomość nie jest wystarczające do uznania, że nieruchomość ta jest usytuowana w obszarze oddziaływania danego przedsięwzięcia. Interes prawny, będący konieczną przesłanką do uznania danego podmiotu za stronę postępowania musi istnieć obiektywnie, a nie odnosić się do subiektywnych odczuć. Tylko takie ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, które są związane z konkretnym przepisem prawa wprowadzającym je, dają właścicielowi, zarządcy lub użytkownikowi wieczystemu nieruchomości prawo do uczestnictwa w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym pozwolenia na budowę.
Organ odwoławczy podkreślił, za poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w wyroku z dnia 5 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OSK 598/06, że choć sprawy o stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę są prowadzone tylko w nadzwyczajnym trybie postępowania administracyjnego, to jednak nie zmienia to ich zasadniczego przedmiotu, to jest problemu udzielenia pozwolenia na budowę. Zarówno więc w sprawie o takie pozwolenie prowadzonej w zwykłym trybie, jak i w trybach nadzwyczajnych, krąg podmiotów uznanych za strony powinien być identycznie ustalony na podstawie przepisu art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane .
Organ odwoławczy wyjaśnił, że analiza akt sprawy zgromadzonych przez organ wojewódzki wykazała, że brak jest w nich dokumentów potwierdzających okoliczność przysługiwania wnioskodawcom prawa własności lub użytkowania wieczystego jakiejkolwiek nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania spornej inwestycji. Takim dokumentem z całą pewnością nie mogą być znajdujące się w aktach sprawy organu wojewódzkiego wypisy z rejestru gruntów. Jak bowiem wynika z treści art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity Dz. U. z 2005r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.), dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych. Moc wiążącą zarówno dla obywateli, jak i dla organów państwowych mają zatem tylko dane dotyczące opisu gruntów (ich położenia, konkretnych granic, rodzajów użytków i ich jakości - klasy bonitacyjnej).
W tych warunkach organ drugiej instancji wezwał wnioskodawców do wykazania swego interesu prawnego do udziału w przedmiotowym postępowaniu nieważnościowym, w szczególności poprzez przesłanie dokumentu potwierdzającego tytuł prawny do nieruchomości, z którego ww. osoby wywodzą swój interes prawny do kwestionowania ww. decyzji Starosty [...] z dnia [...] maja 2011 r., Nr [...] (np. wypis z aktu notarialnego, odpis z księgi wieczystej, prawomocne orzeczenie sądu), względnie o wskazanie numerów ksiąg wieczystych prowadzonych dla ww. nieruchomości, dostępnych w internetowej Centralnej Bazie Danych Ksiąg Wieczystych (www.ekw.ms.gov.pl).
W odpowiedzi na ww. wezwanie M. C. przesłała numer księgi wieczystej prowadzonej dla działek nr ew. [...] i [...] położonych w [...], gm. [...] (KW Nr [...]), A. G. przesłała numer księgi wieczystej prowadzonej dla działki nr ew. [...] położonej w [...] (KW Nr [...]); D. P. przesłał numer księgi wieczystej prowadzonej dla działek nr ew. [...] oraz nr ew. [...] położonych w [...] (KW Nr [...]); W. K. przesłał numer księgi wieczystej prowadzonej dla działek nr ew. [...], [...], [...] oraz [...] położnych w [...] (KW Nr [...]). Ponadto, jakkolwiek w aktach sprawy znajduje się oświadczenie z dnia 10 sierpnia 2012r. A. K. (stanowiące odpowiedź na wezwanie [...] Urzędu Wojewódzkiego z dnia 26 lipca 2012r. do wykazania interesu prawnego), w treści którego A. K. oświadczył, że jest właścicielem nieruchomości stanowiącej działkę nr ew. [...] położonej w [...], to jednak oświadczenie to nie może stanowić dowodu na okoliczność posiadania prawa własności nieruchomości, zaś A. K. nie przedstawił żadnego innego dokumentu, który potwierdzałby okoliczność posiadania przez niego prawa do nieruchomości, na własność której się powołuje.
Organ odwoławczy podkreślił, że sam fakt, iż dany podmiot jest właścicielem, zarządcą lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością inwestycyjną nie jest wystarczającą podstawą do uznania, iż podmiotowi takiemu przysługuje status strony postępowania dotyczącego decyzji o pozwoleniu na budowę.
Kierując się powyższymi wskazaniami, organ odwoławczy wskazał, że należy rozważyć, czy istnieje wpływ spornej inwestycji na nieruchomości wnioskodawców (z posiadania których wywodzą swój interes prawny) polegający na tym, że realizacja spornego przedsięwzięcia w świetle szczególnych przepisów prawa materialnego prawnie ogranicza wnioskodawców w możliwości zabudowy należących doń nieruchomości.
Organ odwoławczy podkreślił, że analiza projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Starosty [...] z dnia [...] maja 2011 r. wykazała, iż dotyczy on budowy stacji wieżowo-kratowej wieży stalowej typu BOT-E1 59,00 m posadowionej na fundamencie żelbetowym (łączna wysokość wieży wraz ze sztycą odgromową oraz cokołem żelbetowym i kotwą fundamentową wystającymi ponad poziom terenu wynosi 60,95m). Ze znajdujących się w aktach sprawy map wynika, iż działki wnioskodawców (skarżących) o numerach: [...] widoczne na projekcie zagospodarowania terenu spornej inwestycji znajdują się w obszarze pola elektromagnetycznego o gęstości mocy >0.1 W/m2, to jednak - w ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie znajdują się one w obszarze oddziaływania spornej inwestycji w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Nieruchomości skarżących - jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy wypisu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...] zatwierdzonego Uchwałą Rady Gminy z dnia [...] kwietnia 2005r., znak: [...] - posiadają przeznaczenie na cele mieszkaniowe oraz na cele rolne. Jak wykazała analiza porównawcza znajdujących się w aktach sprawy map, w szczególności mapy obrazującej zasięg emisji ponadnormatywnego promieniowania elektromagnetycznego z mapami stanowiącymi załącznik do ww. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - działki nr ew. [...] (w części, która jest w zasięgu ponadnormatywnej emisji promieniowania) posiadają przeznaczenie na cele rolne. Na omawianym fragmencie tychże działek, posiadającym przeznaczenie na cele rolne, nie jest dopuszczalna budowa budynków mieszkalnych, sporna inwestycja nie niesie ze sobą zatem żadnych ograniczeń w zakresie dopuszczalnej zabudowy ww. nieruchomości stanowiących działki nr ew. [...], w szczególności nie powoduje uciążliwości wynikających z przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002r. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.) oraz wynikających z przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowlane rolnicze i ich usytuowanie (Dz. U. z 1997r., nr 132, poz. 877 ze zm.).
Ponadto, organ drugiej instancji stwierdził, że sporne przedsięwzięcie nie powoduje ograniczeń w zagospodarowaniu działek nr ew. [...] również w pozostałej ich części, tj. w części, w której przeznaczone są one pod zabudowę mieszkaniową. Przedsięwzięcie nie powoduje jakichkolwiek ograniczeń - które wynikałyby z obowiązujących przepisów prawa - w zakresie możliwości zagospodarowania działek o numerze ew. [...]. Ta część przedmiotowych nieruchomości, które zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego są przeznaczone pod zabudowę mieszkaniową, nie znajduje się w zasięgu emisji ponadnormatywnego promieniowania, którego istnienie powodowałoby ograniczenia w sposobie zagospodarowania lub zabudowy (zgodnie z dokumentacją techniczną znajdująca w aktach sprawy, rys. nr 01, plan zagospodarowania terenu). W ocenie organu odwoławczego sporna inwestycja nie powoduje uciążliwości wynikających z przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002r. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.) związanych z przesłanianiem obiektów na działkach o nr ew. [...] (w części przeznaczonej pod zabudowę mieszkaniową), co normuje wyczerpująco przepis § 13 ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. Ograniczenia te nie wynikają również z brzmienia przepisu § 57 ww. rozporządzenia (nasłonecznienie pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi) oraz § 60 ust. 1 (m.in. nasłonecznienie pokoi mieszkalnych) ww. rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002r.; planowane rozwiązania nie wpływają również na warunki ochrony przeciwpożarowej obiektów na działkach nr ew. [...] (§ 271 i n. ww. rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002r.). Również w pozostałej części swych nieruchomości przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową skarżący mogą je bez przeszkód zagospodarować, zaś sąsiedztwo spornej inwestycji w najmniejszym nawet stopniu nie wpływa na zakres - wyznaczony przepisami prawa - dopuszczalnego zagospodarowania.
Oprócz powyższego, dokumentacja projektowa nie przewiduje zmiany spływu wód powierzchniowych na nieruchomości należące do wnioskodawców, jak również nie pozbawia powyższych nieruchomości dostępu do drogi publicznej oraz dostępu do szeroko rozumianych mediów (woda, ciepło, prąd, telekomunikacja).Realizacja spornej inwestycji, z całą pewnością nie przewiduje też wykonywania robót budowlanych, które obejmowałyby swym zakresem działki wnioskodawców o numerze ew. [...]. Ponadto, na projekcie zagospodarowania terenu nie uwidoczniono położenia nieruchomości stanowiących działki nr ew. [...] (z faktu posiadania, których wnioskodawcy W. K., D. P. i M. C. wywodzą swój interes prawny). Tym samym z uwagi na znaczną odległość dzielącą powyższe nieruchomości od działki inwestycyjnej, nieruchomości te z całą pewnością nie są ograniczone w zagospodarowaniu w związku z realizacją spornego przedsięwzięcia.
Reasumując, organ odwoławczy stwierdził że nie dopatrzył się, aby odwołujący się mieli interes prawny w kwestionowaniu decyzji Starosty [...] z dnia [...] maja 2011 r., dlatego uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2012r., znak: [...]; oraz umorzył postępowanie organu pierwszej instancji.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wniósł D. P., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia na rzecz skarżącego od strony przeciwnej kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Skarżący zarzucił naruszenie: art. 8 k.p.a. w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej poprzez pozbawienie skarżącego przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę bez dokonania jakichkolwiek ustaleń w zakresie występowania pól elektromagnetycznych o wartościach ponadnormatywnych, a co najważniejsze pozbawienie skarżącego możliwości polemiki z decyzją w tym zakresie. Nie jest dopuszczalne, aby organ stwierdzał, iż dana osoba nie posiada przymiotu strony bez wskazania jak ustalono samodzielnie obszar oddziaływania inwestycji., art. 8, 107 § 3 k.p.a. w związku z art 13 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka poprzez nie odniesie się do zarzutu dotyczącego kwestii konieczności uwzględnienia zjawiska superpozycji i to podpartego oficjalnym stanowiskiem Ministra Środowiska oraz sądów administracyjnych. Obowiązkiem organ było wskazanie, iż zjawisko takie nie istnieje, dlatego każda z anten na danym sektorze posiada obszar wypadkowy pola elektromagnetycznego o wartościach ponadnormatywnych oddzielny dla każdej z nich. W istocie strona nie wie, dlaczego nie uwzględniono jej stanowiska, a sąd nie ma możliwości dokonania oceny takiej decyzji
Wskazał także na naruszenie : art. 8, 77 § 1, 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 28 ust 2 w powiązaniu z art. 3 pkt. 20 ustawy prawo budowlane poprzez przyjęcie, iż na etapie ustalenia stron postępowania ustala się, czy inwestycja wprowadzi konkretne ograniczenia w zagospodarowaniu terenu w sytuacji, w której w przypadku stacji bazowych telefonii komórkowych wystarczy, aby nieruchomość znajdowała się w obszarze oddziaływania pola elekromagnetycznego o wartościach ponadnormatywnych, art. 28 k.p.a. w związku z art. 28 ust 2 oraz 3 pkt. 20 ustawy prawo budowlane w związku z art. 144 ust 1, 144 ust 2 ustawy prawo ochrony środowiska w związku z art. 8, 77 § 1, 107 § 3 k.p.a. poprzez nie dokonanie żadnych własnych ustaleń w zakresie oddziaływania inwestycji, a w szczególności niepodania, jakie anteny były objęte analizą organu ze wskazaniem ich ilości, mocy wraz z podaniem metody obliczeniowej, jej błędu oraz wskazania, czy uwzględniono odbicia w terenie od naturalnych przeszkód. Ponadto brak wskazania, czy organ ustalił obszar oddziaływania inwestycji samodzielnie, czy też przyjął ustalenia dokonane przez inwestora kwestionujące istnienie zjawiska superpozycji, albowiem dokumentacja zawiera ustalony zasięg pól elektromagnetycznych o wartościach ponadnormatywnych dla każdej z anteny z osobna, co fizycznie jest niemożliwe, albowiem do tej pory nie udało się nikomu dokonać separacji energii emitowanej przez anteny.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.
Zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem prawa, w szczególności art. 7, 77, 107 k.p.a., wobec braku prawidłowego rozważenia okoliczności sprawy, zastosowania właściwych przepisów prawa i wyczerpującego uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia
Wskazać należy, że organ drugiej instancji zasadnie przystąpił do oceny przymiotu strony wnioskujących o stwierdzenie nieważności decyzji pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej. Organ prawidłowo, uzupełnił materiał dowodowy w sprawie przez uzyskanie danych dotyczących tytułu prawnego wnioskodawców do nieruchomości, którymi władają, a które w ich ocenie pozostają w obszarze oddziaływania inwestycji. W tym kontekście Sąd zwraca uwagę na nieprawidłowy opis danych dotyczących wskazywanych ksiąg wieczystych – nie wystarczy opisanie numeru księgi wieczystej, należy wskazać także sąd wieczystoksiegowy, który ją prowadzi.
W ocenie Sądu, organ drugiej instancji w sposób niewłaściwy przeprowadził jednak badanie przymiotu stron wnioskodawców.
Jak słusznie wskazał organ drugiej instancji , postępowanie nieważnościowe jest postępowaniem nadzwyczajnym, ale pozostaje nadal w związku ze sprawą główną. I tak, skoro ta dotyczyła pozwolenia na budowę, to do określenia przymiotu stron w postępowaniu nieważnościowym zastosowanie znajduje, tak jak w postępowaniu zwykłym, art. 28 ustawy Prawo budowlane.
W myśl ww. przepisu, stronami są inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Zgodnie z definicją ustawową zawartą w art. 3 pkt. 20 ustawy – Prawo budowlane przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu.
Tym samym, ustalenie kręgu stron w postępowaniu o pozwolenie na budowę łączy się nierozerwalnie z ustaleniem obszaru oddziaływania inwestycji. Jak orzekł Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 października 2007 r., II OSK 1321/06, wyznaczenie obszaru oddziaływania obiektu winno nastąpić, biorąc pod uwagę funkcję, formę, konstrukcję projektowanego obiektu i inne jego cechy charakterystyczne oraz sposób zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanej inwestycji, uwzględniając treść nakazów i zakazów zawartych w przepisach odrębnych. Organ powinien więc każdorazowo ustalić przepisy odrębne, które wprowadzają przewidujące w konkretnej sytuacji ograniczenia w swobodnym korzystaniu z nieruchomości, wprowadzone ze względu na powstanie w sąsiedztwie określonego obiektu budowlanego. Podstawę do przyznania przymiotu strony w ww. postępowaniu dają tylko ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości wynikające z konkretnego przepisu prawa, tylko wówczas bowiem mamy do czynienia z istnieniem interesu prawnego. Ograniczenia, które nie są wynikiem istnienia przepisów prawnych, nie dają podstawy do uznania podmiotu za stronę takiego postępowania, ponieważ istnieje wówczas wyłącznie interes faktyczny.
Organ drugiej instancji nie rozważył w sposób wyczerpujący przepisów prawa materialnego, które w związku z planowaną inwestycją ograniczałyby sposób zagospodarowania nieruchomości, wnoszących o stwierdzenie nieważności decyzji.
Organ drugiej instancji bezpodstawnie badanie oddziaływania inwestycji na ww. nieruchomości ograniczył li tylko do kontroli z punktu widzenia rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, przy czym nawet w tym badaniu pominął np. § 314 tego rozporządzenia, zgodnie z którym budynek z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi nie może być wzniesiony na obszarach stref, w których występuje przekroczenie dopuszczalnego poziomu oddziaływania pola elektromagnetycznego, określonego w przepisach odrębnych, dotyczących ochrony przed oddziaływaniem pola elektromagnetycznego. Organ w odniesieniu do nieruchomości, które w świetle planu zagospodarowania przestrzennego mają charakter rolny pominął to, że na takich działkach można wznosić zabudowę siedliskową oraz budynki związane z produkcją rolną.
Ponadto należy podkreślić, że planowana inwestycja nie może być postrzegana wyłącznie jako obiekt budowlany, polega na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej, a ewentualne ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości mogą wynikać z fal emitowanych przez anteny.
Organ drugiej instancji nie zbadał ograniczeń w świetle przepisów rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pół elektromagnetycznych w środowisku oraz sposób sprawdzania dotrzymania tych poziomów (Dz.U. Nr 192, poz. 1883). W tym zakresie niezbędna jest ponowna szczegółowa analiza projektu budowlanego w odniesieniu do poszczególnych nieruchomości stanowiących własność inicjatorów postępowania nieważnościowego, z uwzględnieniem ich dopuszczalnego zagospodarowania.
Organ, przy rozważaniu obszaru oddziaływania inwestycji jako przesłanki dla oceny przymiotu strony wnoszących o stwierdzenie nieważności decyzji pominął także rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 października 2005 r. (Dz. U. Nr 219, poz. 1864) - w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać telekomunikacyjne obiekty budowlane i ich usytuowanie, które w § 9 stanowi, że przy określaniu usytuowania antenowych konstrukcji wsporczych należy kierować się względami technologicznymi oraz wymaganiami bezpieczeństwa dotyczącymi w szczególności ochrony przed polem elektromagnetycznym, z uwzględnieniem dopuszczalnych poziomów promieniowania, jakie mogą występować w środowisku.
Organ pominął także, w swoich rozważaniach, Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymywania tych poziomów (Dz. U. Nr 192, poz. 1883), które w § 1 pkt 1 określa, dopuszczalne poziomy pól elektromagnetycznych w środowisku, zróżnicowane dla a) terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową, b) miejsc dostępnych dla ludności. W związku z powyższym, obszar oddziaływania projektowanej inwestycji powinien być określony z uwzględnieniem miejsc dostępnych dla ludności oraz z uwzględnieniem miejsc, które mogą być zabudowane, a nie tylko tych, które są zabudowane (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 września 2009 r. sygn. akt II SA/Kr 736/08).
Ponadto, organy zobowiązane są ustalić, czy i w jaki sposób sporna inwestycja będzie w przyszłości oddziaływała na zagospodarowanie nieruchomości wnioskodawców i czy oddziaływanie to może naruszać warunki zagwarantowane właścicielom nieruchomości w przepisach, o których mowa w art. 3 pkt 20, ale i art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. d i art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane.
Rozpoznając sprawę ponownie organ drugiej instancji będzie miał na uwadze powyższe wskazania Sądu.
Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji w trybie art.145 § 1 pkt 1 lit a i c, art. 152 i 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. 2012r., poz. 270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło